Lidia Selerzyriska-Martela (na poziomie rospólnoty lokalnej, sąsiedzkiej, osiedlowej, gminnej H H H nych organizacji pozarządowych itp.). Wyższe jednostki organizac^neT^1' wspierać działania niższych za pomocą zasobów publicznych wszędzie tam 'T'J działalność oddolna wymaga takiego wsparcia. W ten sposób realizowana jest id* „pomocy dla samopomocy" i społeczeństwo obywatelskie realnie współpracuje z instytucjami państwa demokratycznego i korzysta z jego zasobów dla swego rozwoju2.
Wejście Polski do Unii Europejskiej oraz powstanie nowych regulacji prawnych dotyczących funkcjonowania i płaszczyzn współdziałania organizacji pozarządowych z administracją publiczną stwarza możliwość rozwoju dla wszystkich podmiotów tej relacji. Przyjęcie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie było m.in. efektem usilnych starań środowisk pozarządowych, które zmierzały do wprowadzenia partnerskiego modelu ich współpracy z państwem, a jednocześnie pozwalało na realizację wspomnianej zasady subsydiarności poprzez korzystanie na jasno określonych warunkach ze środków publicznych. Ustawa ta1 zakłada lepszy dostęp organizacji pozarządowych do realizacji różnego rodzaju działań przypisanych dotychczas instytucjom rządowym i samorządowym, możliwość aplikowania o środki finansowe z budżetów tych instytucji administracji, a także obowiązek współpracy samorządów z sektorem pozarządowym. Uregulowała ona również niezwykle ważną kwestię < oty-czącą wolontariatu, a przede wszystkim statusu prawnego wolontariuszy i mimo tego, że nie jest doskonałym aktem prawnym, zawiera korzystne dla trzeciego sektora uregulowania, co pozwala na zwiększenie i umocnienie TOc li organizacji pozarządowych i wolontariuszy w państwie, a więc na rozwój społeczeństwa obywatelskiego i realizację zasady pomocniczości.
Zasada pomocniczości bezpośrednio preferuje samorządność. Teoretyczna i praktyczna akceptacja tej zasady oznacza przeciwstawienie się teorii i praktyce państwa totalitarnego. Zasada subsydiarności stała się we wszystkich państwach europejskich istotną wykładnią filozoficzną i polityczną tworzenia i rozwoju filarów demokracji, do których należą: wolne, demokratyczne wybory, samorządność terytorialna i grupy dobrowolnie zorganizowanych obywateli. Zasada pomocniczości opiera się na pewnych prawidłach, tj. wiąże się ze specyfiką społeczeństwa obywatelskiego, które nie tylko gwarantuje wolność jednostki, lecz także zakłada jej aktywność w interesie ogółu. Społeczeństwo obywatelskie oznacza, że poza dobrem indywidualnym istnieje dobro wspólne. Aktywność obywateli ma zatem różne wymiary i przejawia się nie tylko w podejmowaniu decyzji w swoich osobistych i rodzinnych sprawach, lecz także w uczestnictwie w sprawowaniu władw
tir rrrurm cnnłocznni 111 nnli Hicznoi i _
J Ibid., s. 64-65.
164