740


Joanna Etmanowicz, Urząd Komitetu Integracji Europejskiej
Zmiany w polskim systemie podatkowym
w związku z planowanym wejściem Polski do Unii Europejskiej.

0x08 graphic

Bazowym dokumentem określającym następujące po sobie etapy procesu dostosowawczego w poszczególnych obszarach jest Narodowy Program Przygotowania Polski do Członkostwa w UE (NPPC). Kolejna modyfikacja tego programu (NPPC’2000) przyjęta została przez Radę Ministrów w dniu 26 kwietnia 2000 roku. Modyfikacja programu w jego obecnym kształcie odzwierciedla nie tylko deklaracje strony polskiej zawarte w stanowiskach negocjacyjnych, a także (w części dotyczącej finansowania przedsięwzięć związanych z procesem dostosowawczym Polski) zawiera informacje na temat planowanych wydatków w ramach funduszu PHARE oraz koofiansowania tych wydatków z budżetu państwa.

Proces dostosowania polskiego prawa w dziedzinie podatków do prawa wspólnotowego rozpoczął się w zasadzie od 1993 roku, kiedy to został wprowadzony podatek od towarów i usług (odpowiednik wspólnotowego VAT). Proces ten nabiera coraz szybszego tempa. W kwietniu 1999 r. odbył się przegląd prawa w obszarze "Podatki", który przyczynił się do dokonania rzetelnej oceny stopnia zharmonizowania prawodawstwa polskiego w z prawem wspólnotowym tym zakresie, a także stanowił podstawę do sformułowania stanowiska negocjacyjnego Rządu polskiego.

W stanowisku negocjacyjnych w obszarze "Podatki", złożonym Unii Europejskiej w dniu 22 października 1999 r., Polska zadeklarowała wdrożenie wspólnotowego dorobku prawnego (acquis communautaire) jeszcze w okresie przedakcesyjnym. Strona polska, kierując się względami szczególnej szkodliwości społecznej, wystąpiła w stanowisku negocjacyjnym o możliwość zastosowania 4 okresów przejściowych odnośnie :

Ponadto Polska wniosła prośbę 2 derogacje odnośnie:

Jednocześnie Polska zastrzega prawo, tak jak uczyniły to kraje Unii Europejskiej, do stosowania limitu obrotów, uprawniającego do korzystania ze zwolnień podmiotowych w wysokości 10.000 EURO ze względu na art. 24 ust. 2-6 Szóstej Dyrektywy Rady.

Obszar negocjacyjny "Podatki" obejmuje sześć grup tematycznych:

I. Podatki pośrednie.

Podatek od wartości dodanej (VAT) i podatek akcyzowy.

Podstawową dyrektywą, w kierunku której zmierza harmonizacja polskiego podatku od towarów i usług (VAT) jest Szóstą Dyrektywą Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG z późn. zm., OJ L 145, 13.06.77). Natomiast w dostosowaniu podatku akcyzowego podstawowe znacznie mają:

Dostosowanie prawa polskiego w zakresie podatków pośrednich do prawa wspólnotowego, oprócz zawartych w stanowisku negocjacyjnym ww okresów przejściowych, będzie wymagało nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 z poź. zm.) w zakresie:

Zgodnie z deklaracją strony polskiej zawartą w SN zmiany te zostaną wprowadzone do końca 2002 r. Natomiast regulacje konieczne dla prawidłowego funkcjonowania w ramach jednolitego rynku wewnętrznego zostaną wprowadzone najpóźniej na 6 miesięcy przed przystąpieniem Polski do UE. Do nich należą :

Szósta Dyrektywa była ok. 15 razy zmieniana, nie licząc aktów wykonawczych do tej dyrektywy. Jest ona napisana w sposób bardzo nie precyzyjny pozwalający w wielu przypadkach na bardzo dowolną interpretację. Wiele przepisów Dyrektywy 77/388/EWG jest przestarzałych i nie odpowiadają obecnym potrzebom obrotu gospodarczego. Istnieją również duże różnice w implementacji dyrektyw podatkowych przez państwa członkowskie. Do zobrazowania powyższych problemów związanych ze wspólnotowym podatkiem VAT mogą posłużyć następujące przykłady:

