background image

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. Warszawa 2014

Aktualności

księgowe

LIPIEC/WRZESIEŃ 2014

NumER SPECJALNY

ISSN: 2299-2766

PODATKI     RACHuNKOWOŚĆ     PŁACE

1.

   Tylko wyjazd poza 

stałe miejsce pracy jest 

podróżą służbową    str. 2

2.

   Nie każdy wydatek na 

nocleg pracownika 

korzysta ze zwolnienia 

z PIT   

str. 3

3.

   Wydatek na nocleg 

twórcy nie musi być 

jego opodatkowanym 

przychodem   

str. 4

4.

   Nawet jeśli podróż  

nie jest służbową, 

wydatki na nią mogą być 

zwolnione z PIT   

str. 5

5.

   Zapewnienie  noclegu 

pracownikowi 

budowlanemu może  

być dla niego przychodem 

opodatkowanym  

PIT   

str. 6

6.

   Zwolnienie z PIT 

wydatków na wyżywienie 

nie może przekroczyć 

wysokości diety   

str. 7

7.

   Dieta może być 

przychodem pracownika 

opodatkowanym  

PIT   

str.  8

8.

   Przedsiębiorca  wliczy 

w koszty podatkowe 

swoje diety   

str. 9

9.

   Niektóre  wydatki 

poniesione przez firmę 

na rzecz delegowanego 

zleceniobiorcy są jego 

przychodem   

str. 10

10.

     Wydatek  na 

ubezpieczenie może 

być kosztem delegacji 

zwolnionym z PIT    str. 11

11.

  Koszty dojazdu na staże 

i praktyki w ramach 

programów UE   

str. 12

W numerze

Rozliczanie podróży 2014:  

najnowsze interpretacje

Choć od wejścia w  życie przepisów 

nowego rozporządzenia regulującego 

podatkowe rozliczanie krajowych i  za-

granicznych podróży delegacyjnych mi-

nął już rok z  okładem, wciąż pojawiają 

się nowe wątpliwości. Bowiem – jak to 

w życiu – najdoskonalszy nawet legisla-

tor nie jest w stanie przewidzieć wszyst-

kich przypadków, które przyniesie życie. 

A tym samym także praktyka ustanowio-

nych przez niego norm prawnych. Dlate-

go uznaliśmy, że warto kolejne specjalne 

wydanie naszego czasopisma poświęcić 

interpretacjom organów skarbowych, 

poświęconych tym kwestiom. Przecież 

w praktyce rozliczeń każdej firmy – nie-

zależnie od jej wielkości – podróże służ-

bowe czy inne wyjazdy związane z pro-

wadzoną działalnością gospodarczą są 

codziennością. mówiąc inaczej, umie-

jętne kwalifikowanie związanych z  tym 

wydatków do zwolnionych z  PIT lub 

stanowiących przychód osoby delego-

wanej, jest kluczowe dla rozliczeń z fisku-

sem. Podobnie jak zaliczanie ich – bądź 

nie – do kosztów podatkowych firmy. 

Dlatego wszystkie artykuły przygotowa-

liśmy pod kątem ich użyteczności oraz 

powszechności występowania wytypo-

wanych przypadków.

PIT od noclegów  

pracowników  

budowlanych

Polisa może być  
kosztem podatkowym 
w ramach delegacji

Firmy budowlane zatrudniają w  ra-

mach prowadzonej działalności 

pracowników budowlanych, którzy 

bezpośrednio na placu budowy wy-

konują prace. 

Celem realizacji zadań budowlanych 

pracownicy przemieszczają się na 

miejsce danej budowy. W wielu przy-

padkach wyjazdy na plac budowy 

trwają kilka dni i pracownik musi sko-

rzystać z  noclegu, który zapewniany 

jest przez firmę. 

