background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 1 

 

1.  Co to jest prawo ? 

Prawo – Zespół norm prawnych 

Dawniej zespół ogólnych norm postępowania, wyrażająca interesy i dążenia klasy panującej w danym 
społeczeostwie, używana lub uznana przez paostwo. 

2.  Norma prawna 

Wynikająca z przepisów norma postępowania usankcjonowana przez paostwo, zagwarantowana 
przymusem paostwowym. 

3.  Moralnośd 

Ukształtowany w procesie długotrwałego rozwoju społeczeostwa. Zespół norm postępowania 
wg. których ocenia się określenia takie jak DOBRE lub ZŁE. 

4.  Najstarszy kodeksy  

 

  Kodeks Hammurabiego 
  Starożytna Grecja – Prawo używane gdy sprzeciwiali się Doktrynom. 
  Rzymianie rozwinęli kodeks Grecji 

 

5.  Co to jest paostwo ? 

Organizacja polityczna obejmująca zakresem swego działania ogół członków społeczeostwa 
zamieszkującego określone terytorium. 

6.  Ważne aspekty o które dba paostwo 

 

  Życie Ludzi, (w szczególności w skrajnej biedzie). 
  Zdrowie 
  Własnośd paostwowa, prywatna, intelektualna 
  Instytucje paostwowe (Ochrona granic, wojsko, policja) 
  Rozwój (Badania naukowe, Gospodarczy) 
  Przyroda 
  Dobra kultury materialnej i niematerialnej 
  Rodzina 

 

7.  Hierarchia norm prawnych 

1. 

Umowy międzynarodowe 

2. 

Konstytucja 

3. 

Ustawa sejmu, zgodna z konstytucją, zgodna z procedurą i ogłoszoną w dzienniku 
ustaw 

4. 

Akty wykonawcze (Minister) 

5. 

Uchwały organów szczebla wojewódzkiego i niższego podejmowane na mocy 
upoważnienia wyrażonego w Ustawie 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 2 

 

6. 

Zarządzenia w celu wykooczenia Ustawy 
 

8.  Inicjatywy wykonawcze 

 

Senatowi 

 

Prezydentowi RP 

 

Radzie Ministrów (rządowi) 

 

posłom, przy czym Regulamin Sejmu wymaga, by projekt był zgłoszony przez grupę 
15 posłów lub stałą komisję sejmową 

 

grupie 100 tysięcy obywateli - tzw. inicjatywa ludowa. 

 

9.  Co to luka prawna 

Brak przepisów w pewnym obszarze. 

10. Praworządnośd wymaga 

 

  Uszanowanie i opublikowanie zbioru praw 
  Szanowanie organów przymusu (Policja, Więzienie) 
  Sprawnośd sądownicza 
  Przestrzeganie prawa przez obywateli 
  Świadomośd istnienia prawa 
  Dobra kultura prawna społeczeostwa 

 

11. Zasady trójpodziału władz : 

 

Trójpodział władzy to podział sfer funkcjonowania paostwa, spopularyzowany przez francuskiego 
myśliciela oświecenia, Monteskiusza. 

 
Wedle założeo Monteskiusza władza dzieliła się na: 
 

  władzę ustawodawczą stanowioną obecnie najczęściej przez parlament, który tworzy 

prawo, 

  władzę wykonawczą będącą w rękach króla/monarchy/prezydenta lub rządu, który 

wprowadza prawo w życie, 

  władzę sądowniczą sprawowana przez sądy i trybunały, wydające wyroki na 

podstawie obowiązującego prawa. 

Tło : Sprzeciw władzy absolutnej 

Cel : Gwarancja wolności w paostwie rządzonym dobrze i praworządni 

12. Co to trybunał konstytucyjny ? 

Organ paostwa powołany do ochrony konstytucyjności prawa. 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 3 

 

13. Cele trybunału 

 

  orzekanie w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją (w 

tym wypadku z konstytucją 1997 roku) 

  orzekanie w sprawach zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami 

międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w 
ustawie 

  orzekanie w sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne 

organy paostwowe z konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i 
ustawami 

  rozpatrywanie skarg konstytucyjnych 
  rozstrzyganie sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi 

organami paostwa 

  orzekanie o zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych 
  rozstrzyganie o przejściowej niemożności sprawowania urzędu przez Prezydenta 

Rzeczypospolitej na wniosek Marszałka Sejmu (tylko w wypadku niemożności 
zawiadomienia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Marszałka Sejmu o niemożności 
sprawowania urzędu) i powierzanie Marszałkowi Sejmu tymczasowego wykonywania 
obowiązków Prezydenta Rzeczypospolitej 

  rozpatrywanie pytao prawnych skierowanych przez sądy (art. 193 Konstytucji). 

