18.09.2004r.

Temat: Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu.

Zasoby

ludzkie wraz z ich naturalne - dobra dane kapitałowe -

umiejętnościami i przez naturę nie kapitał rzeczowy

doświadczeniem wytworzone przez i finansowy

człowieka

PRACA ZIEMIA KAPITAŁ

Problem rzadkości:

zapotrzebowanie = ilość dóbr, które zdolność = ilość dóbr, którą ludzie

ludzie chcieliby posiadać wciągu roku są zdolni wytworzyć w ciągu roku

Należy urealniać potrzeby do istniejącej sytuacji, np. kupić malucha a nie BMW.

Ekonomia zajmuje się tym jak jednostka i społeczeństwo dokonują wyboru w zakresie użytkowania ograniczonych (rzadkich) zasobów natury, względnie z poprzedniej generacji. Odpowiada więc na pytania: co produkować, jak produkować, kto otrzyma rezultaty, dlaczego, czy rezultaty są dobre lub złe i czy mogą być poprawione.

Ekonomia jest nauką zajmującą się badaniem działalności gospodarczej ludzi.

EKONOMIA

mikroekonomia makroekonomia

pozytywna normatywna

ekonomia opisowa teoria ekonomi

polityka ekonomiczna (gosp)

EKONOMIA EMPIRYCZNA - badanie

eksperymentalna pozaeksperymentalna

Mikroekonomia Makroekonomia

produkcja

produkt indywidualny przedsiębiorstwa produkt narodu - wielkość, wzrost lub

lub branżowy spadek

ceny

ceny indywidualne dóbr i usług (benzyny, poziom agregatowy cen dóbr produkcyj-

żywności); cena jednego produktu przeli- nych, konsumpcyjnych, stopa inflacji ↑,

czana jest na inny produkt, np. benzyny deflacji ↓ czy stagnacji

na auto

dochody

podział dochodów - płace w przemyśle łączna płaca i wynagrodzenie a łączne

samochodowym, minimum płac zyski

zatrudnienie

zatrudnienie w pojedynczym przedsię- zatrudnienie i bezrobocie w gospodarce

biorstwie i gałęzi (przemysł stalowy), (ogólna liczba miejsc pracy, stopa bezro-

liczba pracowników w firmie, liczba bocia)

lekarzy, księgowych

Ekonomia pozytywna wyjaśnia zachowania i funkcjonowanie systemu ekonomicznego bez stawiania ocen, określa tylko czy wyniki są dobre czy złe, opisuje jek jest i jak to funkcjonuje.

Ekonomia normatywna idzie dalej i do tego co wyjaśniła ekonomia pozytywna dokłada oceny i mówi co dobre i złe i jak powinno być.

Ekonomia opisowa to zbiór danych na temat zdarzeń powtarzalnych lub nowych, np. roczniki statystyczne.

Teoria ekonomi próbuje wyjaśnić związki, zależności pomiędzy zdarzeniami (dlaczego są, np. powtarzalne); to zestaw twierdzeń na temat warunków akcji i reakcji życia ekonomicznego.

Model ekonomiczny to prosty i formalny sposób przedstawiania twierdzeń, teorii; to uproszczony obraz rzeczywistości; służy do tego analiza danych o charakterze statystycznym lub zależności sformułowane w sposób matematyczny.

Abstrakcje - odizolowanie od szczegółów, myślowe wyodrębnienie istotnych, stale powtarzających się elementów procesu gospodarczego i stałych związków między nimi.

Cederis parimus - wynik C, aby go sprawdzić należy porównać wyniki A i B.

Powstawanie i rozwój wiedzy ekonomicznej

TEORIA OBSERWACJA

wyrazy, definicje, zmiana definicji

klasyfikacje uogólnienie obserwacji czyli lub hipotez

hipotezy (indukcja)

wyprowadzenie wniosków usunięcie błędu

(dedukcja) logicznego

test logiczny test empiryczny

poprawność wnioskowania konfrontacja z rzeczywistością

(krytyka naukowa) (krytyka naukowa)

poprawność niepoprawność brak falsyfikacja

logiczna logiczna falsyfikacji (fałsz)

przejściowa ważność teorii odrzucenie teorii i zastąpienie

jej przez teorię konkurencyjną

18.09.2004r.

Temat: Analiza marginalna.

Granica możliwości produkcyjnych wskazuje na alternatywne kombinacje dwóch grup produktów, które społeczeństwo jest zdolne wytworzyć w ciągu danego okresu czasu, wykorzystując do tego w całości i w jak najlepszy sposób posiadane zasoby oraz technologie produkcji.

Każdej korzyści (zyskowi) z podjętej decyzji gospodarczej towarzyszy koszt alternatywny (koszt utraconych korzyści).

Wraz ze wzrostem rozmiarów konsumpcji maleją korzyści osiągane ze zwiększenia konsumpcji o dodatkową jednostkę - maleją korzyści marginalne.

Koszty alternatywne to koszty utraconych korzyści.

Kombinacje Ilość jedn. dóbr Ilość jedn. dóbr Ilość jedn. dóbr cywilnych, z

wojskowych cywilnych których należy zrezygnować aby

zwiększyć produkcję dóbr

wojskowych o jedn.

A 0 20 1

B 1 19 2

C 2 17 2,2

D 3 14,8 2,8

E 4 12 5

F 5 7 7

G 6 0

02.10.2004r.

Temat: Zasada optymalizacji.

Produkujemy tylko dwa dobra, które się wykluczają.

Koszt alternatywny jest rezygnacją z produkcji dóbr jednych na rzecz drugich.

To utrata wartości, jaką można było uzyskać w wyniku zastosowania zasobów do produkcji innych dóbr i usług.

Na określoną osobę przepada kwota 50 (j). Każde dobro kosztuje 10 (j). Możemy zatem kupić 5 dóbr. Wraz ze wzrostem konsumpcji kolejnego dobra zadowolenie maleje.

Korzyści całkowite rosną w sposób wygasający.

Odkładamy prostokąty i otrzymujemy wykres korzyści - krzywa malejąca.

Jeśli zamiast, np. chleba, kupimy odzież, wówczas rezygnujemy z najmniejszego prostokąta.

Krzywa KC ma charakter rosnący i koszt marginalny ma także charakter rosnący (przyrosty mają charakter rosnący).

Aby wybrać najbardziej optymalne rozwiązanie porównujemy koszty i korzyści marginalne - miejsce przecięcia.

Przy porównywaniu korzyści i kosztów całkowitych wybieramy miejsce największej rozpiętości.

Towar to produkt pracy ludzkiej przeznaczony do wymiany.

