Funduscopie

Obrazowanie dna oka

Biegun tylny

TNW & główne

arkady n. górne & dolne

Cz. środkowo-

obwodowa

b/t akrady i równik

Cz. obwodowa

równik  rąbek zębaty

Siatkówka - powtórka



Siatkówka zmysłowa: 9

warstw

Warstwa graniczna

wewnętrzna

Warstwa włókien

nerwowych

Warstwa komórek

zwojowych

Warstwa splotowata

wewnętrzna

Warstwa jądrzasta

wewnętrzna

Warstwa splotowata

zewnętrzna

Warstwa jądrzasta

zewnętrzna

Warstwa graniczna

zewnętrzna

W. fotoreceptorów

(segmenty

wewnętrzne+

zewnętrzne)

Siatkówka - powtórzenie



RPE (warstwa nabłonka barwnikowego siatkówki)



Luźno związana z siatkówką zmysłową



Pojedyncza sześcienna warstwa komórek z połączeniami
ścisłymi



Zawiera ziarna melaniny = silnie zabarwiona



Funkcje



Strukturalna



Bariera dla naczyniówki



Przetwarza metabolity



Pochłania światło

Siatkówka - powtórzenie



Błona Brucha



Ściśle związana z RPE



5 warstw



Błona podstawna RPE



Wewnętrzna warstwa kolagenowa



Warstwa elastyczna



Zewnętrzna warstwa kolagenowa



Błona podstawna w. naczyń włosowatych



Funkcje



Bariera przed upływem płynu z naczyniówki/ upływem przez
w. naczyń włosowatych z siatkówki zmysłowej

Siatkówka - powtórzenie



Naczyniówka/ Choriokapilary



“bagnista”



Budowa:



Naczynia krwionośne



Komórki u. odpornościowego



Fibroblasty



Podporowa tkanka kolagenowa



Melanocyty



Naczynia o ścianie okienkowej
(fenestrowane) = swobodna
wymiana płynów z tkankami
okalającymi

Przebieg



W rozszerzeniu źrenic lub bez



Wykorzystuje się lampę szczelinową



Wyreguluj powiększenie & oświetlenie



Rozpocznij od umiarkowanego powiększenia



Wyreguluj wysokość & szerokość oświetlenia by
dopasować je do źrenicy



Zogniskuj na rogówce w środkowej cz, źrenicy 
czerwony refleks



Przesuwaj lampę szczelinową do siebie (tj. w stronę
BADAJĄCEGO) aż do zogniskowania na biegunie tylnym



Obejrzyj wszystkie struktury bieguna tylnego



Powiększenie



Umiarkowane do oględzin



Znaczne do TNW i plamki



Rozwiązywanie problemów – umiejętność pracy z
VOLK



Odblask



Brudna soczewka



Przekrzywiona soczewka



Oświetlenie umiarkowane



Manipulacja powiększeniem i oświetleniem



Mały, nieostry obraz



Używaj swojej odległości roboczej soczewka - oko



Zacznij od małego powiększenie & reguluj po uzyskaniu
ostrego obrazu



Więcej wskazówek



Obejrzyj ciało szkliste!!!



Oszacuj poziomy i pionowy wymiar C/D



Twój obraz jest podwójnie odwrócony (w poziomie i
pionie)  pamiętaj o tym rysując zmiany



Ćwicz rys. schematu TNW &profil TNW



Powtórz notatki z obrazu prawidłowego/
nieprawidłowego!!!!

Istotne miejsca w dnie oka



Bańka żył wirowatych



Kanały zbierające do
dopływów żylnych 
drenaż do żył
wirowatych



Wskazuje równik

Tętnice & nerwy rzęskowe



Tętnice & nerwy rzęskowe tylne

długie



1 szt. nosowo, 1 szt. skroniowo



w położeniu godz 3 & 9



dzielą siatkówkę na cz. górną i dolną



barwa żółta , często intensywne

zabarwienie krawędzi



Tętnice przebiegają obok nerwów rz.



