background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

1.  PRZYGOTOWANIE PLACU BUDOWY DO PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH 

 
Przygotowanie placu budowy: 
 

Plac budowy przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych musi byd uprzednio 

należycie przygotowany.  

Urządzenie placu budowy polega na wykonaniu pomocniczych czynności, które są niezbędne 

do realizacji zlecenia. Do prac przygotowawczych należą: 

a)  wytyczenie  geodezyjne  obiektu  w  terenie,  wykonanie  niwelacji  terenu  przy  pomocy 

niwelatora, 

b)  wycięcie zbędnych drzew i krzewów (za pomocą spycharki), 
c)  rozbieranie starych budynków mających podlegad rozbiórce, 
d)  zebranie nadmiaru ziemi i wyrównanie terenu, 
e)  zbudowanie kanałów i drenaży, 
f)  wywiezienie z placu budowy gruzu, zbędnych materiałów, urządzeo i przedmitów mogących 

stwarzad przeszkody lub utrudniad wykonywanie robót, 

g)  obniżenie poziomu wód gruntowych, 
h)  zabezpieczenie  placu  budowy  przed  wodą  opadową,  z  którą  zawsze  należy  się  liczyd,  i  jej 

skuteczne odprowadzenie, 

 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

 
 
Ogrodzenie placu budowy: 
 

Zagospodarowanie  terenu  budowy  wykonuje  się  przed  rozpoczęciem  robót  budowlanych.  

Jednym ze sposobów zabezpieczenia jest wykonanie ogrodzenia.  

Powinno  ono  mied  wysokośd  minimum  1,5  m.  Sposób  wykonania  ogrodzenia  nie  może 

stwarzad zagrożenia dla ludzi, co – niestety – nie zawsze ma miejsce. 

Należy  także  pamiętad  o  szczegółowych  warunkach  stawiania  ogrodzenia.  Ustawodawca 

przewidział  sytuacje,  w  których  musi  się  ono  znajdowad  w  odpowiednich  odległościach  od  innych 
obiektów: 

 

w  strefach  zagrożonych  spadaniem  przedmiotów  z  wysokości  –  odległośd  ogrodzenia  od 
budynku  musi  wynosid  nie  mniej  niż  1/10  wysokości,  z  której  podczas  prac  mogą  spaśd 
materiały budowlane lub narzędzia.  

 

wyjątkowo odległośd ta  może  byd mniejsza, jeżeli mamy do czynienia ze  zwartą  zabudową 
miejską, ale pod warunkiem zastosowania innych rozwiązao technicznych i organizacyjnych 
zabezpieczających przed spadaniem przedmiotów. 

Odgrodzenia wymagają także wykopy. 

 

jeśli wykop jest głębszy niż 1 m, należy odgrodzid balustradą o wysokości minimum 1,1 m. 

 

Dodatkowo  trzeba  pamiętad,  że  obszar  ogrodzony  powinien  mied  powierzchnię 
wystarczającą  do  przechowania  wszystkich  materiałów  niezbędnych  do  budowy  oraz 
odpadów.  

 
 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Podczas składowania materiałów: 
 

 

Nie mogą byd opierane o ogrodzenie ani 
o budowlę, 

 

powinny 

byd 

odpowiednio 

zabezpieczone, aby ograniczyd ich rozrzut 
oraz pylenie, 

 

W  obszarze  ogrodzonym  powinno  się 
także  znaleźd  miejsce  dla  wszystkich 
pojazdów używanych w trakcie budowy, 

 

Samochody  te  nie  mogą  tarasowad 
normalnego  ruchu  pojazdów  i  pieszych  i 
nie 

mogą 

byd 

zaparkowane 

poza 

ogrodzonym 

obszarem. 

 

Oznaczenie placu budowy: 
 
Teren  budowy  musi  byd  nie  tylko    ogrodzony    ale  także  odpowiednio  oznakowany  żółtą  tablicą 
informacyjną a tam gdzie nie można postawid ogrodzenia należy postawid tablice ostrzegawcze lub 
zapewnid stały nadzór osobowy. Wymagania te są zgodne z postanowieniami Prawa Budowlanego i 
przepisami BHP.  

Tablica  informacyjna,  zgodnie  z  rozporządzeniem  Ministra 
Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002r., powinna zawierad

 

dane inwestora, 

 

rodzaj budowanego obiektu wraz z adresem, 

 

dane wykonawcy,  

 

numer zezwolenia na budowę,  

 

dane kierownika budowy i projektanta,  

 

podmiot nadzoru  

 

dane inspektora.  

Tablica informacyjna ma kształt prostokąta o wymiarach 90cm 
x 70cm. Napisy na tablicy informacyjnej wykonuje się w sposób 
czytelny  i  trwały,  na  sztywnej  płycie  koloru  żółtego,  literami  i 

cyframi koloru czarnego, o wysokości co najmniej 4cm. Tablicę należy umieścid w miejscu widocznym 
od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości nie mniejszej niż 2m. 
 
Roboty ziemne w zakresie transportu: 
 

W  celu  umożliwienia  prac  na  terenie  budowy  różnego  rodzaju  maszyn  i  sprzętu  a  także 

dostarczenia na plac budowy potrzebnych materiałów należy: 

 

rozplanowad i wykonad drogi tymczasowe, 

 

zabezpieczenie dróg dojazdowych i usunięcie wcześniejszych, prowizorycznych, 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

ze względu na podłoże słabej jakości w niektórych miejscach utwardzid tam drogę dojazdową 
za pomocą kruszywa lub płyt betonowych, 

 

ustawid bramę wjazdową o szerokości 320cm, 

 
Doprowadzenie mediów na teren budowy: 
 
Dla zapewnienia sprawnej realizacji robót oraz funkcjonowania  budowy, niezbędnym jest

 

zabezpieczenie  punktów  poboru  energii  elektrycznej,  zlokalizowanych  w  bezpośrednim 
sąsiedztwie prowadzenia robót oraz obiektów zaplecza budowy, 

 

zabezpieczenie  zasilania  rejonów  prowadzenia  robót  i  obiektów  zaplecza  w  wodę  oraz 
odprowadzenie ścieków, 

 

zabezpieczenie  dla  obiektów  biurowych  kierownictwa  i  podwykonawców  robót  łączności 
telefonicznej. 

Wykonanie  robót  budowlanych  przy  realizacji  budynków  rozpoczyna  się  od  wytyczenia  obrysu 

budynku  na  działce.  Przede  wszystkim  zlokalizowanie  obiektu  musi  byd  zgodne  z  planem 
sytuacyjnym, który stanowi integralną częśd dokumentacji technicznej obiektu. 
Podstawą  do  wytyczenia  budynku  na  działce  jest  plan  sytuacyjny  oraz  dokumentacja  projektowa 
przedstawiająca  rzuty  fundamentów,  przyziemia  oraz  przekroje  poprzeczne.  Wytyczanie 
fundamentów  budynku  rozpoczyna  się  od  linii  frontowej  budynku  w  zależności  od  linii  zabudowy 
określonej  przez służbę  geodezyjną. Linia zabudowy ustalona w  planie sytuacyjnym lub warunkach 
zabudowy może mied postad obowiązującej lub nieprzekraczalnej. Obowiązująca linia zabudowy jest 
to  linia,  na  której  musi  stanąd  ściana  frontowa  budynków.  Natomiast  nieprzekraczalna  linia 
zabudowy ogranicza obszar, na którym dopuszcza się wznoszenie budynków. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

2.  WYTYCZANIE BUDYNKÓW W TERENIE 

 

Linię  frontową  budynku  wyznacza  się  przy 

pomocy tyczek a następnie  odmierza się  odległości 
od charakterystycznych punktów, przede wszystkim 
naroży  i  osi  ścian  wewnętrznych.  W  punktach  tych 
wbija 

się 

paliki, 

potem 

po 

dwukrotnym 

przemierzeniu  głębiej  zaznacza  te  punkty  wbijając 
gwoździe w paliki. Z tych punktów odmierza się kąty 
proste  i  wyznacza  kierunki  ścian  poprzecznych,  na 
których nanosi się odległości i zaznacza się palikami 
odległości  pozostałe,  charakterystyczne  punkty 
budynku.  Do  mierzenia  należy  używad  taśmy 
stalowej o długości 10 lub 20 m. Wymiary i właściwy 
kształt  prostokąta  stanowiącego  obrys  budynku 
zaleca  się  dodatkowo  sprawdzid  przez  pomiar 
przekątnych. 

Przed 

rozpoczęciem 

wykopów, 

wytyczone  na  powierzchni  terenu  punkty  zaznaczone  palikami  należy  w  taki  sposób  utrwalid,  aby 
móc  je  następnie  odwzorowad  na  dnie  wykopu.  W  tym  celu  wykonuje  się  tzw.  Ławy  drutowe, 
umieszczone  poza  obrysem  budynku  w  odległości  nie  mniejszej  niż  0,5  m  poza  górna  krawędzią 
skarpy wykopu. 
Ławy drutowe wykonuje się  z desek grubości 3-4 cm przybitych gwoździami do palików o średnicy 
10-14  cm.  Głębokośd  osadzenia  palików  w  ziemi  wynosi  min.  60cm,  a  ich  rozstaw  nie  powinien 
przekraczad 200 cm. Umieszcza się je przy narożnikach i na przedłużeniu ścian wewnętrznych. Zaleca 
się umieszczenie ław na jednym lub zbliżonym poziomie. 

 

 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Ławy drutowe: 
a) 

rozmieszczenie ław kierunkowych 

b) 

Ława kierunkowa 

1-górna  krawędź  wykopu,  2-krawędź  wykopu,  3-ława  fundamentowa,  4-ława  kierunkowa  
6-gwoździe 7-nacięcia, 8 powierzchnia terenu 
Zaznaczenie położenia palików dokonuje się przez nacięcie między przeciwległymi ławami cienkiego 
drutu stalowego, który ukierunkowuje się poprzez zawieszenie pionów murarskich opuszczonych na 
gwoździe palików. 
 
 

W  momencie  kiedy  pion  zawieszony  na  skrzyżowaniu  drutów  znajduje  się  nad  gwoździem 

palika,  utrwala  się  miejsce  położenia  drutu  na  ławach  kierunkowych  przez  wbicie  gwoździ  lub 
wykonanie nacięd trójkątnych. Poziom odniesienia jest to dowolny poziom, różniący się o określona 
wysokośd  od  reperu  istniejącej  sieci 
niwelacyjnej. Poziom odniesienia utrwala 
się  na  reperach  osadzonych  w  gruncie, 
lub  na  ścianach  sąsiednich  budynków. 
Mając  poziom  odniesienia  można  przy 
pomocy  niwelatora  i  łaty  określid 
wszystkie pozostałe poziomy. 
 
 
Repery tymczasowe: 
a) reper gruntowy,  
b) osadzenie repera,  
c) reper ścienny  
1-ubity gruz lub tłuczeo, 2-płyta na krzyżak, 3-zasypka piaskowa 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

3.  ROBOTY ZIEMNE – WYKONANIE WYKOPÓW 

Celem  robót  ziemnych  jest  posadowienie  budynku  lub  budowli  ziemnej  lub  nadziemnej, 

wykonanie budowli podziemnej lub zmiana ukształtowania powierzchni terenu. 

Wykopy budowlane powstają albo przez wybranie gruntu, albo przez obwałowanie - w celu 

posadowienia budowli. Służą one na przykład do: 

 

wykonania  fundamentów  lub  różnych  budowli  w  gruncie  na  podłożu  nośnym  i  nie 
przemarzającym 

 

 do układania rurociągów i kanałów.  

Wykopy budowlane służą jako wykopy, rowy, kanały, przekopy itp. -tymczasowe lub trwałe.  

