dżungla - scenariusze

Drodzy nauczyciele!

Oddajemy w Państwa ręce broszurę, która ułatwi prowadzenie zajęć z zakresu

przedsiębiorczości realizowanych w ramach projektu „Gospodarcza dŜungla, czyli

jak się nie zgubić? Przewodnik dla kaŜdego. Część I”. Ta kolejna inicjatywa

wprowadzona do wrocławskich szkół przez Wydział Edukacji oraz Biuro Rozwoju

Gospodarczego

Urzędu

Miejskiego

jako

element

Programu

„Edukacji

Przedsiębiorczości” ma za zadanie pokazać, Ŝe takie pojęcia jak ekonomia, rynek

pracy

czy

załoŜenie

własnej

firmy

tylko

pozoru

wydają

się

skomplikowane, a w rzeczywistości okazują się łatwo przyswajalne zwłaszcza

poprzez zastosowanie interaktywnej i warsztatowej formuły przekazu.

Trzymają Państwo w dłoniach zbiór przykładowych scenariuszy spotkań

z uczniami. Wierzymy, Ŝe staną się one pomocą w realizacji tego projektu. Mogą

Państwo z nich korzystać i poszerzać je o swoje pomysły.

Jesteśmy przekonani, Ŝe Państwa doświadczenie i cenne sugestie w połączeniu

z naszymi pomysłami z pewnością przełoŜą się na ciekawe, zajęcia pozalekcyjne,

dzięki którym uczniowie uświadomią sobie, Ŝe nauka przedsiębiorczości moŜe być

przyjemna i poŜyteczna.

Wspólnie mamy nadzieję, Ŝe materiały, jakie Państwu dostarczamy spotkają się

z aprobatą i zmotywują Państwa do jeszcze większej efektywności, a aktywna

postawa pedagogów pociągnie za sobą wielkie zaangaŜowanie młodzieŜy i zachęci

uczniów do zdobywania i poszerzania wiedzy o rynku pracy.

„Kali do dŜungli wali” – wprowadzenie.

„Gospodarcza dŜungla, czyli jak się nie zgubić? Przewodnik dla kaŜdego - część I”

stanowi element realizowanego przez Gminę Wrocław Programu „Edukacja

przedsiębiorczości”.

Celem Programu jest tworzenie we Wrocławiu większej ilości mikro, małych i średnich

firm – świadomych i konkurencyjnych w warunkach gospodarki rynkowej, jak równieŜ

promowanie kultury przedsiębiorczości jako poŜądanej kompetencji na rynku pracy.

Dodatkowym zadaniem jest wsparcie systemu edukacji poprzez zaproponowanie

innowacyjnych narzędzi podnoszenia świadomości finansowej dzieci. Realizowane

projekty są ukierunkowane na szeroko pojętą edukację w zakresie przedsiębiorczości

i ekonomii oraz promocję postaw przedsiębiorczych.

Sukces

dotychczas

zrealizowanych

projektów,

takich

jak

gra

plenerowa

„Przedsiębiorczy Krasnal” w szkołach podstawowych (wyróŜniona nagrodą Ministra

Gospodarki) czy Akademia Młodych Finansistów, dedykowana dzieciom w wieku 11-

13 lat i ich rodzicom, zachęciły nas do stworzenia propozycji dla kolejnych grup

wiekowych.

października

rusza

projekt

„Przedsiębiorczy

przedszkolak”

rozpoczynający edukację finansową dzieci w wieku przedszkolnym a poprzez

„Gospodarczą dŜunglę” pragniemy wprowadzić w świat ekonomii i przedsiębiorczości

wrocławskich gimnazjalistów.

Projekt „Gospodarcza dŜungla, czyli jak się nie zgubić? Przewodnik dla kaŜdego -

część I” rozpoczyna się 1 września 2010 r. a kończy 31 grudnia 2010 r. Do udziału

w projekcie zgłosiły się 22 wrocławskie gimnazja.

Uczestnicy tej akcji to 330 gimnazjalistów ( z kaŜdej placówki po 15 osób) oraz 22

nauczycieli.

Głównym celem jest przekazanie niezbędnej wiedzy ekonomicznej uczniom w wieku

gimnazjalnym. Ponadto istotne jest zainteresowanie ich samą tematyką zarządzania,

przedsiębiorczości i finansów. WaŜne jest równieŜ wykształcenie w nastolatkach

właściwej postawy prorynkowej - a wszystko po to, aby w przyszłości ze swobodą

poruszali się po rynku pracy i nie mieli większych kłopotów z zagadnieniami

ekonomicznymi.

Trzeba mieć świadomość, jak ogromną rolę odgrywa w Ŝyciu dorosłego człowieka

znajomość przepisów prawa, umiejętność autoprezentacji podczas rozmowy

kwalifikacyjnej, stworzenia swojej wizytówki w postaci cv. Ta wiedza wpływa na to,

jak odnajdujemy się na rynku pracy – jesteśmy płotką czy moŜe rekinem?

Im wcześniej uczniowie rozpoczną naukę tych zagadnień oraz przyswoją sobie pewne

procedury, tym większej wprawy nabiorą w poszukiwaniu pracy. I nie chodzi tu

o wiedzę teoretyczną, ale o aktywne uczestnictwo uczniów w zajęciach.

Jak wiadomo, w gimnazjach nie naucza się przedmiotu przedsiębiorczość. Uczniowie

stykają się z nim dopiero w szkole średniej. I tutaj proponujemy Państwu projekt

„Gospodarcza dŜungla”. Liczymy, Ŝe będzie on atrakcyjny zarówno u uczniów, jak

i nauczycieli. To od nauczycieli bowiem w duŜej mierze zaleŜy czy uczniowie „połkną

bakcyla”. NaleŜy pamiętać, Ŝe wiadomości, jakie zostaną przekazane młodzieŜy

znajdą realne zastosowanie w ich Ŝyciu. Taka wiedza prędzej czy później przyda się

kaŜdemu młodemu człowiekowi, który jeszcze trochę niczym „dziecko we mgle”

zastanawia się nad ścieŜką swojej kariery naukowo-zawodowej.

W projekcie priorytetem jest zainteresowanie młodzieŜy trudnym rynkiem pracy oraz

zachęcenie ich do bycia aktywnym.

Zajęcia,

mające

charakter

pozalekcyjnych

powinny

odbywać

się

według

harmonogramu (październik 2 razy po 2 godziny, listopad – 2 razy po 2 godziny,

listopad - 2 razy po 2 godziny oraz grudzień – 1 raz po 2 godziny).

Jesteśmy przekonani, Ŝe uczeń po pierwszej części projektu będzie wiedział, w jaki

sposób szukać informacji o moŜliwościach zatrudnienia oraz będzie:

rozumiał konieczność wczesnego kształcenia umiejętności i zdobywania

róŜnych kompetencji, aby w przyszłości mieć swobodę wyboru pracy

potrafił analizować ogłoszenia z ofertami pracy

znał zasadnicze elementy, konstrukcję CV i listu motywacyjnego

wiedział, co to jest rozmowa kwalifikacyjna

miał umiejętność autoprezentacji

wiedział jakie cechy i umiejętności są waŜne z punktu widzenia pracodawcy

znał istotne elementy umowy o pracę

znał

podstawowe

zasady

związane

zobowiązaniami

podatkowymi

pracownika

świadom moŜliwości podjęcia pracy w sektorze organizacji pozarządowych

i pracy w wolontariacie.

Temat: „Tropem Kalego” - curriculum vitae.

I. Cel ogólny:

Uczniowie zapoznają się z konstrukcją CV.

II. Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

rozumieć konieczność wczesnego zdobywania wiedzy oraz nabywania rozmaitych

umiejętności w róŜnorodnych dziedzinach, aby w przyszłości mieć swobodę

wyboru pracy,

•

podjąć próbę planowania drogi zawodowej z uwzględnieniem swoich moŜliwości

i ograniczeń,

•

dokonywać właściwej analizy ogłoszeń z ofertami pracy,

•

znać zasady pisania CV,

•

potrafić napisać samodzielnie CV ,

•

wyszukiwać i porównywać informacje pozyskane z wielu źródeł i formułować

wnioski,

•

efektywnie pracować w grupie.

