Ryzyko obciążenia układu mięśniowo, BHP, Analiza i ocena zagrożeń


Ryzyko obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego.

Nadmierne obciążenie organizmu związane z pracą zawodową jest przyczyną zmęczenia obwodowego, obejmującego układ mięśniowo-szkieletowy i ogólne zmiany czynnościowe oraz zmęczenia ośrodkowego układu nerwowego. Zmiany składające się na zmęczenie obwodowe i ośrodkowe prowadzą do dolegliwości, a nawet urazów układu mięśniowo-szkieletowego, wyczerpania zasobów energetycznych i metabolicznych, zaburzenia czynności percepcyjnych, w tym i koordynacji wzrokowo-ruchowej i obniżenia sprawności umysłowej.

Rozwój technologii, w tym mechanizacja i automatyzacja, znacznie zmniejsza liczbę osób zatrudnionych przy pracach wykonywanych ręcznie: podnoszeniu, przenoszeniu, ciągnięciu, pchaniu dużych i ciężkich przedmiotów i narzędzi. Jednak nadal istnieją zawody, w których wielu spośród wykonywanych czynności nie da się zastąpić rozwiązaniami technicznymi, np. prace naprawcze, prace wykonawcze w budownictwie, w zawodzie strażaka czy pielęgniarki.

Nawet podczas wykonywania prac powszechnie uważanych za lekkie, o małym wydatku energetycznym, może występować obciążenie układu mięśniowego, spowodowane niewłaściwą techniką pracy czy wręcz skutkami unieruchomienia. Tak więc, ryzyko powstawania dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego występuje zarówno przy wykonywaniu prac w nowoczesnych gałęziach przemysłu, jak i w pracy biurowej.

Nadmierne i niewłaściwe obciążenie układu ruchu związane z pracą zawodową jest przyczyną wielu urazów i dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego.

Stworzenie stanowiska pracy, które nie powodowałby nadmiernego obciążenia i zmęczenia układu mięśniowo-szkieletowego pracownika wymaga przeanalizowania parametrów związanych z pozycją przy pracy, siłą wywieraną podczas pracy oraz czasem oddziaływania siły przy określonej pozycji ciała i częstością ich zmian lub powtórzeń. Te trzy podstawowe parametry wpływające na obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego w procesie pracy powinny być rozpatrywane łącznie.

W celu oceny obciążenia podczas pracy scharakteryzowanej przez parametry odnoszące się do pozycji przy pracy, siły zewnętrznej i czasu trwania wyodrębniono dwa czynniki ryzyka: obciążenie statyczne i monotypia. Czynniki te łączą w sobie trzy omawiane wcześniej parametry i pozwalają na ocenę obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego w zależności od ich wartości.

Czynnik Obciążenie Statyczne pozwala na ocenę obciążenia jako duże, średnie lub małe w zależności od czasu utrzymywania pozycji ciała określonej zgodnie z kategoriami metody OWAS (Ovako Working Posture Analysis System).

Metoda OWAS umożliwia klasyfikację pozycji pleców, ramion i nóg oraz wartości obciążenia zewnętrznego. Położenie pleców może przybierać kod pozycji od 1 do 4, położenie kończyn górnych od 1 do 3 i położenie nóg od 1 do 7 (rys.1).

Rys. 1. Klasyfikacja położenia pleców, ramion i nóg

Klasyfikacji takiej podlega również siła zewnętrzna. Zgodnie z metodą OWAS siła ta może być klasyfikowana jako 1, 2 lub 3. Dla potrzeb oceny ryzyka poprzez czynnik obciążenia statycznego zróżnicowano wartości siły dla mężczyzn, kobiet i młodocianych, opierając się na aktach prawnych (tabela 1).

Tabela 1. Kody siły zewnętrznej w zależności od populacji

Kod obciążenia

Mężczyźni
[kg]

Kobiety i młodociani chłopcy
[kg]

Dziewczęta
[kg]

1

< 10

< 5

< 2

2

10-20

5-10

2-6

3

> 20

> 10

> 6

Cyfry określające pozycje składowe położenia pleców, ramion i nóg oraz siły zewnętrznej tworzą kod pozycji przy pracy. Na podstawie kodu pozycji można zakwalifikować daną pozycję pracy do jednej z czterech kategorii oceny.

Do celów analizy obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego dla każdej z utrzymywanych pozycji istotny jest czynnik czasu tzn. czas trwania określonej czynności opisanej przez kategorię oceny. Czas ten określany jest w odniesieniu do czasu pracy i wyrażany w % czasu pracy. Ocena obciążenia związanego z wykonywaniem czynności określonej kategorii (OWAS) w trójstopniowym systemie oceny w oparciu o tabelę 2.

Zróżnicowane zostały pozycje wymuszona i niewymuszona.