Wykonanie wykopów: 

a)  Zdjęcie warstwy humusu do głębokości 30 cm. 

Zdjęcie warstwy humusu należy wykonad ręcznie odkładając odspojoną warstwę na 
przyczepę  przygotowaną  do  wywozu  do 
magazynu w celu zabezpieczenia przed 
zniszczeniem na budowie. 

b)  Wykonanie  wykopu  i  odłożenie  ziemi  do 

zasypania wykopu. 

Przed  wykonaniem  wykopu  należy  rozluźnid 
grunt za pomocą zrywarki ciągnionej. 
Wykop  należy  wykonad  do  głębokości 
posadowienia fundamentu za pomocą mini 
koparki  gąsienicowej  z  odłożeniem  ziemi  do 
zasypania wykopu w formie wału w odległości 
co najmniej 1 m od górnej linii skarpy. W częściowo wykonanym wykopie 
należy wykonad rampę umożliwiającą dojazd koparki na dno wykopu. Ostatnie 20 cm 
wykopu należy wykonad ręcznie aby nie naruszyd struktury gruntu. 

c)  Wywiezienie nadmiaru ziemi.  

Nadmiar odłożonego gruntu na zasyp należy załadowad na wywrotkę za pomocą mini 
ładowarki i wywieśd na przeznaczone do tego celu miejsce. 

d)  Wyrównanie i zagęszczanie gruntu na dnie wykopu. 

Wyrównanie i zagęszczanie gruntu na dnie wykopu z powodu przewidzianych 
naruszeo gruntu spowodowanych poruszaniem się maszyn i pracowników po dnie 
wykopu za pomocą zagęszczarki. 
 
 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

e)  Zasypanie wykopu. 

Po wykonaniu fundamentu należy zakopad go po zewnętrznej ścianie do poziomu 
terenu za pomocą spycharki. Zasyp od wewnętrznej strony fundamentu ponownie 
wyrównad za pomocą zagęszczarki. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

4.  ROBOTY FUNDAMENTOWE  

Na początku należy wykonad szalunek z desek (szerszy od przyszłej ławy o 5 cm z 

każdej strony) i położyd warstwę chudego betonu 10cm (B-10). Po 24 godzinach możemy 
ustawid deskowanie pod ławy fundamentowe. Najpierw ustawid jedną ścianę deskowania i 
podeprzed ją zastrzałami, następnie ułożyd zbrojenie (opis w dalszej części tekstu), a dopiero 
potem ustawid drugą ścianę szalunkową. 
 

Należy  także  wypionowad  oraz  wypoziomowad 
deskowanie i dopiero wtedy można przystąpid do 
betonowania.  Przed  betonowaniem  trzeba 
usunąd  z  szalunku  wszelkie  zanieczyszczenia,  a 
następnie obficie  zwilżyd  go  wodą.  Betonowanie 
powinno  się  odbywad  w  sposób  ciągły.  Beton 
zamówid  w  wytwórni,  a  na  budowie  układad  go 
przy  użyciu  pompy  do  betonu.  Wtedy  praca 
przebiegnie  szybko,  jakośd  mieszanki  będzie 
gwarantowana,  a  ryzyko  jej  rozwarstwienia  w 
czasie  układania  znikome.  Beton  należy  układad 

warstwami grubości 30cm. Należy je zagęszczad wibratorem wgłębnym. 
 
Każdą  warstwę  trzeba  wibrowad  tak  długo,  aż  w 
nieszczelnościach  pomiędzy  deskami  i  na  wierzchu  betonu 
pojawi się zaczyn cementowy. Będzie to oznaczało, że beton 
całkowicie  wypełnił  szalunek  i  usunięte  zostały  pęcherzyki 
powietrza,  które  osłabiałyby  jego  strukturę.  Pielęgnacja 
betonu  polega  głównie  na  utrzymaniu  właściwej  wilgotności 
masy betonowej (polewanie wodą), ochronie przed 
działaniem  promieni  słonecznych  lub  niskiej  temperatury 
(okładanie matami słomianymi, folią), a także przed deszczem.  
 

 

background image

 | 10 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 Dla 

zwiększenia 

wytrzymałości 

na 

odkształcenia  spowodowane  naciskiem 
budynku, 

zalecane 

jest 

wykonanie 

odpowiedniego 

zbrojenia. 

Używamy 

prętów  stalowych  o  średnicy  14  mm  i 
zamykamy je strzemionami, aby pręty nie 
przesuwały 

się 

przy 

betonowaniu. 

Zbrojenie musi byd ciągłe, wykonujemy je 
na zakładkę 
długości 30 cm. 
 
Miejsca 

styku 

elementów 

łączymy 

drutem wiązałkowym. Zbrojenie powinno 

byd zabetonowane min. 4 cm od spodu. Podwieszamy je na poprzeczkach opartych na bokach 
deskowania lub umieszczamy na specjalnych podkładkach. 
 

 

 

 
Pielęgnacja betonu: 
Ponieważ  budowa  jest  przewidziana  na  okres  letni  koniecznym 
będzie  zastosowanie  pielęgnacji  betonu  poprzez  polewanie  czystą 
wodą wodociągową.  
Zaleca się stosowad następującą cząstotliwośd nawilżania:  

 

przy temperaturze powietrza powyżej +15 stopni C w ciągu 

dnia  przynajmniej  co  3  godziny  i  raz  w  ciągu  nocy  –  przy 
temperaturze powietrza poniżej +15 stopni C nie rzadziej niż 3 razy 
na dobę 

background image

 | 11 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

przy  temperaturze  powietrza  poniżej  +5  stopni  C  można  zaprzestad  nawildania  betonu 
wodą.  

Dobrym sposobem na utrzymanie wilgoci w betonie w pierwszym okresie jest nakrycie go folią z 

PCV lub polietylenu. Folię można układad na powierzchni betonu bezpośrednio po jego zagęszczeniu, 
zabezpieczając  beton  w  okresie  największych  strat  wilgoci.  Zaleca  się  jednak  układanie  folii  po 3-5 
godzinach od zaformowania.  Świeży beton należy chronid również przed zbytnim nagrzaniem. 

Podwyższenie  temperatury  powyżej  +20  stopni  C  nie  jest  szkodliwe  o  ile  beton  utrzymywany 

jest w stałej wilgoci. Jednak nagłe polanie zimną wodą silnie rozgrzanego betonu może doprowadzid 
do pojawienia się rys i spękao. Dlatego w czasie upałów beton należy polewad bardzo często lub po 
nawilżeniu nakryd go folią bądź brezentem. 
 

 

 
Ściany fundamentowe 
z elementów betonowych powinny byd murowane na zaprawie cementowej 
marek M3, M5 lub M8. Nie używamy zapraw cementowo-wapiennych marek M3 i M5, ponieważ nie 
są ani tak wytrzymałe, ani odporne na zawilgocenie, jak zaprawy cementowe. Przy murowaniu ścian 
z bloczków betonowych należy stosowad wiązanie pospolite.  

Oznacza to, że bloczki w kolejnych warstwach powinny byd przesunięte względem siebie co 

najmniej o 1/4, a najlepiej o 1/2 długości. Takie rozmieszczenie elementów zapewnia równomierne 
rozłożenie obciążeo pionowych, działających na mur. Nie mniej ważne jest przestrzeganie zalecanej 
grubości spoin – poziomych 1-1,5 cm i pionowych 1-2 cm. Bloczki betonowe w zasadzie powinny byd 
murowane  na  pełne  spoiny.  Jeśli  jednak  przewiduje  się  tynkowanie  ścian,  to  lepiej  pozostawid  je 
niewypełnione do kooca – na głębokośd ok. 1 cm. 
 

background image

 | 12 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Materiały: 

 

deski szalunkowe (deskowanie) 

 

beton B20 i B7,5 

 

pręty ze stali o średnicy 14 mm, st. A-HI, 34GS 

 

pręty ze stali o średnicy 6 mm, st. A-O, StOS 

 

drut wiązałkowy 

 

bloczki fundamentowe, betonowe BETAX (38 x 24 x 12 cm) 

 

Zasypywanie  fundamentów  należy 
przeprowadzid 

niezwłocznie 

po 

zakooczeniu 

prac 

budowlanych 

związanych z fundamentami, czyli po 
usunięciu 

deskowania 

oraz 

wykonaniu 

izolacji 

przeciwwilgociowej.  Do  zasypania 
ław  fundamentowych  można  użyd 
ziemię z wykopów (pozostawioną na 
odkład).  Należy  jednak  pamiętad,  że 
nie 

wolno 

używad 

gruntów 

zawierających 

zanieczyszczenia 

organiczne,  bo  mogą  spowodowad 
korozję  betonu  i  zbrojenia.  Na 

koniec  zadbad,  aby  grunt  był  zagęszczony  mechanicznie,  warstwami  o  grubości  nie  wiekszej  niz 
20cm.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 13 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

5.  IZOLACJE PRZECIWWILGOCIOWE (PRZECIWWODNE) 

Do  robót  izolacyjnych  zaliczamy  wykonanie  izolacji  poziomych  przeciwwilgociowych 

fundamentów,  pionowych  izolacji  ścian  zewnętrznych  (fundamentów),  podłogi  na  gruncie  oraz 
dachu. 

 

Izolacja pozioma zapobiega kapilarnemu podciąganiu wilgoci z gruntu. Stosuje się ją zwykle 
na  dwóch  poziomach.  Dolną  izolację  poziomą  układa  się  na  ławie  fundamentowej  pod 
ścianami  piwnicznymi  łącząc  z  zewnętrzną  izolacją  pionową  ścian  fundamentowych.  Górną 
izolację  poziomą  układa  się  na  ścianie  fundamentowej  łącząc  ją  z  izolacją  poziomą  pod 
posadzką parteru. 

 

Izolacja  pionowa  zapobiega  przenikaniu  wilgoci  (izolacja  przeciwwilgociowa)  lub  wody 
(izolacja przeciwwodna) z gruntu przez zewnętrzne ściany fundamentowe. Izolacja pionowa 
powinna  byd  zabezpieczona  przed  uszkodzeniami  mechanicznymi  związanymi  z  naporem 
ziemi  zasypowej  i  przed  uszkodzeniami  w  strefie  cokołowej.  Zabezpieczenie  takie  może 
stanowid materiał termoizolacyjny do stosowania w styku z gruntem (na zewnętrznej stronie 
izolacji przeciwwodnej) lub dystansowa membrana polietylenowa. 

Materiały do izolacji: 
 

o  Remmers 

K2 

Dickbeschichtung 

– 

dwuskładnikowa, 

grubowarstwowa 

powłokahydroizolacyjna wraz z mieszadłem kotwicowym. 

o  Płyty styropianowe Radoprzem EPS100 – 036 – (grubośd 6mm) 
o  Klej  do  płyt  styropianowych  –  Styrbit 

Megabitum 

Materiał Remmers K2 Dickbeschichtung nakłada 
się  w  dwóch  warstwach  na  zagruntowane  podłoże, 
w  przypadku  gruntowania  preparatem  Kiesol 
powierzchnia  musi  byd  matowo  wilgotna  a  w 
przypadku 

stosowania 

preparatu 

Remmers 

Schutzanstrich 3K  całkowicie wyschnięta,  względnie 
na  całkowicie  wyschniętą  szpachlówkę  drapaną. 
Drugą warstwę hydroizolacji nakłada się wtedy, gdy 
pierwsza 

warstwa 

nabierze 

odporności 

na 

uszkodzenie.  Należy  przestrzegad  minimalnego 
zużycia  materiału  dla  poszczególnych  przypadków 
obciążenia  wodą,  kontrolowad  w  stanie  świeżym  a 
dla  przypadków  obciążenia  spiętrzającą  się  wodą 
przesiąkającą 

oraz 

wodą 

napierającą 

dokumentowad.  Również  w  obszarze  fasety 
uszczelniającej, dla zapewnienia całkowitego wyschnięcia, należy nakładad tylko warstwę o zalecanej 
grubości. 

