6. Jiulłni* decyzyjne nie nazywany wymiarem iprewiedliwofci, a tą one realizacja celu. '7. Obok koareli .'nitncyjnej ulnieje również kontrole zewnętrzna -jej podwawowym elementem sądowa kontrola lenlnoici. Dula r/!ę odg^rwa tu formalno kontrola przez podmioty władzy politycznej, któro ustalaj* zasady.
1 Zakres luzu decyzyjnego jest większy, gdyż treść decyzji jest wyznaczona przez normy prawa materialnego np. uznanie aJministracyjne.
77. LUZY DECYZYJNE W PROCESIE STOSOWANIA PRAWA.
Lm decyzyjny - to pewne swoboda decyzji, sfera autonomii organu stosującego prawo związana z nicokieibnien* pewnych kryteriów trcici decyzji.
Źródła Im decyzyjnego:
1. Prawo istnieje w postaci niezmiennej, a życie społeczno się zmienia i nie jest możliwe przewidzenie wszystkich sytuacji w jakich tworzone normy znajdą zastosowanie. Podmiot stosujący prawo niezgodne z dynamiką prawa nie jest w stanie go usunąć, e wykładnia bez odrobiny luzu decyzyjnego jest niemożliwa. Luz decyzyjny przejawia się w tym, że rozciąga się zakres stosowania normy na sytuacje, w których prawodawca nie przewidział korzystania z ocen.
2. Luz semantyczny - nienaturalna nieostrość językowa wyrażeń języka prawnego.
3. Prawodawca niekiedy świadomie poszerza luz decyzyjny, podmiotów stosujących prawo tworząc konstrukcje prawne, które upoważniąją te podmioty do odwoływania się do kryteriów poza prawnych np. zwroty niedookreślone kreujące określone prawo (obrona konieczna), zwroty szacunkowe wymagające ustalania stopnia, skali danego zjawiska (np. odpowiednia różnica wieku).
Klauzule generalna - aą przykładem koncepcji, które wymagają dla ustalenia ich treści odwołania się do poza prawny en systemów normatywnych. Jest to zwrot będący częścią przepisu prawnego odsyłającego adresata oraz podmioty stosujące prawo' do kryteriów pozaprawnych, które w rym zwrocie są tylko wymienione i ukierunkowane, ale nie są określone od strony konkretnych preferencji. Treść tych kryteriów jest ustalona w procesie stosowania prawa. Podstawą prawną funkcjonowania klauzul generalnych jest uelastycznienie procesu stosowania prawa. Te odesłania wymigają ocen.
Do świadomych środków prawodawczych wprowadzających luz decyzyjny należy także konstrukcja decyzji uznaniowych -wyłącznie z kierowniczego stosowania prawa.
.78. KONCEPCJE STOSOWANIA PRAWA ZWIĄZANE Z LUZEM DECYZYJNYM:
ITjffcneeoch rwiaranei decyzji sodowej. Sprzyja jej koncepcja podziału władz. Sędziowie nie powinni tworzyć prawa tzn. nie powinni mieć luzów stosowania prawa. Prawo jest tu tożsame z ustawą Ustawa jest jedynym i samodzielnym źródłem stosowania prawa. Stosowanie prawa to wykonywanie ustaw. Decyzja jest logiczną konsekwencją ustawy. Przyjmuje się, a sędzia jest całkowicie związany ustawą. Decyzji sądowa jest całkowicie wyznaczona przez ustawę i jest jej automatyczną konsekwencją.
UConcepcja swobodnej decyzji sądowej. To antyteza decyzji związanej. Postuluje się tu;
maksymiutaie szeroką swobodę sędziowską. Nie można wymagać od sędziego automatycznego stosowania przepisów prawa. Sędzia może * działać z własnej inicjatywy i jest on górą w przypadku kolizji z ustawą. Odróżnia się prawo od ustzwy. Ustawa jest tylko jednym ze składników wykładni i stosowania prawa.
Zalfaamy tu kilka szkól nurt a filozoficzno —prawnego:
szkoła wolnego orzecznictwa (Kantorawicz) • programowo występowała przeciwko pozytywizmowi prawokzcmu. Proces stosowania prawa nie ma logicznego charakteru. Ustawa nie musi być jedynym źródłem decyzji oraz samodzielna dla jakiegoś rozstrzygnięcia. Obok prawa stanowionego istniej także prawo sędziowskie czyli możliwość dokonywania działań przeciwko ustawie,
-amerykański realizm prawniczy - kładzie nacisk na prawo sędziowskie (rzeczywiste). Sędzia nie jest bezwzględnie podległy ustawie, ale przez twórczą interpretację prawo tworzy. Wyrazem jest tu prawo ustanowienia precedensu.
• hermeneutyka prawnicza — prawo konstytuuje się w bermeneutycznym dziele tworzenia. Kaufman stwierdził, że prawa nic ma przed wykładnią
J. Koncepcja racjonalnej Ipraworządnej decyzji sądu. Sąd jest związany treścią prawa w której aą luzy decyzyjne, często celowo wprowadzanej ktare pozwą łają sędziemu prawo uelastyczniać. Umożliwia wychodzenie poza argumenty stricte prawna z tym, Za wymaga się tu upoważnienia ustawowego np. przez zwroty niedookreślona. Stosowanie prawa nie jest nieuchronnie uwikłane aksjologią ale trzeba go widzieć w kontekście realizmu prawniczego.
79. STOSOWANIE PRAWA OCENIAMY PRZEZ NASTĘPUJĄCE KRYTERIA** 'J\
Wewnętrzne: legalność, pewność, Jednolitość, skuteczność.
2 Zewnętrzne sprawiedliwość, s Kie mość
Prawo ma być jednolitym kryterium oceny wajystirich o\ób podlegających prawu. Konstytucja nakteria nrUi *♦ w ey * j*h«i m aaei iptwIaiiliwoM aaDuaiaąj,
•• SYSTEMY PfcAWASyHese te aeleśó stolon* a powięmeyeJi aa aohą wedle aaaed elementów. laeimMi łv««ńv
■aw eam • trpewe pMtery tyasenw
St fweaa te* laęanmtp iśwlde pan waj* etami emę neitart ap eiel
MMS aeMeecpA $r. Paśmet ■
pniftipi płami 00
r(tMete sumuP Mpelrię weete # §śry ptiie»i*a» leMm ftp wraOwote uwlueeaaa riMem dUOdęjeee tlę ee dany truea
aw ipw uh dnua« «p MMnJua