III. Metody i formy pracy:

•

ranking diamentowy,

•

praca w grupach,

•

praca indywidualna,

•

analiza materiału źródłowego - ogłoszenia prasowe,

•

rozmowa nauczająca.

IV. Środki dydaktyczne:

•

oferty pracy,

•

zał. nr 1 Oś planowania kariery zawodowej,

•

zał. nr 2 Przykład CV.

Przebieg zajęć:

V. Wprowadzenie:

•

Podziel uczniów na trzy grupy i poproś, Ŝeby zapoznali się z przykładowymi

ofertami pracy, a następnie wypisali jakie cechy, umiejętności, wykształcenie,

predyspozycje są potrzebne do otrzymania pracy.

•

Poproś uczniów o zaprezentowanie wyników analizy ogłoszeń.

VI. Rozwinięcie:

•

Wytłumacz uczniom metodę rankingu diamentowego. KaŜda grupa powinna

ułoŜyć przygotowane przykłady wymagań z ofert pracy -w zaleŜności od uznania

ich waŜności - tak, aby stworzyć strukturę diamentu.

•

Poproś przedstawicieli grup o zaprezentowanie efektów ich pracy.

•

Zapytaj uczniów, jakie naleŜy podjąć działania, aby być atrakcyjnym na rynku

pracy za 10 lat? Poproś, aby swoje pomysły grupy umieściły na osi planowania

kariery zawodowej (zał. 1).

•

Poproś uczniów o omówienie ich osi.

•

Zapytaj uczniów, w jaki sposób potencjalny pracodawca moŜe dowiedzieć się

o nas i naszych umiejętnościach? Powiedz, Ŝe osoby starające się o pracę,

powinny przygotować CV i list motywacyjny. Poinformuj, Ŝe dzisiaj będą uczyć

się jak napisać CV, które stanowi waŜny sposób zainteresowania pracodawcy

naszą osobą.

•

Rozdaj uczniom przykładową wersję CV (zał. 2) i omów podstawowe zasady

pisania. Zwróć uwagę, Ŝe nie podpisujemy CV i umieszczamy na końcu formułę

dotyczącą zgody na przetwarzanie danych osobowych.

VII. Zakończenie:

•

Zaproponuj uczniom napisanie w grupach „Przepisu na dobry Ŝyciorys”

uwzględniając takie elementy jak: format, dane osobowe, zdjęcie, wykształcenie,

doświadczenie zawodowe, inne umiejętności, zainteresowania, referencje.

•

Przedstawiciele grup odczytują swoje „Przepisy…”.

Zał. 1. Oś planowania kariery zawodowej.

-STUDIA

GIMNAZJUM

-WYBÓR ZAWODU

-LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

-LICEUM PROFILOWANE

-TECHNIKUM
-ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA

Zał. 2. Przykład CV.

Dane osobowe

Wojciech Pracowity
ul. Szeroka 12/3
Warszawa 00-987
ur. 5.07.1980 w Oleśnicy
tel.kom.: 0967 567 345
e-mail: w.pracowity@odys.pl

Wykształcenie:

1999-2004 Uniwersytet Wrocławski
Uzyskany tytuł: magister pedagogiki

1996-1999 Liceum Ogólnokształcące w Oleśnicy

Doświadczenie zawodowe:

Luty - Czerwiec 2005 Stowarzyszenie „Pierwsza pomoc”.
Wolontariat, opieka nad dziećmi z rodzin patologicznych.

Wrzesień 2004
Publiczne Gimnazjum nr 12 w Warszawie.
StaŜ na stanowisku pedagoga szkolnego.

Wrzesień – Październik 2003
IV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie.
Praktyki pedagogiczne.

Inne umiejętności:

Języki obce: j. angielski - bardzo dobra znajomość w mowie i w piśmie,
j. francuski - średnia  znajomość w mowie i w piśmie.

Komputer: obsługa edytorów tekstu i arkuszy kalkulacyjnych, tworzenie stron WWW.

Zainteresowania:

Psychologia, turystyka, literatura, grafika komputerowa.

Referencje:
Zostaną dostarczone na Ŝyczenie.

(

Źródło: Wiedza o społeczeństwie. Podręcznik 1, Operon, Gdynia 2010, s. 153.

)

Temat: „Kali być dobry, Kali być potrzebny”- list motywacyjny.

Cel ogólny:

•

Uczniowie

zapoznają

się

prawidłowymi

zasadami

pisania

listu

motywacyjnego.

II.

Cele operacyjne:

•

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

pamiętać o podkreśleniu w liście motywacyjnym cech i doświadczenia, które

odnoszą się do stanowiska o które się ubiegają,

•

zrozumieć cel pisania listu motywacyjnego - tworzenie poŜądanego wizerunku

samego siebie,

•

umieć napisać samodzielnie list motywacyjny,

•

efektywnie pracować w grupie.

III.

Metody i formy pracy:

•

praca w grupach,

•

rozmowa nauczająca,

•

analiza przypadku,

•

elementy wykładu.

IV.

Środki dydaktyczne:

•

kartki ze zdjęciami przykładowych osób,

•

zał. 1. Puzzle listu motywacyjnego,

•

zał. 2. Lista uŜytecznych zdań przy pisaniu listu motywacyjnego.

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie:

•

Podziel uczestników na trzy grupy, a następnie kaŜdej z nich daj jedno zdjęcie

przedstawiające konkretną osobę. Poproś uczestników ćwiczenia o określenie

swojego pierwszego wraŜenia o tej osobie - wskazanie jej cech osobowości,

wykonywanego zawodu, zainteresowań. Grupy nie powinny wdawać się

w dłuŜsze dyskusje, tylko określić pierwsze skojarzenia.

•

Po zakończeniu pracy wyznaczone osoby z grup dzielą się wynikami swojej

pracy z pozostałymi osobami. Wyjaśnij kim są osoby na zdjęciu i podkreśl,

Ŝe moc

pierwszego

wraŜenia

jest

niezwykle

istotna

w kontaktach

międzyludzkich.

VI.

Rozwinięcie:

•

Powiedz uczniom, Ŝe istotą pierwszego kontaktu jest właściwe zaprezentowanie

się. Podczas ubiegania się o pracę, taką rolę moŜe spełniać list motywacyjny,

który jest jednym z elementów dokumentacji przekazywanej przyszłemu

pracodawcy. List motywacyjny jest pierwszą formą kontaktu z ewentualnym

pracodawcą i powinniśmy postarać się, aby prezentacja naszej osoby

przedstawiona w nim była jak najlepsza, poniewaŜ zwiększa to nasze szanse

uzyskania wymarzonej pracy. Jeśli list będzie dobrze napisany, to osoba

czytająca go, uzyska właściwe wyobraŜenie o tym kim jesteś i co potrafisz.

MoŜe on być skuteczną rekomendacją.

•

Przedstaw grupom zasady kolejnego ćwiczenia: rozdaj im przykładowy list

motywacyjny, który został podzielony na części – puzzle (zał.1) i poproś, Ŝeby

ułoŜyli je w odpowiedniej kolejności.

•

Grupy prezentują efekty swojej pracy i na tej podstawie starają się wymienić

najwaŜniejsze elementy listu motywacyjnego. Usystematyzuj ich wiedzę

na temat podstawowych zasad pisania listu motywacyjnego (nadawca, adresat,

wstęp, rozwinięcie, zakończenie, własnoręczny podpis).

VII.

Zakończenie:

•

W podsumowaniu lekcji rozdaj grupom listę uŜytecznych zdań przy pisaniu listu

motywacyjnego (zał.2) i poproś, Ŝeby korzystając z nich napisali przykładowy

list motywacyjny dla osoby ze zdjęcia, które otrzymali na początku zajęć.

•

Wyznaczone osoby prezentują przygotowane listy.