Rynek to instytucja, przy pomocy której kupujący i sprzedający biorą udział w wymianie.

Wymiana to transakcje kupna i sprzedaży.

Elementy rynku:

• popyt,

• podaż,

• cena (relacje cenowe).

Zasoby i strumienie (książka).

Funkcje rynku:

• dokonuje wyceny różnych dóbr,

• jest źródłem informacji dla podmiotów gospodarczych,

• jest niezbędnym warunkiem racjonalnego wykorzystania zasobów,

• umożliwia ustalenie się stanów równowagi w gospodarce,

• jest weryfikatorem społecznej przydatności produkcji i zarazem mechanizmem dostosowania produkcji do potrzeb.

Społeczne korzyści - ostatni rozdział w książce - nie obowiązuje do egzaminu, ale go przeczytać - jest dopiero na SUM-ie.

MODEL RYNKU

gospodarstwa

domowe

rynek czynników przedsiębiorstwa rynek produktów

produkcji i usług

państwo

(sektor publiczny)

pieniężne

rzeczowe

Wydatki konsumentów nie są równe dochodom ze sprzedaży przedsiębiorstw.

W schemacie tym brak: banków, ubezpieczycieli, handlu zagranicznego.

Popyt realny (popyt) to zdolność i możliwość kupna określonej ilości dobra lub usługi po alternatywnej cenie w określonym czasie.

Popyt wirtualny jest to odzwierciedlenie pożądań konsumenta w odniesieniu do określonego dobra lub usługi.

Podaż to oferta sprzedaży określonych dóbr i usług.

Prawo popytu:

• zmiana ceny dobra powoduje zmianę wielkości popytu wzdłuż danej krzywej popytu,

• krzywa popytu rynkowego przesuwa się tylko w rezultacie zmian czynników niecenowych.

Czynniki niecenowe:

• dochody konsumentów,

• gusty i preferencje,

• substytuty i dobra komplementarne,

• przewidywania cenowe,

• liczba ludności,

• efekty naśladownictwa i demonstracji.

Ceteris paribus - inne czynniki na tę relację nie mają wpływu.

Wpływ zmiany dochodów:

dobra podrzędne dobra nadrzędne

Wzrost ceny dobra podstawowego:

dobro podstawowe dobro substytucyjne

dobro komplementarne

16.10.2004r.

Temat: Prawo podaży rynkowej.

Prawo podaży:

• wzrost ceny rynkowej produktu prowadzi, ceteris paribus, do wzrostu oferowanych ilości tego produktu,

• spadek ceny natomiast powoduje zmniejszenie ilości oferowanych produktów.

Czynniki wpływające na podaż:

• ceny czynników produkcji - wzrost kosztów produkcji powoduje przesuniecie krzywej podaży na lewo, a głównym czynnikiem sprawczym jest wzrost wynagrodzeń,

• technologia - spadek kosztów produkcji wynika głównie z innowacji wpływających na udoskonalenia technologiczne, konsekwencją jest przesuniecie krzywej podaży na prawo w stosunku do pierwotnej krzywej,

• podatki - działają tak jak wzrost kosztów - przesunięcie krzywej w lewo,

• subsydia - potaniają koszty wytworzenia,

• przewidywania cen - w przypadku przypuszczeń o wzrost cen producenci będą magazynować towary,

• ilość przedsiębiorstw w gałęzi.

Równowaga rynkowa występuje wówczas, gdy popyt na produkty jest równy podaży przy danej cenie.

Model pajęczyny.

Ze zmianą ceny zmienia się popyt, a podaż zmienia się z pewnym opóźnieniem. Zmiana ceny na rynku nie informuje dostatecznie precyzyjnie producentów i sprzedawców czy jest to zjawisko incydentalne czy trwałe. Ze zmianą ceny musi nastąpić przestawienie aparatu produkcyjnego.

Wahania cykliczne występują wówczas, gdy kąt nachylenia krzywej popytu i podaży są podobne.

Wahania tłumione występują, gdy kąt nachylenia krzywej popytu jest łagodniejszy niż krzywej podaży.

Wahania wybuchowe występują, gdy kąt nachylenia krzywej podaży jest łagodniejszy niż krzywej popytu - nierównowaga wymaga ingerencji zewnętrznej do przywrócenia równowagi.

30.10.2004r.

Temat: Elastyczność popytu.

Elastyczność popytu:

• cenowa,

• mieszana,

• dochodowa.

Elastyczność cenowa:

• łukowa - jeżeli przedział (średnia arytmetyczna) zmiany jest dostatecznie duży,

• punktowa - gdy zmiany są minimalne - cena (popyt) w danym punkcie.

Elastyczność popytu między punktami A i B

• połowa wartości popytu i połowa maksymalnej ceny odpowiada połowie krzywej popytu i w punkcie tym występuje elastyczność jednostkowa - Ep=1

Geometryczna metoda pomiaru elastyczności popytu:

gdzie:

P - cena w punkcie, dla którego obliczana jest elastyczność,

Pmax - cena w punkcie przecięcia się z krzywą popytu.

Mierzymy elastyczność dla ceny równej 80:

Nachylenie krzywej popytu a elastyczność:

Im bliżej krzywa popytu jest początku układu współrzędnych tym bardziej jest ona elastyczna.

Im bardziej oddala się na prawo tym bardziej sztywnieje.

W miarę oddalania się krzywej popytu od początku układu współrzędnych elastyczność przechodzi ze stosunkowo elastycznej do stosunkowo nieelastycznej (sztywnej) przy takiej samej zmianie ceny i kącie nachylenia krzywej.

Czynniki wpływające na elastyczność popytu:

• występowanie substytutów,

• znaczenie dobra w całkowitym dochodzie konsumenta,

• długość okresu reakcji na zmianę ceny.

Temat: Elastyczność podaży.

Elastyczność podaży:

• cenowa,

• mieszana.

przechodzi przez początek przecina oś cenową układu przecina oś ilościową

układu współrzędnych współrzędnych układu współrzędnych

Es=1 Es > 1 Es < 1

elastyczność podaż stosunkowo podaż stosunkowo

jednostkowa elastyczna nieelastyczna

podaży (sztywna)

sztywna krzywa podaży doskonale elastyczna

Es=0 krzywa podaży

Es=∞

Geometryczna metoda pomiaru elastyczności podaży:

gdzie:

Q - ilość podaży, przy której wyznaczamy elastyczność,

Qint - ilość podaży, przy której krzywa podaży styka się z osią ilościową.

Oddalanie na prawo od początku układu współrzędnych powoduje sztywnienie krzywej podaży.