Jeśli pracodawca będzie finanso-

wać pracownikom budowlanym wy-

datki tytułem noclegów, w  związku 

z ich wyjazdami w celu wykonywania 

umówionej pracy, które nie będą mia-

ły charakteru podróży służbowych, to 

świadczenia z  tytułu tych wydatków 

będą stanowić dla tych pracowników 

nieodpłatne świadczenie jako przy-

chód ze stosunku pracy.

Więcej strona 6

Brak jest przepisów, które nakładałyby 

obowiązek pokrycia wydatku na ubezpie-

czenie od następstw nieszczęśliwych wy-

padków przez podmiot zlecający wyjazd. 

Skoro tak, to takie świadczenie stanowić 

będzie w  świetle prawa podatkowego 

przychód, który należy zaliczyć do odpo-

wiedniego źródła, określanego według 

stosunku łączącego wnioskodawcę z oso-

bą, której zleca podróż. Jednakże w przy-

padku zagranicznej podróży służbowej 

koszt polisy ubezpieczeniowej pokrytej 

przez pracodawcę, obejmującej opiekę 

zdrowotną, a  także transport zwłok do 

Polski na wypadek śmierci pracownika 

poza granicami kraju, nie stanowi jego 

przychodu w  rozumieniu ustawy o  PIT. 

Natomiast koszt polisy ubezpieczeniowej, 

obejmującej ubezpieczenie od następstw 

nieszczęśliwych wypadków, stanowi 

przychód z  nieodpłatnego świadczenia 

podlegający opodatkowaniu.

Więcej strona 11

background image

Zamów prenumeratę roczną: tel. 22 518 29 29, cok@wip.pl

2

Rozliczanie podróży 2014

Aktualności księgowe

Wydawca: Grzegorz Cherbetko

Redaktor: Zbigniew Biskupski

Druk: Paper&Tinta

Nakład: 1000 egz. 

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

Tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10 

e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 

– Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, 

Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy 

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

1.

 Tylko wyjazd poza stałe miejsce pracy 

jest podróżą służbową

Jeśli miejscem pracy zatrudnionych 

pracowników jest obszar wojewódz-

twa, w którym zamieszkują, to każdy 

wyjazd poza granicę województwa 

wykonywany na zlecenie pracodaw-

cy powoduje, że pracownik znajduje 

się w podróży służbowej. To oznacza, 

że wypłacane pracownikom w  po-

dróży diety oraz należności z tytułu 

kosztów podróży mogą korzystać 

ze zwolnienia z  opodatkowania na 

mocy art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy 

o PIT.

Problematyka wzajemnej korela-

cji przepisów art. 775 par. 1 i  art. 29 

par. 1 pkt 2 Kodeksu pracy w  zakre-

sie określeń „stałe miejsce pracy” 

i  „miejsce wykonywania pracy” oraz 

wynikających z  tego obowiązków 

stron stosunku pracy była wielo-

krotnie przedmiotem analizy i oceny 

Sądu Najwyższego. W  uzasadnieniu 

do uchwały składu siedmiu sędziów 

Sądu Najwyższego z  19 listopada 

2008 r., sygn. akt II PZP 11/08 (OSNP 

2009 nr 13–14, poz. 166), Sąd uznał, 

iż nie jest sprzeczne z prawem wska-

zanie w  umowie o  pracę pewnego 

obszaru geograficznego jako miejsca 

wykonywania pracy. Takie ukształto-

wanie miejsca świadczenia pracy jest 

możliwe, bowiem nie wyklucza tego 

żaden przepis prawa. 

użyte w  art. 29 par. 1 pkt 2 Kodek-

su pracy określenie „miejsce wyko-

nywania pracy” należy utożsamiać 

z  zamieszczonym w  art. 775 par. 1 

Kodeksu pracy określeniem „stałe 

miejsce pracy”, bowiem to rozróżnie-

nie nie ma doniosłości normatywnej. 

użyta w art. 775 par. 1 Kodeksu pra-

cy wzmianka o stałym miejscu pracy 

wskazuje przy tym, że za punkt od-

niesienia należy przyjąć właśnie miej-

sce wykonywania pracy określone 

w umowie o pracę, zgodnie z art. 29 

par. 1 pkt 2 Kodeksu pracy.