Zał. 1

Wojciech Pracowity
ul. Szeroka 12/3
00-987 Warszawa

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Warszawa, 25 lipca 2007

--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Szanowna Pani
Agnieszka Sympatyczna
Dyrektor Państwowego Domu Dziecka
ul. Dobra 5
Warszawa

--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Szanowna Pani Dyrektor,

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Uprzejmie proszę o przyjęcie mnie do pracy w charakterze wychowawcy. O wolnym

miejscu pracy dowiedziałem się z ogłoszenia prasowego zamieszczonego w Gazecie
Mazowieckiej z dnia 23.07.2007.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapewniam, Ŝe posiadam odpowiednie kwalifikacje do wykonywania tego zawodu.

Jestem absolwentem Uniwersytetu Wrocławskiego, Studia ukończyłem z wynikiem bardzo
dobrym. Po uzyskaniu tytułu magistra pedagogiki specjalnej odbyłem staŜ w gimnazjum. Moja
praca w tym okresie została oceniona wzorowo.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Moje zainteresowania problematyką wychowawczo – opiekuńczą realizowałem w czasie

pracy  na  zasadach  wolontariatu  w  stowarzyszeniu  Pierwsza  Pomoc.  Myślę,  Ŝe  zdobyte
doświadczenie  oraz  zamiłowanie  do  pracy  z  dziećmi  cięŜko  doświadczonymi  umoŜliwi  mi
bardzo dobre wykonywanie obowiązków wychowawcy w Domu Dziecka.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Jeśli  będzie  Pani  zainteresowana  moja  ofertą  uprzejmie  proszę  o  kontakt  w  celu  ustalenia
terminu rozmowy kwalifikacyjnej.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Z powaŜaniem
………………….(własnoręczny podpis)

Źródło :Wiedza o społeczeństwie, Operon, Gdynia 2010, s.154

Zał. 2 UŜyteczne zdania przy pisaniu listu motywacyjnego.

Zdania rozpoczynające list

1. W odniesieniu (w nawiązaniu) do ogłoszenia prasowego, zamieszczonego w „Dzienniku

Zachodnim” z dnia .............. pragnę zgłosić (przedstawić) swoją kandydaturę na

stanowisko ...................... .

2. Pisząc w odpowiedzi na Państwa ogłoszenie, które ukazało się w tygodniku „Gwarek”

w dniu ............. pragnę ubiegać się o stanowisko .................... w Waszej firmie.

W odpowiedzi na ofertę pracy zgłoszoną w Związkowym Biurze Pośrednictwa Pracy,

chciałbym przedstawić Państwu swoją kandydaturę na stanowisko ........

Zdania do części głównej listu motywacyjnego

1. Od wielu lat śledzę dynamiczny rozwój Państwa firmy w tak konkurencyjnej branŜy jak

...... (rynek sprzętu, oprogramowania komputerowego), dlatego….

2. Wszystkie powierzone zadania wykonuję terminowo, a często (chętnie) podejmuję się

wykonania równieŜ zadań dodatkowych.

3. Staram się uaktualniać swoją wiedzę w (nazwa dziedziny) poprzez ......

(np. bieŜący przegląd fachowego czasopiśmiennictwa - moŜesz wymienić tytuły,

regularne uczestnictwo w targach branŜowych).

4. Osiągam sukcesy dzięki swojej determinacji i wytrwałości.

Zdania kończące list

1. Jeśli moja kandydatura zainteresuje Państwa, a kwalifikacje okaŜą się zgodne

z Waszymi oczekiwaniami, chętnie zgłoszę się na rozmowę w dogodnym dla Państwa

terminie.

2. Mam nadzieję, Ŝe moje kwalifikacje i umiejętności okaŜą się wystarczające, by ubiegać

się o stanowisko .............. .

3. UwaŜam, Ŝe ze względu na posiadane przeze mnie kwalifikacje oraz dotychczasowe

doświadczenie zawodowe, jestem odpowiednim kandydatem na proponowane przez

Państwo stanowisko.

Temat: „Kali w cztery oczy z Wodzem” – rozmowa kwalifikacyjna.

I. Cel ogólny:

Uczniowie zapoznają się z istotą rozmowy kwalifikacyjnej.

II. Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

wiedzieć co to jest rozmowa kwalifikacyjna,

•

umieć się do niej przygotować,

•

nabrać umiejętności uczestniczenia w niej,

•

zdobyć umiejętności w zakresie autoprezentacji,

•

potrafić wymienić cechy, zasoby, umiejętności waŜne z punktu widzenia

pracodawcy.

III. Metody i formy pracy:

•

burza mózgów,

•

praca w grupie,

•

drama – wcielanie się w role

IV. Środki dydaktyczne:

•

kopie materiałów pomocniczych dla kaŜdego uczestnika zajęć,

•

2 duŜe arkusze papieru, kolorowe markery

•

kopie testu „Moje pierwsze interview”

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie:

•

Przypomnij uczniom, Ŝe potrafią juŜ zredagować Cv oraz list motywacyjny

– dokumenty niezbędne w całym systemie rekrutacyjnym. Powiedz,

by wyobrazili sobie sytuację, w której po selekcji róŜnych ofert pracy

rozesłali dokumenty aplikacyjne do róŜnych potencjalnych pracodawców

oraz, Ŝe okres oczekiwania na zaproszenie ze strony pracodawcy naleŜy

poświęcić na przygotowanie się do rozmowy kwalifikacyjnej, a to jest

główny cel dzisiejszych zajęć.

VI.

Rozwinięcie:

•

Burza mózgów – szukamy odpowiedzi na pytanie, co to jest rozmowa

kwalifikacyjna?

•

Wypracowanie definicji rozmowy kwalifikacyjnej, np. takiej:

•

wzajemne rozpoznanie, w celu stwierdzenia czy istnieje zbieŜność

interesów między tobą a potencjalnym pracodawcą; to rozmowa, podczas

której masz szansę zrozumieć wartości wyznawane przez firmę, jej kulturę

i sprawy, którymi mógłbyś się zająć. Z drugiej strony, firma moŜe

dowiedzieć się, jaki wkład moŜesz wnieść i czy dopasujesz się do

zwyczajów w niej panujących.

•

Przedstaw uczniom kolejne kroki przygotowywania się do rozmowy

kwalifikacyjnej:

•

zabierz ze sobą dokumenty aplikacyjne (cv, list motywacyjny, kopie

dyplomów, świadectw ukończenia kursów itp.)

•

przeprowadź wywiad na temat firmy, która zaprosiła cię na spotkanie

(dowiedz się, czym zajmuje się firma, jaka jest jej struktura, a przede

wszystkim postaraj się dowiedzieć wszystkiego, co dotyczy stanowiska

pracy, o które się ubiegasz)

•

zadbaj o swój właściwy wygląd zewnętrzny (moc pierwszego wraŜenia jest

nie do przecenienia!)

Ćwiczenie nr 1

•

Podziel uczestników zajęć na dwie grupy. Poleć przygotowanie opisu

(rysunku

połączonego

opisem)

wyglądu

zewnętrznego

osoby

wybierającej się na rozmowę kwalifikacyjną. Grupa 1 – neutralny wygląd

męŜczyzny, grupa 2 – neutralny wygląd kobiety.

Po prezentacji efektów wypracowanych w grupach rozdaj zał. nr 1.

Ćwiczenie nr 2

•

Przed zajęciami wyznacz 2 asystentów. Przedstaw im materiał pomocniczy

nr 2. Poproś o przygotowanie się do ról (jedna z ról jest dla ciebie) –

właściwy ubiór, postawa, zaznajomienie się z tekstem przykładowej

rozmowy kwalifikacyjnej. Zorganizuj przestrzeń w klasie tak, aby odegrać

scenkę Rozmowa kwalifikacyjna. Stanowisko INFORMATYK. Pozostałych

uczestników zajęć poproś o uwaŜne obserwowanie scenki i zapisywanie

spostrzeŜeń, uwag, wątpliwości. Po przeprowadzeniu rozmowy pozwól

uczniom podzielić się zapisanymi wraŜeniami, skomentuj je, wyjaśnij

wątpliwości.

•

Rozdaj załącznik nr 3

VII.