Czynniki wpływające na elastyczność podaży:

• czas

Elastyczność podaży w krótkim i długim okresie:

Następuje zmiana czynnika produkcji - czynnika ludzkiego.

Sr - okres krótki,

Sl - okres długi.

Produkcja jest opłacalna przy P₂ co skłania do zaangażowania kapitału - nowe inwestycje - większa produkcja, nowe firmy napływają do tej gałęzi.

Im dłuższy okres tym elastyczność podaży jest większa.

• trwałość dóbr i koszty magazynowania:

• gdy dobra są nietrwałe to mają elastyczność sztywną; w miarę wzrostu trwałości elastyczność rośnie,

• trwałość dóbr można poprawić poprzez specjalne formy magazynowania (koszty) - jeżeli cena spodziewana w przyszłości nie przewyższy kosztów to możemy traktować to jako zjawisko nietrwałości,

• jeżeli koszty magazynowania są niższe niż cena to podaż jest elastyczna.

• cechy produkcji:

• jeden proces technologiczny - jednostronne zastosowanie powoduje, że elastyczność podaży jest stosunkowo sztywna,

• jeżeli produkt ma wielostronne zastosowanie w dalszych procesach technologicznych, wówczas trudno spotkać dyktaturę odbiorcy, dlatego też podaż jest stosunkowo elastyczna.

- przewidywania w przyszłości.

W miarę wydłużania czasu elastyczność podaży wzrasta (wiatrak):

Zmiana ceny i reakcja na nią (na początku nie ma reakcji) S₁, później podaż staje się stosunkowo elastyczna (S₂, S₃) i doskonale elastyczna (S₄).

31.10.2004r.

Temat: Elastyczność a przychody przedsiębiorstw. (s. 79)

Dla dóbr stosunkowo nieelastycznych opłacalnym jest podnoszenie cen a nie ich obniżanie.

Dla dóbr stosunkowo elastycznych opłacalne jest obniżanie cen.

Przychód całkowity:

Przychód przeciętny:

Przychód marginalny:

Przychód marginalny ma wartość dodatnią choć opadająca wówczas krzywa przychodu całkowitego jest rosnąca.

Przychód marginalny ma wartość ujemną choć krzywa przychodu całkowitego jest malejąca.

Przychód marginalny daje informacje jak daleko daje się kontynuować proces produkcji (jak długo to się opłaca).

Dla zerowej wartości przychodu marginalnego elastyczność podaży jest jednostkowa.

Temat: Teoria konsumenta.

Nabywanie dóbr przez konsumenta wiąże się z podejmowaniem wyboru. Ten wybór oparty jest na zasadzie optymalizacji, bo konsument jest podmiotem racjonalnym czyli stara się maksymalizować korzyści z konsumpcji dóbr. Musi zatem posiadać pewne preferencje, np. razowy chleb lepszy od białego - jeden produkt lepszy od drugiego. Konsument będzie brał pod uwagę dobra tylko przez niego preferowane.

Ograniczenie suwerenności konsumenta - nie na wszystko nas stać, ograniczają nas dochody i ceny.

Ograniczenia:

• dochody konsumenta,

• ceny dóbr i usług.

W ramach tych ograniczeń zachowanie konsumenta opiera się na trzech założeniach:

• wybory konsumentów zgodne z jego własnymi interesami - są świadome,

• wybory miedzy alternatywami konsumpcji w oparciu o dostępne informacje - ocena korzyści oparta na dostępnych informacjach,

• racjonalność wyboru wiąże się z substytucyjnością dóbr i usług.

Użyteczność to satysfakcja, poczucie zaspokojenia potrzeby, którą człowiek uzyskuje z konsumpcji dóbr i usług; jest to zmiana, której względna wielkość wskazuje porządek preferencji konsumenta.

Użyteczność całkowita to łączna satysfakcja jaką daje konsumentowi konsumpcja danej ilości towaru lub usługi.

Krzywa ma charakter rosnący do pewnego stopnia, ale równocześnie wygasający - każdy dodatkowy produkt daje mniejsze zadowolenie.

Użyteczność marginalna (krańcowa) - przyrosty użyteczności z konsumpcji dodatkowych dóbr mają charakter malejący - zmiana całkowitej użyteczności wynikająca ze zmiany konsumpcji o jedną jednostkę.

Gospodarstwa domowe maksymalizują użyteczność całkowitą w ten sposób, że z dysponowanych środków (budżetu) będą rozdzielać (alokować) swoje wydatki na różne towary, tak aby użyteczność z ostatniej jednostki pieniądza wydawanej na każdy z nich była równa.

Ceny dla gospodarstw domowych określa rynek, stąd teoria zachowania się konsumenta wiąże się relacje użyteczności z relacjami cen. A więc równanie teorii sprowadza się do:

W przypadku nierówności należy zmieniać tak zakupy dóbr X i Y, by relacje użyteczności krańcowej tych dóbr i relacje cenowe były równe.

Krzywa obojętności konsumenta:

• konsument preferuje dobra w jednakowym stopniu czyli jest mu obojętne, które z nich wybierze,

• konsumpcja obu dóbr wzrasta, gdy zwiększa się dobrobyt konsumenta; konsument przechodzi na wyższą krzywą obojętności - mapa obojętności,

• krzywe obojętności nie mogą się przecinać i nie mogą mieć dodatniego nachylenia,

• nachylenie ujemne krzywych obojętności powoduje, że spadek jednego dobra musi być kompensowany wzrostem drugiego dobra, by otrzymać stały poziom dobrobytu,

• przesuwanie się w dół, wiąże się ze zmniejszaniem nachylenia krzywych - są one coraz bardziej płaskie; oznacza to, że ulega zmianie stosunek wymienny utraty jednego dobra do uzyskania przyrostu drugiego dobra - same krzywe mają kształt łuku.

Prawo malejącej użyteczności krańcowej:

Im większą ilością danego dobra dysponuje konsument, tym mniej warta jest dla niego kolejna jego jednostka.

Marginalna stopa substytucji jest miarą ilości jednego dobra jaką konsument jest gotów oddać w zamian za jednostkę drugiego dobra; mierzy stosunek wymienny między dobrami z punktu widzenia preferencji konsumenta czyli jest miarą kąta nachylenia krzywej obojętności dla danego poziomu zadowolenia z konsumpcji.

dobro doskonale dobra niechciane (złe) dobra neutralne

komplementarne

(lewe i prawe buty) (rybki i kiełbaski) (rybki i kiełbaski)

(wśród tu zjawiska substytucji!!!)