Zwolnienie z PIT należności 

za delegację

Przysługujące pracownikowi z  tytułu 

odbytej podróży służbowej, w terminie 

i  w  państwie określonym przez pra-

codawcę, diety i  należności takie jak 

koszty za przejazdy, dojazdy, noclegi, 

a  także inne wydatki określone przez 

pracodawcę odpowiednio do uzasad-

nionych potrzeb podlegają zwolnieniu 

od podatku dochodowego na podsta-

wie ww. art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) usta-

wy o  podatku dochodowym od osób 

fizycznych.

Warunkiem niezbędnym dla sko-

rzystania ze zwolnienia określonego 

w  art.  21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy 

o  podatku dochodowym od osób fi-

zycznych jest odbycie przez pracowni-

ka podróży służbowej. Przepisy prawa 

podatkowego nie zawierają definicji 

podróży służbowej. Dlatego w tej kwe-

stii należy posłużyć się definicją zawar-

tą w ustawie z 26 czerwca 1974 r. Ko-

deks pracy (Dz.u. z 1998 r. nr 21, poz. 94 

ze zm.).

Zgodnie z art. 22 par. 1 Kodeksu pracy, 

przez nawiązanie stosunku pracy pra-

cownik zobowiązuje się do wykonywa-

nia pracy określonego rodzaju na rzecz 

pracodawcy i pod jego kierownictwem 

oraz w  miejscu i  czasie wyznaczonym 

przez pracodawcę, a pracodawca – do 

zatrudniania pracownika za wynagro-

dzeniem. umowa o pracę określa stro-

ny umowy, rodzaj umowy, datę jej 

zawarcia oraz warunki pracy i  płacy, 

w  szczególności: rodzaj pracy (pkt 1), 

miejsce wykonywania pracy (pkt 2), 

wynagrodzenie za pracę odpowiada-

jące rodzajowi pracy, ze wskazaniem 

składników wynagrodzenia (pkt 3), 

wymiar czasu pracy (pkt 4), termin roz-

poczęcia pracy (pkt 5), o czym stanowi 

art. 29 par. 1 Kodeksu pracy. Z  kolei, 

pracownikowi wykonującemu na po-

lecenie pracodawcy zadanie służbowe 

poza miejscowością, w której znajduje 

się siedziba pracodawcy lub poza sta-

łym miejscem pracy przysługują należ-

ności na pokrycie kosztów związanych 

z podróżą służbową (art. 775 par. 1).

Kiedy podróż jest delegacją

Warunki wypłacania należności z tytułu 

podróży służbowej pracownikowi za-

Aktualności

księgowe

„Aktualności Księgowe” wraz z przysługującymi 
Czytelnikom innymi elementami dostępnymi 
w subskrypcji (e-letter, strona www i inne) chro-
nione są prawem autorskim. Przedruk materiałów 
opublikowanych w „Aktualnościach Księgowych” 
oraz w innych dostępnych elementach subskryp-
cji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz 
nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem 
się na źródło.

Publikacja „Aktualności Księgowe” została 
przygotowana z zachowaniem najwyższej 
staranności i wykorzystaniem wysokich kwa-
lifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz 
konsultantów. Zaproponowane w publikacji 
„Aktualności Księgowe” oraz w innych dostęp-
nych elementach subskrypcji wskazówki, pora-
dy i interpretacje nie mają charakteru porady 
prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przy-
padku może wymagać dodatkowych, pogłębio-
nych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie 
mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko 
organów i urzędów państwowych. W związku 
z powyższym Redakcja nie może ponosić odpo-
wiedzialności prawnej za zastosowanie zawar-
tych w publikacji „Aktualności Księgowe” lub  
w innych dostępnych elementach subskrypcji 
wskazówek, przykładów, informacji itp. do 
konkretnych stanów faktycznych.

Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej 
reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia 
reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne 
z linią programową bądź charakterem publi-
kacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza  
i Praktyka.

Copyright by Wydawnictwo  
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
Warszawa 2014

WAŻNE! 
Pracownik, mający wskazany w umowie o pracę 
określony obszar jako miejsce wykonywania pra-
cy, nie jest w podróży służbowej, jeżeli tego ob-
szaru nie opuszcza.

Kup książkę

background image

3

Aktualności księgowe

Zamów prenumeratę roczną: tel. 22 518 29 29, cok@wip.pl

Rozliczanie podróży 2014

trudnionemu u  innego pracodawcy niż 

wymieniony w par. 2 określa się w ukła-

dzie zbiorowym pracy lub w regulaminie 

wynagradzania albo w umowie o pracę, 

jeżeli pracodawca nie jest objęty układem 

zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany 

do ustalenia regulaminu wynagradzania 

– co stanowi par. 3 art. 775 Kodeksu pracy.

Natomiast zgodnie z par. 4 art. 775 Ko-

deksu pracy, postanowienia układu zbio-

rowego pracy, regulaminu wynagradza-

nia lub umowy o pracę nie mogą ustalać 

diety za dobę podróży służbowej na 

obszarze kraju oraz poza granicami kraju 

w wysokości niższej niż dieta z tytułu po-

dróży służbowej na obszarze kraju okre-

ślona dla pracownika, o  którym mowa 

w par. 2.

O  podróży służbowej oraz należnych 

z  tytułu jej odbywania należnościach 

decyduje zatem to, że określone zada-

nie w  ramach świadczonej pracy wy-

konywane jest przez pracownika poza 

miejscem ustalonym w umowie o pra-

cę jako stałe miejsce jej wykonywania.

Tak więc, jeżeli pracownik wykonuje 

zadania związane ze stosunkiem pracy 

poza stałym miejscem pracy wskaza-

nym w  umowie o  pracę, przysługują 

mu należności na pokrycie kosztów 

związanych z podróżą służbową.

Sam fakt, wykonywania pracy w  in-

nym miejscu niż przewidziane w umo-

wie o pracę, musi wynikać z polecenia 

wyjazdu służbowego. Pracownicy od-

bywają więc podróż służbową wów-

czas, gdy otrzymali od pracodawcy 

polecenie wykonania zadania służbo-

wego poza miejscowością, w  której 

znajduje się siedziba pracodawcy lub 

poza stałym miejscem wykonywania 

pracy określonym w umowie o pracę.

W  przypadku świadczenia przez pra-

cownika pracy poza określonym terenem, 

może być ono uznane za wykonywanie 

zadań w ramach podróży służbowej jedy-

nie wówczas, gdy wykonywanie tego za-

dania odbywa się w miejscu, które nie jest 

według umowy o pracę miejscem stałego 

jej wykonywania.

Por. Interpretacja indywidualna Dyrektora 

Izby Skarbowej w  Katowicach z  28 lutego 

2014 r.; IBPBII/1/415-1103/13/BD.

Stefan Woliński

specjalista ds. podatków

Podstawa prawna:

w

  Art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z 26 lipca 1991 r. o po-

datku dochodowym od osób fizycznych (tekst 
jedn. Dz.u. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

w

  Rozporządzenie ministra Pracy i Polityki Spo-

łecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należ-
ności przysługujących pracownikowi zatrud-
nionemu w państwowej lub samorządowej 
jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży 
służbowej (Dz.u. z 2013 r., poz. 167).

2.

 Nie każdy wydatek na nocleg pracownika korzysta  

ze zwolnienia z PIT

Gdy pracodawca ponosi wydatki 

za noclegi pracowników w  związ-

ku z  ich wyjazdami, niebędącymi 

podróżami służbowymi w  ramach 

obowiązków pracowniczych na jego 

rzecz, to wartość tego świadczenia 

(noclegu) będzie stanowić dla tych 

pracowników nieodpłatne świadcze-

nie jako przychód ze stosunku pracy. 