Zakończenie:

•

Na zakończenie zajęć rozdaj uczestnikom załącznik nr 4 - kopie testu

„Moje pierwsze interview”. Po rozwiązaniu wybierz 2 osoby (lub więcej,

jeŜeli czas pozwoli), które, wcielając się w rolę pracodawcy i kandydata,

przeprowadzą ze sobą rozmowę kwalifikacyjną.

Zał. nr 1

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej powinieneś wyglądać neutralnie, a więc schludnie

i adekwatnie do sytuacji – wtedy wraŜenie i ogólny odbiór Twojego wizerunku będą

pozytywne.

Neutralny wygląd w przypadku męŜczyzny zapewniają:

•

biała koszula, krawat, garnitur, buty odpowiednie do garnituru

•

fryzura nie musi być „spod igły”, ale zadbana i „kontrolowana”

NajwaŜniejsze zalecenia dla kobiet:

•

biała bluzka zasłaniająca ręce na całej długości,

•

ciemna (czarna, granatowa, brązowa) spódnica (długość +/- do kolan), mogą być

teŜ prasowane na kant ciemne spodnie

•

Ŝakiet

•

obuwie: pantofle dopasowane do ubrania, o niezbyt wysokim obcasie

•

makijaŜ dyskretny

•

włosy uporządkowane, umyte, zadbane (długie raczej spięte)

•

manicure – paznokcie czyste, wypielęgnowane, jeŜeli pomalowane to lakierem

bezbarwnym lub innym bardzo delikatnym

•

jeŜeli spódnica, to konieczne pończochy/ rajstopy

Wyjątek stanowią stanowiska o charakterze artystycznym i kreatywnym – w tym

wypadku „oryginalny” wygląd moŜe być wręcz pomocny.

Zał. nr 2

Przykład rozmowy kwalifikacyjnej. Stanowisko: INFORMATYK.

K – kandydat na stanowisko

R1 – rekrutant 1

R2 – rekrutant 2

(K) – Dzień dobry.

(R1) – Dzień dobry, proszę usiąść. Nazywam się Katarzyna Kowalska i jestem kierownikiem

sekcji, w której poszukujemy osoby na stanowisko Analityka – Programisty. Pan Jan Nowak,

który kieruje wieloma projektami będzie z Panem rozmawiał bardziej szczegółowo. Ja powiem

krótko, czym się zajmujemy… A moŜe Pan juŜ wie coś o naszej działalności?

(K) – Tak, odwiedziłem stronę internetową Państwa firmy i zapoznałem się z zawartymi tam

informacjami. Wiem, Ŝe prowadzicie projekty informatyczne dotyczące zarówno tworzenia

nowego oprogramowania, jak i wspierania istniejących juŜ systemów.

(R1) – A czy wie Pan, jakich mamy klientów?

(K) – Nie jestem pewien. Wydaje mi się, Ŝe obsługujecie sektor prywatny i publiczny…

(R1) – A czy było na naszych stronach coś, co Pana szczególnie zainteresowało?

(K) – Informacje dotyczące rozwoju zawodowego pracowników, tzn. kursy, szkolenia…

Uderzyło mnie, jak duŜą uwagę Państwa firma przywiązuje do kształcenia i rozwoju swoich

pracowników.

(R1) – Tak, to jest dla nas bardzo waŜne. Pracownicy to najcenniejsza część majątku naszej

firmy…

(R2) – Przejdźmy do Pana Cv, studiował Pan informatykę. Dlaczego wybrał Pan właśnie ten

kierunek?

(K) – W szkole zawsze świetnie radziłem sobie z matematyką, lubię rozwiązywać problemy,

interesowały mnie lekcje z komputerami i zawsze chciałem dowiedzieć się, jak powstają

systemy, których powszechnie uŜywamy…

(R2) – Czy podczas studiów uczestniczył Pan w jakimś ciekawym projekcie?

(K) – Tak, w kilku.

(R2) – Czy były to projekty indywidualne, czy grupowe?

(K) - I takie, i takie, jednak najlepiej czułem się, realizując projekt w kilkuosobowym zespole.

(R2) – Proszę – bez wchodzenia w szczegóły – krótko opowiedzieć o jednym z projektów.

(K) - Projekt, w którym brałem udział podczas ostatniego roku studiów dotyczył elektronicznej

dokumentacji obrotu materiałowego w duŜym przedsiębiorstwie. Zespołowi, do którego mnie

przydzielono, powierzono etap prac informatycznych związanych z opracowaniem bazy

danych oraz modułu raportującego.

(R2) – W jaki sposób podzieliliście się pracą? Jaka była Pana rola w grupie, czy współpraca

dobrze się układała?

(K) – Moim najwaŜniejszym zadaniem było opracowanie prostego modułu zapytań do bazy.

Jeśli chodzi o stosunki w grupie, to muszę przyznać, Ŝe na etapie określania zadań były

pewne problemy, ale uporaliśmy się z nimi i w efekcie projekt ukończyliśmy przed czasem,

otrzymując wysoką ocenę.

(R2) – Czy wolałby Pan zajmować się tworzeniem i wdraŜaniem systemów, czy wspieraniem

juŜ wdroŜonych?

(K) – Myślę, Ŝe obydwie funkcje by mnie interesowały.

(R2) – Dlaczego?

(K) – Tworzenie czegoś nowego jest pasjonujące, ale doskonalenie istniejących juŜ systemów

teŜ dostarcza satysfakcji.

(R2) – Czy ma Pan do nas jakieś pytania?

(K) – Wiele ogólnych informacji znalazłem w Internecie, ale chciałbym się dowiedzieć, kto

będzie się zajmował kierowaniem mojego rozwoju zawodowego, czy dostanę opis stanowiska,

wymagania i cele, które muszę osiągnąć? Czy będą one regularnie oceniane? Jaki jest system

awansu?...

(R1) – Tak, oczywiście mamy bardzo atrakcyjny system rozwoju zawodowego i awansu,

natomiast opis stanowiska jest dostępny na stronie internetowej w zakładce struktura

przedsiębiorstwa. Wszyscy nasi pracownicy zobligowani są do sporządzania comiesięcznych

raportów i kwartalnych ocen. Myślę, Ŝe więcej informacji będziemy mogli przekazać podczas

ewentualnego kolejnego spotkania.

(K) – Dziękuję za informacje.

(R2) – Dziękujemy Panu za zainteresowanie naszą ofertą pracy. O wyniku naszej rozmowy

poinformujemy Pana w terminie 2 tygodni.

(K) Dziękuję. Do widzenia.

Zał. nr 3

Zalecenia dla kandydata uczestniczącego w rozmowie kwalifikacyjnej:

•

punktualność – nie moŜesz się spóźnić, przyjdź trochę przed czasem i ochłoń
– oczywiście na samą rozmowę wejdź punktualnie,

•

uwaŜnie słuchaj rozmówcy,

•

nie przerywaj – to nie ty prowadzisz rozmowę, musisz się do niej dostosować,

•

bądź rzeczowy - mów konkretnie, ale przekonująco, bez dygresji i anegdot
ubarwiających wypowiedź,

•

mów wyraźnie – staraj się mówić płynnie, bez monosylab,

•

nie podnoś głosu,

•

korzystaj z ogólnie przyjętych zwrotów grzecznościowych (dzień dobry…,
proszę Pana… );

•

dostosuj swoje zachowanie do powagi chwili – nie rozsiadaj się na krześle,
unikaj natręctw typu trzęsienie nogą, „pstrykanie” palcami, drapanie w głowę,

•

utrzymuj kontakt wzrokowy z rozmówcą (nie patrz w kąt pokoju, nie wędruj
wzrokiem po ścianach – to niegrzeczne),

•

pytaj – ale dopiero wówczas, gdy Twój rozmówca „wyczerpie” swoje pytania
– o zakres obowiązków, relacje słuŜbowe, plany rozwojowe firmy, nieco
później o wynagrodzenie, opiekę socjalną),

Unikaj:

•

patrzenia na zegarek,

•

niepotrzebnych dźwięków – wyłącz telefon i inne urządzenia „dźwiękowe”
(jeśli podczas rozmowy zadzwoni Twój telefon – przegrałeś, ale jeśli zadzwoni
telefon Twojego rozmówcy nie wolno okazywać Ci niezadowolenia, ani
zniecierpliwienia przedłuŜającą się rozmową),

•

nie notuj przebiegu rozmowy – moŜesz jedynie zanotować np. termin
kolejnego spotkania,

•

nigdy nie odmawiaj odpowiedzi – jeśli nie chcesz odpowiedzieć na pytanie np.
natury osobistej – odpowiedz ogólnikowo, wymijająco, ale bez oznak
zniecierpliwienia.