 

14. Trybunał stanu : 

 

  Jest niezawisły 
  Powołany przez Sejm 
  Określa odpowiedzialnośd konstytucyjną osób najważniejszych w paostwie 
  Podejmuje czynności sadowe na zlecenie Sejmu 

 

15. Źródła inicjatywy ustawodawczej 

 

 

Interes paostwa 

 

Wspólnota mieszkaniowa 

 

Uznanie wartości 

 

Interesy Obywateli 

 

Interesy Firm 
 

16. Ustawy ważne dla informatyków 

 

  Ustawa 4 lutego 1994 o prawach autorskich 
  Ustawa 7 października 1999 o języku polskim 
  Ustawa 29 sierpnia o ochronie danych osobowych 
  Kodeks Cywilny – 23 kwietnia 1964 z zmianami 

 

17. Ustawy o prawie autorskim (daty nie potrzebne) 

 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 4 

 

  Pierwsza Francja  
  Konwencja berneoska o ochronie dzieł  literackich i artystycznych 
  Prawo autorskie 

 

18. Co to utwór ?? 

Każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalona w jakiekolwiek 
postaci. Niezależne od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia 

19. Prawem autorskim nie są objęte : 

 

  Dokumenty urzędowe 
  Opisy norm 
  Same informacje nie są objęte prawem autorskim 
  idee i pomysły, chyba że są wyrażone oryginalną formą, 
  elementy utworów pozbawione charakteru twórczego, np.: typowe tabele, rysunki, 

zestawienia pozbawione oryginalnej koncepcji np. alfabetyczne. 

20. Objęte prawem : 

 

  Utworzy literackie 
  Publistyczne 
  Naukowe 
  Programy komputerowe 
  Plastyczne  
  Fotografie 
  Lutnicze 
  Wzornicze 
  Muzyka i słowa 
  Architektura i urbanistyka 
  Audiowizualne 
  Sceniczne 
  Choreografie 

 

21. Co jest podmiotem praw autorskich 

 

  Twórca (anonimowy lub jawny) 
  Pracodawca 
  Instytucje naukowe 
  Spadkobierca utworu 
  Współ autorzy 
  Prawo wygasa dla firm po upływie 6 miesięcy lub 2 lat  od dostarczenia 

 

22. Prawa osobiste do utworu są nienaruszalne w czasie, nienaruszalnośd treści formy, wzoru nie 

podlegają zrzeczeniu się. NIE WIEM O CO BIEGA  

 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 5 

 

Zgodnie z przepisem art. 16 polskiej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, 
autorskie prawa osobiste chron

ią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub 

zbyciu więź twórcy z utworem. Ustawodawca wyjaśnia przy tym, że prawa te chronią w 
szczególności: autorstwo utworu, oznaczanie utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem 
albo anonimowe jego udostępnianie, nienaruszalność treści i formy utworu oraz jego rzetelne 
wykorzystywanie, decyzję twórcy o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności, nadzór 
autorski nad sposobem korzystania z utworu. 
 

