Nowości w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 

oraz prawie pracy w 2013 roku

Wzrost płacy minimalnej 

W 2013 roku płaca minimalna wynosi 1600 zł brutto (1181.36 zł 

netto). Nowa wysokość najniższej pensji podana jest w rozporządzeniu 

Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości 

minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. Poz. 1026).

Wynagrodzenie w pierwszym roku zatrudnienia nie może być niższe 

niż 80% minimalnego wynagrodzenia, a zatem osoby na starcie 

zawodowym zarobią nie mniej niż 1280 zł brutto (958.1 zł netto).

Prawo do urlopu wypoczynkowego 

po urlopie wychowawczym 

Prawo do urlopu wypoczynkowego nie przedawni się, gdy pracownik 

przebywał na urlopie wychowawczym. Zgodnie z obecnie 

obowiązującymi przepisami, roszczenie o udzielenie tegoż urlopu 

ulega przedawnieniu po upływie 3 lat. W przypadku, gdy pracownik 

długotrwale i nieprzerwanie przebywa na urlopie wychowawczym, po 

powrocie do pracy może stracić prawo do urlopu wypoczynkowego. 

Po zmianach w kodeksie pracy, pracownikowi, który wróci z urlopu 

wychowawczego, powinno przysługiwać prawo do urlopu 

wypoczynkowego, nabyte przed urlopem wychowawczym. 

Święto przypadające w sobotę a 

dzień wolny 

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że za święto 

przypadające w sobotę przysługuje dodatkowy 

dzień wolny.

Obowiązek zgłaszania działalności 

gospodarczej do PIP i PIS

2 stycznia 2013 r. opublikowano ważną nowelizacja 

Kodeksu pracy, która uchyla obowiązek informowania 

przez pracodawcę PIP i PIS o miejscu, rodzaju i 

zakresie prowadzonej działalności. W nowym stanie 

prawnym PIP i PIS będą natomiast mogły korzystać z 

danych zawartych w innych zbiorach informacji.

Zmiany w urlopach macierzyńskich 

Od września 2013 roku wejdą w życie nowe 

przepisy dotyczące urlopu macierzyńskiego. 

Wprowadzony zostanie także nowy urlop zwany 

urlopem rodzicielskim do którego będą mieli 

prawo zarówno matki jak i ojcowie. 

Kto ma prawo do zasiłku 

macierzyńskiego 

Zasiłek macierzyński przysługuje osobom zatrudnionym na 

podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub 

spółdzielczej umowy o pracę, a także innym osobom objętym 

obowiązkowo ubezpieczeniem chorobowym.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego mają również osoby pracujące na 

podstawie umowy zlecenia, jeśli dobrowolnie przystąpiły do 

ubezpieczenia chorobowego, natomiast osoby wykonujące pracę na 

podstawie umowy o dzieło nie mają takiej możliwości i im zasiłek 

macierzyński się nie należy.

Urlop macierzyński 

Urlop macierzyński przysługuje w wymiarze 20 tygodni w 

przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. 

Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze 

4tygodni, jednakże należy go wykorzystać bezpośrednio po 

podstawowym urlopie macierzyńskim. Pierwsze 14 tygodni 

urlopu macierzyńskiego musi wykorzystać matka. Resztę 

urlopu macierzyńskiego matka może przełożyć na ojca, który 

dodatkowo może wykorzystać 2 tyg urlopu ojcowskiego. 

Nowe przepisy 

Od 1 września 2013 roku, pół roczny urlop macierzyński 

będzie można przedłużyć o kolejne pół roku. Z tym jednak, że 

jeżeli rodzice najpóźniej na 14 dni przed porodem od razu 

podejmą decyzję o pozostawaniu na urlopie macierzyńskim 

łącznie przez rok, to jedno z nich będzie dostawało 80 proc. 

wynagrodzenia. Jeśli matka nie podejmie takiej decyzji, 

wówczas przez pół roku będzie otrzymywała świadczenie w 

wysokości 100 proc. Jeśli dopiero po tym czasie zdecydują się 

na pozostawanie na urlopie następne pół roku, wynagrodzenie 

wyniesie już tylko 60 proc. podstawy.

Urlop rodzicielski 

Urlop rodzicielski będzie można podzielić na trzy  
części z tym, że żadna z nich nie może być krótsza 
niż 8 tygodni. 