Przestrzeń nadnaczyniówkowa rozciąga

się od rąbka zębatego  równika

Tętnice & nerwy rzęskowe



Tętnice & nerwy rzęskowe tylne
krótkie



różna lokalizacja (promieniście),

zwykle w pobliżu południka pionowego



rozciągają się od cz. środkowo-
obwodowej obwodowej



10-20 w oku (~4-8 widocznych)



żółte, również możliwe zabarwienie
krawędzi

Rąbek zębaty



Przednia granica cz.
nerwowej siatkówki



pasmo 360 stopni



1-2 mm szer.

nosowo > doskroniowo



7-8 mm ku tyłowi od
rąbka

ora serrata - rąbek zębaty

Rąbek zębaty



Karbowane krawędzie (zatoki r. zębatego & zęby)



zatoki r. zębatego = brązowe okrągłe obszary
rozciągające się ku tyłowi od rąbka z.



zęby rąbka = bielsze przednie przedłużenia
siatkówki w kierunku zatok r. z.



Zatoki lepiej widoczne donosowo niż doskroniowo



Nieunaczynione/brak n. włos.: brak naczyń
obwodowych w odległości do 1.5 mm od r.z.

BIO do oględzin cz. obwodowej

Biegun tylny

(soczewka Volk, DO, itp.)

Cz. środkowo-

obwodowa

(Volk, DO, BIO, itp.)

Cz. obwodowa

(BIO, G3M, SI, itp.)

BIO: Co to jest?



Skrót od:

inocular (obuoczny)

ndirect (pośredni)

phthalmoscope (oftalmoskop)



Urządzenie przenośne montowane na głowie

badającego



Systemy obserwacji i oświetlenia



Różne apertury i filtry



Stosowany z soczewką kondensacyjną wypukłą do

właściwego ogniskowania obrazów



Obraz jest podwójnie odwrócony (w osi poziomej i

pionowej)

Po co go używać?



Obraz stereoskopowy



Obraz cz. obwodowej

aż do r. zębatego



Szerokie pole

widzenia (jeden obraz

ok. 40°)



Cały biegun tylny

zwizualizowany za

jednym razem

BIO a oftalmoskopia bezpośrednia

Bezpośrednia

BIO

Stereoskopia

Brak

Doskonała

Pole widzenia

5 stopni/ 2DD

40 stopni/ 8DD

Widok cz.
obwodowej

Niemożliwy

Doskonały

Max. widok

Równik

Za r.zębatym

Powiększenie

15 X

3 X (soczewka 20D)

Odległość robocza

Odległość
“pocałunku”

odległość wyc.
ramienia

Obraz

Wirtualny/Uniesio
ny

Rzeczywisty/Odwró
cony

Łatwość

łatwo

trudno

Dobry...



Zalety w porównaniu z innymi narzędziami



Widok obuoczny



Większe pole widzenia



Możliwość zobrazowania całej cz. obwodowej



Większa głębia ostrości



Możliwe jednoczesne obejrzenie wielu obiektów

zlokalizowanych na różnych głębokościach



Potencjalnie jasne oświetlenie



Pacjenci z zaćmą



Dobra odległość robocza



Bez ryzyka przypadkowego pocałowania pacjenta…

Zły...



Wady



Min. powiększenie



Nie nadaje się do oceny wymiaru C/D



Obrazy dwukrotnie odwrócone

(poziom/ pion)



Konieczność rozszerzenia źrenicy



… I ten straszliwy czepiec BIO!



Ucałuj na pożegnanie czasy nienagannej

fryzury…

Brzydki....



Trzeba ćwiczyć



Nawet sporo ćwiczyć



Zupełnie dużo ćwiczyć

A jak już poćwiczysz…

… To musisz ćwiczyć jeszcze więcej!!!