Wspomniany materiał stosujemy zarówno do izolacji pionowej jak i poziomej (na dwóch 

wysokościach). 
 

background image

 | 14 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Po  całkowitym  wyschnięciu  wcześniejszego  preparatu 

zajmujemy się przyklejeniem płyt  styropianowych do zewnętrznych 
ścian  fundamentowych  (bloczki  betonowe  BETAX).  Klej  nakłada  się 
kielnią  (na  płycie  kilka  placków  o  średnicy  8-12  cm  oraz 
trzycentymetrowe  pasmo  na  obwodzie)  lub  rozprowadza  się  pacą 
ząbkowaną (warstwa na całej powierzchni mierząca ok. 1 cm). Masa 
klejąca  powinna  pokrywad  co  najmniej  40%  powierzchni  płyty. 
Klejenie płyt można wykonywad przez około 20 minut od nałożenia 
masy.  Korekta  ich  położenia  jest  możliwa  w  ciągu  10  minut.  Płyty 
układa  się  poziomo  (wzdłuż  dłuższej  krawędzi),  z  zachowaniem 
mijankowego układu spoin pionowych. Płyt nie powinno się łączyd   
w  miejscach  pęknięcia  podłoża  oraz  na  przejściach między  różnymi 
materiałami ściennymi. Płyty powinny dokładnie do siebie przylegad. 
Ewentualne  szpary  powyżej  2  mm  należy  wypełnid  paskami 

styropianu lub pianką  poliuretanową  (w  szparach nie może 
znajdowad  się masa klejąca). Po 1-3 dniach od przyklejenia 
płyt  należy  zacząd  kołkowanie  styropianu.  Na  1  m2 stosuje 
się  co  najmniej  4-5  kołków.  Długośd  łączników  zależy  od 
rodzaju  podłoża  oraz  grubości  materiału  izolacyjnego. 
Głębokośd  zakotwienia  w  podłożu  powinna  wynosid  co 
najmniej  6  cm.  Następną  czynnością  jest  zbrojenie.  Przed 
jego  wykonaniem  należy  dokładnie  wyrównad  płyty 
styropianowe, przecierając je pacą z papierem ściernym lub 
tarką  metalową.  Na  oczyszczone  podłoże  nakłada  się 
warstwę  kleju,  w  którą  natychmiast  wtapia  się  napiętą 
siatkę  zbrojącą  z  włókna  szklanego  (o  gramaturze  145 
g/m2).  Zatopiona  siatka  powinna  byd  całkowicie  niewidoczna  i  nie  przylegad  bezpośrednio  do 
styropianu.  Pasy  siatki  zbrojącej  układa  się  na  zakład  szerokości  ok.  10  cm  (zakłady  nie  mogą 
pokrywad się ze spoinami między płytami styropianowymi). Na narożnikach budynku siatka powinna 
zachodzid z obu stron na minimum 10 cm. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 15 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

6.  ROBOTY MUROWE 

 
Pustaki ścienne  
 

 

Pustak ścienny przeznaczony do budowy ścian nośnych zewnętrznych 

 

 

Parametry: 
Wymiary 440 x 248 x 238 mm 
Masa ok. 18kg/szt. 
Zużycie 16 szt./m2 
Zużycie zaprawy 30l/m2 
Klasa wytrzymałości 7,5 
Współczynnik przenikania ciepła U=0,26* W/m2 
*zaprawa termoizolacyjna Porotherm TM 
 

 

Pustak ścienny przeznaczony do budowy ścian nośnych wewnętrznych 

 

Parametry: 
Wymiary 250 x 373 x 238 mm 
Masa ok. 18kg/szt. 
Zużycie 10,7 szt./m2 
Zużycie zaprawy 16l/m2 
Klasa wytrzymałości 10 i 15 
Współczynnik przenikania ciepła U=1,03* W/m2 
  

background image

 | 16 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

Pustak  ścienny  przeznaczony  do  budowy  ścian  działowych/osłonowych,  murowanych  na 
cienką spoinę  

 

 

Parametry: 
Wymiary 80 x 498 x 238 mm 
Masa ok. 9 kg/szt. 
Zużycie 8 szt./m2 
Zużycie zaprawy 5l/m2 
Klasa wytrzymałości 10  
Współczynnik przenikania ciepła U=2,33* W/m2 
 

Przed  rozpoczęciem  prac  murarskich  należy  sprawdzidpoziomy  we  wszystkich  narożnikach 

budynku. W tym celu wskazane jest rozmieszczenie łat, które pozwolą na naniesienie i zaznaczenie 
potrzebnych nam poziomów  

 

Po  położeniu  izolacji  przeciwwilgociowej  na  ścianach 

fundamentowych  należy  przystąpid  do  robót  murowych. 
Podczas  murowania  przy  użyciu  zaprawy  ciepłochłonnej 
temperatura  otoczenia  nie  może  byd  niższa  niż  +5°C.  Do 
murowanie  zewnętrznych  ścian  jednowarstwowych  użyta 
zostanie  gotowa  zaprawa  ciepłochronna  Porotherm  TM. 
Porotherm  TM  to  lekka  zaprawa  produkowana  na  bazie 

perlitu. Zastosowanie jej poprawia izolacyjnośd cieplną muru o ok. 15% oraz zapewnia jednorodnośd 
termiczną  przegrody. Użycie zaprawy termoizolacyjnej  niweluje  również ewentualne  skutki błędów 
wykonawczych. Można przygotowywad ją w betoniarce lub za pomocą ręcznego wolnoobrotowego 
mieszadła,  trzymając  się  zaleceo  podanych  na  opakowaniu.  Ważne  jest,  by  zaprawa  miała  
odpowiednią  konsystencję.  Zbyt  płynna  będzie  ściekad  w  otwory  pustaków,  a  zbyt  gęstą  trudno 
będzie rozprowadzid. Ziarna kruszywa nie mogą byd zbyt duże i ostre, bo mogłyby uszkodzid izolację 
przeciwwilgociową. 
 
Poziomowanie podłoża. 

Podłoże  pod  pierwszą  warstwę  pustaków  musi  byd  równe.  Trzeba  je  wypoziomowad,  aby 

uniknąd  spotęgowania  odchyleo  podczas  murowania.  Można  to  zrobid  przy  użyciu  poziomicy 
wężowej albo zapomocą niwelatora. 
 
 

background image

 | 17 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Przygotowanie pustaków. 

Przed rozpoczęciem murowania zwilżyd pustaki, co pozwala zapobiec 

zbyt  szybkiemu  oddawaniu  wody  przez  zaprawę.  Odpowiednia  ilośd  wody 
niezbędna jest do  prawidłowego wiązania zaprawy murarskiej  i do tego, by 
po  zakooczeniu  procesu  wiązania  miała  ona  odpowiednią  wytrzymałośd. 
Szczególnej  staranności  należy  dołożyd  w  przypadku  murowania  w  okresie 
wysokich  temperatur.  Wówczas  wskazane  jest  nawet  zdjęcie  z  palety  folii 
ochronnej  i  polewanie  pustaków  strumieniem  wody.  W  przypadku 
temperatur  niższych  dopuszczalne  jest  zwilżanie  tylko  samej  płaszczyzny 

stykającej się z zaprawą. 
Pierwsza warstwa zaprawy. 

Należy zacząd od ułożenia warstwy wyrównawczej, którą wykonad 

trzeba  z  zaprawy  murarskiej  rozłożonej  równomiernie  na  całej  szerokości 
muru.  W  przypadku  murowania  pustaków  na  fundamencie  warstwę 
wyrównawczą układa się na poziomej izolacji przeciwwilgociowej z papy lub 
specjalnych  folii  izolacyjnych.  Po  wypoziomowaniu  podłoża,  zwilżeniu 
pustaków i przygotowaniu zaprawy można przystąpid do murowania. 
 
 

Murowanie 

Murowanie ścian zewnętrznych rozpoczyna się od narożników. 

Zależnie 

od 

rodzaju 

pustaków 

przeznaczonych 

na 

ściany 

jednowarstwowe,  narożnik  trzeba  wykonad  przy  użyciu  elementów 
uzupełniających:  połówkowych  i  narożnikowych  (Porotherm  44  P+W, 
Porotherm  44  Si.  Trzeba  pamiętad  o  naniesieniu  zaprawy  na  boczną 
powierzchnię  pustaka,  dostawianego  w  narożu  do  powierzchni 
czołowej  pustaków,  ułożonych  prostopadle.  Po  ułożeniu  pustaków  sprawdza  się  poziom  warstwy  i 
lekko dobija pustaki gumowym młotkiem. 
 
Kolejne warstwy narożników 

W każdym narożniku należy ułożyd 

minimum  trzy  warstwy  pustaków  zanim 
wypełni  się  odcinki  ścian  pomiędzy  nimi. 
Pustaki w  narożnikach muszą byd ułożone 
naprzemiennie. Należy zadbad o uzyskanie 
jednakowego  poziomu  kolejnych  warstw 

pustaków we wszystkich narożnikach 
Sprawdzanie pionu 

Kontrolę 

pionowego 

wykonania 

muru 

powinno 

się 

przeprowadzad  przy  użyciu  poziomicy,  po  ułożeniu  każdej  kolejnej 
warstwy pustaków w narożniku. Kontrolę poziomego ułożenia pustaków 
pomiędzy narożnikami, umożliwi rozciągnięcie sznurka murarskiego 
 
 
 

background image

 | 18 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Łączenie poziome 

Budowanie  w  systemie  Porotherm  nie  wymaga  wykonywania 

pionowej  spoiny  pomiędzy  pustakami.  Niezbędna  jest  jedynie  spoina 
pozioma.  Zaprawy  używa  się  więc  tylko  do  łączenia  kolejnych  warstw 
pustaków, nakładając ją kielnią murarską, koniecznie równomiernie, na całą 
górną  powierzchnię  już  ułożonej  warstwy  elementów.  Grubośd  warstwy 
zaprawy po wmurowaniu pustaków powinna wynosid 8 -15 mm, optymalnie 
12  mm,  co  pozwala  na  zachowanie  modułu 
wysokości  (wys.  pustaka  +  gr.  warstwy 
zaprawy) równego 250 mm.    Zaprawę  należy 
układad na całej szerokości muru. 

 
Łączenie pionowe 

Pustaki  kolejno  wmurowywane  w  warstwę  łączy  się  ze  sobą 

tylko  na  pióro  i  wpust.  Ich  boczne    powierzchnie  są  tak 
wyprofilowane, 

że 

połączenie 

to 

zapewnia 

odpowiednią 

wytrzymałośd i szczelnośd muru. Aby uniknąd zrolowania się zaprawy, 
pustaki  trzeba  wsuwad  od  góry  w  wyprofilowania  już  ustawionych 
elementów i dopiero potem dociskad do zaprawy. 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 

background image

 | 19 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Ustawianie pustaków. 

 

Podczas murowania ścian należy wykorzystad sznurek murarski, który rozpina się pomiędzy 

gotowymi  narożnikami.  Ułatwia  on  zachowanie  jednego  poziomu  dla  wszystkich  pustaków 
układanych w warstwie. Ustawienie pustaka dopasowuje się do wysokości sznurka i ułożenia innych 
pustaków, korzystając przy tym z gumowego młotka. 
 
Ściana pomiędzy narożnikami. 

 
Wykonuje się ją dopiero, gdy 
w  narożnikach  ułożone  są 
pierwsze  warstwy  pustaków. 
Wcześniej  trzeba  sprawdzid, 
czy  poziom  pustaków  w 
narożnikach  jest  identyczny. 
Trzeba  użyd  do  tego  pionowych  łat  z  naniesionymi  poziomami  kolejnych  warstw.  Murowanie 
kolejnych warstw ściany zawsze rozpoczyna się od narożników. 
 