Pozycja wymuszona to pozycja, która jest narzucona konstrukcją stanowiska pracy lub rodzajem wykonywanych czynności. Nie jest możliwa modyfikacja tej pozycji pod wpływem subiektywnego odczucia pracownika zgodnie z jego preferencjami.

Pozycja niewymuszona to taka pozycja, która może być zmieniana lub modyfikowana zgodnie z poczuciem wygody pracownika, bez wpływu na jakość wykonywanej pracy.

Tabela 2. Interpretacja wyników oceny obciążenia statycznego.

Obciążenie

Pozycja ciała przy pracy
(kategorie OWAS)

Czas utrzymywania jednej pozycji
[% zmiany roboczej]

małe

pozycja niewymuszona kategorii 1

do 70%

pozycja wymuszona kategorii 1 lub niewymuszona kategorii 2

do 50%

pozycja wymuszona kategorii 2

do 30%

średnie

pozycja niewymuszona kategorii 1

powyżej 70%

pozycja wymuszona kategorii 1 lub niewymuszona kategorii 2

od 50% do 70%

pozycja wymuszona kategorii 2

od 30% do 50%

pozycja wymuszona kategorii 3 lub 4

do 30%

duże

pozycja wymuszona kategorii 1 lub niewymuszona kategorii 2

powyzej 70%

pozycja wymuszona kategorii 2

powyzej 50%

pozycja wymuszona kategorii 3 lub 4

powyzej 30%

Czynnik monotypia pozwala na ocenę obciążenia podczas pracy powtarzalnej w oparciu o liczbę powtórzeń operacji roboczych wykonywanych w czasie zmiany.

Stanowisko i czynności pracy powinny być zaprojektowane tak, aby unikać obciążenia statycznego a także zbyt częstego powtarzania tych samych ruchów oraz umożliwiać ruch zgodnie z naturalnymi rytmami ruchu ciała.

W przypadku prac polegających na wykonywaniu czynności powtarzalnych główne zagrożenie związane jest ze zbyt dużą częstością powtarzania tych samych czynności roboczych. W związku z tym określone zostały częstości graniczne klasyfikujące obciążenie monotypią jako małe, średnie lub duże.

Maksymalne liczby powtórzeń określonych operacji w zależności od poziomu siły zewnętrznej wyznaczające obciążenie monotypią zostały przedstawione na rys. 2. W opracowaniu wykresów zaprezentowanych na rysunku uwzględniono siłę zewnętrzną związaną z rodzajem wykonywanej czynności. Na podstawie tych wykresów możliwe jest przeprowadzenie oceny obciążenia monotypią na określonym stanowisku pracy w trójstopniowym systemie oceny.

0x01 graphic

Rys. 2. Zależność między liczbą cykli w ciągu zmiany roboczej (y) a siłą zewnętrzną (x) wyrażaną w kG oraz odpowiednie strefy oceny obciążenia


Informacje Agencji

Bezpłatny biuletyn

0x01 graphic


0x01 graphic
37895 subskrybenci

Wiadomości

Nowy film NAPO na temat oceny ryzyka już dostępny -  ZOBACZ

Spotkanie Krajowej Sieci Partnerów - Warszawa - 29.05.2008



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Ryzyko obciążenia układu mięśniowo, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
Ocena ryzyka zawodowego na satnowisku, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
Obciążenie układu mięśniowo, BHP
Listy kontrolne - zagrożenia, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
ocena kierowcy piekarni, Technik BHP, CKU Technik BHP, CKU, Notatki szkoła CKU (BHP), Analiza i ocen
Zakres wiadomości i umiejęności - technik BHP, Analiza i ocena zagrożeń
Tabela do oceny ryzyka, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
Zagrożenia w środowisku pracy, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
3. Analiza 3, Technik BHP, CKU Technik BHP, CKU, Notatki szkoła CKU (BHP), Analiza i ocena zagrożeń
Lk Min. wym. maszyn, BHP, Analiza i Ocena Zagrożeń
PODSTAWY PRAWNE OCENY, Technik BHP, CKU Technik BHP, CKU, Notatki szkoła CKU (BHP), Analiza i ocena
Charakterystyka stanowisk pracy, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
ANALIZA, Technik BHP, CKU Technik BHP, CKU, Notatki szkoła CKU (BHP), Analiza i ocena zagrożeń
Tabela - identyfikacja zagrożeń, BHP, Analiza i ocena zagrożeń
kominiarz, Technik BHP, CKU Technik BHP, CKU, Notatki szkoła CKU (BHP), Analiza i ocena zagrożeń
BHP i podstawy prawne BHP, Analiza i ocena zagrożeń
minimalne dla maszyn, BHP, Analiza i Ocena Zagrożeń

więcej podobnych podstron