Ograniczenia budżetu:

• wydatki konsumenta = dochód rozporządzany,

• linia budżetowa oddziela kombinacje osiągane od nieosiągalnych - jest ograniczeniem budżetowym,

• linia budżetowa oznacza różne kombinacje dóbr, które może konsument nabyć dysponując określonym dochodem,

• ograniczenia budżetowe (dochód rozporządzany):

Optymalną wielkość konsumpcji wyznacza punkt, w którym marginalna stopa substytucji równa się relacją cen tych dóbr, występuje ona wówczas, gdy krzywa obojętności jest styczna do linii ograniczenia budżetowego:

Na zmianę optymalnej wielkości konsumpcji wpływa zmiana dochodów konsumenta.

Temat: Popyt a zmiany dochodu konsumenta.

Dobro normalne - jeżeli dochód wzrasta, a cena się nie zmienia to wielkość popytu na to dobro wzrasta.

Dobro podrzędne - jeżeli dochód wzrasta, a cena się nie zmienia to popyt na to dobro zmniejsza się.

Krzywa dochód - konsumpcja jest geometrycznym zbiorem punktów równowagi konsumenta odpowiadającej wszystkim poziomom dochodu konsumenta, przy założeniu niezmienności cen oraz danych preferencjach konsumentów.

Wraz ze wzrostem dochodu przesuwamy się na wyższe poziomy optima konsumpcji (przecięcie linii budżetowej z krzywą obojętności - połączenie punktów przecięcia).

Krzywe Engla - zajmujemy się jednym dobrem - reakcja konsumenta w zalezności od jego dochodu.

Rodzaje krzywych Engla:

• na dobra podstawowe - wzrost konsumpcji wraz ze wzrostem dochodu, z tym, że przyrosty zakupu mają charakter wygasający,

• na dobra wyższego rzędu (luksusowe) - w miarę wzrostu dochodu przyrost jest coraz większy.

Prawo Engla - wraz ze wzrostem dochodów wydatki na żywność rosną bezwzględnie a udział tych wydatków w całym budżecie ma tendencję malejącą.

Elastyczność dochodowa popytu jest miarą relacji popytu na zmiany dochodów, jest z reguły dodatnia, ale może mieć też charakter ujemny:

27.11.2004r.

Krzywa cena - konsumpcja, podręcznik str. 120, wykres 54.

Krzywa popytu na dobro X, podręcznik str. 121, wykres 55.

Krzywa popytu na jabłka, podręcznik str. 122, tabela 15, wykres 56.

Efekt wzrostu ceny dobra X, podręcznik str. 123, wykres 57.

Efekt substytucji i efekt dochodowy, podręcznik str. 124, wykres 58;

oba efekty mają charakter ujemny.

Efekt substytucji i efekt dochodowy dla dobra podrzędnego X, podręcznik str. 126, wykres 59; efekt ostateczny (efekt netto) będzie wyglądał następująco: ujemny efekt substytucji i dodatni efekt dochodowy; efekt końcowy jest ujemny tyle tylko, że jest on mniejszy niż efekt substytucji.

Zjawisko Giffena, podręcznik str. 127, wykres 60; wśród grupy dóbr podrzędnych można znaleźć dobra najpodrzędniejsze - występujące przy bardzo niskich dochodach; w przypadku dóbr Giffena, które są dobrami wyższej podrzędności efekt substytucji jest rekompensowany efektem dochodowym i efekt netto (ostateczny) jest dodatni.

Efekt substytucji i dochodowy przy spadku ceny:

efekt substytucji

efekt dochodowy

Spadek Px powoduje, że I₁ wzrasta konsumpcja dobra X i ograniczenie dobra Y czyli y”x” (efekt substytucji).

Efekt dochodowy spadku Px powoduje w rezultacie y'x' na I₂.

Występowanie dodatniego efektu substytucji i dodatniego efektu dochodowego powoduje dodatni efekt końcowy (netto).

Spadek ceny dla dóbr podrzędnych i dóbr Giffena - rysunek z ćwiczeń (?).

Przy spadku ceny dobra podrzędnego efekt netto raczej dodatni - dodatni efekt substytucji i ujemny efekt dochodowy.

Dobra Giffena - efekt netto ujemny składający się z ujemnego efektu dochodowego i dodatniego efektu substytucji, z tym, że efekt dochodowy przeważa nad efektem substytucji.

Renta konsumenta:

Nadwyżka konsumenta dotyczy korzyści netto jaką osiąga konsument kupując dobro po cenie rynkowej. Jest to różnica między całkowitą wartością jaką konsument przypisuje łącznej liczbie skonsumowanych jednostek dobra, a sumą którą musiał zapłacić, aby zakupić ta ilość towaru. Kupując dobro po określonej cenie płaci jednakowo za wszystkie i uzyskuje korzyści z tytułu niezapłacenia więcej za pierwsze jednostki towaru.

12.12.2004r.

Nakłady oraz wyniki procesu produkcji, podręcznik str. 134, schemat 17.

Tabelka, podręcznik str. 135

OPTYMALIZACJA a nie maksymalizacja!!!

Zysk zerowy jest zyskiem dodatnim z punktu widzenia pojedynczej firmy - to jej koszt alternatywny.

Ogólna postać funkcji produkcji

Q = f(M,L,K)

Funkcja produkcji - badanie zależności pomiędzy stroną wynikową a nakładową.

L - praca,

M - materiały,

K - kapitał.

Jednoczynnikowa funkcja produkcji:

Q = f(L)

Liniowa funkcja produkcji:

Q = aL + bK + c

a, b, c - parametry do oszacowania z danych

Wielomianowa funkcja produkcji (kwadrat lub sześcian):

Q = aLK + bL²K + cLK² - dL³K - eLK³

(wszystkie parametry dodatnie)

Krótki i długi okres czasu:

• krótki - interesuje nas siła robocza, surowce i półfabrykaty, energia - czynniki zmienne, technologia jest stała,

• długi - interesuje nas dobór wszystkich czynników produkcji.

Funkcja Cobba - Douglasa:

Q = cL^α K^β

c, α, β - parametry do oznaczenia,

α, β - zawierają się w przedziale <0,1>.

Produkt przeciętny pracy:

PC - produkt całkowity, produkt rzeczowy w danym okresie

Produkt marginalny (krańcowy) (L lub K):

max PP_L = PM_L

Produkcja telewizorów w ciągu roku, podręcznik str. 142, tabela 18.

Krzywa produkcji całkowitej (PC) telewizorów, podręcznik str. 142, wykres 61.

Produkt przeciętny nie daje nam informacji kiedy zakończyć zwiększanie czynnika zmiennego, np. zatrudnienia.