 
 
 

background image

 | 20 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Przewiązania w murze. 

Pustaki  układa  się  w  kolejnych  warstwach  w  sposób  zapewniający 

prawidłowe ich przewiązanie. Spoiny pionowe w sąsiadujących ze sobą warstwach 
w  żadnym  wypadku  nie  mogą  się  pokrywad,  lecz  muszą  byd  przesunięte  o  co 
najmniej 0,4 h (gdzie h jest wysokością pustaka) tj. o 10 cm. O ile jest to możliwe, 
zaleca się wykonanie przewiązania poprzez przesunięcie wynoszące pół pustaka w 
dwóch sąsiadujących warstwach muru. W przypadku ściany Porotherm o 
niemodularnej  długości  (tj.  różnej  od  n  x  12,5  cm)  konieczne  jest  stosowanie 
elementów uzupełniających w postaci pustaków docinanych, które zaburzają 
regularny układ przewiązao w murze i powodują mniejsze, niż 10 cm przewiązanie. 
Przewiązanie elementu murowego uzupełniającego nie może byd jednak mniejsze 
niż 4 cm. 

Przewiązania  takie  nie  powinny  pokrywad  się  ze  sobą  w  kolejnych  warstwach.  Pustaki 

docinane  należy  wmurowywad  w  miarę  możliwości  w  środkowej  części  ściany,  a  nie  przy  jej 
krawędziach.  Ewentualne  ubytki  pustaków  w  ścianach  jednowarstwowych  należy  przed 
tynkowaniem uzupełnid ciepłochronną zaprawą murarską Porotherm TM. 
 
Łączenie ściany zewnętrznej i wewnętrznej nośnej. 

Wewnętrzną  ścianę  nośną  z  pustaków  Porotherm  należy 

budowad  równocześnie  ze  ścianą  zewnętrzną.  Łączy  się  je  ze  sobą 
wpuszczając  w  co  drugiej  warstwie  pustak  ściany  wewnętrznej  na 
głębokośd  10  -  15  cm  w  ścianę  zewnętrzną.  Połączenie  musi  byd 
ocieplone  5-cm  warstwą  styropianu.  Materiał  ten  rekompensuje 
lokalne  zwiększenie  przewodności  termicznej  ściany  spowodowane 

większą  przewodnością  termiczną  pustaków  ścian  wewnętrznych  nośnych.  W  pozostałych 
warstwach pierwszy pustak ściany wewnętrznej wystarczy dostawid do ściany zewnętrznej i połączyd 
z nią zaprawą murarską. 
 
Łączenie ściany zewnętrznej i działowej. 

Ściany buduje się po wymurowaniu ścian nośnych (zewnętrznych i 

wewnętrznych),  jednak  trzeba  wcześniej  zamontowad  w  nich  stalowe 
kotwy  ocynkowana.  Posłużą  one  jako  łączniki  pomiędzy  ścianą  nośną  a 
działową.  Jednym  koocem  powinny  byd  zatopione  w  zaprawie  tworzącej 
poziomą  spoinę  ściany  nośnej,  a  drugim  –  w  poziomej  spoinie  ściany 
działowej.  Po  wymurowaniu  ściany  działowej  ewentualną  szczelinę 
pomiędzy  ścianą  a  stropem  (1  do  2  cm)  wypełnia  się  zaprawą  murarską  lub  pianką  montażową. 
Ściany wewnętrzne (nośne oraz działowe) muruje się na zaprawie zwykłej. Po zakooczeniu dnia pracy 
zaleca  się  zabezpieczenie,  np.  folią  lub  papą  ostatniej  warstwy  pustaków  i  świeżej  zaprawy. 
Zapobiega to rozmywaniu zaprawy przez deszcz. Należy  również  chronid "koronę" już wykonanego 
muru  przed  opadami  atmosferycznymi.  W  szczególności  należy  unikad  sytuacji,  w  której  wody 
opadowe dostają się w drążenia pustaków i zawilgacają od wewnątrz ścianę. 
 
 
 
 

background image

 | 21 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Docinanie pustaków. 

Jeśli  ściany  budynku  nie  mają  modułowych  rozmiarów 

pozwalających  na  wykonanie  ich  tylko  z  pełnych  elementów, 
pojedyncze  pustaki  układane  w  kolejnych  warstwach  ściany  lub 
bezpośrednio  pod  stropem  trzeba  będzie  przyciąd.  Do  cięcia  należy 
użyd ręcznej pilarki brzeszczotowej z napędem elektrycznym. 
 

Wmurowanie dociętych elementów. 

Pustaki  docięte  powinno  się  wmurowywad  w  środkowej  części 

ściany,możliwie  jak  najdalej  od  jej  narożników.  Układając  je  w  kolejnych 
warstwach,  trzeba  pamiętad  o  przesunięciu  spoiny  pionowej  -  w  tym 
wypadku wynosi ono minimum 4 cm względem spoiny w sąsiedniej warstwie 
pustaków.  Niezbędne  jest  przy  tym  wypełnienie  zaprawą  pionowych 
połączeo  pomiędzy  pustakami  dociętymi  a  pełnowymiarowymi.  Przy 
wykonywaniu zewnętrznych ścian jednowarstwowych nie należy uzupełniad 
przerw  bądź  ubytków  w  murze  elementami  o 
większej  przewodności  cieplnej,  np.  cegłami 
pełnymi.  Przy  murowaniu  filarów  należy  dążyd 

do stosowania pustaków nieprzycinanych.  
Zaprawa w pionie. 

Wykonanie pionowych spoin z zaprawy jest konieczne w kilku szczególnych miejscach ściany. 

Są to nie tylko połączenia dociętych pustaków z pełnowymiarowymi, ale także wszystkie połączenia, 
w których wyprofilowana na pióro i wpust boczna powierzchnia jednego pustaka musi byd zespolona 
z  gładką  czołową  powierzchnią  innego,  na  przykład  w  narożach  i  skrzyżowaniach  ścian.  Spoiny 
pionowe niezbędne są również przy łączeniu narożnych elementów kieszeniowych. 

Pustaki połówkowe. 

Zastosowanie 

pustaków 

połówkowych 

usprawnia 

przyśpiesza  wykonywanie  otworów  na  okna  i  drzwi,  które  trzeba 
projektowad w module. Eliminuje to koniecznośd docinania pustaków. 
 
Wykonywanie bruzd. 

Aby  wykonad  bruzdy  pod  przewody  instalacyjne,  trzeba 

zrobid  w  ścianie  dwa  równoległe  nacięcia  piłą  tarczową.  Potem  za 
pomocą  młotka  i  przecinaka  wybija  się  fragment  pustaka  pomiędzy 
nacięciami.  W  powstałą  bruzdę  można  wkładad  rury  instalacji 
wodnej,  kanalizacyjnej  lub  centralnego  ogrzewania.  Przewody 
instalacji  elektrycznej  układa  się  na  powierzchni  ścian  i  przykrywa 
tynkiem. 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 22 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Montaż nadproża Porotherm 23.8 
 
 
Parametry 
Wysokosc 238mm 
Szerokośd 70mm 
Długosd  1000-3250co 250 mm 
Masa  ok. 36 kg/mb 
 
 

Belki nadprożowe Porotherm 23.8 nie wymagają nadmurowania, gdyż 

charakteryzują się dużą wytrzymałością i po oparciu na murze od razu pełnią 
funkcję nośną.  

Wykonuje się je z gotowych belek nadprożowych, tzw. wysokich, nad 

otworami  drzwiowymi  i  okiennymi,  zarówno  w  ścianach  zewnętrznych  jak  i 
wewnętrznych.  Belki  ustawia  się  węższą  stroną  na  warstwie  zaprawy 
cementowej o grubości 12 mm. 
 
 
 

 
Wkładka termoizolacyjna. 

Nadproże  w  ścianie  zewnętrznej  musi  mied  ocieplenie, 

dlatego  pomiędzy  belkami  (czterema  lub  pięcioma,  zależnie  od 
grubości  ściany)  trzeba  umieścid  wkładkę  termoizolacyjną 
grubościod  10  cm.  Zaraz  po  zmontowaniu  na  ścianie  zestaw  belek 
powinno  się  mocno  skręcid  drutem  wiązałkowym  -  ze  względów 
bezpieczeostwa, aby nadproże nie spadło z muru. 
Zalety nadproża. 

Wielką zaletą belek nadprożowych Porotherm 23.8 jest to, że 

po oparciu na murze od razu pełnią funkcję nośną. Ponadto w prosty 
sposób zapewniają ciągłośd warstwy ściany, ponieważ wysokośd belek 
nadprożowych 

jest 

równa 

wysokości 

pustaków  ściennych, 

a grubośd nadproża można dokładnie dopasowad do 
grubości ściany. Ceramiczna powierzchnia nadproża i 
ściany tworzą jednorodne i równe podłoże pod tynk, 
co  zapobiega  jego  spękaniu  na  styku  podłoża  ze 
ścianą. 
 
 
 
 

background image

 | 23 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Zalety systemu Porotherm. 
 

Wykonanie 1m2 ściany jednowarstwowej z pustaków Porotherm 
powinno  zająd  około  jednej  godziny.  Buduje  się  ją  szybciej  niż  w 
innych  technologiach  dzięki  dużym  wymiarom  pustaków  oraz 
połączeniom na pióro i wpust, które pozwalają uniknąd wykonywania 
spoin pionowych  z zaprawy. 1 m2 muru tozaledwie 16 pustaków  i 4 
spoiny  poziome.  Prace  usprawnia  także  użycie  gotowych  belek 
nadprożowych  i  innych  elementów  systemu  Porotherm.  Po 

zakooczeniu prac murarskich możemy przystąpid do montażu stropu. 
 
Materiały potrzebne do robót murarskich: 

 

Pustaki: 

o  Porotherm 44 Si (ściany zewnętrzne nośne); 
o  Porotherm 25 P+W (ściany wewnętrzne nośne); 
o  Porotherm 8 P+W (ściany działowe) 

 

Nadproża Porotherm 23,8 

 

Zaprawa Porotherm TM 

 

Zaprawa zwykła murarska 

 

Betoniarka 

 

Gumowy młotek 

 

Kielnia murarska 

 

Poziomica 

 

Sznurek murarski 

 

Łaty 

 

Styropian (gr. 5cm) 

 

Ręczna pilarka brzeszczotowa z napędem elektrycznym 

 

Młotek 

 

Przecinak 

 

Wkładka termoizolacyjna (gr. 10cm) 

 

Drut wiązałkowy 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 24 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

7.  TECHNOLOGIA WYKONANIA STROPÓW 

 
Układanie stropu Porotherm: 

Wykonuje się go z gotowych elementów - belek nośnych i 

pustaków ceramicznych - które doskonale pasują do elementów 
ściennych. Dzięki temu projektowanie i układanie stropu jest szybkie 
i proste. 
 
 

 

 
Układanie zaprawy.  

Roboty  montażowe  rozpoczyna  się  od  nałożenia  na  górną 

powierzchnię ścian, warstwy zaprawy cementowej M10 o grubości 
minimum 2 cm. Powinna mied ona dośd gęstą konsystencję, aby nie 
wciekała  w  drążenia  pustaków.  Zaprawę  układa  się  na  całej 
szerokości żelbetonowego wieoca, który 
zostanie wykonany później. 
 
Montaż belek stropowych.  