Zał. nr 4 „Moje pierwsze interview”

Twoim rozmówcą jest przedstawiciel pracodawcy.

•

odpowiadaj na pytania, wskazując odpowiedzi

•

przebieg rozmowy zaleŜy od Twoich odpowiedzi.

- Dzień dobry, witam Pana.

A) Dzień dobry, chyba się trochę spóźniłem, ale wracam z innego waŜnego spotkania, które

się trochę przedłuŜyło.

B) Dzień dobry.

- Proszę mi powiedzieć, dlaczego zainteresował się Pan naszą ofertą?

A) Właśnie skończyłem szkołę średnią o profilu ekonomicznym. PoniewaŜ ze względów

finansowych nie mogę sobie pozwolić na studia dzienne, chciałbym rozpocząć pracę

zawodową, a z czasem podjąć studia zaoczne. Chciałbym studiować marketing, a Państwa

oferta dotyczy stanowiska Asystenta w tym dziale, więc pomyślałem, Ŝe byłaby to doskonała

oferta właśnie dla mnie.

B) No cóŜ, szukam pracy. Sprawdzam wszystkie ogłoszenia.

- Dlaczego myśli Pan o pracy w marketingu?

A) Wydaje mi się, Ŝe jest to bardzo ciekawa dziedzina. Podoba mi się, Ŝe są tam elementy

zarówno kreatywne, jak i dotyczące analiz, badań, statystyki. Lubię liczyć, analizować. Myślę,

Ŝe jestem w tym dobry. Poza tym, to bardzo ciekawe szukać nowych pomysłów, rozwiązań…

B) Wydaje mi się, Ŝe będę w tym dobry.

- Czy pracował Pan kiedykolwiek?

A) Tak, w czasie wakacji, w firmie moich rodziców, ale to było zupełnie coś innego.

B) No jeszcze nie, przecieŜ cały czas się uczyłem.

- A co konkretnie Pan robił?

A) W Biurze podróŜy porządkowałem materiały reklamowe. Miałem teŜ okazję zobaczyć jak

powstaje katalog. Poza tym uczestniczyłem w Targach Turystycznych – obsługiwałem gości

odwiedzających nasze stanowisko. W szkole natomiast były to głównie prace organizacyjne

i porządkowe. Lubię coś organizować i pilnować, aby było zapięte na ostatni guzik. Lubię czuć

się potrzebny.

B) Właściwie nic ciekawego. Kazali mi porządkować jakieś papiery, bo mieli wydać nowy

katalog… Wie Pan, rodzice mają biuro….

- A czy słyszał Pan o naszej firmie?

A) Tak, oczywiście. Widziałem strony WWW. Przeczytałem informacje na temat firmy

i dowiedziałem się o Państwa produktach.

B) No, raczej nie. Ale wszystkiego się dowiem, jak trzeba szybko się uczę.

- A to świetnie. Czy podoba się Panu reklama naszego nowego produktu?

A) Eee. No wie Pan, czy chodzi o napój, no ten… „Exter”?

B) Czy chodzi Panu o napój młodzieŜowy „Mixd”?

- Tak, właśnie o ten.

A) Myślę, Ŝe jest zabawna i moŜe zainteresować młodych ludzi.

B) MoŜe być, chociaŜ sam napój nie jest najsmaczniejszy.

- Czy ma Pan jakieś pytania?

A) Chciałbym dowiedzieć się, jaki będzie mój zakres obowiązków? Interesuje mnie teŜ

moŜliwość szkolenia. ZaleŜy mi równieŜ, by wykorzystywać język angielski, czy będzie ku

temu okazja? … od kiedy mógłbym zacząć?

B) W sumie to nie. Zastanowię się, jak Pan później zadzwoni, to będę miał.

- Proszę się zapoznać z tym krótkim dokumentem, to opis stanowiska. Szczegółowy zakres

zadań omawia się z bezpośrednim przełoŜony. Co do angielskiego – oczywiście jest

wykorzystywany chociaŜby w kontaktach z anglojęzycznymi klientami. A odpowiadając na

Pana ostatnie pytanie – planujemy zatrudnienie jeszcze jednej osoby od przyszłego miesiąca.

A) Dziękuję, to na razie wszystko, co chciałbym wiedzieć.

- Dziękuję. W ciągu 2 tygodni otrzyma Pan informacje o wyniku rekrutacji. Do widzenia.

Temat: „Dylematy wodza, a dylematy Kalego”- umowy

z pracodawcą.

I. Cel ogólny:

•

Uczniowie zapoznają się z rodzajami umów o pracę.

II. Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

znać rodzaje umów o pracę oraz ich wady i zalety,

•

dostrzegać róŜnice pomiędzy umową o dzieło, a zlecenie,

•

wiedzieć, w jakiej formie musi być zawarta umowa o pracę,

•

potrafić wyliczyć wynagrodzenie netto,

•

wiedzieć jakie prawa na rynku pracy ma młody człowiek.

III. Metody i formy pracy:

•

praca w grupach,

•

rozmowa nauczająca,

•

analiza przypadku,

•

praca z tekstem.

IV. Środki dydaktyczne:

•

zał. nr 1 Wzory umów o dzieło i zlecenie,

•

zał. nr 2 Tabela porównawcza - umowa o pracę, o dzieło, zlecenie,

•

zał. nr 3 Sytuacje Ŝyciowe,

•

zał. nr 4 Wzór umowy o pracę,

•

zał. nr 5 Fragment Kodeksu pracy dotyczący zatrudniania młodocianych.

Przebieg zajęć:

V. Wprowadzenie:

•

Przedstaw uczniom następujący cytat Hezjoda: „Praca nikogo nie hańbi, a hańbą

jest Ŝyć w bezczynności” i zapytaj: Jaką obecnie wartość w Ŝyciu człowieka

zajmuje praca?

•

Poproś uczniów, by podali jak nazywa się dokument regulujący stosunki między

pracownikiem, a pracodawcą? Podaj kilka podstawowych informacji dotyczących

kodeksu pracy.

VI. Rozwinięcie:

•

Wyjaśnij, Ŝe tematem zajęć będą umowy zawierane między pracownikiem

i pracodawcą. Wypisz na tablicy rodzaje umów (umowy o pracę: na czas

określony, nieokreślony, na okres próbny oraz umowy cywilnoprawne: umowa

o dzieło i zlecenie). Nie charakteryzuj ich. Będzie to przedmiotem dalszej części

lekcji.

•

Podziel uczniów na grupy i rozdaj wzory umowy o dzieło i zlecenie (zał. 1) bez

nagłówków. Wyjaśnij, Ŝe ich zadanie będzie polegało na znalezieniu jak

największej liczby róŜnic w umowach i przyporządkowaniu do nich nazw.

•

Grupy prezentują efekty swojej pracy. Do usystematyzowania ich wiedzy na

temat rodzajów umów o pracę wykorzystaj następne zadanie.

•

Rozdaj grupom tabelę porównawczą - umowa o pracę, o dzieło, zlecenie (zał. 2).

Powiedz, Ŝe mają dokonać analizy poszczególnych umów pod względem

podobieństw i róŜnic.

•

Omów z uczniami wyniki ich pracy.

•

PrzekaŜ grupom przykłady trzech sytuacji Ŝyciowych (zał. 3). Na ich podstawie

uczniowie mają podjąć decyzję, jaki rodzaj umowy byłby najkorzystniejszy

w danej sytuacji i dlaczego? Jak wystarczy Ci czasu, moŜesz zaproponować, aby

kaŜda

z grup

wypełniała

szablon

umowy

wykorzystując

jedną

z zaproponowanych sytuacji Ŝyciowych. PrzekaŜ uczniom wzór umowy o pracę

(zał.4) - umowę o dzieło i zlecenie otrzymali wcześniej.

