background image

Z

ASADY SZTUKI WOJENNEJ I ICH DEFINIOWANIE W PRACY 

"P

RZYSZŁA 

W

OJNA

"

 

W

ŁADYSŁAWA 

S

IKORSKIEGO

 

 

Generał broni Władysław Eugeniusz Sikorski

1

 

urodził się w 20 maja 1881 r. w 

Tuszowie Narodowym  zmarł w wypadku  lotniczym 4  lipca 1943r.  na Gibraltarze. W 

czasie  I wojny światowej  walczył w Legionach Polskich a  następnie w czasie wojny 

polsko 

– bolszewickiej w 1920r.  w  nowo  utworzonej armii polskiej. W czasie okresu 

międzywojennego pełnił  ważne funkcje w państwie był m.in. premierem i ministrem 

spraw wojskowych. Po przewrocie majowym 1926 został odsunięty przez marszałka 

Józefa  Piłsudskiego  od  pełnienia  funkcji  państwowych.  W  czasie  kiedy  nie  udzielał 

się  politycznie  napisał  kilka  książek  na  temat  sztuki  wojennej  oraz  polityki 

międzynarodowej.  Jedną  z  ważniejszych  książek  była  „  Przyszła  Wojna”  w  której 

przewidywał możliwe scenariusze przyszłych konfliktów oraz zasady sztuki wojennej. 

 

Generał  Władysław  Sikorski  w  swojej  książce  „  Przyszła  Wojna”  przewiduje 

scenariusze  kolejnego  konfliktu.  Uważa,  że  wojna  będzie  konfliktem  światowym. 

Rozważa  mobilizacyjne  przygotowanie  takich  potęg  militarnych  jak  ZSRR  czy 

Niemcy.  W  dalszej  części  pracy  skupia  się  również  na  przygotowaniu  Polski  w 

świetle  innych  krajów  oraz  co  należy  zrobić  aby  dobrze  przygotować  państwo  do 

obrony. W V rozdziale opisuje zasady sztuki wojennej jakie będą kierowały przyszłym 

konfliktem zbrojnym.  

 

Jedną  z  pierwszych  zasad  jaką  opisuje  generał  jest  rola  niespodzianki  oraz 

zaskoczenia.  Uważa,  że  główną  rolą  niespodzianki  jest  zachowanie  tajemnicy  w 

czasie  przygotowywania  do  przyszłego  konfliktu  zbrojnego.  Powinno  to  trwać  do 

takiego  momentu,  że  przeciwnik  nie  będzie  w  stanie  bardzo  szybko  przerzucić 

swoich sił na kierunek, z którego odbywa się natarcie. Cała niespodzianka taktyczna 

powinna  polegać  na  utajnieniu  dnia,  czasu  oraz  miejsca,  z  którego  nadejdzie 

zagrożenie.  W  takim  przypadku  przeciwnik  nie  będzie  w  stanie  skoordynowanie 

odeprzeć  ataku  a  jego  ogień  będzie  niecelny  oraz  nieskuteczny  najczęściej  będzie 

trafiał  w  puste  rubieże.  Dzięki  takiemu  manewrowi  będzie  możliwe  szybkie 

osiągnięcie  powodzenia  w  walce.  Kolejna  niespodzianka  będzie  dotyczyła  techniki. 

W  czasie  natarcia  powinien  być  wykorzystany  sprzęt  nie  znany  do  tej  pory 

przeciwnikowi  np.  jakieś  nowoczesne  czołgi,  rodzaje  broni.  Spowoduje  to 

                                                                 

1

 http://www.sww.w.szu.pl/index.php?id=biografia_wladyslaw_sikorski 

background image

spustoszenie  w  szeregach  przeciwnika  oraz  brak  skutecznej  metody  walki  z 

nowoczesnymi  technologiami.  Według  Sikorskiego  technologia  odegra  największą 

rolę  w  czasie  walki. 

2

 

Dużą  rolę  widział  w  czołgach,  które  będą  w  stanie  szybko 

koncentrować swoje działania  na danym odcinku  frontu w połączeniu  z  lotnictwem. 

Domniemać można, że odbędzie się to dzięki zastosowaniu łączności w czasie walki, 

poniewa

ż  bez  tego  typu  urządzeń  bardzo  ciężko  byłoby  skupić  wysiłek  na  jednym 

tylko rejonie walki.  

 

Kolejną zasadą jaką opisuje jest stosowanie zasłon dymnych na wielką skalę. 