Belki  Porotherm  są  to  elementy  nośne  stropu  wykonane  z  kształtek  ceramicznych 

wypełnionych  betonem  z  odpowiednim  zbrojeniem.  Belki  opiera  się  na  tak  zwanych  podporach 
stałych,  czyli  ścianach  lub  podciągach. 
Głębokośd  oparcia  belki  na  murze  to 
12,5 cm. Po ułożeniu belek stropowych 
kontroluje  się  ich  poziome  ułożenie, 
bądź  w  przypadku  belek  o  większych 
długościach 

dostosowanie 

do 

poziomów 

odpowiadających 

odwrotnej 

strzałce 

ugięcia 

tzw. 

"wypiętrzenie", tj. D=1,0 - 3,3 cm. Jest 
to  czynnośd  gwarantująca  uzyskanie 
nośności  stropu  zgodnych  z  podanymi 
przez 

producenta."Wypiętrzenie" 

ogranicza również ugięcie stropu, które powstanie podczas jego eksploatacji.  
Daje to w rezultacie efekt płaskiego sufitu. Pod belkami należy ustawid odpowiednie podpory 

background image

 | 25 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

montażowe  (podwalina,  stemple  stalowe  lub 
drewniane,  belki  podporowe).  Zapobiegną  one 
odkształceniom belek podczas układania pustaków i 
betonowania  stropu.  Ustawia  się  zgodnie  z 
projektem montażu stropu, na stabilnym podłożu, w 
równych  odstępach.  Podpora  montażowa  powinna 
składad się z podwaliny (np. deski o grubości dwóch 
cali),  stempla  stalowego  z  regulacją  wysokości  lub 
stempla  drewnianego  oraz  belek  podporowych 
systemowych.  Zaleca  się  stosowanie  regulowanych 
podpór 

stalowych 

własnymi 

rozporami 

stabilizującymi  ich  pozycję.  Podpory  montażowe 
ustawia się prostopadle do belek stropowych wzdłuż 
ich  osi,  w  rozstawie  nie  większym,  niż  1,8  m.  Belki 
podporowe  należy  podpierad  (stemplowad),  w 
kierunku  prostopadłym  do  osi  belek  stropowych,  w 
rozstawie 1,5 m. 

Liczba  podpór  montażowych  zależy  od 

rozpiętości stropu w świetle podpór stałych (np. ścian) i wynosi: 

o  przy rozpiętości do 3,6 m - 1 podpora, 
o  przy rozpiętości powyżej 3,6 m do 5,4 m - 2 podpory, 

Ponadto należy ustawid dodatkowe, skrajne podpory montażowe bezpośrednio przy licu ściany 

(podporze  stałej).  Podpory  stałe  (np.  ściany)  poziomuje  się  po  ich  wykonaniu,  układając  warstwę 
gęstoplastycznej  zaprawy na  całej  szerokości  wieoca,  zabezpieczając  w  ten  sposób  pustaki  ścienne 
przed wciekaniem betonu w ich drążenia.  
 

 

Sprawdzanie rozstawu. 
 
  

Aby  sprawdzid,  czy  belki  są  prawidłowo  rozstawione,  układa  się  pomiędzy  nimi  na  próbę 

pustaki  stropowe  -  po  jednym  przy  każdym  koocu  belek.  Pomimo  dużych  rozmiarów,  pustaki  są 
lekkie,  więc  bez  problemu  można  je  ręcznie  przenosid.  W  dodatku  właśnie  dzięki  ich  dużym 
rozmiarom  wypełnienie  stropu  zajmie  niewiele  czasu.  Podczas  montażu  belek  stropowych  może 
zaistnied  sytuacja,  w  której  odległośd  między  belką  a  ścianą  będzie  mniejsza  od  szerokości 
modularnej pustaka. 

background image

 | 26 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

W takim przypadku przerwę pomiędzy skrajną belką a licem ściany (wieoca) wypełnid można 

w jeden z następujących sposobów: 

o  układając przycięte pustaki stropowe, 
o  układając kolejną dodatkową belkę stropową, 
o  deskując od dołu przerwę i wypełniając ją betonem. 

W  przypadku  przycinania  pustaków  stropowych,  maksymalna  odległośd  osi  skrajnej  belki 

stropowej  od  lica  ściany  powinna  zapewniad  minimalną  głębokośd  oparcia  pustaka  stropowego  na 
ścianie, tj. 25 mm. Ta maksymalna odległośd wynosi: 
- dla stropu o rozstawie osiowym 625 mm – 500 mm, 
- dla stropu o rozstawie osiowym 500 mm – 375 mm. 
 
Układanie pustaków stropowych. 

 

Czołowe  powierzchnie  pustaków  skrajnych  muszą  przylegad  do  wieoców,  podciągów  czy 

żeber rozdzielczych stropu, zaleca się zadeklowad, czyli zamknąd drążenia zaprawą. Pustaki te układa 
się  jako  pierwsze.  Dopiero  potem  można  wypełniad  pozostałą  powierzchnię  stropu  pomiędzy 
belkami, dostawiając do siebie kolejne pustaki. 
Żebro rozdzielcze. 
 

W  celu  wzmocnienia  konstrukcji  oraz  wyeliminowania  tzw. 

„klawiszowania  belek”,  należy  wykonad  jedno  żebro  rozdzielcze, 
przebiegające  w  poprzek  belek  stropowych,  przez  całą  szerokośd 
stropu. Do wykonywania żebra rozdzielczego można stosowad pustaki 
stropowe  Porotherm  o  wysokości  80  mm,  co  pozwala  na  uzyskanie 
jednolitej, ceramicznej dolnej powierzchni stropu. 

Osłona wieoca. 

Na  jednowarstwowych  ścianach  zewnętrznych  Porotherm, 

zamiast  zewnętrznego  deskowania  wieoca  stropowego  wykonuje  się 
obmurowanie z pustaków Porotherm 11.5 P+W, co znacznie ułatwia i 
przyśpiesza  prace  montażowe.  Pustaki  muruje  się  jedną  warstwą  na 
równi z licem ściany zewnętrznej. Ponieważ ich boczne powierzchnie 
mają  wyprofilowane  pióra  i  wpust,  zaprawą  nie  wypełnia  się  spoiny 

pionowej. Nanosi się ją równą warstwą tylko na podłoże, a pustaki wsuwa od góry w wyprofilowania 

background image

 | 27 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

już ustawionych elementów a następnie dociska do zaprawy. 
 
Pomosty robocze. 

Ze  względów  bezpieczeostwa  należy  korzystad  z  pomostów 

roboczych,  które  bardziej  równomiernie  rozłożą  naprężenia.  Wykonuje 
się je  z desek,  których grubośd powinna wynosid  przynajmniej 1,5 cala. 
Deski  rozkłada  się  prostopadle  do  kierunku  ułożenia  belek  nośnych,  w 
kilku  miejscach  na  całej  szerokości  stropu.  Nie  należy  stawad  na 
pustakach stropowych lub obciążad ich punktowo. 
 
Zbrojenie żeber. 

Zbrojenie  żebra  rozdzielczego  stanowią  dwa  pręty, 

poprowadzone jeden górą a drugi dołem, bez odgięd, średnicy 14 mm 
ze stali A-III, spięte strzemionami o średnicy 4,5 mm o rozstawie 0,5 
m. Kooce prętów muszą byd wprowadzone w wieniec i odpowiednio 
w  nim  zakotwione.  Zbrojenie  dolne  żeber  rozdzielczych  należy 
wprowadzid  w  głąb  wieoca  lub  podciągu  na  głębokośd  nie  mniejszą, 

niż 10 średnic tego zbrojenia, natomiast długośd zakotwienia zbrojenia górnego w wieocu powinna 
byd nie mniejsza, niż 0,5 m. 
 
Zbrojenie wieoca 

Wieniec  to  żelbetonowy  element  na  zakooczeniu  ścian  każdej  z 

kondygnacji, który wzmacnia połączenie stropu ze ścianami. Jego zadaniem 
jest  przeniesienie  poziomych  obciążeo  ze  stropu  oraz  wzmocnienie 
konstrukcji  budynku.  Zbrojenie  wieoca  musi  byd  wykonane  zgodnie  z 
projektem konstrukcyjnym stropu, na przykład z czterech prętów stalowych 
klasy  A-III  o  średnicy  najczęściej  od  12  do  16  mm  (zależnie  od  rozpiętości 
stropu). Pręty układa się pomiędzy polem stropowym a ociepleniem wieoca, 
ułożonym  przy  obmurowaniu  z  pustaków  tak,  aby  po  zabetonowaniu 
wieniec tworzył opaskę spinającą mury. 
 
Ocieplenie wieoca. 

Aby  zapewnid  izolacyjnośd 

termiczną  ścian  zewnętrznych  w 
miejscu  wykonania  wieoca,  wieniec 
trzeba 

ocieplid. 

tym 

celu 

odpowiednio przycięte pasy materiału 
termoizolacyjnego 

wkłada 

się 

pomiędzy  osłonę  wieoca  a  jego 
zbrojenie.  Warto  zwrócid  uwagę,  aby 
czynnośd  tę  wykonad  dokładnie  -  w 
miejscach połączeo nie będą wówczas 
tworzyły się mostki termiczne. 
 
 

background image

 | 28 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Betonowanie stropu. 
 
Po sprawdzeniu poprawności: 

 

rozmieszczenia podpór montażowych, 

 

ułożenia belek i pustaków stropowych, 

 

wypoziomowania  belek  stropowych,  bądź 
nadania im odwrotnej strzałki ugięcia, 

 

zmontowania 

zbrojenia 

wieoców, 

żeber 

rozdzielczych, zbrojenia podporowego,zbrojenia 
przy otworach w stropie itp., 

 

usunięciu zanieczyszczeo (liści, trocin, itp.), 

 

zwilżeniu (zmoczeniu) elementów stropowych, 

można przystąpid do betonowania stropu. 

Szczególną uwagę należy zwrócid na dokładne wypełnienie mieszanką betonową wszystkich 

elementów stropu (belki, żebra, wieoce). Beton podawany przy pomocy pompy należy rozprowadzid 
równomiernie  po  powierzchni,  nie  dopuszczając  do  miejscowego  gromadzenia.  Grubośd  warstwy 
nadbetonu należy kontrolowad przy pomocy sondy lub ryg (listew, rur) umożliwiających „ściąganie” 
nadmiaru betonu i uzyskanie podanej przez  producenta grubości warstwy. W trakcie betonowania 
należy pobrad próbki betonu i kontrolowad jego jakośd wg PN-EN 206-1 "Beton częśd 1: Wymagania. 
właściwości,  produkcja  i  zgodnośd".  Do  betonowania  stropu stosuje  się  beton  klasy  nie  niższej,  niż 
C16/20. 
 
Pielęgnacja stropu 

Po zakooczeniu betonowania strop należy pielęgnowad, szczególnie w okresie 

podwyższonych lub obniżonych temperatur powietrza.  
 
Pielęgnacja stropu polega na: 

o  zwilżaniu wodą powierzchni betonu w podwyższonych temperaturach, 
o  osłanianiu powierzchni betonu, np. matami w obniżonych temperaturach. 

Otwory w stropie 

Niewielkie otwory (np. na rury wod.-kan., 

c.o. lub przewody elektryczne) można wykonywad 
nawiercając strop po jego wykonaniu lub poprzez 
rozsunięcie  pustaków  podczas  montażu  stropu 
oraz ewentualne wykonanie deskowania i wylewki 
uzupełniającej.  Większe  otwory  w  stropie  (np.  na 
zintegrowane  ciągi  przewodów  wentylacyjnych 
lub dymowych, schody itp.) wykonuje się, stosując 
tzw.  „wymiany”  o  wymiarach  i  zbrojeniu  według 
dokumentacji 

technicznej, 

często 

wykorzystaniem pustaków stropowych Porotherm 

background image

 | 29 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

o wysokości 80 mm. W tym przypadku jako pierwsze układa się belki stropowe przy krawędzi otworu 
i odmierza się od nich – w obu kierunkach – rozstawienie kolejnych belek. Otwory wykonywad należy 
w pustakach, nie uszkadzając belek stropowych 
 
Rozformowanie stropu 

Do rozformowania stropu, tj. usunięcia podpór montażowych oraz deskowao (wieoców, 

żeber rozdzielczych, itp.) można przystąpid po uzyskaniu przez beton monolityczny co najmniej 80% 
wytrzymałości docelowej (>16 MPa), tj. po min. 14 dniach od betonowania. 
 