•

Sprawozdawcy prezentują efekty pracy swoich grup.

•

Zaprezentuj uczniom moŜliwość przeliczania wynagrodzenia w zaleŜności od

rodzaju umowy (o dzieło, zlecenie, o pracę) przy pomocy kalkulatora

wynagrodzeń

zamieszczonego

stronie

internetowej:

www.wynagrodzenia.pl/kalkulator.php.

Omawiany

przykład

wynagrodzenia

pracownika wynosi 2000 zł. brutto.

•

Uczniowie powinni zaobserwować, ile będzie wynosiło wynagrodzenie netto

w poszczególnych przypadkach oraz wywnioskować, która umowa jest

najkorzystniejsza i w jakich warunkach.

VII. Zakończenie:

Rozdaj uczniom fragment Kodeksu pracy dotyczący zatrudniania młodocianych (zał. 5)

i poproś, aby na jego podstawie odpowiedzieli na następujące pytania:

•

W jakim wieku moŜesz rozpocząć pracę?

•

W jakim wymiarze godzin moŜesz pracować?

Podaj uczniom przydatne strony internetowe:

•

www.prawopracy.org

•

www.prawopracy.fr.pl

Zał. 1.

Umowa o dzieło.

Zawarta w dniu ..................................... w ......................................... pomiędzy

.....................................

siedzibą

....................................

ul. .............................................

imieniu

którego

działają

.....................................................................,

zwanym

treści

umowy

„Wykonawcą", a.........................................................................,

legitymującym

się

dowodem

osobistym

seria

......................

wydanym

przez

........................................................................................

zamieszkałym

w ................................. przy ul. ................................., zwanym w treści umowy

„Zamawiającym" o następującej treści:

§ 1.

Zamawiający powierza wykonanie, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać dzieło polegające

na ...........................................................................................................................

§ 2.

1. Dla wykonania dzieła Zamawiający zobowiązuje się wydać Wykonawcy w terminie do dnia

............................................ następujące materiały i narzędzia:

a) .................................................................................................

b) .................................................................................................

2. Wykonawca zobowiązany jest przedstawić rozliczenie z otrzymanych materiałów i narzędzi,

nie zuŜyte zaś zwrócić Zamawiającemu, w dniu wydania dzieła.

§ 3.

Termin rozpoczęcia dzieła strony ustaliły na dzień ..................................., a zakończenie

i wydanie Zamawiającemu na dzień ....................................................

§ 4.

Odbiór nastąpi w siedzibie Wykonawcy na podstawie protokółu przekazania sporządzonego

w obecności przedstawicieli Zamawiającego i Wykonawcy.

§ 5.

Wykonawca ma prawo powierzyć wykonanie dzieła innej osobie, jednakŜe jest

on odpowiedzialny

wobec

Zamawiającego

jej

działania,

jak

własne.

§ 6.

Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za wykonanie dzieła w wysokości ..........................zł

(słownie ............................................................................ złotych).

§ 7.

1. W razie zwłoki w wykonaniu dzieła Zamawiającemu przysługuje kara umowna w wysokości

......................................... % wartości dzieła za kaŜdy dzień zwłoki.

2. W razie niewykonania dzieła Zamawiającemu przysługuje kara umowna w wysokości

.......................................... % wartości nie wykonanego dzieła.

3. Zamawiający moŜe dochodzić na zasadach ogólnych odszkodowania przewyŜszającego

karę umowną.

4. W razie zwłoki w wykonaniu dzieła Zamawiający moŜe odstąpić od umowy bez konieczności

wyznaczania dodatkowego terminu.

§ 8.

1. W przypadku wystąpienia w dziele wad, Zamawiający prześle wykonawcy protokół

reklamacyjny, a Wykonawca zobowiązany jest odpowiedzieć w ciągu .............. dni.

2. Brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie uwaŜa się za uznanie tej reklamacji,

z obowiązkiem załatwienia jej zgodnie z Ŝądaniem Zamawiającego.

§ 9.

Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem niewaŜności.

§ 10.

W sprawach nie uregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy kodeksu

cywilnego.

§ 11.

Spory mogące wyniknąć na tle stosowania niniejszej umowy strony poddają pod

rozstrzygnięcie sądu właściwego dla siedziby ...............................................................

§ 12.

Umowę sporządzono w jednobrzmiących egzemplarzach po dla kaŜdej ze stron.

Zamawiający

Wykonawca

...........................................

www.federacja-konsumentow.org.pl

Umowa zlecenie

Zawarta w dniu ...................... w ......................................... pomiędzy........................

legitymującym

się

dowodem

osobistym

nr .........................

wydanym

przez

................................

zamieszkałym

w ...............................................

ul. ........................................

zwanym

treści

umowy

„Zleceniodawcą", a ..........................

legitymującym

się

dowodem

osobistym

nr ..........................

wydanym

przez

................................

zamieszkałym

w ................................................. ul. ......................................... zwanym w treści

umowy "Zleceniobiorcą", o następującej treści:

§ 1.

Zleceniodawca zleca, a Zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania następującej pracy

(usługi)

................................................................................. w

terminie

...........................................................

§ 2.

Za wykonane prace, po ich przyjęciu przez Zleceniodawcę zleceniobiorcy zostanie wypłacone

wynagrodzenie

złotych

.....................

(słownie:......................................................................... ) na podstawie rachunku.

§ 3.

Zleceniobiorca nie moŜe powierzyć prac wymienionych w§ 1 innym osobom bez zgody

Zleceniodawcy.

§ 4.

W sprawach nie uregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy kodeksu

cywilnego.

§ 5.

Umowę sporządzono w ............... jednobrzmiących egzemplarzach, po .............. dla kaŜdej

ze stron.

Zleceniodawca

Zleceniobiorca

...............................................

www.federacja-konsumentow.org.pl

Zał. 2 Tabela porównawcza.

UMOWA O DZIEŁO

UMOWA ZLECENIE

UMOWA O PRACĘ

KRÓTKA

CHARAKTERYSTYKA

UMÓW

Zawierając umowę o dzieło,
zobowiązujesz
się do wykonania jakiejś
pojedynczej rzeczy,
np. przystrzyŜenia trawnika,
napisania ksiąŜki,
zrobienia krzesła (musi być
widoczny
efekt twojej pracy).

Zawierając umowę zlecenie,
zobowiązujesz
się do świadczenia usługi
przez
jakiś czas, np. uczenia kogoś
angielskiego,
regularnego strzyŜenia
trawnika.

Zawierając umowę o pracę,
zobowiązujesz
się, Ŝe będziesz pracował dla
swojego pracodawcy
i wykonywał jego polecenia.
Pracujesz
w sposób ciągły, czyli
przychodzisz do
pracy regularnie na
określoną liczbę godzin.

JAK ZAWRZEC UMOWĘ

PISEMNIE CZY USTNIE?

Zasadą jest, Ŝe umowy
cywilne mogą być zawierane
w dowolnej formie – ustnej
lub pisemnej.
Lepiej jednak mieć
potwierdzenie na piśmie
(pomaga to przy
ewentualnych sporach).

Umowa o pracę musi być
zawarta
na piśmie.

CZY MOśNA PRACOWAĆ

ZA DARMO?

Umowa o dzieło jest umową
odpłatną. Oznacza
to, Ŝe nie moŜesz pracować
za darmo.

Zlecenie moŜesz wykonywać
nieodpłatnie.
Umowa ta jest często
wykorzystywana
przy wolontariacie.

Za pracę musisz dostawać
wynagrodzenie.
Prawo określa najniŜszą jego
wysokość:
obecnie jest to 1317 zł brutto
za cały etat
(tj. 40 godzin tygodniowo).

CO W UMOWIE?

W prawie cywilnym istnieje
swoboda umów,
moŜesz więc dość dowolnie
określić prawa
i obowiązki stron. WaŜne jest
tylko, aby nie
było to niezgodne z prawem
(np. niewaŜna
będzie umowa-zlecenie
kradzieŜy auta).