Tam gdzie PM_L jest różne zero, tam produkt całkowity powinien mieć szczyt.

Przebieg krzywej produktu całkowitego (PC), podręcznik str. 146, wykres 63.

Geometryczne wyznaczanie zmian produktu przeciętnego, podręcznik str. 146, wykres 64.

Geometryczne wyznaczanie zmian produktu marginalnego, podręcznik str. 147, wykres 65.

Krzywe produktu całkowitego, przeciętnego i marginalnego, podręcznik str. 148, wykres 66.

Etapy produkcji, podręcznik str. 149, tabelka.

• etap I - 0 - Q_B,

• etap II - Q_B - Q_C,

• etap III - powyżej Q_C.

Prawo malejących dochodów:

Przyrost czynnika ma swoją granicę. Każdy dodatkowy przyrost jednego czynnika daje malejące efekty jeżeli inne czynniki nie ulegają zmianie.

26.02.2005r.

Krzywe produktu całkowitego, przeciętnego i marginalnego - wykres 66 - str. 148.

Okres krótki - zmiana jednego czynniki - siły roboczej.

Produkcja o stałych proporcjach czynników - proces produkcji I - tabela 19 - str. 150;

Proces produkcji II - tabela 20 - str. 150;

Procesy produkcji I i II - wykres 67 - str. 150.

Produkcja o zmiennej proporcji czynników - proces produkcji - tabela 21 - str. 152.

Kombinacje czynników produkcji - wykres 68 - str. 152.

Izokwanty produkcji - wykres 69 i 70 - str. 153.

Mapa izokwantów:

Mapa izokwantów o stałych proporcjach

dla Q₁ - L₁/K₁

dla Q₂ - L₂/K₂

przy czym L₁/K₁ = L₂/K₂

Substytucja między czynnikami produkcji (+ wzory na tej str.)- wykres 72 - str. 155.

Malejąca MSTS - wykres 73 - str. 156.

Malejąca MSTS oznacza, że w miarę zastępowania czynnika kapitału przez coraz większą ilość czynnika pracy zmniejsza się ilość kapitału, którą można zastąpić przez każdą dodatkową jednostkę pracy.

Układ izokwantów produkcji - wykres 74 - str. 157.

Korzyści skali produkcji:

• stałe - przyrost efektu jest wprost proporcjonalny do przyrostu składników czynników produkcji

• malejące - przyrost składników jest większy niż przyrost efektów, nakłady rosną nieproporcjonalnie szybciej, w większym zakresie, niż efekty

• rosnące

Linia jednakowego kosztu (+ wzory z tej str.) - wykres 75 -str. 159.

Przesunięcia linii jednakowego kosztu - wykres 76 - str. 159.

Optimum produkcji przedsiębiorstwa - wykres 77 -str. 161.

Zasada najmniejszego kosztu:

Ścieżka ekspansji produkcji - wykres 78 - str. 163.

Efekt wzrostu ceny czynnika pracy - wykres 79 - str. 164.

13.03.2005r.

MSS a MSTS

Teoria postępowania konsumenta i teoria zachowania producenta różnie interpretują punkt optymalnego wyboru. Konsument szukał największego zadowolenia mając do dyspozycji określony dochód, poruszał się zatem wzdłuż linii ograniczenia budżetowego szukając na niej punktu styczności z najwyższą dostępną dla niego krzywą obojętności. Producent zazwyczaj chce osiągnąć określoną wielkość produkcji, porusz się więc wzdłuż izokwanty i szuka najtańszego (optymalnego) zastosowania czynników produkcji opisanych za pomocą linii jednakowego kosztu.

Teoria produkcji

Ścieżka ekspansji produkcji - wykres 78 - str. 163.

Ścieżka po której rozwija się firma do coraz większych rozmiarów produkcji.

Efekt wzrostu ceny czynnika pracy - wykres 79 - str. 164.

Produkcja pracochłonna - pracownicy nie są zadowoleni ze swojego wynagrodzenia i mogą zmusić pracodawcę do podwyższenia wynagrodzenia. Jeżeli podniesie im wynagrodzenie to nie starczy mu na otrzymanie danej krzywej produkcji. Może zrobić więc tak: może zwolnić pracowników i albo wstrzymuje produkcję, albo zatrudnia nowych - bezrobotnych (tak było kiedyś), teraz dokonuje się restrukturyzacji, np. zmiana starych maszyn na nowe, które nie wymagają już tylu pracowników, więc może sobie pracodawca wtedy pozwolić na zwolnienie strajkujących, niezadowolonych pracowników. Jest inna reakcja kapitału i pracy i po takiej restrukturyzacji, produkcja jest natomiast zachowana. Konsekwencje - w długim okresie prowadzi to do zmian technologicznych.

Produkcja kapitałochłonna - w krajach bogatych; w krajach słabo rozwiniętych pracochłonna, bo tańsza jest siła robocza.

Produkcja kapitałochłonna i pracochłonna:

USA - kapitał relatywnie tani w stosunku do pracy.

Teoria kosztów

Funkcja produkcji informuje nas o kombinacjach nakładu charakteryzujących każdą z technologii. Dla każdej z technologii można ustalić koszty czyli ile konkretnie technologia nas będzie kosztować.

Koszty są to wydatki wszelkiego rodzaju, związane z technologią. Oprócz tego liczymy koszty alternatywne, które występują w związku z uruchomieniem danej technologii, np. koszty uruchomienia firmy + to czego nie zarobimy.

Koszty pieniężne firmy + koszty alternatywne = koszty ekonomiczne.

Koszty prywatne i społeczne, to np. koszty ekologiczne.

Koszt ekonomiczny to wydatek, który ponosi firma, ale nie obejmuje wszystkich wydatków, które firma w społeczeństwie tworzy, np. koszty ekologiczne - pojedyncza firma nie ponosi tych kosztów jeżeli zatrucie przez nią środowiska jest nieduże.

Zyski ekonomiczne to różnica między przychodem całkowitym firmy a kosztami ekonomicznymi.

PC - KC = + (zysk ekonomiczny)

Z (π) > ZKs

(zysk ekonomiczny > zysk księgowy)

ZKs - wydatki firmy

KKs + koszty alternatywne = koszt całkowity

KKs - koszt księgowy

KC - KKs = koszt alternatywny

koszty alternatywne > KKs

ZKs > koszt alternatywny = Z (π)

W konkurencji doskonałej interesuje nas tylko zysk ekonomiczny.

Koszty produkcji w krótkim okresie czasu - str. 175.