Materiały: 

 

Mieszanka betonowa klasy (minimum) C16/20 

 

Belki stropowe Porotherm 

 

Zaprawa cementowa M10 

 

Kielnia murarska 

 

Stemple drewniane, belki podporowe 

 

Deski grubości dwóch cali (ok. 5cm), półtora cali 

 

Pustaki Porotherm (wysokośd 80mm) 

 

Pręty o średnicy 14mm (stal A-III) 

 

Strzemiona o średnicy 4,5mm (stal A-III) 

 

Sonda konduktometryczna 

 

Pompa do betonu 

 
 

 

 
 
 

background image

 | 30 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

8.  ROBOTY CIESIELSKIE 

Na  elementy  konstrukcyjne  przeznaczono  drewno  sosnowe,  którego  wilgotnośd  nie  może 

przekraczad 23%. 

Zaprojektowano  konstrukcje  dachu  płatwiowo-kleszczowąprzy  dachu  dwuspadowym  o 

nachyleniu  42°.  Wiązar  z  drewna  sosnowego  klasy  C-30.  Konstrukcja  oparta  na  dwóch  ścianach 
nośnych  w  rozstawie  osiowym  równym  9m.  i  dwóch  słupach.  Wszystkie  połączenia  ciesielskie 
wykonad na złącza wrębowe i czopy 
Przekroje poszczególnch elementów wiązara: 
Krokiew 

 

8x16 cm 

Płatew   

 

14x20 cm 

Murłaty  

 

14x14 cm 

Miecze   

 

10x10 cm 

Słupy   

 

14x14cm 

 
Deski i łaty podkładu pod pokrycie dachowe 

Deski  podkładu  zazwyczaj  są  dwuprzęsłowe  o  długości  1,4-3,0  m  i  szerokości  8-15  cm.  Z 

reguły  są  układane  w  dotyk  boczny  i  stykowane  do  czoła  na  przemian  na  co  drugiej  podporze 
(krokwi, płatwi). Przy rozstawie podpór 70-85 cm przyjmuje się grubośd desek 19 mm, przy rozstawie 
85-100  cm  grubośd  22  mm,  przy  rozstawie  100-120  cm  grubośd  25  mm.  Łaty  należy  mocowad  do 
każdej podpory (krokwi, górnego pasa wiązara) jednym gwoździem, najlepiej karbowanym do łat, o 
długości równej 3 grubościom łaty. 
 
 

 

background image

 | 31 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Płatwie 

Przejmują one obciążenie połaci dachowej za pośrednictwem krokwi lub podkładu pokrycia i 

przekazują  je  na  swe  podpory  (słupy,  zastrzały,  wiązary).  W  przypadku  wiązarów 
płatwiowokleszczowych  płatwie  ustawia  się  na  słupach  ścian  stolcowych,  a  przy  wiązarach 
rozporowozastrzałowych  lub  bezkrokwiowych  płatwie  ustawia  się  na  zastrzałach  lub  na  górnych 
pasach  wiązarów.  W  dachach  z  poddaszem  użytkowym  płatwie  należy  podprzed  dodatkowo 
ukośnymi  mieczami  usytuowanymi  w  płaszczyźnie  równoległej  do  kalenicy.  Miecze  nie  tylko 
zmniejszają rozpiętośd obliczeniową płatwi, lecz także dodatkowo usztywniają konstrukcję dachu. 
 

 

 
Łączenia wiązarów 

W  wiązarach  ciesielskich  elementy 

nośne  były  dawniej  łączone  na  tradycyjne, 
niestety  pracochłonne  w  wykonaniu  wręby 
różnego  rodzaju;  chod  występowały  w  nich 
łączniki  metalowe,  te  ostatnie  nie  miały 
charakteru  nośnego,  tylko  pomocniczy. 
Obecnie  stosuje  się  z  reguły  specjalnie 
produkowane  złącza  metalowe,  a  wręby  i 
wcięcia są ograniczone do minimum. Ogólnie 
biorąc,  wiązary  mogą  byd  tzw.  pełne  -  z 
krokwiami opartymi na belkach, oraz wiązary 
tzw.  puste  -  z  krokwiami  opartymi  na 
murłatach lub oczepach. 

background image

 | 32 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Wiązary płatwiowo-kleszczowe 
 

 

Są  one  zalecane  w  przypadku  poddaszy  niemieszkalnych,  gdyż  zużywają  mniej  drewna  od 

wiązarów  krokwiowo-jętkowych.  Nadają  się  zarówno  do  dachów  spadzistych,  jak  i  mało 
nachylonych. Przykładowo pokazano dach spadzisty z dwiema ścianami stolcowymi. nadający się do 
rozpiętości  11  m.  W  odróżnieniu  od  poprzednich  zasadniczych  typów,  większa  częśd  ciężaru 
własnego  dachu  i  jego  obciążenia  przenosi  się  na  ściany  stolcowe,  a  stamtąd  na  belki  dolne 
wiązarów.  
 
Wykonywanie konstrukcji ciesielskich 

Na budowie nie wolno wykonywad 

elementów  i  konstrukcji  z  drewna 
warstwowego  (tj.  klejonego  warstwowo), 
które  pozostawia  się  wyspecjalizowanym 
wytwórniom.  Drewno  na  konstrukcje 
drewniane  powinno  byd  na  placu  budowy 
posortowane 

według 

klas 

jakości, 

przekrojów  poprzecznych,  długości  i 
wilgotności.  Należy  je  składowad  w 
suchym, łatwo dostępnym miejscu. 

Następnie 

powinno 

się 

wytrasowad  (wyznaczyd) elementy, to jest 
oznaczyd  i  wykreślid  na  sortymentach 
drzewnych  linie  ograniczające  długośd, 
szerokośd  i  grubośd,  jak  również  linie 
skosów,  wrębów  itp.  Z  kolei  następuje 
obróbka wytrasowanych już elementów za 

background image

 | 33 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

pomocą odpowiednich narzędzi. Wskazane jest prowadzanie obróbki grupowo, np. ścięcia kooców, 
nawiercanie  otworów.  Przy  obróbce  grupowej  zaleca  się  stosowad  sprzęt  pomocniczy  (stojaki, 

jarzma, 

zaciski 

do 

łączenia 

sortymentów, prowadnice itd.).  

Po  obróbce  następuje  próbny 

montaż.  Polega  on  na  dokładnym 
dopasowaniu 

elementów 

przewidzianych  do  łączenia  ze  sobą  i 
przy  tym  na  usunięciu  zauważonych 
usterek.  Ostatnią  czynnością  przed 
właściwym montażem jest znakowanie, 
tj.  Zaopatrzenie  dopasowanych  już 
zestawów 

(lub 

elementów 

wielkowymiarowych) w znaki liczbowe i 
literowe,  przy  równoczesnym  ustaleniu 
ich właściwych miejsc w całej onstrukcji. 
Przy  montażu  ważne  jest  wykonanie 
tymczasowych 

usztywnieo  

przeciwwiatrowych  w  skrajnych  polach 
dachu  i  w  co  5  lub  6  polu  między 
wiązarami. 

 
 
 

background image

 | 34 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

l

 

background image

 | 35 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Przepisy bhp 

Przed  rozpoczęciem  pracy  z  narzędziami  zmechanizowanymi  należy  sprawdzid  ich 

zabezpieczenia  ochronne  (osłony),  stan  uziemienia  korpusu  (obudowy)  silnika  elektrycznego  i  stan 
przewodu  zasilającego  (nie  może  mied  uszkodzeo  na  długości,  zwłaszcza  na  złączu  z  obudową). 
Trzeba też usunąd przeszkody utrudniające pracę cieśli.  

Należy też sprawdzid, czy części tnące są prawidłowo i mocno osadzone na wale roboczym. 

Jeśli  występuje  koniecznośd  poprowadzenia  kabla  przez  ścieżki  lub  drogi  dojazdowe,  należy 
poprowadzid go górą na prowizorycznych słupach (na dostatecznej wysokości, aby pojazdy o niego 
nie zawadzały) albo też dołem płytko zakopane w ziemi w rynience z desek itp. 

Przy przerwie w dopływie prądu należy natychmiast zwolnid nacisk materiału na części tnące 

maszyny  oraz wyłączyd  silnik  z  sieci.  Przed  ponownym  uruchomieniem silnika  (po  przerwie)  trzeba 
sprawdzid,  czy  części  tnące  nie  tkwią  w  drewnie.  Silnik  wolno  uruchomid  dopiero  wtedy,  gdy  wał 
napędowy i części tnące mają zupełną swobodę ruchu. 

Na  placu  budowy  zaleca  się  ruch  jednokierunkowy,  unikając  skrzyżowao  dróg,  zwłaszcza 

ścieżek dla pieszych z drogami kołowymi. 

Robotnicy  zatrudnieni  przy  pracach  załadowczo-wyładunkowych  powinni  -  dla  ochrony 

przed  urazami  -  nosid  hełmy  ochronne,  buty  ochronne  z  blaszanymi  noskami  i  rękawice  robocze. 
Robotnicy  pracujący  na  wysokości  powyżej  3  m  powinni  byd  ubezpieczeni  specjalnymi  pasami  lub 
szelkami ochronnymi przytwierdzonymi do masywnych, nieruchomych części budynku. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 36 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

9.  ROBOTY WYKOOCZENIOWE 

 Roboty podłogowe i posadzkarskie 
Materiały: 

 

taśma dylatacyjna maxit floor 4960 

 

folia budowlana grubości 0,2 mm 

 

siatka stalowa o średnicy 4mm, oczka 100x100 mm 

 

zaprawa maxit 1500 

 

maxit floor 4790 (preparat regulujący wysychanie) 

 

klej do parkietu 

 

bezbarwna szpachlówka (zmieszana z pyłem drzewnym) 

 

lakier podkładowy, lakier nawierzchniowy 

Wokół  ścian,  słupów,  rur  itp.  wykonad  dylatacje 

obwodowe  stosując  taśmę  dylatacyjną  maxit  floor  4960. 
Ułożyd  folię  budowlaną  grubości  0,20  mm  (na  zakład  ok.  10 
cm)  z  wywinięciem  na  ściany.  Styki  skleid  taśmą 
samoprzylepną.  Położyd  siatkę  podłogową  maxit  floor  4945 
na zakład ok. 10 cm lub siatkę stalową ocynkowaną o średnicy 
4 mm oczka 100x 100 mm łączoną na zakład min. 5 cm. 
 

Do 4,5 - 5,0 1 czystej wody, wsypad 25 kg (worek) suchej 

mieszanki  maxit  1500  i  mieszad  przez  2  -  3  minuty 
wolnoobrotowym mieszadłem elektrycznym do uzyskania 
jednorodnej masy. Odstawid na około 3 minuty i ponownie krótko wymieszad. Parametry 
zaprawy  kontrolowad  na  bieżąco  przy  użyciu  pierścieniowego  testu  rozpływności.  Nie  dodawad  

więcej wody niż zaleca instrukcja, ponieważ obniży to 
wytrzymałośd oraz zwiększy skurcz zaprawy.     

