Asertywność to umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli, uczucia i przekonania, nie lekceważąc uczuć i poglądów swoich rozmówców. Teoria asertywności jest oparta na założeniu, że każda jednostka posiada pewne podstawowe prawa. W sytuacjach konfliktowych umiejętności asertywne pozwalają osiągnąć kompromis bez poświęcania własnej godności i rezygnacji z uznawanych wartości. Ludzie asertywni potrafią powiedzieć „nie” bez wyrzutów sumienia, złości czy lęku. Asertywność jest zatem umiejętnością kluczową dla osób, które często bywają w sytuacjach kiedy trzeba oprzeć się naciskom.

Zrozumienie, o co chodzi w postawie asertywnej, najlepiej tłumaczą konkretne prawa asertywności:

MASZ PRAWO:

• Prosić o to, czego chcesz, ale nie wymagać tego

• Mieć i wyrażać swoje zdanie

• Postępować nielogicznie i nie uzasadniać tego

• Podejmować decyzje i ponosić ich skutki

• Decydować, czy chcesz się angażować w problemy innych ludzi

• Nie wiedzieć, nie znać, nie rozumieć

• Popełniać błędy

• Odnosić sukcesy

• Zmieniać zdanie

• Do swojej prywatności

• Do samotności i niezależności

Trzy podstawowe style komunikowania się w negocjacjach to: styl agresywny, uległy i asertywny.

Agresywna konfrontacja polega na tym, że jedna lub obie strony, próbują zmusić partnera do zaakceptowania własnych poglądów lub żądań i robią to w sposób naruszający prawa drugiej osoby.

Osoba uległa wybiera strategię dostosowywania się do żądań i zachowań drugiej strony, mimo, że wewnętrznie ich nie akceptuje, co prowadzi do frustracji, żalu i unikania.

Asertywna konfrontacja polega na tym, że obaj partnerzy bronią swoich praw, a jednocześnie okazują szacunek dla drugiej strony. Celem nie jest zwycięstwo za wszelką cenę, ale osiągnięcie poprzez proces negocjacji porozumienia wzajemnie akceptowanego.

Człowiek asertywny niekoniecznie potrafi się doskonale wysławiać, nie musi też być błyskotliwym mówcą, ale potrafi:

• Zdecydować, czego chce

• Zdecydować, czy jest to uczciwe

• Wyraźnie o to prosić

• Nie bać się podejmowania ryzyka

• Uważnie słuchać

• Mówić rzeczowo

• Inicjować i podtrzymywać rozmowę

• Z łatwością ujawniać swoje myśli i uczucia

• Być wyciszonym i odprężonym

• Wyrażać i przyjmować uczciwą krytykę

Nie można mu natomiast:

• Owijać w bawełnę

• Chować się za czyimiś plecami

• Znęcać się

• Zwymyślać kogoś

• Tłamsić swoje uczucia

W czasie negocjacji dla lepszego nawiązania kontaktu ze swoim rozmówcą należy:

• Współczuć z drugą osobą, tzn. naprawdę starać się zrozumieć jak to jest być na jej miejscu. Jeśli osoba ta wyraża jakiekolwiek uczucia, potwierdź, że jesteś ich świadomy.

• Domagać się wyjaśnień, dołożyć starań, by w pełni zrozumieć stanowisko drugiej strony, jej tok rozumowania i potrzeby.

• Zachować spokój, jeśli jest to możliwe, można zastosować techniki relaksacyjne, by przygotować się na sytuację, o której wiadomo, że będzie zawiła.

• Być przygotowanym, dokładnie wykonać pracę domową i zebrać wszystkie fakty, które mogą być wsparciem

• Trzymać się sedna sprawy, uważać, by nie odejść od tematu

• Zaproponować kompromis, nie być upartym i nie czekać, aby druga strona pierwsza „uległa”.

Korzyści z przyjęcia asertywnej postawy w biznesie:

• Poprawia skuteczność działania

• Ułatwia sprawną komunikację w zespole

• Wzmacnia naszą pozycje podczas negocjacji

• Polepsza atmosferę w miejscu pracy

• Zmniejsza poziom stresu i korzystnie wpływa na nasz stan zdrowia

3