Te wszystkie powyższe elementy wpłynęły na to, że obecnie nadal istnieje 15 odmiennych systemów podatku VAT, a nie jeden wspólnotowy. W duży stopniu utrudnia to realizację koncepcji jednolitego rynku i swobody przepływu towarów i usług. W szczególności dotyczy to średnich przedsiębiorstw dla których działalność w kilku państwach członkowskich wiąże się z większymi kosztami i bardziej skomplikowanymi formalnościami. Komisja Europejska podjęła próbę reformy całego wspólnotowego podatku VAT poprzez przygotowanie zupełnie nowych przepisów w tym zakresie, zastępujących dotychczas obowiązujące. Cały ten proces miał zostać zakończony w 1999 roku, jednakże do tej pory państwa członkowskie UE nie doszły do konsensusu w sprawie problemu: harmonizować systemy podatkowe, czy też je koordynować. Z tego względu proces harmonizacji systemu podatkowe będzie utrudniony, gdyż konieczne jest uważne obserwowanie kierunków zmian wspólnotowego VAT-u.

Stopniowe wyrównywanie różnic w wysokości stawek akcyzy w stosunku do minimalnych stawek podatkowych stosowanych w krajach UE, zwłaszcza podnoszenie wysokości stawek podatku akcyzowego na benzynę, a także wprowadzenie zmian tzw. systemu mieszanego w podatku akcyzowym od papierosów powoduje poważne skutki gospodarcze oraz nie pozostaje bez wpływu na poziom cen towarów i usług. Dlatego najdotkliwiej skutki planowanych zmian podatkowych w podatkach pośrednich odczuwają konsumenci.

II. Podatki bezpośrednie

Podatek dochodowy od osób prawnych

W Traktacie o WE nie ma bezpośredniej podstawy do harmonizacji podatków bezpośrednich. Dotychczasowe regulacje prawne w tym zakresie zostały przyjęte na podstawie art. 94 (ex 100) Traktatu, zgodnie z którym ujednolicaniu powinny podlegać uregulowania prawne mające bezpośredni wpływ na funkcjonowanie jednolitego rynku wewnętrznego. Z tego względu podatki bezpośrednie podlegają harmonizacji tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do zapewnienia swobody przepływu kapitału pomiędzy państwami członkowskimi UE. Regulacje wspólnotowe dotyczą tylko podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast nie obejmują podatku dochodowego od osób fizycznych i podatków majątkowych.

Ze względu na wspomniany wyżej brak w Traktacie Rzymskim podstawy prawnej do harmonizacji podatków bezpośrednich we Wspólnocie, prowadzona jest ona w bardzo ograniczonym zakresie, proces dostosowawczy polskiego systemu w tym zakresie będzie przebiegał zgodnie z wytycznymi zawartymi w Dyrektywie Rady 90/434/EWG o wspólnym systemie podatkowym dla fuzji, transferu mienia lub zamiany akcji z dnia 23 czerwca 1990, (OJ L225, 10.08.90) oraz w Dyrektywie Rady 90/435/EWG o spółkach zależnych z dnia 23 czerwca 1990; (OJ L 225, 20.08.90)

Zatem wprowadzenia wymagają przepisy o opodatkowaniu przedsiębiorstw powiązanych - m.in. definicja pojęcia spółki-matki i spółki-córki (Dyrektywa 90/435/EWG).

Uwzględnienia wymaga także w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych zalecenie Komisji 94/79/EWG o opodatkowaniu niektórych części dochodu uzyskiwanego w państwie członkowskim przez osoby mające miejsce zamieszkania w innym państwie.