Prawo pracy określa twoje
minimalne prawa.
W umowie o pracę mogą być
oczywiście
zawarte warunki dla ciebie
korzystniejsze,
ale nie mogą być gorsze niŜ
określone
w prawie pracy.

ILE PŁACISZ

PODATKÓW?

Za umowę o dzieło płacisz
18%* podatku
od sumy umowy,
pomniejszonej o tzw. koszty
uzyskania przychodu. JeŜeli
dzieło, które
wykonujesz, jest autorskie
(np. piszesz artykuł
do gazety lub program
komputerowy),
to koszty uzyskania wynoszą
50% sumy
umowy (w innych
przypadkach 20%).

Za umowę-zlecenie podatek
równieŜ
wynosi 18%* od sumy
umowy, która
jest pomniejszona o koszty
uzyskania
przychodu (zawsze 18%)

Za umowę o pracę podatek
wynosi 18%.
Jest jeszcze inna stawka
(32 %), ale ona
obowiązuje, gdy zarobki są
wysokie.
Wszystkimi sprawami z tym
związanymi
zajmie się jednak
pracodawca.

NA URLOP CZY

ZWOLNIENIE

Pracując na umowę o dzieło
i umowę-zlecenie,
nie masz prawa do płatnego
urlopu,
oraz do zwolnienia
lekarskiego

Przysługuje ci co roku płatny
urlop (od 20 do
26 dni). W razie choroby
masz prawo równieŜ
do zwolnienia lekarskiego. Za
okres, w
którym miałeś zwolnienie,
równieŜ dostaniesz
wynagrodzenie, choć trochę
niŜsze niŜ normalnie.

JEŚLI SĄ PROBLEMY

Gdybyś czuł się oszukany, to
moŜesz zwrócić
się do wydziału cywilnego
sądu rejonowego.
Za wniesienie pozwu jest
pobierana
opłata.

W przypadku problemów z
pracodawcą
zwróć się do sądu pracy.
Postępowanie jest
tam bezpłatne.

Źródło uaktualniony Paszport nastolatka ,CEO

Zał. 3. Sytuacje Ŝyciowe.

Pani Y pijąc poranną kawę spostrzegła, Ŝe ściany w jej domu wyglądają nieświeŜo.

Postanowiła temu zaradzić, ale przypomniała sobie sytuację w jakiej znalazła się pani R, która

zatrudniła nieterminowych, niedokładnych partaczy, którzy zamiast odremontować jej

mieszkanie doprowadzili do jego dewastacji. Chcąc uniknąć losu pani R, pani Y. postanowiła

z fachowcami podpisać umowę - tylko jaką ? MoŜe jej podpowiesz…

Pani X będąc juŜ u kresu swego Ŝycia postanowiła zostawić po sobie godną pamiątkę. W XXI.

wieku zapragnęła za przykładem wielkich monarchów namalować swój portret. Nie miało to

być jednak zwykłe odbicie lustrzane, lecz zaprezentowanie samych walorów Pani X rozpoczęła

poszukiwania odpowiedniej osoby do tego zadania. Obawiała się, Ŝe artysta nie wykona dzieła

zgodnie z jej zaleceniami. Co mogła zrobić? MoŜe jej podpowiesz…

Pan Z niedawno wrócił z Londynu i postanowił zatrudnić się w szkole, jako nauczyciel języka

angielskiego. ZaleŜało mu, aby podpisać umowę, w której pracodawca zobowiązałby się do

odprowadzenia składek z tytułu ubezpieczeń społecznych, Ŝeby mógł Ŝyć spokojnie.

W Londynie jako młody chłopak pracował „na czarno”. Kiedy uległ wypadkowi nie mógł liczyć

na wynagrodzenie, bezpłatną opiekę medyczną i odszkodowanie. Co byś mu poradził?

Zał. 4.

Umowa o pracę.

(pieczęć nagłówkowa pracodawcy)

(miejscowość i data)

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(numer REGON-EKD)

Umowa o pracę

zawarta w dniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(data zawarcia umowy)

między . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(imię i nazwisko pracodawcy lub osoby reprezentującej pracodawcę albo osoby upowaŜnionej do
składania oświadczeń w imieniu pracodawcy)

a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(imię i nazwisko pracownika oraz jego miejsce zamieszkania)

na . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(okres próbny, czas nieokreślony, czas określony, czas wykonania określonej pracy)

Strony ustalają następujące warunki zatrudnienia:

rodzaj umówionej pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(stanowisko, funkcja, zawód, specjalność)

miejsce wykonywania pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

wymiar czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

wynagrodzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(składniki wynagrodzenia i ich wysokość oraz podstawa prawna ich ustalenia)

inne warunki zatrudnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Termin rozpoczęcia pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

(data i podpis pracownika)

(podpis

pracodawcy

lub

osoby

reprezentującej pracodawcę

albo osoby upowaŜnionej do składania
oświadczeń w imieniu pracodawcy

)

www.gofin.pl

Zał.5. Zasady zatrudniania młodocianych

Art. 190.

§1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła

18 lat.

§2. Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 16 lat.

Art. 191.

§1. Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy:

Ukończyli co najmniej gimnazjum

Przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, Ŝe praca danego rodzaju nie zagraŜa ich

zdrowiu.

Art. 201.

§1. Młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz

badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia.

Art. 202.

§1. Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie moŜe przekraczać 6 godzin na dobę.

§2. Czas pracy młodocianego w wieku powyŜej 16 lat nie moŜe przekraczać 8 godzin na dobę.

§3. Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym

z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona

w godzinach pracy.

§3

. JeŜeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuŜszy niŜ 4,5 godziny,

pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut,

wliczaną do czasu pracy.

Art. 203.

§3. Młodocianemu przysługuje w kaŜdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin

nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę.

www.kodeks-pracy.com.pl

Temat: „Kali chcieć pomóc”- wolontariat.

Cel ogólny:

Uczniowie poznają ideę wolontariatu.

II.

Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

wiedzieć kto to jest wolontariusz,

•

znać przykłady instytucji wolontarystycznych,

•

uświadomić sobie korzyści z bycia wolontariuszem,

•

rozwijać poczucie odpowiedzialności za wspólnotę,

•

pogłębić wiedzę na temat Ŝycia w społeczeństwie,

•

promować wartość integracji społecznej,

•

otworzyć się na problemy innych,

•

efektywnie pracować w grupie.

III.

Metody i formy pracy:

•

praca w grupach,

•

praca indywidualna,

•

sieć Ŝycia,

•

mapa mentalna,

•

krzyŜówka,

•

rozmowa nauczająca,

•

graffiti.

IV.

Środki dydaktyczne:

•

kłębek wełny,

•

szary papier,

•

kartki A4,

•

markery,

•

zał. nr 1 Sieć Ŝycia - sytuacje Ŝyciowe.

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie:

•

Zaproponuj, Ŝeby uczniowie dokończyli zdanie: Wolontariat to…

•

Poproś uczniów, Ŝeby usiedli w kręgu i wyjaśnij im, Ŝe będą przekazywać sobie

kłębek wełny. KaŜdy, kto go dostanie, będzie losował jedną z sytuacji Ŝyciowych

(zał.1) i mówił jak czułby się i czego potrzebował, co zrobiłby, gdyby naprawdę

znalazł się w takiej sytuacji. Następnie rzuca kłębek do kolejnej osoby.

•

Podsumowując ćwiczenie uświadom uczniom, Ŝe stworzyli sieć, która obrazuje,

Ŝe jesteśmy od siebie zaleŜni i potrzebujemy siebie nawzajem w róŜnych

sytuacjach naszego Ŝycia. Powiedz, Ŝe na takie potrzeby odpowiada idea

wolontariatu.

VI.

Rozwinięcie:

Podziel uczniów na grupy i kaŜdej przydziel następujące zadania:

•

Gr. 1 rysuje portret - Kto to jest wolontariusz?

•

Gr. 2 sporządza mapę mentalną - Gdzie moŜe pracować wolontariusz?

•

Gr. 3 uzupełnia krzyŜówkę, w której hasło główne brzmi: WOLONTARIAT

dodając do niego hasła boczne charakteryzujące korzyści wynikające z bycia

wolontariuszem.

