Cebulowe 

 

 

Narcyzy 

 

 

 

 

Narcyzy… 

Podobnie  jak  tulipany,  hiacynty  czy 
krokusy,  narcyzy  są  symbolem  wiosny. 
Uprawia  się  je  zarówno  w  ogrodach  jak  i 
donicach,  wewnątrz  i  poza  domem. 
Większość  jest  odporna  na  zimowe 
chłody. 

Narcyzy 

dostarczają 

początkującym 

ogrodnikom 

wiele 

satysfakcji: wystarczy zasadzić je jesienią 
i 

poczekać, 

aż 

zakwitną 

wiosną. 

Wszystkie narcyzy (lub prawie wszystkie) 
z  łatwością  dopasowują  się  do otoczenia, 
z  czego  ucieszą  się  zwłaszcza  ci,  którzy 
po  zakwitnięciu  kwiatów  nie  lubią 
wyjmować  z ziemi cebul. Podobnie jak w 
przypadku 

tulipanów, 

narcyzy 

charakteryzują  się  wielką  różnorodnością 
odmian: wszystkie o pięknych kształtach i 
kolorach  oraz  pięknym  zapachu.  Włochy, 
Hiszpania  i  Portugalia  to  kraje  w  których 
najłatwiej  można  spotkać  dziko  rosnące 
narcyzy.  Wywodzą  się  z  rejonów  basenu 
Morza 

Śródziemnego 

i 

wybrzeży 

Atlantyku,  choć  występują  także  na 
obszarze  Azji  Mniejszej,  aż  po  Chiny. 
Uprawy  amatorskie  rozpoczęto  około  XVI 
wieku  w  Anglii  i  Holandii  i  po  dzień 
dzisiejszy 

oba 

te 

kraje 

pozostały 

największymi  producentami  mieszańców. 
Niemalże  wszyscy  znają  etymologię 
imienia  Narcyz.  W  mitologii  greckiej  był 
to  młodzieniec  zakochany  we  własnym 
wizerunku.  W  Biblii,  dzięki  swoim 
świetlistym  kolorom  –  jest  to  symbol 
wiosny  i  odrodzenia.  U  Chińczyków 
natomiast,  podarowanie  drugiej  osobie 
narcyza  jest  jednoznaczne  z  życzeniem 
jej szczęścia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Narcyz 

1 

 

CO  ZNAJDUJE  SIĘ  POD 
ZIEMIĄ ? 

Narcyzy  powstają  z  cebul  otoczonych 
tuniką. Cebule mogą mieć jeden lub dwa 
wierzchołki,  z  których  wyrastają  liście  i 
kwiaty.  W  zależności  od  odmiany, 
wysokość cebul oscyluje pomiędzy 5 a 10 
cm.  Czym  większa  jest  cebula,  tym 
większe zakwitną kwiaty. 

JAK  JEST  ZBUDOWANA 
CEBULA NARCYZA ?

 

Cebula  narcyza  przypomina  kształtem 
małą 

gruszkę. 

Zbudowana 

jest 

z 

nakładających  się  na  siebie  mięsistych 
łusek,  które  chronią    pąk.  Nowe  łuski 
powstają we wnętrzu cebuli, natomiast te 
zewnętrzne 

obumierając 

z 

czasem 

twardnieją i tworzą w ten sposób warstwę 
ochronną  cebuli.  Także  nowopowstałe 
cebule  (zwane  przybyszowymi)  powstają 
we  wnętrzu  starych,  a  po  upływie  mniej 
więcej  roku  zaczynają  się  od  nich 
odłączać  (zaczynając  od  wierzchołka).  To 
wyjaśnia  dlaczego  wiele  cebul  narcyzów 
jest podwójnych – tzn. złożonych z jednej 
cebuli  większej  (tej  która  zakwitnie 
nadchodzącej  wiosny)  i  z  drugiej 
mniejszej,  jeszcze  w  fazie  wzrostu,  która 
zakwitnie  dopiero  po  dwóch  lub  trzech 
latach. 