Rodzaje kosztów - str. 176 - 180.

Koszty zmienne - związane z każdym procesem produkcji.

Koszty produkcji - tabela 23 - str. 176.

Koszt przeciętny stały nie może równać się 0. To jest wielkość istniejąca stale.

Koszt marginalny opada szybciej od KCP i KZP i po osiągnięciu minimum zaczyna rosnąć gdy KCP i KZP jeszcze opadają i przy pewnej wielkości produkcji rosnący KM zrównuje się z KCP i KZP.

Zależności KZP - PP oraz KM - PM - str. 180.

Geometria kosztów stałych - wykres 87 - str. 182.

Geometria kosztów zmiennych - wykres 88 - str. 182.

02.04.2005r.

Geometria kosztów całkowitych - wykres 89 - str. 183.

Geometria kosztu marginalnego - wykres 90 - str. 184.

Krzywe kosztów przeciętnych i marginalnych - wykres 91 - str. 185.

Koszty całkowite w krótkim i długim okresie - wykres 92 - str. 186.

Krzywa KC w długim okresie - wykres 95 - str. 192.

Krzywa KC w długim okresie (LKC) jest połączeniem odcinków krótkookresowych krzywych KC (SKC) przy których produkcja jest dopuszczalna. Teoretycznie można założyć nieskończenie wiele zakładów o różnej wielkości, wówczas każda SKC jest punktem na LKC, która będzie stanowiła linię ciągłą. Każda SKC będzie styczna do LKC.

Krzywa KP w długim okresie - wykres 96 - str. 192.

Krzywa LKCP składa się z odcinków SKCP odzwierciedlających dopuszczalną produkcję w poszczególnych wielkościach zakładów. Teoretycznie można założyć bardzo wiele rozmiarów zakładów jednak LKCP nie jest styczna z minimami SKCP wszystkich zakładów, a tylko tym SKCP, który osiąga minimum, stąd LKCP najpierw spada, osiąga minimum, a następnie rośnie w miarę zwiększania się przedsiębiorstwa. Sens ekonomiczny zwiększania przedsiębiorstwa jest do punktu zrównania się minimum SKCP z minimum LKCP.

KCP a korzyści skali produkcji - wykres 97 - str. 193.

Korzyści skali a krzywa długookresowych KP

a) rosnące korzyści b) stałe (optymalne) c) malejące korzyści

skali korzyści skali skali (niekorzyści)

Krzywa KM w długim okresie - wykres 98 - str. 195.

Przy określonej wielkości produkcji SKC jest styczna do LKC. Dla tej produkcji SKCP jest styczne do LKCP. SKM przecina minimum SKCP i zrównuje się z LKM w zależności od tego czy SKCP jest styczna do LKCP swoim minimum lub stroną prawą względnie lewą. Stąd krzywa LKM składa się z odpowiednich odcinków łączących krzywe SKM związane z wielkością rozmiaru aparatury wytwarzającej. Krzywa LKM leży poniżej krzywej LKCP, w strefie spadku KCP i powyżej kiedy KCP rosną. W punkcie minimum LKCP LKM i SKM są sobie równe. Krzywa LKM składa się z dwóch części: członu odzwierciedlającego jak zmienia się KM przy stałym poziomie rozmiarów aparatury produkcyjnej oraz części opisującej jak zmienia się KM gdy ulega zmianie rozmiar urządzeń (K). Jeżeli urządzenia są dobrane optymalnie drugi człon jest zerowy i LKM oraz SKM są takie same.

16.04.2005r.

Postęp techniczny = Q_o → Q_o', co oznacza, że przy K potrzeba L, a nie L₂.

• centralny postęp techniczny Q=A(t)R(K,L),

• kapitałochłonny postęp techniczny Q=R(A(t)K,L),

• pracochłonny postęp techniczny Q=R(K,A(t),L),

A - działanie postępu technicznego w czasie (t)

Konkurencja jest to proces, w którym uczestnicy rynku dążąc do załatwienia swoich interesów próbują przedstawić oferty korzystniejsze od innych pod względem ceny, jakości lub innych cech. W potocznym znaczeniu konkurencja oznacza rywalizację lub współzawodnictwo między dwoma lub więcej rywalami.

Rodzaje konkurencji - tabela 24 - str. 205.

Współczynnik koncentracji CR:

• CR₁>90 - efektywny monopol - koncentracja produkcji jednej firmy ponad 90%,

• CR₄>60 - ścisły oligopol,

• 40≤ CR₄≤60 - luźny oligopol,

• CR₄<40 - rynek konkurencyjny, ale CR₁<10 - konkurencja monopolistyczna - przypadek luźnego oligopolu.

Konkurencja doskonała - str. 205.

Cena w okresie rynkowym - odwrotny do okresu długiego.

Cena równowagi gałęzi przemysłu - wykres 100 - str. 208.

Brak reakcji na zmianę popytu po stronie podaży.

Krzywa popytu rynkowego:

Krzywa popytu na produkty reprezentacyjnej firmy

Krzywa popytu dla firmy - firmy są biorcami cen:

KONKURENCJA DOSKONAŁA

Przychody, koszty i zyski - cena P₁=600 - tabela 26A - str. 210.

Przychody, koszty, zyski - cena P₂=300 - tabela 26B - str. 211.

PM = P

Przy rosnącym KM = PM zysk osiąga maksimum bądź minimum straty, natomiast jeżeli PM = KM opadającemu (malejącemu) wówczas zysk osiąga minimum miejscowe czyli występuje maksymalizacja strat.

Koszty, przychody i zyski przedsiębiorstwa - wykres 102 str. 212.

Koszt marginalny, przychód marginalny, zysk - tabela 27 - str. 213.

Kształtowanie się KM, PM i Z - wykres 103 - str. 213.

Krzywa podaży przedsiębiorstwa w krótkim okresie czasu - wykres 106 -str. 218.

Krzywa podaży przemysłu w krótkim okresie czasu - wykres 107 - str. 218.

Krótkookresowa reakcja na wzrost popytu:

gałąź przemysłu typowa firma

Zysk nadzwyczajny:

• napływ kapitału do gałęzi,

• inwestycje wewnątrz gałęzi,

• postęp techniczny.

Długookresowa reakcja na wzrost popytu:

Równowaga przedsiębiorstwa w długim okresie czasu - wykres 109 - str. 220.

Krzywe podaży przemysłu w długim okresie czasu - wykres 110 - str. 222.

Przemysł o kosztach rosnących:

firma przed otwarciem po otwarciu gałęzi rynek długookresowy

Gałęzi SL - krzywa podaży

o kosztach rosnących

Przemysł o kosztach malejących:

08.05.2005r.