Niedopuszczalne  jest  „ulepszanie"  wyrobu 

przez  dodawanie  piasku,  cementu  itp.  Temperatura 
otoczenia  i  podłoża  w  trakcie  wykonywania  prac  i 
przez  następne  7  dni  powinna  wynosid  od  +10°C  do 
+25°C.  W  trakcie  prac  oraz  3  dni  po  ich  zakooczeniu 
zalecane  jest  lekkie  wietrzenie  pomieszczeo,  ale 
należy  unikad  przeciągów.  Unikad  intensywnego 
nasłonecznienia  lub  nagrzania.  Wilgotnośd  względna 
podłoża  powinna  byd  mniejsza  niż  95%.  Szerokośd 

ylewanego pola nie powinna przekraczad 6 - 8 m. Zaprawę maxit 1500 wylewad na podłoże pasmami 
o szerokości 30 - 40 cm. Kolejne porcje zaprawy wylewad tak szybko, aby mogły połączyd się, gdy są 
jeszcze  w  stanie  płynnym.  Po  wylaniu  masę  rozprowadzid  na  grubośd  4  cm,  zawibrowad 
powierzchniowo  łatą-ramką  i    ewentualnie  wygładzid  stalową  pacą  zębatą.  Zaprawę  układad  bez 
przerw,  aż  do  pokrycia  całej  powierzchni  działki.  Po  wstępnym  związaniu  podkładu,  taśmy  z  gąbki 
usunąd i przystąpid do wylewania zaprawy na kolejnej działce roboczej. Zaleca się wykonywanie prac 

background image

 | 37 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

przez  co  najmniej  trzy  osoby.  Podkłady  niezwiązane  z 
podłożem należy po ok. 24 godz. od wykonania zabezpieczyd 
preparatem regulującym wysychanie maxit floor 4790. Należy 
pamiętad  o  natychmiastowym  czyszczeniu  pomp  łącznie  z 
wężem  za  każdym  razem,  gdy  przerwa  w  pompowaniu 
zaprawy będzie dłuższa niż 15 minut. 
Podłoże  pod  parkiet  powinno  byd  suche,  mocne,  równe, 
czyste,  bez  spękao  i  tłustych  plam.  Temperatura  podłoża  i 
pomieszczenia powinna wynosid minimum 15°C, a wilgotnośd 
powietrza  50-65%.  Parkiet  należy  zamocowad  do  podłoża 
przy pomocy kleju do parkietu. Klej należy nanosid za pomocą 
szpachli zębatej w ilości 1,5 kg/m2. Po przyklejeniu parkietu, 
zaleca  się  pozostawid  podłogę  na  min.  14  dni  w  celu 
ustabilizowania  naprężeo  powstałych  przy  montażu.  Po 
zakooczeniu  cyklinowania,  w  celu  wypełnienia  szczelin  i 

ubytków,  parkiet  należy  wyszpachlowad.  Do  tego 
celu  służy  płynna,  bezbarwna  szpachlówka 
zmieszana  z  pyłem  drzewnym  uzyskanym  z 
cyklinowania  podłogi.  Po  uzyskaniu  konsystencji 
pasty,  szpachlówkę  należy  rozprowadzid  na 
powierzchni podłogi za pomocą szpachli metalowej 
w  ilości  0,15  L/m2.  Po  zastygnięciu  klepkę  należy 
oszlifowad  drobnym  papierem,  a  następnie 
odkurzyd.  Po  wycyklinowaniu,  parkiet  należy 
lakierowad  w  trzech  cyklach  roboczych.  Pierwszą 
warstwę  sianowi  lakier  podkładowy,  nanoszony  za 
pomocą  wałka.  Kolejne  dwie  warstwy  stanowi  lakier  nawierzchniowy.  Po  świeżo  polakierowanej 
podłodze,  można  poruszad  się  dopiero  następnego  dnia.  Całkowite  obciążenie,  możliwe  jest  po  7 
dniach.  
 
Układanie terakoty i glazury 
 
Przygotowanie podłoża 

Szczotkujemy i czyścimy podłoże. Nierówności podłoża wypełniamy zaprawą wyrównującą. 

W  razie  potrzeby  podłoże  nalezy  zagruntowad  emulsją,  tworzącą  ochronną  warstwę  między 
podłożem a klejem i wzmacniającą przyczepnośd płytek do podłoża. 

 

background image

 | 38 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

  

Przed klejeniem płytek należy starannie zaplanowad rozmieszczenie płytek na podłodze tak 

aby zakooczyd układanie przy wyjściu z pomieszczenia. 
 
Układanie płytek na zaprawie 

Zaprawę  klejową  nanosimy  szpachlą  zębatą  na  grubośd  5-10mm  (zgodnie  z  zaleceniami 

producenta),  pokrywając  jednorazowo  powierzchnię  maksymalnie  1m2  podłogi.  W  celu  uzyskania 
równych fug używamy krzyżyków dystansowych.  

 
Dociskamy  płytki  delikatnymi  uderzeniami  gumowego 
młotka.  Płytka  powinna  spoczywad  na  zaprawie  całą 
swoją powierzchnią.  
 
 
 
 
 

Konieczna  jest  szczególna  precyzja  i  starannośd  w 
zachowaniu kątów prostych i układu linii. 
 
Fugowanie 

Spoiny  wykonujemy  co  najmniej  12  godzin  po  ułożeniu  płytek.  Używamy  gotowych 

zapraw/mas do fugowania. Krzyżyki dystansowe muszą już byd usunięte. Rozprowadzamy mieszankę 
spzachlą kauczukową do całkowitego wypełnienia szczelin.  
  
Przecieramy posadzkę wilgotną szmatką lub gąbką, usuwając ewentualne ślady zaprawy na płytkach. 

Należy  uważad,  aby  nie  zniszczyd  świezych  fug.  Po  1-2h  wycieramy 
posadzkę suchą szmatką. Przyklejanie  płytek ściennych i podłogowych 
rozpoczynamy  od  rozplanowania  układu  płytek  na  poszczególnych 
ścianach. Układanie rozpoczynamy od drugiego rzędu płytek. Pierwszy 
będziemy przyklejad  po ułożeniu terakoty na posadzce.  Ma to na celu 
ukrycie  „ewentualnych”  nierówności 
powstałych  w  przycinanej  terakocie. 
Należy  zwrócid  uwagę  na  dokładne 
wyznaczenie 

poziomów 

pionów 

układanych  płytek,  oraz  na  zachowanie 

prawidłowej płaszczyzny powstającej z układanych płytek.   

Spoinowanie płytek wykonujemy po upływie co najmniej 24h 

od zakooczenia przyklejania glazury lub terakoty używając zapraw do 
fugowania  spin  wąskich  bądź  szerokich  w  zależności  od  szerokości 
spoin między płytkami. Przygotowanie zaprawy zgodnie z wytycznymi 
producenta.  Sposób  fugowania  zgodnie  ze  sztuką  budowlaną.  Połączenie  pomiędzy  ścianą  a 
posadzką w sanitariatach wymaga zastosowania materiałów zapewniających szczeolnosd.  

background image

 | 39 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

 
Doskonale  nadają  sie  do  tego  silikony  sanitarne  w  kolorach  dopasowanych  do  zastosowanych 
kolorów fug na płytkach podłogowych. Po zakooczeniu prac związanych z fugowaniem powierzchnie 
z  płytek  doprowadzid  do  czystego  stanu,  przy  zastosowaniu  odpowiednich  płynów  i  preparatów, 
zgodnie z zaleceniami producenta.  
 
Układanie parkietu  

Panele  podłogowe  kleimy  jeden  do  drugiego  na  piórach  i  wpustach,  a  nie  do  podłogi  czy 

ściany.  Dlatego  jest  to  pływająca  podłoga.  Należy  stosowad  klocki  dylatacyjne  między  panelami,  a 
ścianą,  ponieważ  panele  muszą  mied  gdzie  “pracowad”.  Szczelina  dylatacyjna  powinna  mied 
szerokośd  od  5  do  10  mm.  Nie  należy  jednak  przesadzad  z  dylatacją,  bo  listwa  przypodłogowa  nie 
pokryje szpary. 

Panele  podłogowe  w  pomieszczeniach  z  oknem  układad  równolegle  z  padaniem  promieni 

słonecznych  w  przeciwnym  razie  będzie 
widad  złączenia.  W  przypadku,  gdy  w 
pokoju  są  dwa  okna  panele  kładziemy 
równolegle  do  promieni  słonecznych 
wpadających  z  okna  umieszczonego 
naprzeciw  wejścia  do  pomieszczenia. 
Przed  przystąpieniem  do  układania, 
należy  pozostawid  zapakowane  panele 
przez  24  do  48  godzin  w  temperaturze 
pokojowej  (18  stopni  i  max.  75% 
wilgotności względnej). Duże nierówności 
podłoża  należy  wyrównad  za  pomocą 
masy szpachlowej – samopoziomującej.  
 
 
 
 
 

background image

 | 40 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Technologia robót tynkarskich 
 
Materiały: 

 

Atlas tynk cem-wap kat. III 

 

Emulsja ATLAS UN1-GRUNT 

Proces tynkowania składa się z następujących czynności: 

 

przygotowania zaprawy, 

 

dostarczenia zaprawy do miejsca tynkowania,  

 

narzucenia zaprawy na podłoże , 

 

zatarcia powierzchni tynku. 

Do  wykonania  tynków  zewnętrznych  (grubości  3  cm)  i  wewnętrznych  (grubości  1,5  cm) 

należy zastosowad tynk mineralny ATLAS TYNK CEM-WAP KAT. III. Tynk jest bardzo łatwy i wygodny 
w użyciu, odznacza się dobrą przyczepnością, a dzięki składnikom uszlachetniającym, charakteryzuje 
się wysokim stopniem plastyczności. Zaprawa jest mrozo i wodoodporna. 

Podłoże powinno byd suche, stabilne, równe 

i  nośne,  tzn.  odpowiednio  mocne,  oczyszczone  z 
warstw  mogących  osłabid  przyczepnośd  zaprawy, 
zwłaszcza z kurzu, brudu, wapna, olejów, tłuszczów, 
wosku itp. Słabo związane części powierzchni należy 
odkud, zaś części luźne lub 
osyp  li  we  usunąd  przy  pomocy  szczotki  stalowej. 
Bezpośrednio przed tynkowaniem podłoże 
należy zmoczyd czystą wodą. Jeżeli istnieje potrzeba 
redukcji chłonności podłoża, zaleca się gruntowanie 
emulsją ATLAS UNI-GRUNT.    Zaprawę  przygotowuje 
się  przez  wsypanie  suchej  mieszanki  do  naczynia  z 
odmierzoną ilością wody (w proporcji 0,22-0,25 1 na 
1 kg suchej zaprawy) i wymieszanie, aż do uzyskania 
jednolitej konsystencji. Czynnośd tę najlepiej 
wykonad mechanicznie, za pomocą wiertarki z mieszadłem lub w betoniarce. Zaprawa nadaje się do 
użycia po kilku minutach od wymieszania i należy ją wykorzystad w ciągu 3 godzin. 

Proporcje  dodawania  wody  należy  skorygowad  doświadczalnie,  kierując  się  pożądaną 

konsystencją  zaprawy,  rodzajem  podłoża  i  warunkami  atmosferycznymi.  W  uzyskaniu  równych 
powierzchni tynku pomaga stosowanie prowadzących listew tynkarskich. Mocuje się je mechanicznie 
bądź poprzez zatopienie ich w zaprawie - listwy siatkowe. Tynk narzuca się równomiernie kielnią lub 
agregatem tynkarskim. Nadmiar zaprawy należy zbierad pacą styropianową lub drewnianą i wrzucad 
z powrotem do naczynia. Świeży tynk można wyrównad długą łatą, wykorzystując listwy prowadzące.  