JAK ROZPOZNAĆ 
ZDROWĄ CEBULĘ ?

 

Cebule  hiacyntów  powinny  mieć  pewien 
wyczuwalny  ciężar,  natomiast  w  dotyku 
powinny  być  zwarte  i  twarde.  Na 
powierzchni  nie  może  być  pęknięć, 
śladów 

poobijania, 

ani 

plamek 

wskazujących  na  skupiska  grzybni;  wady 
takie  są  zwykle  wynikiem  niewłaściwego 
przechowywania cebul. Nie jest natomiast 
problemem  jeśli  zewnętrzne  łuski  (te 
zeschnięte) odłączają się od cebuli.  

 

 

JAK UNIKNĄĆ 
ZGNILIZNY CEBUL ?

 

Cebule 

narcyzów 

najlepiej 

jest 

przechowywać  w  miejscu  chłodnym, 
zamknięte  w  suchej  papierowej  torbie, 
która  ochroni  je  przed  wilgocią.  Wilgoć 
jest  bowiem  o  tyle  niebezpieczna,  że 
może  przyczynić  się  do  powstawania 
pleśni  lub  może  pobudzać  do  wzrostu 
korzenie,  zanim  jeszcze  cebula  znajdzie 
się w ziemi. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Cebule 

 

a 

 

 

KIEDY SADZIMY ? 

Cebule  sadzi  się  na  przełomie  sierpnia  i 
września.  Wiosną  gleba  nagrzewa  się  i 
staje się wręcz idealna. Od tego momentu 
pąk  znajdujący  się  wewnątrz  cebuli 
potrzebuje kilku tygodni, aby się rozwinąć 
oraz utworzyć liście i kwiaty.  

SADZENIE ?

 

Jedyne  czego  potrzebują  to  słonecznego 
miejsca,  z  dala  od  drzew,  które  rzucają 
cień.  Przed  sadzeniem  należy  dobrze 
uprawić  ziemię  i  usunąć  korzenie  z 
poprzednich  upraw.  Jeśli  ziemia  jest 
uboga  w  substancje  odżywcze,  można  ją 
użyźnić 

naturalnymi 

nawozami, 

na 

przykład  obornikiem.  W  takim  wypadku 
należy  go  dokładnie  przemieszać  z 
ziemią,  tak  aby  cebule  nie  miały  z  nim 
bezpośredniego kontaktu. 

GŁĘBOKOŚĆ SADZENIA?

 

Narcyzy sadzi się na głębokości od 15 do 
20  cm.  Niewielkie  różnice  zależą  od 
wymiarów  cebuli.  Te  większe  potrzebują 
grubszej  warstwy  ziemi.  Tym  mniejszym 
może  czasem  wystarczyć  nawet  10  cm 
przykrycie. 

ODSTĘP MIĘDZY 
CEBULAMI ?

 

Odległość  jaką  powinniśmy  zachować 
pomiędzy cebulami narcyzów podczas ich 
sadzenia zależy od efektów jakie chcemy 
otrzymać  oraz  od  środowiska.  Na 
przykład,  aby  mogły  powstać  długie  i 
jednolite  rzędy  kwitnących  narcyzów  na 
grządce, zaleca się sadzić je raczej blisko 
siebie, w odległości od 10 do 15 cm jedna 
od  drugiej.  I  przeciwnie,  jeśli  życzymy 
sobie  efekt  bardziej  rozproszony  –    na 
łące,  trawniku,  na  obrzeżach  rabat  z 
roślinami  wieloletnimi  –  lepiej  jest 
kreować  małe  grupki,  tzn.  sadzić  po  3 
cebule  blisko  siebie  i  zostawiać  około  30 
cm  pomiędzy  jedną  grupką,  a  drugą.  W 
donicy  o  średnicy  30  cm  możemy 
posadzić od 5 do 9 cebul. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sadzenie 

b 

 

 

OKRES KWITNIENIA?