Podczas prezentacji pracy grup uzupełniaj informacje na temat poszczególnych

zagadnień.

VII.

Zakończenie:

Zaproponuj uczniom odrysowanie dłoni na kartce i wpisanie w nią swojego imienia oraz

deklaracji tego co mogliby zaoferować innym ludziom od siebie. Po wykonaniu zadania

stwórzcie galerię prac uczniów propagującą ideę wolontariatu (na ścianie lub tablicy).

Temat: „Ostatnia deska Kalego” – Urząd Pracy.

Cel ogólny:

Uczniowie zapoznają się z instytucją Urzędu Pracy oraz z czynnościami związanymi

z poszukiwaniem pracy.

II.

Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

wiedzieć, jak szukać informacji o moŜliwościach zatrudnienia,

•

umieć analizować ogłoszenia z ofertami pracy,

•

znać zakres kompetencji Urzędu Pracy,

•

umieć się „poruszać” po UP.

III.

Metody i formy pracy:

•

burza mózgów,

•

praca w grupie,

•

gra symulacyjna

IV.

Środki dydaktyczne:

•

tablica,

•

kreda,

•

kartki długopisy,

•

(5 komputerów z dostępem do Internetu).

Przebieg zajęć:

Wprowadzenie:

Ćwiczenie pt. „burza mózgów” rozpoczynamy od postawienia uczniom pytanie:

Gdzie poszukiwać pracy? Oto moŜliwe odpowiedzi:

•

w gazetach – ogłoszenia o pracy,

•

na portalach internetowych,

•

poprzez znajomych,

•

w Agencjach Doradztwa Personalnego,

•

bezpośrednio u pracodawców,

•

Urzędach Pracy – tzw. „pośredniakach”.

VI.

Rozwinięcie:

Powiedz uczniom, Ŝe dziś zabierzesz ich na wycieczkę do Urzędu Pracy (moŜemy odbyć

wycieczkę wirtualną lub odwiedzić najbliŜszy UP). Podziel uczestników spotkania na 3 -

osobowe zespoły.

•

Wycieczka do najbliŜszego Urzędu Pracy (lub wycieczka wirtualna).

•

Praca w zespołach.

Instrukcja dla grup:

Waszym zadaniem będzie przygotowanie „Gry dla poszukujących pracy”, której rozegranie

pomoŜe poznać strukturę Urzędu Pracy, jej komórki, zakres kompetencji, zadania, ofertę dla

poszukujących pracy . W tym celu podczas wycieczki zanotujcie jak najwięcej informacji na

temat funkcjonowania Urzędu Pracy, następnie zaprojektujcie i wykonajcie grę – plansze do

rozgrywki, instrukcję.

VII.

Zakończenie:

Rozgrywki międzygrupowe – uczniowie wymieniają się przygotowanymi w zespołach

planszami „Gry dla poszukujących pracy” i testują efekty swojej pracy.

Temat: „PITu, PITu z Wielkim Bwamą - rozliczenie roczne PIT.

I. Cel ogólny:

Uczniowie zapoznają się z prawidłowymi zasadami wypełniania PIT 36 na podstawie

PIT 11.

II. Cele operacyjne:

Po zajęciach uczniowie powinni:

•

wyjaśnić: co to są podatki i znać ich podstawowe rodzaje,

•

uzasadnić dlaczego obywatele są zobowiązani do płacenia podatków,

•

podać ogólne zasady obliczania wysokości podatku dochodowego.

III. Metody i formy pracy:

•

praca w grupach,

•

burza mózgów,

•

rozmowa nauczająca,

•

praca indywidualna,

•

dyskusja.

IV. Środki dydaktyczne:

•

zał. 1 Skala podatku dochodowego za 2009 rok,

•

witryna internetowa: www.podatki.pl

Przebieg zajęć

V. Wprowadzenie.

•

Rozpocznij zajęcia słowami Cycerona: „Podatki są spręŜyną państwa”. Zapytaj

uczniów, jak obecnie rozumieją sens twierdzenia Cycerona?

•

Poproś uczniów, aby odpowiedzieli na pytanie: Jakie potrzeby obywateli ich

zdaniem powinno zapewnić państwo? Jeśli uczniowie będą mieli problemy, wskaŜ

przykłady z najbliŜszego otoczenia (utrzymanie szkół, szpitali, ochrona

środowiska, zapewnienie bezpieczeństwa, obrona narodowa).

VI. Rozwinięcie.

•

Powiedz uczniom, Ŝe aby państwo mogło spełnić oczekiwania swoich obywateli,

musi posiadać na to fundusze. Jednym z głównych źródeł dochodu państwa są

podatki.

•

Wprowadź definicję podatku, jako obowiązkowe i bezzwrotne świadczenia

pienięŜne obywatela lub przedsiębiorstw na rzecz państwa. Uświadom uczniom,

Ŝe tylko płacąc podatki moŜemy liczyć na prawidłowe funkcjonowanie wcześniej

wymienionych instytucji.

•

Przeprowadź burzę mózgów na temat: Co w Ŝyciu codziennym ulega

opodatkowaniu?

•

Usystematyzuj wiedzę uczniów na temat rodzajów podatków (bezpośrednie: CIT,

PIT oraz pośrednie: akcyza, VAT).

•

Powiedz, Ŝe w dalszej części lekcji zajmą się podatkiem dochodowym od osób

fizycznych, który obliczą na formularzu PIT.

•

Zaproponuj uczniom ćwiczenie w formie zabawy. Poproś, Ŝeby wyobrazili sobie,

Ŝe są juŜ dorośli i pracują. Muszą jak co roku do 30 kwietnia złoŜyć zeznanie

podatkowe w swoich urzędach skarbowych. Zapytaj jakie chcieliby wykonywać

zawody oraz uzyskiwać z tego tytułu zarobki.

•

Poproś, Ŝeby od swoich wymarzonych zarobków wyliczyli wysokość podatku.

Rozdaj uczniom tabelę przedstawiającą skalę podatku dochodowego na 2009 rok

(zał. 1.). KaŜdy z uczniów indywidualnie kwalifikuje swoje zarobki do

odpowiedniego progu podatkowego a następnie dokonuje obliczeń według

podanego wzoru. Chętni uczniowie na potrzeby ćwiczenia mogą połączyć się

w pary małŜeńskie i skorzystać z moŜliwości wspólnego opodatkowania.

•

Uczniowie prezentują swoje wyliczenia. Podkreśl, Ŝe jeŜeli kaŜdy z małŜonków

znajduje się w innym progu podatkowy to na pewno korzystniejsze będzie

wspólne opodatkowanie.

•

Wypełnij razem z uczniami formularz PIT 36 na podstawie PIT 11 za pomocą

ogólnie dostępnego darmowego programu, np. ze strony: www.podatki.pl,

pamiętając o róŜnorodnych ulgach podatkowych i moŜliwości przekazania 1%

podatku na organizacje uŜyteczności publicznej.

VII. Zakończenie.

Na zakończenie sprowokuj dyskusję na temat:

•

Dlaczego obowiązkiem kaŜdego obywatela jest płacenie podatków?

•

Czy uwaŜają za sprawiedliwe, iŜ wysokość podatku jest zaleŜna od dochodu?

Tzn., Ŝe zarabiający lepiej płacą wyŜsze podatki. Podaj uczniom przydatne strony

internetowe:

•

www.urzad-skarbowy.pl, www.podatki.pl

zał.1

Skala podatku dochodowego za 2009 rok

Podstawa obliczenia podatku w
złotych

Prog
i

Ponad

Podatek wynosi

85 528,00
zł

18% podstawy obliczenia
minus 556,85 zł

85
528,00 zł

14 839,02 zł plus 32%
nadwyŜki ponad 85 528 zł

Roczny dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku wynosi 3
091 zł.

MałŜeństwo,  które  chce  skorzystać  z  moŜliwości  wspólnego  opodatkowania  musi  zsumować
swoje  dochody  i  podzielić  przez  2,  następnie  obliczyć,  ile  wyniósłby  podatek  od  takiego
dochodu i  wreszcie pomnoŜyć go przez 2.