W ustawodawstwie polskim brak jest podatku od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych, o którym mowa w Dyrektywie 69/335/EWG. Stosowne przepisy zostały częściowo uwzględnione w projekcie ustawy o czynnościach cywilnoprawnych, który został przesłany do Sejmu RP w październiku 1999 roku. Pełne dostosowanie przepisów polskich nastąpi do dnia 31 grudnia 2002 roku.

W 1990 r Komisja Europejska przygotowała Konwencję (90/436/EWG) w sprawie eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych. Zawarta przez państwa członkowskie konwencja reguluje sytuacje, w których następuje podwójne opodatkowanie zysku przedsiębiorstw powiązanych oraz zasady postępowania rozjemczego, mającego na celu jego eliminację.

Nie wszystkie zawarte przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierają postanowienie, które eliminuje możliwość podwójnego opodatkowania przedsiębiorstw powiązanych. Dlatego przystąpienie Polski do Konwencji arbitrażowej ureguluje to zagadnienie w sposób jednolity i całościowy w stosunkach między państwami członkowskimi.

Zgodnie z deklaracją złożoną w stanowisku negocjacyjnym usunięcie istniejących rozbieżności ustawodawstwa polskiego w regulacjami wspólnotowymi w zakresie podatków bezpośrednich nastąpi do końca 2002 r.

III. Administracja podatkowa

Kwestia struktury organizacyjnej administracji podatkowej nie jest regulowana przez prawo wspólnotowe, jednak nie pozostaje poza zainteresowaniem Komisji Europejskiej. Dotyczy to przede wszystkim administracji państw przystępujących do Unii Europejskiej, które muszą sprostać nowym obowiązkom wynikającym z funkcjonowania w ramach jednolitego rynku wewnętrznego, a w szczególności w zakresie:

W końcowej fazie negocjacji przedstawiciele Komisji Europejskiej analizują strukturę administracji podatkowej państwa aspirującego do członkostwa w UE pod kątem możliwości sprostania nowym zadaniom. Formułowane są wtedy pewne nie formalne zalecenia dotyczące zmian jakie należy wprowadzić i oparte są one na dotychczasowych doświadczeniach państw członkowskich.

Polska jest w trakcie dostosowania administracji podatkowej do zaleceń Komisji Europejskiej zwłaszcza, że istnieją duże różnice w liczbie urzędników podatkowych zatrudnionych na szczeblu centralnym w porównaniu z państwami UE, które mają znacznie bardziej rozbudowany ten szczebel administracji.

IV. Wnioski

Negocjacje dotyczące spraw podatkowych są uznawane zarówno przez Komisję Europejską, jak i nowo przyjęte państwa członkowskie za jedne z trudniejszych. Wynika to często z presji jaką wywierają na negocjatorów różne grupy społeczne w celu utrzymania korzystnych dla nich rozwiązań podatkowych i równie twardego stanowiska strony wspólnotowej broniącej interesów dotychczasowych państw członkowskich i spójności systemu podatkowego. Szczególnym utrudnieniem dla strony polskiej w trakcie trwających od dnia 7 grudnia 1999 r. negocjacji będzie prawdopodobnie zmieniający się system wspólnotowego podatku VAT. Konieczność istotnego podwyższenia stawek podatkowych na wiele towarów i usług może mieć negatywny wpływ na rozwój gospodarczy w najbliższych latach. Również rozszerzenie zakresu podmiotowego podatku VAT jest procesem trudnym do realizacji. Należy jednak pamiętać, że Polska nie ma innej możliwości niż przyjęcie rozwiązań wspólnotowych, a jedynie koszty wprowadzania zmian można rozłożyć w czasie.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
740
740, Szkoła podstawowa, Scenariusze
740
Epson Stylus Color 440, 640, 740 (2)
740 741
740
Brother MFC 730, 740 Parts Manual
DZ.U.1997.114.740, OCHRONA
740 - Kod ramki - szablon, RAMKI KOLOROWE DO WPISÓW
740
740
sciaga 740
Instrukcja obslugi do Aristo Pico 740
740
740
740

więcej podobnych podstron