 

Okres  kwitnienia  narcyzów  przypada  na 
koniec marca, kwiecień i maj.  

WYSOKOŚĆ ŁODYGI?

 

Wysokość  łodygi  zależy  od  odmiany  i 
wynosi od 25 do 45 cm. 

 

 

 

 

CZY UPRAWIAĆ W 
DONICACH ?

 

Tak.  Wiele  narcyzów  nadaje  się  do 
uprawy  w  donicach.  W  przypadku 
narcyzów  o  długich  łodygach,  ważne  jest 
aby donice miały głębokość około 25 cm. 
Jeśli sadzimy cebule warstwowo (razem z 
krokusami,  szafirkami  i  tulipanami), 
narcyzy  powinny  znajdować  się  w 
warstwie  najniższej,  tak  aby  mogły  być 
pokryte 

co 

najmniej 

piętnastocentymetrową  warstwą  ziemi. 
Najlepsze efekty uzyskuje się sadząc je w 
centralnym punkcie całej kompozycji. 

CZY UPRAWIAĆ NA 
KWIATY CIĘTE ?

 

Najlepszymi  narcyzami  do  uprawy  na 
kwiaty  cięte  są  te  o  długich  łodygach.  W 
większości  przypadków  są  to  mieszańce 
należące  do  grupy  narcyzów  trąbkowych 
oraz  narcyzów  wielkoprzykoronkowych 
(patrz: rozdział "Odmiany"). 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CZY PACHNĄ ?

 

Tak.  Większość  narcyzów  ma  kwiaty 
mniej lub bardziej pachnące. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kwitnienie 

Uprawa 

c 

d 

 

 

 

NA CZYM POLEGA 
„TRICK” ?

 

Narcyzy  jako  kwiaty  cięte  mogą  czasem 
szkodzić  innym  kwiatom,  które  wchodzą 
w  skład  tego  samego  bukietu.  Przede 
wszystkim  mogą  skrócić  okres  "pełnej 
świeżości"  innych  kwiatów,  a  dzieje  się 
tak  dlatego,  ponieważ  łodygi  narcyzów 
wydzielają  charakterystyczną  klejowatą 
substancję,  która  przez  inne  kwiaty  nie 
jest  tolerowana.  Aby  to  zmienić,  można 
zastosować 

bardzo 

prosty 

trick. 

Wystarczy  wstawić  same  narcyzy  do 
zimnej  wody  na  24  godziny    i  w  tym 
czasie 

zmienić 

wodę 

trzykrotnie, 

następnie można już bezpiecznie narcyzy 
łączyć z innymi kwiatami 

 

 

 

 

ODMIANY ?

 

Rozróżnianie  poszczególnych  narcyzów 
nie  należy  do  zadań  trudnych.  Dla 
wygody  ogrodników  wszystkie  odmiany 
zakwalifikowane zostały do 12 grup – wg 
kryterium formy kwiatu (zarówno płatków 
jak  i  przykoronka)  oraz  gatunków,  od 
których pochodzą. 

NARCYZY TRĄBKOWE

 

W  grupie  tej,  z  każdej  cebuli  powstaje 
zwykle  jeden  duży  kwiat.  Długości 
płatków  i  przykoronka  są  zbliżone. 
Typowe kolory to biały i żółty, ale można 
spotkać  również  odmiany  dwukolorowe. 
Wśród 

najpiękniejszych 

wyróżniamy: 

Dutch Master – złotożółte; Mount Wood – 
w kolorze kości słoniowej; Golden Harvest 
- złotożółte; Exception – cytrynowe; Las  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vegas  –  o  płatkach  beżowych  i  złotym 
przykoronku; Standard Value – żółtozłote 
ciemne;  Topolino  –  białe  z  bladożółtym 
przykoronkiem.  Narcyzy  należące  do  tej 
grupy  nadają  się  do  uprawy  na  kwiaty 
cięte,  do  uprawy  w  donicach  oraz  do 
pędzenia. Wszystkie są pachnące. 

