background image

ELIASZ

     „Jahwe, przed którym stoj

ę, jest żywy" — tak woła bardzo chętnie Elijjahu urzeczywistniając swym istnieniem to,

 co oznacza

ło jego *imię: „Jahwe jest moim Bogiem". Ten prorok, podobny do *ognia, odnowi przymierze Boga

 

żywego: „w nagrodę za swoją bardzo wielką gorliwość o Prawo, został zabrany do nieba" 

(1Mch 2,58)

, „w

 sk

łębionym *płomieniu, na wozie, o koniach ognistych" 

(Syr 48,9)

.

STARY TESTAMENT

     1. 

Powrót na pustyni

ę.

   *Pustynia, na któr

ą musi uciekać Eliasz, ukazuje troskliwość jego Boga 

(1Krl 17,2nn 

;

 

1Krl 19,4-8)

, który daje mu si

ły, by dotarł aż do góry Horeb. Tam objawia się mu Bóg, dokładnie w tym samym

 miejscu, gdzie ongi

ś *Mojżesz widział Jahwe „od tyłu" 

(1Krl 19,9-14

; por. 

Wj 33,21

Wj 33,23)

. I podobnie jak

 Moj

żesz, tak też i ten Tiszbijczyk wskutek swego spotkania z Bogiem stanie się źródłem świętości dla swego narodu

 

(1Krl 19,15-18)

    2. 

Rzecznik sprawy Bo

żej i obrońca uciśnionych.

   „

Żarliwością rozpaliłem się o chwałę Boga Zastępów, Jahwe"

 

(1Krl 19,10)

. Trzeba by

ło rzeczywiście aż tak wielkiej *żarliwości, by się przeciwstawić możnym tamtych czasów.

 Oszo

łomieni zwycięstwami wojennymi, wspaniałością nowo odbudowanej stolicy i dobrobytem innych miast, trwali

 w atmosferze wynios

łej samowystarczalności i dumy narodowej 

(1Krl 16,23-34)

. W pa

łacu królewskim, w owym

 „domu z ko

ści słoniowej" 

(1Krl 22,39)

, Jezabel, poga

ńska małżonka Achaba, obmyśla coraz to nowe plany

 ba

łwochwalstwa. Czyż nie utrzymuje ona właśnie w świątyni Baala setek fałszywych proroków mających za zadanie

 propagowanie kultu *idolów! Eliasz rzuca wyzwanie i kompromituje swoich przeciwników, dzi

ęki wspaniałej

 interwencji Jahwe na górze Karmel 

(1Krl 18)

. Odt

ąd ilekroć prawa jego Boga będą zagrożone, Eliasz będzie

 wyst

ępował do walki atakując gwałtownie 

(2Krl 1) 

. Nie chodzi mu przy tym jedynie o prawdziwo

ść kultu, lecz

 tak

że o *sprawiedliwość i o los maluczkich. Na Achaba, mordercę niewinnego Nabota, ciska Eliasz tak straszne

 gromy, 

że król przerażony zdobywa się wreszcie na skruchę 

(1Krl 21)

. Taka posta

ć zasługiwała w pełni na to, by

 zosta

ła w ten sposób raz na zawsze scharakteryzowana przez Pismo: „Powstał wtedy Eliasz, prorok, jak ongiś, a

 s

łowo jego płonęło jak pochodnia" 

(Syr 48,1)

. 

    3. 

Świadek Boga wśród pogan.

   W przekonaniu Izraelity IX wieku dobrodziejstwa Bo

że powinny się ograniczać

 do narodu wybranego. Ale dla Boga, który pos

łał Eliasza, dzieło *zbawienia wykracza poza granice przymierza:

 pewn

ą pogankę uratował od śmierci głodowej 

(1Krl 17,10-16)

, wyrwawszy przedtem 

śmierci jej syna 

(1Krl 17,17-

24)

. 

    4. 

