AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
21
W
Êród krajów UE Polska dyspo-
nuje najwi
´ksz¦ alokacj¦
z EFRROW (13,2 mld euro) na
realizacj
´ zada¾ w PROW 2007-2013.
Érodki uzupe¼nione s¦ o wk¼ad budàetu
krajowego, który wynosi 4 mld euro.
W ramach wydatków EFRROW finan-
sowane s
¦ takàe zobowi¦zania z lat
2004-2006, podj
´te w ramach Planu
Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2004-2006 w wysoko
Êci 3 mld euro.
Dzia
¼ania PROW 2007-2013 realizowa-
ne s
¦ w ramach 4 strategicznych osi
priorytetowych (Tabela 1).
Cele i dzia
¼ania PROW 2007-2013
zosta
¼y wybrane na podstawie przepi-
sów unijnych dotycz
¦cych EFRROW.
Wiele dzia
¼a¾ stanowi swoist¦ kontynu-
acj
´ dzia¼a¾ Planu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2004-2006 oraz
Sektorowego Programu Operacyjnego
„Restrukturyzacja i modernizacja sekto-
ra
àywnoÊciowego oraz rozwój obsza-
rów wiejskich na lata 2004-2006”.
Zarz
¦dzanie i wdraàanie PROW
2007-2013 wymaga ustanowienia przez
kraje cz
¼onkowskie w¼aÊciwej struktury
instytucjonalnej, w sk
¼ad której wchodzi
Instytucja Zarz
¦dzaj¦ca i podmioty
wdra
àaj¦ce.
Instytucj
¦ Zarz¦dzaj¦c¦ PROW 2007-
2013 jest Minister w
¼aÊciwy do spraw
rozwoju wsi
1
– w Polsce Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadania
Instytucji Zarz
¦dzaj¦cej obejmuj¦ zarz¦-
dzanie i wdra
àanie programu w efektyw-
ny, skuteczny i prawid
¼owy sposób.
X
Instytucja Zarz
¦dzaj¦ca moàe delego-
wa
¨ cz´Ê¨ zada¾ do innych podmiotów,
zachowuj
¦c przy tym pe¼n¦ odpowie-
dzialno
ʨ za skutecznoʨ i prawid¼o-
wo
ʨ zarz¦dzania oraz wykonywania
tych zada
¾.
X
W Polsce zadania Instytucji Za rz
¦dza-
j
¦cej w zakresie wdraàania dzia¼a¾ ob-
j
´tych PROW 2007-2013, realizowane
s
¦ przez nast´puj¦ce podmioty:
Y
Agencj
´ Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (ARiMR).
Agencja Restrukturyzacji i Mo der-
nizacji Rolnictwa jest agencj
¦ p¼atnicz¦
dla wszystkich p
¼atnoÊci w ramach
PROW 2007-2013 oraz podmiotem
wdra
àaj¦cym dla 13 (z 21) dzia¼a¾.
Funkcja ta obejmuje przede wszystkim
zadania zwi
¦zane z przyj´ciem i obs¼u-
g
¦ wniosku o przyznanie pomocy, mo-
nitoringiem post
´pu wdraàania dzia¼a¾
i sprawozdawczo
Êci¦. ARiMR odpowia-
da tak
àe za wdraàanie pomocy tech-
nicznej w Programie.
Y
Fundacj
´ Programów Pomocy dla
Rolnictwa (FAPA w zakresie 1 dzia
¼a-
nia),
Y
Agencj
´ Rynku Rolnego (ARR) w za-
kresie 1 dzia
¼ania,
Y
samorz
¦dy województw w zakresie
6 dzia
¼a¾.
Tabela 2 okre
Êla odpowiedzialnoʨ
podmiotów wdra
àaj¦cych za poszcze-
gólne dzia
¼ania PROW 2007-2013.
PostÆp rzeczowo-finansowy
dla dziaaÍ PROW 2007-2013
W ci
¦gu ponad 5-letniego cz¼onko-
stwa Polski w UE ARiMR wyp
¼aci¼a
75,3 mld z
¼ (85% kwoty wyp¼aconej od
pocz
¦tku dzia¼alnoÊci). W ramach tej
kwoty, spo
Êród programów wspó¼finan-
sowanych z UE, najwi
´cej Êrodków
przekazano beneficjentom p
¼atnoÊci
bezpo
Êrednich (53%), PROW 2004-
2006 (15%) oraz Sektorowych Pro gra-
mów Operacyjnych (11%).