Przychód ten jednakże będzie korzy-

stać ze zwolnienia z podatku docho-

dowego określonego w art. 21 ust. 1 

pkt 19  ustawy o PIT, tj. do wysokości 

nieprzekraczającej miesięcznie kwo-

ty 500 zł.

Natomiast, wartość świadczenia prze-

kraczająca kwotę 500 zł, ponoszona 

przez pracodawcę z tytułu zapewnienia 

noclegu takiemu pracownikowi, praco-

dawca będzie miał obowiązek doliczyć 

do wynagrodzenia wypłaconego temu 

pracownikowi w  danym miesiącu i  od 

łącznej wartości obliczyć, pobrać i od-

prowadzić zaliczkę na podatek docho-

dowy według zasad przewidzianych 

dla opodatkowania przychodów ze 

stosunku pracy, zgodnie z  przepisami 

art. 31, 32 i 38 ustawy o PIT.

Świadczenia w  postaci zapewnie-

nia pracownikowi noclegu (zwrotu 

kosztów za nocleg) nie można utoż-

samiać z  ustawowymi obowiązkami 

pracodawcy związanymi z porządkiem 

w zakładzie pracy, w tym z organizacją 

pracy lub wyposażeniem pracowników 

w  narzędzia i  materiały niezbędne do 

wykonywania pracy.

Czym innym jest zatem organizacja 

stanowiska pracy polegająca na udo-

stępnieniu pracownikowi biurka, ma-

teriałów biurowych, czy pokrywanie 

przez pracodawcę wydatków związa-

nych ze zużyciem prądu lub eksploata-

cją samochodu służbowego podczas 

godzin pracy, czym innym natomiast 

zapewnienie pracownikowi noclegu 

czy wyżywienia w  sytuacji, gdy dobo-

wa norma czasu pracy pracownika nie 

obejmuje noclegu, pracownik nie prze-

bywa w podróży służbowej, a na praco-

dawcy nie ciąży ustawowy obowiązek 

finansowania wydatków mieszkanio-

wych, czy też żywieniowych pracow-

nika, dla którego – zgodnie z  zawartą 

umową o pracę – wyjazdy są nieodłącz-

nym i stałym elementem wykonywania 

obowiązków służbowych, jak to jest np. 

w  przypadku pracowników-przedsta-

wicieli handlowych.

Na gruncie przepisów prawa pra-

cy nie ma przeszkód, aby katalog 

świadczeń związanych z  pracą, obo-

wiązujący u  danego pracodawcy, 

przewidywał zapewnienie pracow-

nikowi wyżywienia, noclegu, bądź 

zwrot kosztów noclegu, czy też wyży-

wienia związanego z wykonywaniem 

zadań służbowych poza miejscowo-

ścią zamieszkania pracownika. Nie 

oznacza to jednak, że zapewnienie 

tego rodzaju świadczeń należy do 

obowiązków pracodawcy. Stąd zwrot 

pracownikowi zwiększonych kosz-

tów wykonywania pracy (niemający 

charakteru wynagrodzenia za pra-

cę), stanowi dodatkowe świadczenie 

otrzymywane przez pracownika od 

pracodawcy.

Zasadą jest bowiem, że wszelkie 

świadczenia pozostające w związku ze 

stosunkiem pracy powinny być trakto-

wane jako element wynagrodzenia za 

pracę i  w  ten sam sposób opodatko-

wywane, tj. wraz z wynagrodzeniem za 

miesiąc, w którym zostały pracowniko-

WAŻNE 
Wszelkiego rodzaju świadczenia uzyskane 
w  ramach stosunku pracy stanowią przychód 
pracownika – opodatkowany lub korzystający 
ze zwolnienia.

Kup książkę