Porwanie Eliasza do nieba.

   M

ąż Boży znika tajemniczo na oczach swego otoczenia, uniesiony „skłębionym

 p

łomieniem" na „rydwanie Izraela z jego jeźdźcem", zostawiając swego proroczego ducha Elizeuszowi, ażeby dzieło

 Pa

ńskie mogło być nadal prowadzone 

(2Krl 2,1-18)

    5. 

Poprzednik.

   Tajemniczemu uniesieniu b

ędzie odpowiadał eschatologiczny powrót: „Oto ja poślę wam proroka

 Eliasza przed nadej

ściem *dnia Jahwe, dnia wielkiego i strasznego". Jego dzieło „sprowadzi serce ojców ku synom, a

 serca synów ku ich ojcom" 

(Ml 3,23n)

, b

ędzie ostatnią chwilą tej zwłoki, którą ustanowił Bóg, „by uśmierzyć *gniew

 przed pomst

ą

(Syr 48,10)

.

NOWY TESTAMENT

      1. 

Jan Chrzciciel i Eliasz.

   To oczekiwanie eschatologiczne 

(por. Mk 15,35 n paral.)

 dope

łniło się w *Janie

 Chrzcicielu 

(Mt 17,10-13)

, ale w sposób tajemniczy, bo Jan nie jest przecie

ż Eliaszem 

(J 1,21

J 1,25)

, i chocia

ż jego

 nauczanie sprowadza serca synów ku ich ojcom, to nie Jan 

łagodzi gniew Boży. 

    2. 

Jezus i Eliasz..

   Jan Chrzciciel urzeczywistnia *typ Eliasza, gdy chodzi o praktyk

ę *pokuty na pustyni 

(Mt 3,4

;

 por. 

2Krl 1,8)

, ale rysy g

łówne Eliasza odnajdujemy w osobie Jezusa. Już od epizodu w Nazarecie poczynając, Jezus

background image

 okre

śla swoją *misję powszechną odwołując się do działalności Eliasza 

(

Łk 4,25n)

. Cud dokonany w Sarepcie przez

 Eliasza ma swój odpowiednik we wskrzeszeniu m

łodzieńca z Naim 

(

Łk 7,11-16

; por. 

1Krl 17,17-24) 

. Eliasz

 sprowadzi

ł z nieba ogień, który pomścił naruszoną cześć Bożą 

(2Krl 1,9-14 

; por. 

Łk 9,54)

, Jezus za

ś zsyła nowy

 ogie

ń, ogień *Ducha Świętego 

(

Łk 12,49)

. Na Górze Oliwnej Jezus jest *pocieszany i umacniany przez anio

ła

 podobnie jak Eliasz na pustyni 

(

Łk 22,43

; por. 

1Krl 19,5

1Krl 19,7)

; ale w przeciwie

ństwie do Eliasza Jezus nie

 prosi

ł o śmierć. Eliasz został uniesiony do nieba, podczas gdy „jego duch spoczął na Elizeuszu" 

(2Krl 2,1-15) 

, staj

ąc

 si

ę typem *wniebowstąpienia Chrystusa, który ześle na swych uczniów „to, co im przyrzekł Jego Ojciec" 

(

Łk 24,51

;

 por. 

Łk 9,51)

    3. 

Chrze

ścijanin i Eliasz.

   We wstawiennictwie Eliasza, „cz

łowieka podobnego do nas", Jakub widzi model

 modlitwy *sprawiedliwego 

(Jk 5,16nn)

. Obecno

ść Proroka obok Jezusa *przemienionego 

(Mt 17,1-8 paral.)

,

 podobnie jak kiedy

ś obok Jahwe „w szmerze łagodnego powiewu" 

(1Krl 19,12)

, stanie si

ę dla tradycji

 chrze

ścijańskiej *przykładem tej zażyłości z Bogiem, do której Pan powołuje wszystkich wierzących.