Ich  głównym  zadaniem  będzie  zasłonienie  manewrów  wojsk  własnych  w  każdych 

warunkach  dz

iałania. Maskowanie będzie mogło być  zastosowane zarówno w dzień 

jak i w nocy, pod ostrzałem wroga jak i w sytuacji bez kontaktu ogniowego. W czasie 

użycia  zapór  dymnych  będzie  możliwe  skoordynowane  uderzenie  plutonów 

zmechanizowanych  wraz  z  dywizjami  panc

ernymi  pod  osłoną  lotnictwa.  Dzięki 

utworzeniu  klina  w  linii  obrony  przez  jednostki  zmechanizowane,  pododdziały 

pancerne będą mogły dokonać  zmasowanego ataku w powstałym klinie a osłonę  z 

powietrza zapewnią im pododdziały lotnicze. Będzie to atak błyskawic zny.  

 

Kolejnym  elementem  przyszłej  wojny  może  być  masowe  zastosowanie 

chemicznych środków bojowych.  Generał przewidywał,  że  zastosowane będą gazy, 

które  będą  całkowicie  niezależne  od  warunków  atmosferycznych  jakie  aktualnie 

panują.  Będą  mogły  być  zastosowane  precyzyjnie  oraz  będą  skuteczniejsze. 

Zastosowanie  gazów  tego  rodzaju  będzie  równie  przełomowym  odkryciem  w 

nowoczesnej  taktyce  wojennej  jak  wynalezienie  prochu  przez  Chińczyków. 

Jednocześnie  Sikorski  uważa,  że  nie  należy  obawiać  się  broni  bakteriologicznej, 

ponieważ  używając  jej istnieje duże ryzyko przeniesienia chorób i epidemii na obie 

strony  konfliktu. 

Zarażeniu mogliby  ulec  zarówno  żołnierze  jak i ludność cywilna co 

mogłoby  doprowadzić  do  samounicestwienia.  Rozważanie  o  broni  bakteriologicznej 

jak

o  jednego  z  możliwych  scenariuszy  określa  jako  utopijnym,  aczkolwiek  generał 

uważa,  że  w  każdej  armii  powinna  istnieć  komórka  zajmująca  się  badaniami  nad 

bakteriami i tworząca odpowiednie szczepionki oraz antidota na zakażenia.

3

 

                                                                 

2

 Władysław Sikorski  „

P

rzyszła wojna jej możliwości i charakter oraz związane z nim zagadnienia 

obrony kraju

” – edycja komputerowa www.zrodla.historyczne.prv.pl

 

str. 2 

 

3

 Tamże. 209 - 210 

background image

 

Kolejnym  elementem  przyszłej  wojny  będzie  istnienie  koalicji.  Z  punktu 

widzenia  taktyki  łatwiej  obronić  się  kilku  krajom  powiązanych  ze  sobą  podobną 

polityką  oraz  podobnymi  celami  ekonomicznymi.  Słusznie  zauważa  w  swoim 

rozważaniu,  że  początkowo  nim  wszystkie  konwencje,  które  zaczęły  obowiązywać 

czasach  pokoju  nabiorą  mocy  i  będą  respektowane,  kraj  zaatakowany  przez  jakiś 

czas  będzie  zdany  tylko  i  wyłącznie  na  siebie  samego.  Dopiero  po  kilku  dniach 

nadejdzie pomoc ze strony sojuszników. Każde z państw w swojej doktrynie obronnej 

powinno  być  przygotowane  na  tą  okoliczność.  W  czasie  przygotowywania  się  do 

wojny, w której zagrożenie może nastąpić z więcej niż jednej strony Sikorski uważa, 

że  należy  w  takim  wypadku  określić  przeciwnika  najsilniejszego  i  przygoto wywać 

armię pod kątem jego predyspozycji.  

 

Kolejną  różnicą  w  sztuce  wojennej  będzie  totalizm  wojny.  Do  tej  pory  wojny 

toczone były tylko i wyłącznie przez żołnierzy, specjalnie szkolonych do tego zadania 

w przyszłym konflikcie zbrojnym  w  walkach  uczestnic zyć będą całe  narody. Bardzo 

będzie liczyła się masowość armii. Przy  rozwoju technologii i powstawaniu coraz to 

nowszych  konstrukcji  potrzebni  będą  również  wszelkiej  maści  specjaliści  z 

środowiska cywilnego. Cała infrastruktura kolejowa, przemysłowa będzie nastawiona 

na pomoc lub produkcje dla potrzeb armii.  

 

Następną  różnicą  będzie  podział  jednostek  wojskowych  według  taktyki  jaką 

stosują.  Jest  to  niezwykle  ważny  element  szczególnie  w  momencie  rozpoczęcia 

koncentracji  wojsk  w  danym  regionie.  Pozwoli  on  odp

owiednio  armiom  wejść  do 

walki,  istotne  w  nim  jest  to,  żeby  jednostki  takie  jak  artyleria  czy  poplot  nie  były 

włączane  do  walki  w  pierwszej  kolejności.  Pozwoli  to  przedłużyć  żywotność 

poszczególnych  formacji  i  da  czas  do  odpowiedniego  przygotowania  się  do  walki. 