W ramach wsparcia zrealizowanego
przez ARiMR, systematycznie ro
Ênie
udzia
¼ wydatków przekazanych benefi-
cjentom PROW 2007-2013. Od pocz
¦t-
ku realizacji programu ARiMR wyp
¼aci-
¼a ponad 10,2 mld z¼, co stanowi ponad
14% wydatków przekazanych na pro-
gramy wspó
¼finansowane z UE. W struk-
turze wydatków ARiMR w 2009 r. (wg
stanu na 30 pa
Üdziernika 2009), PROW
2007-2013 stanowi 49% wszystkich
p
¼atnoÊci zrealizowanych przez ARiMR,
a 39% p
¼atnoÊci bezpoÊrednie.
Realizacja PROW 2007-2013
Tabela 1. Bud
àet PROW 2007-2013 w Polsce, w podziale na osie (w mld euro)
EFRROW
Bud
àet
pa
¾stwa
Razem
%
O
Ê 1. Poprawa konkurencyjnoÊci sektora rolnego i leÊnego
5,4
1,8
7,2
41,9
O
Ê 2. Poprawa Êrodowiska naturalnego i obszarów wiejskich
4,4
1,1
5,5
32,0
O
Ê 3. Jakoʨ àycia na obszarach wiejskich i róànicowanie
gospodarki wiejskiej
2,6
0,9
3,4
19,8
O
Ê 4. – LEADER
0,6
0,2
0,8
4,7
Pomoc techniczna
0,2
0,1
0,3
1,7
RAZEM 13,2
4,0
17,2
100,0
Ûród¼o: Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Wykres 1. Struktura p
¼atnoÊci realizowanych w ramach dzia¼a¾ PROW 2007-2013 wg stanu na
30.10.2009 r.
Ûród¼o: Opracowanie w¼asne
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
22
Od pocz
¦tku uruchomienia Programu
najwi
´ksza kwota, bo blisko 3,2 mld z¼
(31% p
¼atnoÊci w ramach PROW 2007-
2013, zosta
¼a przeznaczona na wsparcie
dla 782 tys. ró
ànych beneficjentów,
prowadz
¦cych produkcj´ rolnicz¦ na
terenach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospoda-
rowania (ONW) (Wykres 1).
Na wyp
¼at´ rent strukturalnych ARiMR
wyda
¼a do tej pory z PROW 2007-2013
ponad 2,3 mld z
¼ (23%). Renty takie
otrzymuje miesi
´cznie oko¼o 67 tys.
rolników, którzy po uko
¾czeniu 55 lat
zdecydowali si
´ na przekazanie swoje-
go gospodarstwa.
ARiMR wyp
¼aci¼a z PROW 2007-2013
ponad 1,5 mld z
¼ (15% wydatków PROW
2007-2013) dla 100 tys. rolników, którzy
realizuj
¦ programy rolnoÊrodowiskowe
w swoich gospodarstwach. Gospodarstwa
przechodz
¦ce na ekologiczne metody
produkcji otrzymuj
¦ z tego programu
dofinansowanie przez 5 lat.
ARiMR wyp
¼aci¼a ponad 1,2 mld z¼
z PROW 2007-2013 dla blisko 12 tys.
rolników, którzy zrealizowali inwestycje
wspierane z dzia
¼ania „Modernizacja go-
spodarstw rolnych”. Wi
´kszoʨ tych pie-
ni
´dzy beneficjenci przeznaczyli na za-
kup nowoczesnych ci
¦gników, maszyn
i urz
¦dze¾ rolniczych.
Na premie u
¼atwiaj¦ce start m¼odym
rolnikom ARiMR wyda
¼a 245 mln z¼.
Tak
¦ premi´ otrzyma¼o ponad 4,9 tys.
beneficjentów.
Rolnikom, którzy zalesili grunty,
ARiMR wyp
¼aci¼a blisko 208 mln z¼. Po-
moc otrzyma
¼o prawie 10 tys. rolników,
którzy za
¼oàyli uprawy leÊne na s¼abych
glebach, niezapewniaj
¦cych plonu gwa-
rantuj
¦cego odpowiednie dochody.
Rolnicy i ich domownicy, którzy uru-
chomili przedsi
´wzi´cia tworz¦ce na
terenach wiejskich nowe miejsca pracy
w dzia
¼alnoÊci innej nià rolnicza, otrzy-
mali dofinansowanie z PROW 2007-
2013 w wysoko
Êci oko¼o 71,6 mln z¼.