MONOPOL

Bariery wejścia na rynek:

• korzyści skali,

• bariera kapitałowa,

• czysta przewaga kosztowa i jakościowa,

• różnicowanie produktów przy pomocy reklamy i kampanii reklamowych,

• kontrola nad zasobami naturalnymi,

• patenty, prawa autorskie,

• bariery strategiczne,

• bariery wynikające z polityki rządowej:

• ochrona cen,

• udzielanie licencji występowania na rynku lub w określonych warunkach.

Kształtowanie się ceny i przychodów monopolu pełnego - wykres 111 - str. 230.

Przychody, koszty i zyski monopolu pełnego - tabela 28 - -str. 231.

Przychód całkowity i koszt całkowity monopolu - wykres 112 - str. 232.

Przychód marginalny i koszt marginalny monopolu - wykres 113 - str. 232.

Malejący KM zrównany z P daje minimum miejscowe, czyli maksymalizację straty.

Maksymalizacja zysku monopolu pełnego - wykres 114 - str. 233.

Cena monopolowa - wykres 115 - str. 234.

Zysk dodatni i strata monopolu - wykres 116 - str. 235.

C - B - zysk jednostkowy,

PC - AB - zysk całkowity

III przypadek - P=KCP - nie ma zysku ekonomicznego (różnica między PC (P) i KCP). KCP obejmuje koszty kalkulacyjne i alternatywne.

Podaż monopolu w krótkim okresie czasu - wykres 117 - str. 236.

Nie występuje prawidłowość między rosnącą ceną i rosnącą podażą

Oddzielne rynki pozwalające na dyskryminację cenową:

Doskonała dyskryminacja cenowa - monopolista dzieli odbiorców na grupy dochodowe - niektórzy płacą więcej niż zwykła cena monopolowa; podział rynku na dwa lub trzy, upusty cenowe - różna zapłata za różną wielkość zakupu; normalny monopol funkcjonowałby tylko do Q₂ i P₂ - przez dyskryminację może do Q'.

Produkcja firmy = Q' = PC = DEQ'O

Zadanie 9 str. 69

Przedsiębiorstwo będące monopolem, nie stosujące dyskryminacji cenowej, wytwarza produkt, na który funkcja popytu przyjmuje postać:

Q_D=2000-20P

gdzie:

Q_D - popyt,

P - cena.

Funkcja kosztów jest następująca:

KC=0,05Q²+10000

gdzie:

KC - koszty całkowite,

Q - wielkość produkcji.

W celu zwiększenia zysku przedsiębiorstwo postanawia zastosować dyskryminację cenową wyróżniając rynek krajowy i zagraniczny.

Funkcja popytu na rynku krajowym przyjmuje postać:

Q_DK=1200-10P_K

a na rynku zagranicznym

Q_DZ=800-10P_Z

gdzie:

Q_DK, Q_DZ - popyt odpowiednio na rynku krajowym i zagranicznym,

P_K, P_Z - ceny odpowiednio na rynku krajowym i zagranicznym.

1. oblicz cenę i wielkość sprzedaży w warunkach maksymalizacji zysku, gdy monopol nie stosuje dyskryminacji cenowej; jak wysoki będzie ten zysk?

2. oblicz cenę i wielkość sprzedaży na rynku krajowym i zagranicznym, maksymalizujące zysk monopolu, jeżeli stosuje on dyskryminację cenową; jak wysoki będzie zysk osiągany przez monopol na rynku krajowym i zagranicznym?

Ad. a) monopol bez dyskryminacji

stąd

a zysk

Ad. b) dyskryminacja dwóch rynków

• rynek krajowy

• rynek zagraniczny

przy P=70 Ep₁=-1,4 a Ep₂=-7,0

maksymalizacja może wystąpić jeżeli PM₁=KM=PM₂

wyniki

zysk

Ad. c) doskonała dyskryminacja cenowa - krańcowy nabywca płaci za produkt równowartość

kosztu na końcu

stąd

a P i KM

Żeby obliczyć doskonałą dyskryminację cen obliczamy PC (Przychód całkowity):

Ingerencja państwa bądź samorządów na rynku monopolistycznym - wykres 119 - str. 239.

Zjawisko nieciągłości PM - państwo (miasto) płaci różnicę w cenie ustaloną przez nie i ceną jaką chciałby ustalić monopol.

P_aABC - zysk P₁GBA - zysk z zakupu po

GEFP_E - strata - instytucja cenie P₁ pokrywa straty powstałe

musi dopłacać przy zakupie po cenie P₂-BFEC

na odcinku Q₁ do Q₂ tworzona jest

nowa cena; grupa do Q₁ płaci

starą cenę

Ceny maksymalne ustalane przez organy powinny być cenami opartymi na zasadzie konkurencji doskonałej P = KM.

Wprowadzenie dwóch cen daje lepsze wykorzystanie czynników produkcji i obniżenie KCP dla całej firmy.

04.06.2005r.

Monopol a postęp techniczny:

Punkt wyjściowy B i cena G.

Wprowadzamy innowację i następuje obniżenie KM do KM' - rośnie produkcja, maleje cena do punktu I. Każde następne wdrożenie odbywa się na tej samej zasadzie. Dolna granica obniżenia ceny to zrównanie PM z KM'' przy Q', bo wówczas cena K będzie taka sama jak przy konkurencji doskonałej przy danych warunkach, ale dla KM wyjściowego.

Równowaga przedsiębiorstwa: konkurencja doskonała - monopol - wykres 120 - str. 241.

(przy założeniu, że firma mogłaby być monopolem).

W okresie krótkim cena w konkurencji doskonałej jest niższa niż w monopolu a rozmiar produkcji jest większy niż w monopolu.

Zysk monopolu jest większy niż firmy w konkurencji doskonałej.

Efekt alokacyjny i dystrybucyjny monopolu:

Zrównanie PM z KM - produkcja maleje, cena rośnie. W konkurencji doskonałej zysk zerowy, w monopolu zysk P^xxP^xAB.

Zysk monopolu - przepływ renty konsumenta od konsumenta do firmy monopolowej - efekt dystrybucyjny.

Straty - brak części renty konsumenta występującej w konkurencji doskonałej to straty społeczne.

Monopol stosuje dyskryminację cenową - zabiera rentę konsumenta P^xxBG - całą rentę konsumenta.

Efekt alokacyjny polega na tym, że monopol zmniejsza rozmiary produkcji Q^xx czyli też nie zaangażował czynników produkcji, które wystąpiłyby w konkurencji doskonałej (Q^x).