NARCYZY 
WIELOPRZYKORONKOWE

 

Narcyzy  tej  grupy  mają  przykoronki 
zwykle  rozchylone,  o  długości  około  1/3 
(lub  niewiele  mniej)  w  stosunku  do 
długości  płatków.  Z  każdej  cebuli 
powstaje  jeden,  dość  duży  kwiat. 
Przybierają  różne  kolory  i  kombinacje 
chromatyczne: 

Fortune 

– 

żółte 

z 

pomarańczowym 

przykoronkiem; 

Ice 

Follies 

– 

beżowe 

ze 

złotożółtym 

przykoronkiem;  Salome  –  kremowe  z 
dużym  brzoskwiniowym  przykoronkiem; 
Flower  Record  –  białe  z  żółtym 

„Trick” 

e 

Odmiany 

f 

pomarańczowo 

obrzeżonym 

przykoronkiem;  Gigantic  Star  –  płatki  i 
przykoronki  złote;  Yellow  Sun  –  płatki  i 
przykoronki  intensywnie  żółte.  Większość 
narcyzów  tej  grupy  ma  łodygę  długości 
ponad  35  cm.  Dobrze  spisują  się    w 
donicach, w ogrodzie i jako kwiaty cięte. 

NARCYZY O MAŁYM 
PRZYKORONKU

 

Przykoronki 

tych 

narcyzów 

nie 

przekraczają  nigdy  1/3  długości  płatków. 
Odmiany  Merlin,  o  białych  płatkach  i 
płaskich  jasnożółtych  przykoronkach  (a 
na  obrzeżach  czerwonych),  posiadają 
łodygi  o  długości  35  cm  i    dobrze  się  
naturalizują. 

NARCYZY PEŁNE

 

W  większości  wypadków,  kwiaty  tych 
narcyzów  mają  płatki  więcej  niż  w 
jednym  okółku.  Wśród  najpiękniejszych 
odmian  wyróżniamy:  Bridal  Crown  – 
beżowe  z  delikatnym  pomarańczowym 
odcieniem;  Cheerfulness  –  białe  z 
odcieniem  morelowym;  Golden  Ducat  – 
złote; Rip Van Winkle – intensywnie żółte, 
o postrzępionych płatkach  i przykoronku; 
Tahiti  –  żółte  (jak  pierwiosnek)  w 
pomarańczowe  i  czerwonkawe  słoje;  Van 
Sion–  żółte  (nasycone);  Dick  Wilden  – 
żółte,  o  przykoronku  wielowarstwowym; 
Sir 

Winston 

Churchill 

– 

płatki 

jasnobeżowe,  a  przykronki  podwójne 
pomarańczowe. 

NARCYZY TRIANDUS

 

Narcyzy  tej  grupy  pochodzą  od  gatunku 
Narcissus  triandus.  Mają  zwykle  po  kilka 
kwiatów na szypułce (lekko zwisłe). Są w 
większości  pachnące  i  nadają  się  do 
uprawy  w  donicach.  Ich  łodygi  osiągają 
przeciętnie około 35 cm wysokości. Płatki 
mają  wąskie  i  zwrócone  do  tyłu  w 
stosunku  do  krótkich  przykoronków. 
Wśród 

najbardziej 

docenianych 

przypominamy: 

Liberty 

Bells 

– 

cytrynowe,  nadają  się  do  ogródków 
skalnych  (mają  30  cm  wysokości); 
Hawera 

– 

cytrynowe; 

Thalia 

– 

śnieżnobiałe. 