Wsparcie z dzia
¼ania „Róànicowanie
w kierunku dzia
¼alnoÊci nierolniczej”
wyp
¼acone zosta¼o 888 beneficjentom.
Grupom producentów ARiMR wyp
¼a-
ci
¼a ponad 63,8 mln z¼. Do 30 paÜdzier-
nika 2009 r. zosta
¼o zarejestrowanych
w urz
´dach marsza¼kowskich 350 grup.
ARiMR wyp
¼aci¼a ponad 40,9 mln z¼
przedsi
´biorcom z sektora rolno-spo-
Tabela 2. Dzia
¼ania PROW 2007-2013 i alokacja Êrodków w ramach PROW 2007-2013 w podziale na instytucje wdraàaj¦ce
Nazwa dzia
¼ania
IW
Liczba projektów
Liczba beneficjentów
Bud
àet Êrodki publiczne
(w mln euro)
O
Ê 1. Poprawa konkurencyjnoÊci sektora rolnego i leÊnego
Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i le
Ênictwie (111)
FAPA
500
40 tys. uczestników
szkole
¾
40
U
¼atwianie startu m¼odym rolnikom (112)
ARiMR
33 600
33,6 tys.
420
Renty strukturalne (113)
ARiMR
–
50,4 tys.
2 187,6
Korzystanie z us
¼ug doradczych przez rolników i posiadaczy lasów (114)
ARiMR
1 200 000 (us
¼ug)
600 tys.
350
Modernizacja gospodarstw rolnych (121)
ARiMR
79 171
59,4 tys. gospodarstw
1 779,9
Zwi
´kszanie wartoÊci dodanej podstawowej produkcji rolnej i leÊnej (123)
ARiMR
3 500
1,5 tys. przedsi
´biorstw
1 100
Poprawianie i rozwijanie infrastruktury zwi
¦zanej z rozwojem i dostosowaniem
rolnictwa i le
Ênictwa (125)
UM
1 150
–
600
Uczestnictwo rolników w systemach jako
Êci àywnoÊci (132)
ARiMR
74 900
69 tys. gospodarstw
100
Dzia
¼ania informacyjne i promocyjne (133)
ARR
1 350
370
30
Grupy producentów rolnych (142)
ARiMR
–
350 GPR
140
O
Ê 2.Poprawa Êrodowiska naturalnego i obszarów wiejskich
Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych
warunkach gospodarowania (ONW) (211, 212)
ARiMR
–
750 tys. rocznie
2 448,7
Program rolno
Êrodowiskowy (214)
ARiMR
–
200 tys.
2 303,7
Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych ni
à rolne (221,223)
ARiMR
–
52 tys.
653,5
Odtwarzanie potencja
¼u produkcji leÊnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowa-
dzanie instrumentów zapobiegawczych (226)
ARiMR
1 000
–
140
O
Ê 3. Jakoʨ àycia na obszarach wiejskich i róànicowanie gospodarki wiejskiej
Ró
ànicowanie w kierunku dzia¼alnoÊci nierolniczej (311)
ARiMR
21 530
19,7 tys.
345,6
Tworzenie i rozwój mikroprzedsi
´biorstw (312)
ARiMR
28 670
27,3 tys.
1 023,6
Podstawowe us
¼ugi dla gospodarki i ludnoÊci wiejskiej (321)
UM
21 210
7,1 tys.
1 471,4
Odnowa i rozwój wsi (313, 323)
UM
20 080
9,7 tys.
589,6
O
Ê 4. LEADER
Wdra
àanie lokalnych strategii rozwoju (4.1/413)
UM
21 280
10,6 tys.
620,5
Wdra
àanie projektów wspó¼pracy (4.21)
UM
200
200 LGD
15
Funkcjonowanie lokalnej grupy dzia
¼ania, nabywanie umiej´tnoÊci i aktywizacja (4.31)
UM
11 200
200 LGD
152
Pomoc techniczna
ARiMR
8 700
520
266,6
Ûród¼o: Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
23
àywczego, którzy zrealizowali inwesty-
cje dofinansowywane z dzia
¼ania
„Zwi
´kszanie wartoÊci dodanej podsta-
wowej produkcji rolnej i le
Ênej”. Jego
celem jest poprawa konkurencyjno
Êci
przedsi
´biorstw w sektorze przetwór-
stwa i wprowadzania do obrotu produk-
tów rolnych, uwarunkowana wzrostem
warto
Êci dodanej, jakoÊci produkcji,
obni
àeniem kosztów oraz rozwojem
nowych produktów, procesów i techno-
logii produkcji, jak równie
à poprawa
warunków produkcji w odniesieniu do
obowi
¦zuj¦cych i nowowprowadza-
nych standardów.