Jeżeli wystąpi okres koniunktury to wolne czynniki produkcji zostaną wykorzystane w gałęziach niezmonopolizowanych.

Jeśli jest to okres zastoju lub recesji to monopol pogłębia tą recesję (więcej bezrobotnych, nieużywanych gruntów).

KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA

Działają trzy czynniki:

• lokalizacji,

• czasu,

• zaufania.

Grupa produktowa:

• zespół produktów o stosunkowo wysokiej substytucyjności, które wytwarzają różne firmy,

• ustalanie cen i wielkości produkcji w konkurencji monopolistycznej jak w monopolu.

Przedsiębiorstwo osiąga zysk nadzwyczajny:

a)

Równowaga długookresowa - przedsiębiorstwo nie osiąga zysku ekonomicznego:

b)

KCP i KM bez zmian, zmienia się kąt nachylenia D.

Optimum produkcji - punkt styczności ceny z KCP w związku z tym firma ma zysk zerowy (jak w konkurencji doskonałej, tylko, że produkcja jest mniejsza niż w konkurencji doskonałej).

W części a) rysunku przedsiębiorstwo wytwarza ilość Q (PM = KM) i osiąga dodatni zysk ekonomiczny.

W części b) wejście na rynek nowych producentów spowodowało przesuniecie linii popytu przedsiębiorstwa do punktu, w którym zysk ekonomiczny jest równy zeru.

Wpływ reklamy na cenę rynkową i popyt - wykres 125 str. 254.

Wiąże się z tym, że można poszerzyć przez reklamę i jakość liczbę odbiorców. Mimo wzrostu kosztów na marketing osiągnąć możemy nawet większy zysk po pokryciu tych kosztów.

Porównanie w okresie długim:

Konkurencja doskonała Konkurencja monopolistyczna

zysk zerowy zysk zerowy - pokrycie kosztów

produkcji i alternatywnych;

P_m>P_e z konkurencji doskonałej

Monopol

niewykorzystane moce produkcyjne;

cena wyższa niż w konkurencji doskonałej

i monopolistycznej

45

Mikro

wybieramy

substytut

cena rośnie

gdy cena rośnie przesuwamy się w lewo na wykresie popytu i w lewo przesuwa się wykres dóbr komplementarnych

P

S

D

Q

S

D

Q

P

Punkt A - nie wykorzystanie możliwości

Punkt B - poza zasięgiem

GRANICA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH

ziemia, praca, kapitał

renta, płaca, procent

ZPK

ZPK

RPP

RPP

dobra, usługi

dochód ze sp.

dobra, usługi

(energia, transport)

dochody rządowe (podatki,

opłaty, cła)

dobra finansowe i

usługi

wydatki konsumpcyjne

P

Q

D

P1

P2

P1

P2

P1

P2

(3/4) Q1(1/4)Q2

(1/2) Q1(1/2)Q2

(1/4) Q1 (3/4) Q2

max P

40 80 120 160 180 220

100

80

60

40

20

max Q

P

5

4

3

2

1

25 35 70 80

D2

D1

Q

Es=2/3

Es=4

-30 10 20 60

S_sr

S_lr

P₂

P₁

Q₁ Q_sr Q_lr

P

Q

P

P

P

Q

Q

Q

S

P

D

Q

K/Ł

L_A L_B

Q₃

Q₂

Q₁

L/Ł

K_A

K_B

L₀ L₁ L₂

K₂

K₁

K₀

L/Ł

K/Ł

1 2 3 4

4

3

2

1

L/Ł

K/Ł

K/Ł

1 2 3 4

4

3

2

1

L/Ł

1 2 3 4

4

3

2

1

L/Ł

K/Ł

K

maszyny w dniach

izokoszta USA

16

8

produkcja kapitałochłonna

produkcja pracochłonna

izokoszta Brazylii

45°

8 16

L

w dniach

Q

Q

Q

KCP

KCP

KCP

LKCP

LKCP

LKCP

K(t)

K₁ K₂

Q_o

Q_o'

L₁ L₂ L(t)

P

P₂ P₁

D

Q

Q₁ Q₂

Q

P₂ P₁

P

D

Q₂→Q₁

P

krzywa popytu wobec której stoi firma

cena P + rynkowa

popyt rynkowy

Q

KM

S_śr

P

P_śr

P_e

P

P_śr

P_e

P_śr=PM_śr

E_śr

zysk

P=PM

E

KCP

KZP

D'

D

Q_e Q_śr Q

Q_e Q_śr Q

KZP

KCP

KM

Q_e Q_śr Q

P

P_śr

P_e

P

P_śr

P_e

Q_e Q_śr Q_L Q

P_śr=PM_śr

E_śr

E_śr

P=PM

E_L

E_L

E

KCP

SMC

SL

S'

S

D'

KM

P

P

P₃

P

P₂

P₁

SMC

KM

D

równowaga

długookresowa

KCP

Q₁ Q₂ Q₃ Q

Q₃ Q

Q₁ Q₂ Q

równowaga

pierwotna

zysk nadzwyczajny

D'

KCP

S

D

P

P₃

SMC

P

P₂

P₁

S'

KM

KM

SMC

KCP

SL

Q₃ Q

Q₁ Q₂ Q

równowaga

pierwotna

P

Koszty

P_e

P₁

KM

D

D₁

PM₁

PM

Q₁ Q_e Q

P, KM

KM

D₂

PM₂

PM₁

D₁

Q₁ Q₂ Q

P

O

P₁

P₂

P=KM

E

D

PM

Q₁ Q₂ Q' Q

P

koszty

D

P

koszty

D

G

P₁

A

PA

B

CB

KCP

F

A

KCP

F

G

KM

B

P₂

KM

E

PE

E

C

PM

PM

Q

Q₂

Q₁

Q

QE

QA

P

J

C

K

I

G

F

H

Q

D

B

D

PM

Q'

P

D

A

B

P^x

P^xx

KM=KCP

E

Q^xx

Q^x

Q

PM

renta konsumencka

przepływ od konsumenta do firmy

straty

wartość transferu czynników produkcji

P

2

20

60

45

Q

P

KM

Q

KCP

D

6

PM

12

4

5500

2000

P

D

PM

KM

KCP

Q

KCP

P

zysk

koszty

Q

KM

PM

D

P

P

KCP

Q

Q _{konk dosk}

KCP

KM

Q

P

P=PM

Q_e

P=PM=KM

KM

KCP

PM

Q

D

P

Q_e

Q_m

P_m

P

D

Q

PM

KM

KCP

zysk

P_m

Q_m Q_e

---