background image

Model ciasnego wiązania 

 

Zakładamy, że dla konkretnego atomu znamy: 

0

0

0

0

ˆ

ψ

ψ

E

H

=

 

Rozważmy jeden kierunek w sieci kryształu, w której atomy powtarzają się periodycznie o 

a

  

i ponumerujmy kolejne atomy: 

i

i

E

H

ψ

ψ

0

0

ˆ

=

 

Funkcje 

i

ψ

 będą miały ten sam kształt, ale będą przesunięte w fazie: 

2

0

2

ψ

ψ

=

i

 

Weźmy się za równanie: 

ψ

ψ

E

H

=

ˆ

, gdzie 

Hˆ

 jest hamiltonianem dla całego kryształu 

 
Dla atomu poza kryształem: 

)

(

V

ˆ

2

ˆ

at

2

2

2

0

x

dx

d

m

H

+

=

h

 

W krysztale: 

)

(

V

ˆ

ˆ

)

(

V

ˆ

2

ˆ

p

0

kr

2

2

2

x

H

x

dx

d

m

H

+

=

+

=

h

 

gdzie 

p

V

ˆ  to tzw. potencjał perturbacji, wynikający z umieszczenia atomu w sieci krystalicznej: 

)

(

V

ˆ

)

(

V

ˆ

)

(

V

ˆ

at

kr

p

x

x

x

=

 

Ponieważ funkcja 

ψ

 zostaje zmieniona przez potencjał perturbacji, nie jest już funkcją własną hamiltonianu. 

Musimy ją rozpisać w szereg funkcji, które znamy: 

=

=

N

i

i

i

c

1

ψ

ψ

,  gdzie   jest liczbą atomów w sieci kryształu 

Jeśli uwzględnimy tylko oddziaływanie najbliższych sąsiadów: 

W

dx

dx

i

i

i

i

=

=

+

1

p

*

p

*

1

V

ˆ

V

ˆ

ψ

ψ

ψ

ψ

 

gdzie 

0

>

W

 - potencjał perturbacji obniża energię całkowitą (inaczej kryształ byłby niestabilny). 

Wstawiamy 

=

=

N

i

i

i

c

1

ψ

ψ

 do 

ψ

ψ

E

H

=

ˆ

=

=

=

N

i

i

i

N

i

i

i

c

E

c

H

1

1

ˆ

ψ

ψ

               -  całkujemy obustronnie: /

dx

m

*

ψ

 

(

)

dx

c

E

dx

c

H

N

i

i

i

m

N

i

i

i

m

=

=

=

+

1

*

1

p

0

*

V

ˆ

ˆ

ψ

ψ

ψ

ψ

 

 
 
 
 
 
 
 

background image

Lewa strona jest równa: 

(

)

=



+

=

+

=

=

N

i

i

m

i

m

i

N

i

i

i

m

dx

dx

H

c

dx

c

H

1

p

*

0

*

1

p

0

*

V

ˆ

ˆ

V

ˆ

ˆ

ψ

ψ

ψ

ψ

ψ

ψ

 

 

 

 

 

 

 

 

       || 

 

 

 

 

 

 

 

  

i

E

ψ

0

 

)

(

V

ˆ

1

1

0

p

*

1

*

1

0

+

=

=

+

=

+

=

m

m

m

i

m

N

i

i

i

m

N

i

i

c

c

W

E

c

dx

c

dx

E

c

ψ

ψ

ψ

ψ

 

 

 

      ||   

 

 

|| 

 

 

 

 

 

 

 

   

mi

δ

  

 

        

W

 

 

uwzględniamy tylko najbliższych sąsiadów 

 

Zgadujemy rozwiązanie w postaci fali:  

ma

k

i

m

s

Ae

c

=

, gdzie  

x

ma

=

  (

a

 to stała sieciowa) 

 

E

Ae

Ae

Ae

W

E

Ae

ma

k

i

a

m

k

i

a

m

k

i

ma

k

i

s

s

s

s

=

+

+

)

(

)

1

(

)

1

(

0

 

 

dzielimy obustronnie przez 

ma

k

i

s

Ae

 

E

e

e

W

E

a

k

i

a

k

i

s

s

=

+

)

(

0

 

 
I tym sposobem otrzymujemy zależność energii od wektora falowego: 
 

a

k

W

E

E

s

cos

2

0

=

 

 
Wynik jest bardzo prosty, ale to tylko dzięki temu, że  rozpatrywaliśmy wyłącznie jeden kierunek.