1.przyczyny żywiołowego rozwoju ludności świata

-poprawa wyżywienia ludności

-postęp w medycynie

-poprawa warunków sanitarno-higienicznych

2. I Faza model prymitywny rozwoju

wysoki wskaźnik urodzeń i zgonów- przyrost nat. Niski

wyst. Powszechnie do XVIII w.

II Faza eksplozji demograficznej

Wysoki wskaźnik urodzeń, wskaźnik zgonów gwałtownie maleje, przyrost naturalny przekracza 20%. Rozpoczęła się w XVIIIw w Anglii, w Europie występuje w XIXw, obecnie wyst w Afryce i na Bliskim Wschodzie.

III Faza implozja demograficzna

współczynnik urodzeń szybko maleje(do ok 15-20%), współczynnik zgonów nadal stopniowo się obniża(do ok.10-15%), umiarkowany przyrost nat. Am. Łacińska, Indie, Afryka Płn.

IV Faza starości demograficznej

Współczynnik urodzeń 12-15%, współczynnik zgonów o kilka% niższy, bardzo powolny przyrost nat., może być ujemny. Wyst. W Am. Płn, Japonii, Australii i Europie.

3. Anekumena-obszary bezludne np. Antarktyda, wnętrze Grenlandii

Subekumena- obszary sporadycznie wykorzystywane i zamieszkałe: tundra, pustynie, wysokie góry,lasy równikowe Kenia, Etiopia, Pustynia Gobii, Himalaje, Syberia

Ekumena- obszar stale zamieszkały i wykorzystywany gospodarczo Tokia, Moskwa, Nowy Jork

4.Rolnicze: niz Chińska, Gangesu, Jawa, Delta i dolina Nilu

Przyczyny: urodzajne gleby,dostatek gleb, ciepły klimat, nizinny teren sprzyjający ukształtowaniu terenu

Miejsko-Przemysłowe: płn-wsch wybrzeże USA, Europa zach, Japonia i Korea Płd

przyczyny: korzystne warunki rozwoju rolnictwa, rozwój gospodarczy

Bariery osadnictwa:

-wodna

-termiczna

-grawitacyjny(ciśnienie, temp, mniej tlenu)

-świetlna(tereny okołobiegunowe)

5.Migracje-przemieszczanie się ludności kraju lub regionu

Ekspatriacja- dobrowolne opuszczenie kraju

Exodus-gwałtowne wygnanie

Emigracja -(wychodźstwo) wyjazd obywateli z kraju za granicę i osiedlenie się w innym państwie
Imigracja - przyjazd obywateli obcych państw do danego kraju i osiedlenie się w nim
Reemigracja - powrót emigrantów do ojczyzny po dobrowolnym jej opuszczeniu
Repatriacja - powrót osób przebywających przymusowo dłuższy czas poza granicami swego kraju do ojczyzny, powrót emigrantów do kraju pochodzenia z przywróceniem praw obywatelstwa(powrót uchodźców, jeńców i przesiedleńców).
Deportacja - przekazanie danemu kraju nielegalnych imigrantów, którzy przybyli z jego terytorium
Klasyfikacja migracji:

I. Ze względu na czas:

1.stałe

2.czasowe

3.sezonowe

4.wahadłowe- z domu do szkoły, ze szkoły do domu,wyjazd turystyczny

II. ze względu na terytorium, na którym się odbywa migracja:

1.zewnętrzne(deporacja itd.)

2.wewnętrzne:

a.ze wsi do miast- urbanizacja

b.z miast na przedmieścia- dezurbanizacja

c.ze wsi do wsi

d.z miasta do miasta

e. pionierskie- zagospodarowanie dziewiczych terenów

-z europejskiej części Rosji na Syberię i Daleki Wschód

-Indonezja z Jawy na Sumatrę, Borneo, Celebes, Nowa Gwinea

-Brazylia z wybrzeża(Nord-Este) do Amaznii

III. Ze względu na odległóść:

1.długodystansowe- międzykontynentalne

2.średniodystansowe- między sąsiednimi krajami

3.krótkodystansowe- między sąsiednimi dzielnicami

IV. ze względu na przyczynę

1. ekonomiczne-w celu poprawy warunków materialnych

a.migracje przymusowe

b.swobodne-

XIX/XXw.

-do Kanady- Francuzi, Anglicy,

-do USA- Anglicy, Polacy, Niemcy, Skandynawowie

-do Brazylii- Portugalczycy, Hiszpanie, Włosi

- Do Argentyny- Włosi, Hiszpanie

Lata 50/60 XXw.

- do Niemiec- Turcy, Jugosłowianie

- do Francji- Maroko, Algieria, Tunezja, Hiszpania, Włochy

-do Anglii- Hindusi, Z Afryki, Grecy

Współcześnie

- do USA Latynosi z Am. Śr., Brazylii, Karaibów, Meksyku

-do USA Azjaci z Chin, Filipin, Wietnamu, Korei, Japonii

-do Emiratów Arabskich Arabowie- Hindusi, Pakistańczycy, Bengalczycy

DRENAŻ mózgu- wykształceni, bogaci

2.polityczne:

-po II wojnie światowej 1945r.:

Polacy z Rosji, Ukrainy, Białorusi

Niemcy z Polski

-1947r. Indie- Pakistan

Hindusi do Indii

-Żydzi do Izraela

-uchodźcy

6. Zróżnicowanie rasowe ludności

Rasa ludzka- grupa rodzaju ludzkiego o określonych zewnętrznych cechach somatycznych:

-karnacja skóry

-kolor i kształt włosów

-wykształcenie kości czaszki

-wewnętrzne: grupa krwi

I. Odmiana Biała

1. Rasa europoidalna

- typ nordycki

- typ laponoidalny

2. typ dynarski- śródziemnomorski: Afgańczyk, Kreolka(Latynosi), Perska

II. odmiana czarna

3. Negroidalna(Afryka czarna)

- ludy sudańskie: Fublejki, Wolf

- ludy bantu: Pigmeje, Zulus, Kongo

4. Australijska: Aborygeni

5. Melanezyjska (Nowa Gwinea, w. Salomona): Papuasi

6. Polinezyjska(Polinezja): Samoańczycy, Maorys(Nowa Zelandia), Tahitanka

III. Odmiana Żółta

7. Mongoloidalna(Azja wsch., i Płn-Wsch): Chińczycy, Koreańczycy, Czukcza, Eskimos, Kumbuska, Birmańczyk

8. Amerykańska: Indianie(brak owłosienia)

Formy Przejściowe:

I. Między odmianą Białą a Czarną

1. między europoidalną a negroidalną: Somalijczycy, Nubijczycy, Amhara(Etiopia), Dinka

2. europoidalną a Mulatą- Ameryki

3. Indyjską a Paleonogrytami: Malajam(Płd. Indie)

II. Między Białą i Żółtą

1. europoidalna a mongoidalna: Kazachowie( Azja Śr.)

2. europiodalna a amerykańska- Metysi (Meksyk, Am.Śr)

III. Między czarną a żółtą

1. Paleonegrytami a mongoloidami: Tajka (Azja płd-wsch)

2.Rasy mieszane neogroidalną a mongoloidlną: Surinam

3. neogroidalną i amerykńską(indianie): Zambos(Am. Płd)

7. Zróznicowanie etniczne

1. Naród- grupa ludzi zamieszkująca określone terytorium, mające poczucie wspólnej przeszłości historycznej i posługująca się zazwyczaj tym samym językiem, który jest nośnikiem kultury.

2. Narody wielojęzyczne

a. Szwajcarzy:niemiecki, francuski, włoski, retoromański

b. Belgowie:flamandzki, francuski

c. Kanadyjczycy: francuski, angielski, inne

3. Narody posługujące się tym samym wspólnym językiem

a.Hiszpański: Meksyk, Argentyna, Kuba, Kolumbia, Ekwador, Chylie, Wenezuela

b.Angielski: Kanada, Ameryka, Australia, Nowa Zelandia, Anglia, Irlandia

c. Arabski: Maroko, Algeria, Egipt, Libia, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Irak, Syria

Kraje wielonarodowościowe i wielojęzykowe: Indie, Rosja

4. Języki na świecie klasyfikuje się w tzw. rodziny językowe na podstawie tzw. wspólnego prajęzyka. Rodziny dzieli się na grupy językowe w obrębie, których wyróżnia się języki, dialekty i gwary.

Najwięcej ludzi używa języków rodziny Indo-Europejskich, potem Chińsko-Tybetańskimi, Ałtajskimi.

A. Indoeuropejskie

1.Słowiańskie

2.Germańskie

3.Romańskie

4.Bałtyckie

5.Bałkański

6.Celtyckie

B. Ałtajska

1.Mongolska

2. Turecka

C.Indoirańska: Kurdyjski, Hindi, Perski

8. Zróżnicowanie religijne ludności świata

Elementami religii są:

1. doktryna-zespół poglądów wyjaśniających pochcodzenie bóstwa, świata, człowieka, życia i śmierci.

2.kult- obejmujący zachowania związane z praktykami religijnymi(np.dotyczące modlitw, ofiar, obrzędów)

3. organizacja, tworząca strukturę wyznawców

Religie możemy podzielić na uniwersalistyczne i plemienne

I. Monoteistyczne

1. Judaizm- Żydzi, świątynia- Synagoga, Tora, święte miasto-Jerozolima, dzieńświęty sobota- Szabat

Izrael, USA,

2. Chrześcijaństwo

a. katolicy- Am Łac, Polska, Włochy, Hiszpania, Płd Niemcy, Afr. Środkowa, Filipiny, Portugalia, Irlandia, Austria, Belgia, Węgry

b. prawosławie- Europa wsch, Ukraina, Białoruś, Rosja, Serbia, Macedonia, Grecja,

c. Protestantyzm- Skandynawia, Niemcy Płn, Holandia, USA, Australia, Afryka, WB, Szwajcaria

3. Islam: Koran, święty dzień Piątek, Mekka, Medyna, Jerozolima

Bliski wschód, Indonezja, Afryka Płn, Azja, Turcja, Iran, Afganistan, Pakistan, Bangladesz

II. Politeistyczne:

1. Hinduizm- wiara w reinkarnację, święta księga Wed,

Indie, Sri Lanka, Nepal, Pakistan, Bali

2. Buddyzm- brak boga, dążenie do uwolnienia od cierpienia, dążyć do nirwany

Chiny, Nepal, Tajlandia, Sri Lanka, Japonia

3. Konfucjonizm- system filozoficzno etniczny

Chiny, Malezja

9. Zróżnicowanie kultury świata

kultura- dorobek duchowy albo materialny jakiejś grupy ludzi

a. krąg japoński

b. krąg latynoamerykański

c. krąg subsaharyjski

d. krąg aust

e. krąg europejski

f. krąg wschodniosłowiański

g. krąg pacyficzny