 

NARCYZY CYCLAMINEUS

 

Grupa  ta  pochodzi  od  gatunku  Narcissus 
cyclamineus.  Odmiany,  które  się  do  niej 
zaliczają mają kwiaty zwisłe, podobne do 
tych  z  poprzedniej  grupy,  lecz  o 
dłuższych  przykoronkach  i  szerszych 
płatkach.  Na  jedną  łodygę  przypada 
zwykle  tylko  jeden  kwiat.  Najbardziej 
rozpowszechnione 

to: 

Jack 

Snipe– 

kremowe  z  żółtymi  przykoronkami  oraz 
Jetfire 

– 

o 

płatkach 

złotych 

i 

przykoronkach 

pomarańczowych. 

Interesujące  ze  względu  na  wczesne 
kwitnienie  są  pięknego  złotego  koloru 
February Gold. 

ŻONKILE

 

Jest  to  grupa  narcyzów  o  cechach 
Narcissus  jonquilla:  pachnące  kwiaty, 
przeważnie  kilka  na  pędzie,  o  dużych  i 
płaskich,  prawie  okrągłych  płatkach,  i 
krótkim  przykoronku.  Z  najpiękniejszych 
przypominamy:  Baby  Moon  –  cytrynowe; 
Dickcissel  –  o  płatkach  i  przykoronku  w 
odcieniach  żółtym  i  kremowym;  Quail  – 
złote. 

NARCYZY TAZETTA 

Mieszańce  pochodzące  od  Narcissus 
tazetta  mają  po  kilka  kwiatów  na 
szypułce (nawet do 12 – jeśli są małe, lub 
3 do 4 – jeśli są duże). Płatki mają małe, 
chociaż  dość  szerokie  i  zaostrzone. 
Wspaniałe są na przykład: Canaliculatus i 
Geranium  –  dwubarwne;  Minnow  – 
karłowate, w dwóch tonacjach żółtego. 

NARCYZY POETICUS 

Narcissus  poeticus  podobne  są  do 
gatunku,  od  którego  się  wywodzą.  Ich 
kwiaty,  przeważnie  pachnące  mają  małe 
kolorowe  przykoronki  otoczone  białymi 
płatkami.  Często  na  jedną  łodygę 
przypadają  po  dwa  kwiaty.  Spośród 
najbardziej 

rozpowszechnionych 

przypominamy:  Actaea  –  pachnące,  o 
żółtych 

przykoronkach 

obrzeżonych 

czerwienią; 

Recurvus 

– 

białe 

z 

pomarańczowym przykoronkiem. 

 

 

NARCYZY DZIKO 
ROSNĄCE 

Te  są  idealne  do  ogródków  skalnych  i 
alpejskich,  do  uprawy  w  donicach,  w 
skrzynkach i do naturalizowania. Z grupy 
tej  spośród  najbardziej  poszukiwanych 
wyróżniamy:  Narcissus  bulbocodium  o 
szerokim  przykoronku  i  wąskich  płatkach 
i  Narcissus  pseudonarcissus  –    dziko 
rosnący narcyz trąbkowy  osiągający 22,5 
cm  wysokości,  zwany  także  Narciso 
Rustico. 

NARCYZY O 
ROZCZEPIONYM 
PRZYKORONKU 

Kwiaty  tych  narcyzów  są  dość  szerokie, 
przykoronek  silnie  rozczłonowany,  jego 
brzegi  powcinane  i  pofalowane.  Tu 
wymieniamy:  Broadway  Star  –  o  białych 
płatkach 

i 

białym 

podzielonym 

przykoronku 

(dodatkowo 

upstrzonym 

pomarańczowym). 

INNE NARCYZY, NARCYZY 
BOTANICZNE 

Tutaj  znajdują  się  wszystkie  pozostałe 
narcyzy,  których  nie  można  zaliczyć  do 
grup  poprzednich.  Wśród  najciekawszych 
zwracamy  uwagę  na:  Tete-a-tete  –  o 
żółtych kwiatach, wysokie niewiele ponad 
15  cm;  Orangery  –  o  kwiatach  białych  i 
złotych, i łodygach sięgających do 40 cm.