System oświetlenia



3 lub 4 filtry

(bezczerwienny,

żółty, niebieski

kobaltowy, dyfuzyjny

/ o neutralnej

gęstości)



zwykle 3 rozmiary

plamy świetlnej



Różne natężenie

kontrolowane

reostatem

System obserwacyjny



Przyrząd skutecznie

zmniejsza PD badającego



Funkcja sprzęgania (Pupil

conjugacy): pozwala by

obrazy obu źrenic

obserwatora wzdłuż źródła

światła przechodziły do

źrenicy pacjenta



Możliwość dodania

soczewek + 2.00 D



Dla rozszerzonych źrenic

badającego, obserwatora

nadwzrocznego lub

starczowzrocznego

Soczewki kondensacyjne



Soczewki kondensacyjne



Kieruje światło bezpośrednio na oko



Tworzy obraz siatkówki



Daje przyleganie źrenic obserwatora i

badanego



Zaprojektowana by uniknąć odblasków/

refleksów



Biała linia po jednej stronie



Jeśli ją widzisz, soczewka jest

odwrócona

Przygotowanie pacjenta



Poinformuj pacjenta



Co zamierzasz zrobić



Czego od niego oczekujesz



Rozszerzenie źrenic



Im większe tym lepiej



Układaj pacjenta w pozycji leżącej, do

momentu gdy jego głowa znajduje się w

odległości ramienia od ciebie



BIO można też wykonać w pozycji siedącej



Wizualizacja cz. obwodowej jest wówczas nieco

trudniejsza

Przygotowanie obserwatora

(badającego)



Załóż BIO na głowę i wyreguluj



Dociśnij taśmę wierzchnią



Dociśnij pierścień na obwodzie głowy



Umieść część optyczną pred swoimi oczami, tak

blisko jak to możliwe



Upewnij się że masz widok obuoczny



Spójrz na coś małego w odległości ramienia



Upewnij się że obojgiem oczu patrzysz na tę samą rzecz



Upewnij się że oba obrazy (osobno) są wyśrodkowane

Wykonanie BIO



Zgaś światło



Upewnij się, że masz czystą soczewkę



Trzymaj soczewkę kciukiem i 1 palcem jednej

dłoni, linią zwracając ją do pacjenta



Trzymaj soczewkę w odległości ramienia



Stań po przeciwnej stronie niż obszar który

zamierzasz badać.



Stań po prawej stronie pacjenta by zbadać

nosową cz. siatkówki OP i część skroniową

siatkówki OL

Przebieg BIO



Trzymaj soczewkę nisko, wyśrodkowaną nad okiem



Umieść palce na twarzy pacjenta dla większej

stabilności



Oświetl oko



Przyciągaj soczewkę do siebie do uzyskania ostrego

obrazu



Źrenica musi być wyśrodkowana, na soczewce pełny

obraz siatkówki



Zbadaj ten obszar



Wychyl się, aby zwizualizować tylne struktury

siatkówki



“kołysanie”

(Po)bujaj się.... :D



Powtórka w ośmiu

kwadrantach



Badź miły! Biegun

tylny na końcu

Orientuj się...

Tarcza zegara

Sferyczne oko na

płaskiej powierzchni

Obszar
zainteresowania

(od równika do rąbka ≈

14 mm)

Sztuczka branżowa



Stań naprzeciwko części, którą chcesz zobaczyć



Poruszaj się wokół pacjenta by dokładnie obejrzeć 4

kwadranty



Twarz pacjenta umieść tak, by na ciebie patrzył



Pomyśl o przechylaniu policzka w górę lub dół



Niech pacjent patrzy w kierunku, który chcesz

zbadać



Nie tylko się bujaj, uginaj kolana!

Do zapamiętania



Zachowaj właściwą odległość



Odległość ramienia



ogniskowa soczewki



Oczy, okulary, soczewki i dno na stałej osi



Górna połowa ciała obserwatora porusza się jako

jedna całość



Ruszaj klatką piersiową lub nogami – nie głowa!



Soczewka prostopadła do osi widzenia



Zminimalizować refleksy/ sierpowate cienie

przechylając soczewkę



Obrazy i ruch są podwójnie odwrócone (poziom i

pion)

Aaaaby.... osiągnąć sukces 



Zmienione jest to co widzisz w soczewce nie

cały obszar badany



Zmaksymalizuj widok przechwylając swoją

głowę o 180° od kierunku spojrzenia pacjenta



Usuwaj przeszkadzające elementy

anatomii(nosy) obracając głowę



Pozwól pacjentowi mrugać



Ułatw stereopsję zwiększając PD



Oburęczność jest kluczem: używaj obu rąk!



Ćwicz, ćwicz, ćwicz!