Plan  takiej  koncentracji  i  kolejność  w  jakiej  jednostki  mają  trafiać  w  rejon 

ześrodkowania powinny być  już ustalone  w czasie pokoju, aby  z „marszu” jednostki 

wiedziały jak mają działać. 

4

 

Plan koncentracji powinien być ustawiony również w taki 

sposób aby  naczelny dowódca miał  wybór  zastosowania kilku rodzaju taktyki a  nie 

był ograniczony do jednej.  

 

Kolejnym elementem będzie wykorzystywanie transportów wszelkiego rodzaju 

w  celu  dostarczania  zaopatrzenia  oraz  nowych  żołnierzy  na  pole  walki.  Sikorski 

przewiduje,  że  oprócz  kolei  będzie  stosowany  również  transport  konny,  kołowy, 

                                                                 

4

 Tamże. Str. 218 – 219  

background image

lotniczy oraz inne.  Zaznacza, że prawdopodobnie to pojazdy mechaniczne odegrają 

największą  role  w  czasie  zaopatrywania  jednostek  wojskowych.  Zaletą  pojazdów 

mechanicznych  jest  t

o,  że  potrafią  dojechać  w  każde  miejsce  bezpośrednio  do 

miejsca  gdzie  przebywają  żołnierze  oraz  to,  że  są  celem  potencjalnie  mniejszym  i 

trudniej  dostrzegalnym  dla  obserwatorów  przeciwnika  niż  kolej  a  dzięki  swojej 

manewrowości  potrafią  zmieniać  nieregularnie  trase  jazdy  oraz  zmieniać  prędkość 

przez  co  są  celem  trudniejszym  do  zniszczenia  a  a  potencjalnie  istnieje  większe 

prawdopodobieństwo,  że  trafią  do  wskazanego  celu.  Oczywiście  wadą  automobilu 

będzie mała ładowność przez co mniej zaopatrzenia będzie docierało do żołnierzy na 

froncie.  

 

W  swoich  rozważaniach  Sikorski  zauważa,  że  istotnym  elementem  będzie 

wysoce  rozwinięte  tyły.  Mówiąc  o  tym  ma  na  myśli  zaplecze  umożliwiające 

prowadzenie  walki  takie  jak:  rozwinięta  sieć  dróg,  zaopatrzone  składy  amunicji  i 

żywności,  magazyny  z  paliwem,  szpitale  oraz  przemysł.  Ogólnie  rzecz  ujmując 

wszystko  to  co  umożliwi  żołnierzowi  walkę  i  jednocześnie  pomoże  zwiększyć 

przeżywalność wśród rannych. 

5

  

 

Kolejna  zmiana  będzie  dotyczyła  umocnień  i  fortyfikacji.  W  przyszłej  wojnie 

stracą na  znaczeniu klasyczne zapory takie jak rowy strzeleckie i druty kolczaste ze 

względu  na  wykorzystanie gazów bojowych i  wojsk  zmechanizowanych i pancerny. 

Tego  typu  zapory  bardzo  szybko  będą  przełamywane.  W  związku  z  powyższym  w 

przyszłej  wojnie  Sikorski  uważa,  że  powinien  być  zastosowany  beton  i  stal  do 

budowy  fortyfikacji.  Budowa  takich  umocnień  będzie  bardzo  droga  i  w  związku  z 

powyższym  należy  wybrać  ki8lka  regionów  największego  zagrożenia  i  na ich  bazie 

stworzyć  linie oporu a przy  nich wyspecjalizowane garnizony trudniące się walką w 

umocnieniach.  Budowane  linie  oporu  powinny  w  miarę  możliwości  opierać  się  na 

naturalnych przeszkodach terenowych takich jak rzeki, pasma gór. 

6

 

 

Według  poglądów  Sikorskiego  sztuka  wojenna  w  przyszłym  konflikcie 

zb

rojnym  będzie  radykalnie  inna  niż  podczas  poprzednich  konfliktów  zbrojnych. 

Konflikt zbrojny doprowadzi do ogromnego skoku technicznego oraz rozwoju państw. 

Powstanie wiele nowych machin wojennych a wojny będą masowe. Generał Sikorski 

w  większości  przypadków  bardzo  trafnie  przewidział  jak  będzie  wyglądał  przyszły 

konflikt zbrojny co zresztą potwierdzić może II Wojna Światowa, w której szczególną 

                                                                 

5

 Tamże. Str. 222 – 223  

6

 Tamże. Str. 250 - 252 

background image

role  odegrały  wojska  pancerne,  lotnictwo.  Byto  to  wojna  globalna  i  masowa, 

uczestniczyło  w niej  wiele koalicji i  sojuszów. Fortyfikacje rozciągały się kilometrami 

zbudowane ze stali i betonu np. Wał Atlantycki, MRU.  

 

Michał DZIENNIK  

OBRONNOŚĆ II NS