ARiMR rozpocz
´¼a p¼atnoÊci w ra-
mach dzia
¼ania wdraàanego przez sa-
morz
¦dy województw „Funkcjonowanie
lokalnej grupy dzia
¼ania”. Do 30 paÜ-
dziernika 2009 r. ARiMR wyp
¼aci¼a dla
142 beneficjentów kwot
´ 5,3 mln z¼.
Warto
ʨ realizowanych p¼atnoÊci
w PROW 2007-2013 w poszczególnych
latach przedstawia Wykres 2.
Na uwag
´ zas¼uguje przyrost zreali-
zowanych p
¼atnoÊci w latach 2008-
2009, co jest pochodn
¦ uruchomienia
dzia
¼a¾ o najwi´kszym udziale w struk-
turze programu.
W 2007 r. w ramach PROW 2007-
2013 ARiMR wyp
¼aci¼a oko¼o 180 mln
z
¼, by w 2008 r. zrealizowa¨ p¼atnoÊci
na kwot
´ 4,7 mld z¼, a w 2009 r. (do 30
pa
Üdziernika) ponad 5,3 mld z¼. Bardzo
wysoka realizacja wyp
¼at w 2009 r.
przebiega
¼a z róànym nat´àeniem w po-
szczególnych miesi
¦cach. Wysokie wy-
p
¼aty w pierwszym i czwartym kwartale
roku wynikaj
¦ z realizacji p¼atnoÊci
w ramach dzia
¼ania „Wspieranie gospo-
darowania na obszarach górskich i in-
nych obszarach o niekorzystnych wa-
runkach gospodarowania” i „Programu
rolno-
Êrodowiskowego”, których kulmi-
nacja przypada na ten w
¼aÊnie okres.
Najwi
´ksze Êrodki, w stosunku do
limitu przyznanego dla dzia
¼a¾ w okre-
sie 2007-2013, wykorzystane zosta
¼y
w dzia
¼aniu „Wspieranie gospodarstw
niskotowarowych” (82% limitu finanso-
wego na lata 2007-2013), ONW (36%)
oraz dzia
¼aniach, w ramach których wy-
p
¼acane s¦ zobowi¦zania z lat 2004-
2006 (Tabela 3).
Wykres 2. Kwota pomocy udzielonej w ramach
PROW 2007-2013 w latach 2007-2009 w mld z
¼
Tabela 3. Realizacja dzia
¼a¾ PROW 2007-2013 wg stanu na 30.10.2009
Nazwa dzia
¼ania
Z
¼oàone
wnioski
Wydane
decyzje/ umowy
Kwota wydanych
decyzji/ umów
(w mln z
¼)
Liczba
beneficjentów
Wyp
¼acona kwota
(w mln z
¼)
Wykorzystanie
limitu
Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych
w rolnictwie i le
Ênictwie
1
0,0
0,0
0
U
¼atwianie startu m¼odym rolnikom
7 430
5 641
282,1
4 902
245,1
14,2%
Renty strukturalne*
17 064
13 663
14,5
66 645
2 336,1
29,7%
Korzystanie z us
¼ug doradczych
4 694
0
0,0
0
0,0
0,0%
Modernizacja gospodarstw rolnych
43 236
19 714
2 560,0
11 337
1 248,1
16,8%
Zwi
´kszanie wartoÊci dodanej podstawowej produkcji
rolnej i le
Ênej
1 269
397
558,1
58
40,9
0,9%
Poprawianie i rozwijanie infrastruktury zwi
¦zanej
z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i le
Ênictwa
209
31
142,7
0
0,0
0,0%
Uczestnictwo rolników w systemach jako
Êci àywnoÊci
7 957
0
0,0
0
0,0
0,0%
Dzia
¼ania informacyjne i promocyjne
1
0,0
0,0
Grupy producentów rolnych
321
299
58,4
234
63,8
12,6%
Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach
gospodarowania (ONW)
2 263 205
2 015 004
3 578,0
782 029
3 153,6
35,8%
Program rolno
Êrodowiskowy (p¼atnoÊci rolnoÊrodowi-
skowe)
254 141
148 084
1 523,0
88 260
1 523,0
18,4%
Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów
innych ni
à rolne
7 734
3 515
79,3
9 819
207,8
8,8%
Ró
ànicowanie w kierunku dzia¼alnoÊci nierolniczej
7 103
2 767
231,2
888
71,6
5,0%
Tworzenie i rozwój mikroprzedsi
´biorstw
4 981
153
19,3
0
0,0
0,0%
Podstawowe us
¼ugi dla gospodarki i ludnoÊci wiejskiej
1 937
52
193,3
0
0,0
0,0%
Odnowa i rozwój wsi
2 870
2 033
1 158,5
0
0,0
0,0%
Funkcjonowanie lokalnej grupy dzia
¼ania
627
271
52,2
142
5,3
1,0%
Wspieranie gospodarstw niskotowarowych –
zobowi
¦zania z lat 2004-2006
152 447
1300,9
82,1%
Pomoc Techniczna
149
42
10,01
0
0,0
0,0%
RAZEM
2 624 929
2 211 666
10 460,5
1 051 029
10 196,3
15,2%
* prezentowane kwoty przedstawiaj
¦ prognozowane wysokoÊci miesi´cznych p¼atnoÊci
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA
24
Struktura regionalna pomocy
Analiza wykorzystania pomocy udzie-
lonej w ramach PROW 2007-2013
w uk
¼adzie regionalnym wykaza¼a, àe
najwi
´ksze kwoty p¼atnoÊci zrealizowa-
ne zosta
¼y dla nast´puj¦cych woje-
wództw (Wykres 3):
X
mazowieckiego – 1 573,3 mln z
¼,
X
wielkopolskiego – 1 107,7 mln z
¼,
X
lubelskiego – 1 003,5 mln z
¼.
Najmniejsze kwoty p
¼atnoÊci zreali-
zowane zosta
¼y dla województwa opol-
skiego (210,2 mln z
¼) i Êl¦skiego (205,8
mln z
¼).
Analiza wykorzystania pomocy udzie-
lonej w ramach PROW 2007-2013
w uk
¼adzie regionalnym, na 1 gospodar-
stwo rolne powy
àej 1 ha, wg GUS wy-
kaza
¼a, àe wyàsze kwoty p¼atnoÊci na
1 gospodarstwo zrealizowane zosta
¼y
dla nast
´puj¦cych województw:
X
zachodniopomorskiego – 14,9 tys. z
¼,
X
warmi
¾sko-mazurskiego – 12,9 tys. z¼,
X
lubuskiego – 10,2 tys. z
¼.
Najmniejsze kwoty otrzyma
¼y woje-
wództwa:
Êl¦skie (2,5 tys. z¼), ma¼opolskie
(2,3 tys. z
¼) i podkarpackie (2,3 tys. z¼).
Warto zauwa
ày¨, àe Êrednia krajowa
wysoko
ʨ wsparcia udzielonego przez
ARiMR w ramach PROW 2007-2013
w przeliczeniu na 1 gospodarstwo powy-
àej 1 ha (wg GUS) wynosi 5,6 tys. z¼.
Ta sama analiza w odniesieniu do
beneficjentów zarejestrowanych
w Ewidencji Producentów ARiMR, na
1 zarejestrowanego beneficjenta wyka-
za
¼a, àe najwi´ksze kwoty p¼atnoÊci
zrealizowane zosta
¼y dla nast´puj¦cych
województw:
X
zachodniopomorskiego – 13,2 tys. z
¼,
X
lubuskiego – 10,2 tys. z
¼,
X
warmi
¾sko-mazurskiego – 10,1 tys. z¼.
Najmniejsze kwoty otrzyma
¼y dotych-
czas województwa:
Êl¦skie (2,4 tys. z¼),
podkarpackie (2,3 tys. z
¼) i ma¼opolskie
(2,2 tys. z
¼).
Érednia wielkoʨ pomocy przypada-
j
¦ca na 1 beneficjenta zarejestrowanego
w Ewidencji Producentów dla kraju
w ramach PROW 2007-2013 wynosi
5,2 tys. z
¼.
Analiza udzielonego wsparcia
Êrednio
na 1 ha UR w ramach PROW 2007-2013
wykaza
¼a, ià, najwi´ksze kwoty p¼atno-
Êci wyp¼acono dla województwa Êwi´-
tokrzyskiego – 934 z
¼.
Najmniejsze kwoty otrzyma
¼y dotych-
czas województwa:
Êl¦skie (473 z¼)
i opolskie (379 z
¼).