23. Prawa majątkowo autorskie  

 

  Autorskie prawa majątkowe do utwory dotyczą korzyści rozpuszczenia  utworu oraz 

rozporządzanie nim  
Podlega spadkobiercy 

  Mogą byd przeniesione na inną osobę  na podstawie licencji, umowy.  
  Upływają  z czasem 70 lat  

 

24. Ochrona programów komputerowych 

 

   Programy podlegają ochronie jak utwory literackie. 
  Idea i zasada budowy programu nie podlegają ochronie !! 
  Zmiana i poprawa da błędu przez użytkownika nie wymaga zgody autorów jeśli  są 

konieczne do prawidłowego użytkowania w tym współpracy z innymi programami 

  Nie wymaga zgody do sporządzenia kopii zapasowej 
  Instytucje naukowe i oświatowe oraz biblioteki muszą zakupid licencje programu. 
  Uprawnienia może domagad się od użytkowników prób zniszczenia posiadanych 

przez niego środków technicznych, którym jedynym przeznaczeniu jest używania 
niedozwolonego usuwania lub obchodzenia zabezpieczeo technicznych 

  Dozwolone jest obserwowanie, testowao i tłumaczenie programu (Jeśli to ironiczne 

do współdziałania z innymi programami) 

  Dopuszczalny użytek uważa się korzystanie  programów, pism  lub innych 

przekazywania przez autora 
 

25. Czym jest język ? 

Język jest dobrem kulturowym, dobrem narodowym. 

26. Konserwatyzm językowym i puryzmem językowym 

 

  Błędy ortograficzne 
  Prymitywizowanie języka poprzez zapożyczenia 
  Wulgaryzm 
  Kolorwializm ( wyrazy stosowane i akceptowane tylko w jez. Potocznym) 
  Niechlujstwo językowe 

 

27.  Socjologiczny??????????? 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 6 

 

Odmiana języka związanego z istnieniem grupy społecznej połączonej jakimś rodzajem więzi.  
Tworzona po to aby inne osoby jej nie rozumiały .  Nie jest uznawane ich używania. 

28. Języki muszą byd w porozumieniem (dokumentem) zrozumiałym przez obie strony umowy.  

Ustawy i dokumenty w RP są w języku polskim.  
 

29. Obozy prawne 

 

  Umowy 
  Rozporządzenia 
  instrukcja obsługi 
  gwarancja 
  faktury 
  pokwitowania 

 

30. Nie wiem co tutaj DAC 

 

  Nazwy ulic i budynków w jeżyku polskim. 
  Język obcy nazwy i opis produktów będących .. także ich reklamowanie np. LAN, 

WLAN itp. 

  Nazwy pomocnicze 
  Urzędy publiczne po polsku bez wykluczania obcych języków 
  Napisy w urzędach oraz środkach transportu publicznego. 

31. Ochrona danych osobowych 29 sierpieo 1997. 

Stosuje się do przetwarzania danych w SO informatycznych oraz skorowidzach, księgach, 
wykazach i w innych zbiorach.  Ustawa dotyczy paostwa, samorządów terytorialnych, jednostki 
paostwowe, komunalne i wszelkie podmioty realizujące zadania publiczne oraz osób fizycznych i 
prawnych które przetwarzają dane na terenie RP. Danych nie można wynosid poza tereny 
instytucji gdzie one są. Dane osobowe to takie dane dzięki którym można zidentyfikowad osobę. 

 

32. Czego zabrania się odnośnie 31 punktu. Przetwarzania danych ujawniających pochodzenie 

  rasowe  
  etniczne 
  poglądy polityczne 
  przekonania 
  przynależnośd 
  filozofie 
  wyznania 
  przynależnośd związkową lub związkową 
  informacji o stanie zdrowia 
  kodzie genetycznym 
  nałogach 
  sexie 

background image

 

Problemy społeczne i zawodowe Informatyki by Paweł CHL.  

Strona 7 

 

 

33. Kiedy można obejśd 32 punkt ? 

zKiedy wyrazi na to zgodę osoba zainteresowana na piśmie lub wykorzysta inne przypisy prawne lub 
jeśli są potrzebne do ochrony życia itp. 

34. Jakie przysługują prawa  wynikające z ochrony danych 

 

  Uzyskanie informacji o celu i sposobie przetwarzania danych 
  Uzyskanie informacji o administratorze danych i jego siedzibie 
  Uzyskanie danych o okresie (od kiedy) przetwarzano dane 
  Uzyskanie informacji o sposobie udostępniania danych  
  Uzyskanie informacji o źródle danych 
  Żądanie sprostowania i aktualizacji danych osobowych 
  Wzniesienie sprzeciwu wobec przetrzymywania jej danych