Zmiany przy zgłaszaniu się do 

lekarza 

Idąc do lekarza nie musimy zabierać ze sobą ani książeczki 

zdrowia, ani druku RMUA. Wystarczy podać PESEL, a 

pracownik służby zdrowia sprawdzi, czy jesteśmy 

ubezpieczeni. W razie np. awarii systemu – będziemy mogli 

napisać stosowne oświadczenie lub przedstawić dotychczas 

obowiązujące dokumenty. Może się jednak zdarzyć, że 

pracodawca zapomni zgłosić pracownika do ubezpieczenia. 

Warto więc sprawdzić zawczasu, czy to zrobił – bezpośrednio 

w oddziale ZUS lub za pośrednictwem Internetu. 

Wgląd we własne konto 

ubezpieczonego przez elektroniczny 

ZUS

Aby mieć wgląd we własne konto ubezpieczonego należy 

zalogować się na portalu pue.zus.pl. Po zalogowaniu pojawia 

się okno menu z podręcznym, podzielonym tematycznie na 

zakładki, np. w panelu ubezpieczonego: moje dane, 

ubezpieczenia i płatnicy, informacje o podstawach i składkach, 

subkonto. 

Rejestracja w elektronicznym ZUS

Istnieją trzy sposoby rejestracji na portalu NPI:

●

rejestracja i zaufanie profilu za pomocą Elektronicznej Platformu 

Usług Administracji Publicznej (ePUAP) - sposób ten przeznaczony 

jest dla osób posiadających aktywny profil zaufany na portalu 

ePUAP.  Rejestracja w ten sposób nie wymaga dodatkowej wizyty w 

urzędzie. Więcej informacji na temat uzyskania dostępu do portalu 

ePUAP znajduje się na stronie http://epuap.gov.pl.

●

rejestracja profilu z wykorzystaniem bezpiecznego podpisu 

elektronicznego - przeznaczona dla osób dysponujących podpisem 

elektronicznym. Założenie profilu w ten sposób odbywa się w pełni 

drogą elektroniczną i nie wymaga dodatkowej wizyty w urzędzie.

Rejestracja w elektronicznym ZUS

●

rejestracja profilu niezaufanego - pozwala na złożeniu 

wniosku i zarejestrowaniu profilu niezaufanego. Założenie 

profilu niezaufanego wiąże się z ograniczonym dostępem do 

portalu i brakiem możliwości zalogowania się do swojego 

konta. Aby korzystać ze wszystkich funkcji użytkownik musi 

być posiadaczem profilu zaufanego. W celu zaufania profilu 

należy udać się z dowodem tożsamości do najbliższej 

jednos

tki TJO w ciągu 7 dni

Kwalifikacje  pracowników służby 

BHP

Od 1 lipca 2013 roku pracownicy służby bhp powinni 

posiadać przynajmniej tytuł technika bhp aby móc 

wykonywać czynności służby bhp w zakładzie pracy, w 

którym są zatrudnieni. 

Ukończyć studia kierunkowe w zakresie bhp bądź też studia 

podyplomowe w charakterze bhp, odbyć co najmniej 1 roczny 

staż pracy w służbie bhp - aby móc być specjalistą w zakresie 

bhp i świadczyć usługi na zewnątrz. 

Działania PIP na 2013 rok

W 2013 roku Państwowa Inspekcja Pracy zamierza 

przeprowadzić 88 tys. kontroli. Planuje objąć także 

rożnymi działaniami prewencyjnymi przynajmniej 200 

tys. przedsiębiorców, pracowników, rolników 

indywidualnych, uczniów i studentów.

Działalność kontrola w zakresie 

prawa pracy

W 2013 roku PIP zwróci szczególną uwagę na przestrzeganie 

przepisów zwianych z zatrudnianiem. Zajmie się przede 

wszystkim zawieraniem umów cywilnoprawnych w 

warunkach uzasadniających zawarcie umowy o pracę oraz 

nadużywaniem umów terminowych. PIP zajmie się także 

problematyką wypłaty należności pracowniczych. Większa 

kontrola dotyczyć będzie zatrudniania pracowników 

tymczasowych.

Działalność PIP w sferze 

bezpieczeństwa i higieny pracy

 w 2013  

W sferze bezpieczeństwa pracy głównymi celami 

programu będzie ograniczenie skali wypadkowości w 

miejscu pracy i rozszerzanie działalności prewencyjnej. 

Służyć mają temu wzmożony nadzór nad grupą zakładów 

o wysokiej skali zagrożeń zawodowych, a także 

długofalowe działania kontrolne w średnich i dużych 

zakładach, w których wystąpiły wypadki przy pracy, 

zwłaszcza o cechach powtarzalnych.