Érednia krajowa wysokoʨ wsparcia
w przeliczeniu na 1 ha u
àytków rolnych
dla kraju w ramach PROW 2007-2013
wynosi 644 z
¼.
Podsumowanie
Wej
Êcie Polski do UE wywo¼a¼o wie-
le korzystnych zmian w rolnictwie i na
wsi. Mieszka
¾cy wsi otrzymali moàli-
wo
ʨ korzystania z przemian gospodar-
czych, spo
¼ecznych i Êrodowiskowych.
Od akcesji ARiMR wyp
¼aci¼a na rzecz
rolników, przetwórców i mieszka
¾ców
wsi ponad 75,3 mld z
¼, w tym 10,2 mld z¼
w ramach PROW 2007-2013. Znaczna
cz
´Ê¨ tych Êrodków (63%) pochodzi¼a
z bud
àetu UE.
Dzi
´ki pomocy unijnej polskie go-
spodarstwa i zak
¼ady przetwórstwa
rolno-spo
àywczego mog¼y szybciej
dostosowa
¨ si´ do wymaga¾ sanitar-
nych, higienicznych i weterynaryjnych
UE, zwi
´kszy¨ swoj¦ konkurencyjnoʨ
na Jednolitym Rynku Europejskim.
W efekcie, w ci
¦gu pi´ciu lat cz¼onko-
stwa, warto
ʨ eksportu polskich pro-
duktów rolno-spo
àywczych zwi´kszy-
¼a si´ z 4 do 11,3 mld euro
2
. Corocznie,
do ponad 1,4 mln gospodarstw rolnych
trafiaj
¦ dop¼aty bezpoÊrednie, stano-
wi
¦ce powaàne Üród¼o wsparcia do-
chodów gospodarstw domowych rol-
ników. Strumie
¾ dodatkowych Êrod-
ków oraz podejmowane inwestycje
pozytywnie wp
¼yn´¼y na poziom do-
chodów gospodarstw rolnych, dzi
´ki
czemu zmniejszy
¼a si´ dysproporcja
pomi
´dzy przeci´tnymi dochodami
wiejskich gospodarstw domowych,
a gospodarstw domowych. W latach
2003-2006 dochody gospodarstw do-
mowych rolników wzrós
¼ o 43%)
3
.
Obj
´cie polskich rolników instrumen-
tami wspólnej polityki rolnej umo
àli-
wi
¼o uruchomienie dzia¼a¾ ukierunko-
wanych na podniesienie efektywno
Êci
gospodarowania.
Praca ARiMR s
¼uày¼a i s¼uày temu, aby
pomoc do beneficjentów trafia
¼a w spo-
sób sprawny. Wysi
¼ki te zosta¼y dostrze-
àone przez osoby korzystaj¦ce z róà-
nych instrumentów wsparcia. Wyniki
ogólnopolskiego badania opinii publicz-
nej
4
wykaza
¼y, àe rolnicy i mieszka¾cy
wsi wypowiadaj
¦ si´ pozytywnie o dzia-
¼alnoÊci ARiMR, a 2/3 respondentów
dostrzega d
¦àenie Agencji do poprawy
jako
Êci obs¼ugi beneficjentów.
EWA WIETESKA, TOMASZ WIATRAK
DEPARTAMENT PROGRAMOWANIA I SPRAWOZDAWCZO
ÉCI
TEL: (22) 318 41 00
1
Art. 4 ust.1 ustawy z 7 marca 2007 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udzia
¼em Êrodków EFRROW (Dz. U.
z 2007 r., Nr 64, poz.427).
2
A. Kowalski „Polski sektor
àywnoÊciowy
5 lat po akcesji” Biuletyn informacyjny
MRiRW i ARiMR Nr 5–6/2009 (129), s. 4.
3
J. Zegar, Z czego
àyje polska wieÊ?, [w:]
J. Wilkin i I. Nurzy
¾ska (red.), Polska WieÊ
2008. Raport o stanie wsi, FDPA Warszawa,
2008, s. 19.
4
Raport z badania „Polska wie
Ê i rolnictwo
2009” dla MRiRW, PBS DGA, Sopot/
Warszawa 2009.
Wykres 3. Regionalne zró
ànicowanie wyp¼aconych przez ARiMR Êrodków pomocy w ramach
dzia
¼a¾ PROW 2007-2013, wg stanu na 30.10.2009 r. (w mln z¼)
Ûród¼o: Opracowanie w¼asne