Moment  przystąpienia  do  zacierania  należy  określid  doświadczalnie,  tak  aby  nie  nastąpiło 

zbytnie przesuszenie tynku. Do zatarcia  powierzchni  należy  użyd  pacy  styropianowej.  W  czasie 
wysychania  tynków  wewnętrznych  należy  zapewnid  dobrą  wentylację  pomieszczeo.  Tynki 
zewnętrzne  należy  chronid  przed  zbyt  szybkim  wysychaniem,  zraszając  je  wodą  oraz  przed 
bezpośrednim działaniem słooca, deszczu i wiatru. 

background image

 | 41 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Technologia robót malarskich 
 
Materiały: 

o  farba lateksowa Akrotix 
o  farba silikonowa elewacyjna ATLAS FASTEL NOVA 

Powłoki  malarskie  na  ścianach  i  sufitach  należy 

wykonad 

farbą 

lateksową 

Akrotix. 

Powierzchnia 

przeznaczona  do  malowania  powinna  byd  czysta, 
niekrusząca  się,  niepyląca.  bez  rys  i  spękao.  Farbę  przed 
użyciem  trzeba  dokładnie  wymieszad.  Stosowad  bez 
rozcieoczania.  Zalecana  liczba  warstw  1.  Malowad  w 
temperaturze od +5°C do 30°C. AKROTIX można stosowad 
na tynki po 4 tygodniach od ich nałożenia. Podłoże należy 
zagruntowad  farbą  rozcieoczoną  wodą  pitną  w  stosunku 
1:1.  W  czasie  prac  malarskich  i  po  ich  zakooczeniu 
pomieszczenia powinny byd wietrzone, aż do zaniku zapachu. 
Farbę  nanosid  za  pomocą  wałka,  a  w  trudno  dostępnych  miejscach  za  pomocą  pędzla.  Malowanie 
ścian  zewnętrznych  należy  rozpocząd  po  siedmiu  dniach  od  nałożenia  tynku.  Do  malowania  należy 
użyd farbę silikonową elewacyjną ATLAS FASTEL NOVA.  
 

Farba jest dostarczana w postaci  gotowej  do użycia. Bezpośrednio przed użyciem należy  ją 

dokładnie wymieszad celem wyrównania konsystencji. Czynnośd tę najlepiej wykonad mechanicznie, 

stosując wolnoobrotową wiertarkę z mieszadłem. Farby nie wolno 
łączyd z innymi materiałami. Do pierwszego malowania, zwłaszcza 
podłoży z wyraźną fakturą np. tynków cienkowarstwowych, można 
dodad maksymalnie 2% czystej wody (jedna szklanka o pojemności 
200 ml na opakowanie 10 l farby). Przyjęte proporcje rozcieoczania 
należy zachowad na całej malowanej powierzchni. Do ostatecznego 
malowania  należy  stosowad  farbę  w  postaci  nierozcieoczonej. 
Farbę  należy  nanosid  w 
postaci 

cienkiej 

równomiernej  warstwy  wałkiem,  pędzlem  lub  metodą 
natryskową.  Do  nanoszenia  pierwszej  warstwy,  tzw. 
podkładowej  na  tynkach  strukturalnych  zalecane  jest 
stosowanie  farby    rozcieoczonej  według  wyżej  opisanych 
proporcji.  Kolejną  warstwę  należy  nakładad  poprzecznie  do 
poprzedniej, po min. 6 h. Przerwy technologiczne podczas malowania należy z góry zaplanowad, np. 
w  narożnikach  i  załamaniach  budynku,  pod  rurami  spustowymi,  na  styku  kolorów  itp.  Nanoszenie 
farby należy prowadzid w sposób ciągły (stosując technologię „mokre na mokre”), unikając przerw w 
pracy.  Czas  wysychania  farby  zależnie  od  podłoża,  temperatury  i  wilgotności  względnej  powietrza 
wynosi ok. 2-6 godzin. Czas ten zależny jest od intensywności koloru stosowanej farby.   
 
 

background image

 | 42 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 

10. ROBOTY IZOLACYJNE I POKRYCIOWE DACHU 

Materiały: 

 

Płyty z wełny mineralnej TOPROCK, SUPERROCK 

 

Płyty kartonowo-gipsowe 

 

Blachodachówka 

Izolacja 

 

 

o  Izolacja poddasza: 

Przystępując  do  izolacji  poddasza  użytkowego 

najpierw  należy  dokładnie  zmierzyd  rozstaw  pomiędzy 
krokwiami w świetle  tak,  aby przyciąd wielkowymiarowe 
płyty TOPROCK na odpowiedni wymiar. 

Z  odcinków  o  długości  do  5  m  wielkowymiarowych 

płyt TOPROCK odcinamy kawałki o 1,5 
do  2  cm  większe  od  odległości  w  świetle  pomiędzy 
krokwiami.  

Dodatkowe 

centymetry 

umożliwiają 

wykorzystanie 

doskonałej 

sprężystości i sztywności tego materiału. 

Ze  względu  na  to,  że  standardowa  wysokośd 

krokwi wynosi często 16 cm, a zalecana grubośd 
izolacji  w  energooszczędnym  poddaszu  wynosi  22-25cm, 
izolację wykonuje się dwuwarstwowo. 

Pierwszą  warstwę  izolacji  z  płyt  TOPROCK 

umieszczamy pomiędzy krokwiami, układając płyty 
na lekki wcisk. 

background image

 | 43 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

 
Po  umieszczeniu  płyty  między  krokwiami  klinuje  się  ona  i 
samodzielnie 

utrzymuje 

pomiędzy 

elementami 

dachu. 

Antygrawitacyjne właściwości produktu rosną wraz z grubością 
płyty,  a  maleją  wraz  z  rozpiętością  krokwi.  Płyta  TOPROCK 
ogranicza  ilośd  pracy  do  minimum,  ponieważ  eliminuje 
koniecznośd  dodatkowego  mocowania  izolacji  sznurkiem  czy 
żyłką do krokwi. 

Drugą  warstwę  izolacji  z  płyt  SUPERROCK  należy 

umieścid  w  przestrzeni  pomiędzy  krokwiami,  a  płytą  gipsowo-
kartonową.  Przestrzeo  taką 
uzyskamy 

poprzez 

zastosowanie  rusztu  o  lekkiej 
konstrukcji.  Najlepiej  do  tego 
celu  wykorzystad  wieszaki  do 
poddaszy 

regulowanej 

wysokości w kształcie litery U i profile typu C biegnące prostopadle 
do  krokwi.  Druga  warstwa  izolacji  pozwoli  na  zniwelowanie 
podłużnych mostków termicznych pochodzących od krokwi. 

W  celu  zapewnienia  ciągłości  izolacji,  resztki wełny  pozostałe 
po  docinaniu  płyt  należy  umieścid  w  poszczególnych  listwach 
rusztu  przed  ich  zamontowaniem.  Dopiero  pomiędzy  tak 
przygotowany ruszt układamy drugą warstwę izolacji.  

Kolejnym  etapem  jest  zamontowanie  paroizolacji  i 

płyt gipsowo - kartonowych. Folię  paroizolacyjną stosujemy w 
pomieszczeniach  średnio  -  wilgotnych  i  wilgotnych  (kuchnia, 
łazienka  WC).  Do  stalowego  rusztu  przyklejamy  ją  taśmą 
dwustronną. 

Należy 

pamiętad 

wykonaniu 

10 

centymetrowego zakładu i sklejenie go taśmą dla zapewnienia szczelności wykonanej paraizolacji. W 
pomieszczeniach  suchych  (sypialnia  korytarz)  do  rusztu  przykręca  się  od  razu  warstwę 
wykooczeniową, czyli płyty kartonowo gipsowe lub panele.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 | 44 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

Pokrycie dachowe  

Przed  przystąpieniem  do  pracy  należy  sprawdzid  geometrię  dachu.  W  przypadku  połaci 

prostokątnych  należy  zmierzyd  przekątne  połaci,  które  powinny  byd  sobie  równe.  Z  niewielkimi 
odchyleniami  (20  -  30  mm)  można  sobie  poradzid  przy  pomocy  wiatrownic,  w  przypadku  dużych 
różnic należy skorygowad poład  dachową. Linia  okapu jest linią kierunkową  montażu i w  związku  z 
tym wymusza kierunek układania arkuszy. Linia okapu jest linią kierunkową montażu i w związku z 
tym wymusza  kierunek  układania arkuszy. Łaty powiny byd  przybite  na kontrłatach, równolegle do 
linii  okapu  za  pomocą  ocynkowanych  gwoździ.  Pierwszą  łatę,  15  mm  wyższą  niż  pozostałe, 
umieszczamy  w  linii  okapu,  środek  drugiej  łaty  w  odległości  okolo  290  mm  od  linii  okapu  (brzegu 
pierwszej łaty). Następne łaty umieszcza się z osiowym rozstawem 350 mm. 
 

 

Blachodachówkę  układa  się  rzędami  od  okapu  do  kalenicy,  rozpoczynając  od  prawego 

dolnego rogu. Arkusze układa się na łatach i montuje za pomocą wkrętów samonawiercających (po 
uprzednim  zamontowaniu  haków  rynnowych  oraz  pasów  nadrynnowych  -  o  ile  występuj).  Bardzo 
ważne  jest,  aby  pierwszy  szereg  arkuszy  był  kładziony  pod  dobrym  kątem  do  okapu.  Skręcanie 
arkusza jest niemożliwe, ponieważ blachodachówka jest profilowana podłużnie i poprzecznie. Często 
mocuje się przy okapie prostą deskę wymuszającą prawidłowy kąt montażu. Po zamocowaniu deski 
należy  kilka pierwszych arkuszy ułożyd  bez przykręcania i znaleźd  właściwe ułożenie. Należy zwócid 

szczególną uwagę na niezamocowane arkusze blachy. 

Wkręty rozmieszczamy w co drugiej fali, co drugi szereg 

dachówek,  w  każdej  fali  przy  okapie  i  kalenicy  oraz  w  każdym 
szeregu dachówek na bocznej nakładającej się krawędzi. Zużycie 
wkrętów wynosi 7 - 8 szt. na 1 m2 pokrycia. Wkręty umieszczamy 
zawsze w dolnej części fali . Łączenie płyt wzdłuż dłuższego boku 
oraz  krawędzi  zakładkowej  należy  wykonywad  przy  pomocy 
szczelnych  nitów  zrywanych  umieszczanych  na  szczycie  profilu. 
Połączeo  dłuższych  boków  blachnie  przykręcamy  wkrętami  do 
łat. 

background image

 | 45 

P a g e

 

Paweł Sikora gr. 5 

 

  

  

Elementy 

wykooczeniowe 

powinny 

byd 

mocowane przy pomocy wkrętów  krótkich lub  szczelnych 
nitów  zrywanych.  Odległośd  mocowao  nie  powinna  byd 
większa  niż  300 mm.  Wiatrownica  powinna  dochodzid  do 
najbliższego szczytu fali. Zakład nie powinien byd mniejszy 
niż  100  mm.  Podstawową  rolą  uszczelnieo  jest 
uniemożliwienie  przedostawania  się  wody,  śniegu  kurzu 
oraz  ptaków  i  owadów.  Projektując  rozmieszczenie 
uszczelek  należy  pamiętad  o  zapewnieniu  właściwej 

wentylacji połaci dachowych. W przypadku dachów płaskich (14 - 30°) zaleca się stosowanie uzczelek 
wzdłuż  całej  kalenicy  i  okapu,  zapewniając  dostęp  powietrza  przy  okapie  oraz  wylot  w  kalenicy. 
Kalenicę dachów o kącie nachylenia powyżej 30° można pozostawid bez uszczelek, zaginając do góry 
dolne  części  fal.  Kalenice  skośne  występujące  w  dachach  kopertowych  należy  uszczelnid  taśmą 
aluminiowo-bitumiczną, umieszczoną pod gąsiorami.