background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

ŻYWNOŚĆ FUNKCJONALNA

Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii

Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności

Politechnika Łódzka

Zdzisława Libudzisz

Niech  żywność będzie twoim lekiem, a lek twoją żywnością. 

Jak może zrozumieć choroby człowieka ten, kto nie bierze 

pod uwagę tej zasady i ignoruje ją?

                

Hipokrates z Kos, 460-377 BC

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Termin

 

„żywność funkcjonalna”

 

pojawił się po raz

 

pierwszy 

w Japonii w 1984 roku. 

W 1991 roku ustanowiono przepisy prawne i specjalną 

procedurę umożliwiającą przyznawanie produktom statusu 

żywności funkcjonalnej

FOSHU 

(Foods for Specified Health Use)

 

Żywność FOSHU jest normalną żywnością, z której usunięto szkodliwe 

składniki (np. alergeny), bądź wzbogacono w substancje aktywne 

fizjologicznie, tak aby otrzymać produkt posiadający odpowiednią wartość 

odżywczą i podnoszący kondycję człowieka. 

Jest to żywność podobna wyglądem do żywności tradycyjnej i 

przeznaczona do konsumpcji jako część normalnej diety.

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

W dokumencie końcowym FUFOSE z 1999 roku ustalono:

 Żywność może być uznana za funkcjonalną, jeśli udowodniono jej korzystny wpływ na jedną lub więcej 

funkcji organizmu ponad efekt odżywczy, który to wpływ polega na poprawie stanu zdrowia oraz 
samopoczucia i/lub zmniejszaniu ryzyka chorób. 

 Żywność funkcjonalna musi przypominać postacią żywność konwencjonalną i wykazywać korzystne 

oddziaływanie w ilościach, które oczekuje się, że będą normalnie spożywane z dietą - nie są to tabletki 
ani kapsułki, ale część składowa prawidłowej diety. 

 Podwyższona jakość zdrowotna tej żywności wynika głównie z obecności w jej składzie substancji 

bioaktywnych, stymulujących pożądany przebieg przemian metabolicznych oraz z optymalnej 
fizjologicznie proporcji poszczególnych składników. 

 Żywność funkcjonalna jest przeznaczona do ogólnego spożycia jako część codziennej diety.

 Korzystne oddziaływanie zdrowotne tej żywności powinno być udokumentowane badaniami 

klinicznymi prowadzonymi na ludziach, do diety których włączono badany produkt spożywczy. Badania te 
powinny być prowadzone przez niezależne ośrodki naukowe, obejmować odpowiednio dużą grupę ludzi i 
trwać wystarczająco długo, by zapewnić obiektywne i stabilne rezultaty. 

 Tylko naukowe potwierdzenie właściwości prozdrowotnych upoważnia do uznania danego produktu za 

żywność funkcjonalną. 

W Europie (UE)

W 1996 roku rozpoczęto program badawczy 

FUFOSE (Functional Food 

Science in Europe),

 finansowany przez Komisję Europejską

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Żywność funkcjonalna

Poprawa procesów 

metabolicznych lub 

fizjologicznych

Obniżenie ryzyka 

procesów 

patologicznych

                                              

Zalecenie 

we wzmacnianiu 

funkcji organizmu

Zalecenie 

w obniżeniu ryzyka 

chorób

 Modulacja odpowiednich docelowych funkcji organów

                                    

Socha J., 2005

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 Dodatek do powszechnie spożywanych produktów, substancji aktywnych biologicznie, 

np. witamin, związków mineralnych

 Projektowanie nowego składu  chemicznego produktów spożywczych, np. margaryn 

zawierających stanole i sterole roślinne, hamujące wchłanianie cholesterolu z przewodu 
pokarmowego

 Produkcja preparatów zawierających biologicznie aktywne substancje otrzymane z 

naturalnych surowców roślinnych i zwierzęcych, np. wyciągi olejowe z nasion grejfruita 
czerwonego, ekstrakty  z wytłoków czerwonych winogron i dodatek ich do żywności 

 Wykorzystanie probiotyków jako dodatków do różnego rodzaju żywności, np. 

produktów mlecznych, soków warzywnych i owocowych, wyrobów czekoladowych, 
chipsów

 Dodatek do żywności substancji prebiotycznych stymulujących rozwój w przewodzie 

pokarmowym probiotyków

 Obniżenie wartości energetycznej żywności poprzez ograniczenie zawartości 

tłuszczów i sacharozy lub ich zastąpienie substancjami wywołującymi podobne wrażenia 
sensoryczne (np. słodziki) i uczucie sytości (np. inuliną), a które nie są trawione i 
wchłaniane w jelicie.

 

Sposób wytwarzania żywności funkcjonalnej

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 Starzenie się społeczeństw, wzrost kosztów opieki medycznej i społecznej  

 Wzrost częstości występowania schorzeń chronicznych związanych z żywieniem 

 Rozwój wiedzy dotyczącej biologicznie aktywnych, tzw. nieodżywczych  

składników żywności i ich fizjologicznego oddziaływania na organizm człowieka 

 Wzrost siły nabywczej konsumentów w krajach rozwiniętych/rozwijających się 

 Rozwój technik i technologii przetwórstwa surowców spożywczych

 Dostępność nowych bioaktywnych składników żywności (nutraceutyków) 

 Sytuacja przemysłu żywnościowego w rozwiniętych krajach: wobec ograniczenia 

wzrostu popytu na żywność, przemysł poszukuje i stara się lansować nowe typy 
żywności, które mogłyby przyczynić się do zwiększenia asortymentów i ilości 
produktów  na rynku oraz przyczynić się do zwiększenia dochodów producentów. 

Przyczyny ekspansji żywności funkcjonalnej

 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Starzenie się społeczeństw – EU-25

20%

40%

60%

80%

100%

1950

24.9

15.9

35.0

15.2

7.9

1.2

1975

23.7

15.5

32.7

15.4

 10.7

2.0

2000

17.1

13.0

36.9

17.2

 12.3

3.4

2025

14.4

 10.5

31.1

21.3

 16.2

 6.5

2050

13.3

9.7

28.2

18.5

 18.5

11.8

0 - 14

15 - 24

25 - 49

 50 - 64

65 - 79

> 80

wiek

(RTD info, 49, May, 2006)

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Wpływ niewłaściwej diety na powstawanie chorób 

cywilizacyjnych

Choroba

Wpływ diety (%)

Choroby serca

 > 30

Nowotwory

> 35

Zaparcia

> 70

Otyłość

> 50

Cukrzyca typu 2

> 25

Próchnica

> 30

Finn Holm, Food Group Denmark, 2003

Do  2020  roku  choroby  cywilizacyjne  w  krajach  rozwiniętych  będą 

stanowiły  przyczynę  2/3  wszystkich  zgonów  w  populacji,  z  czego  71%  to 
choroby  sercowo-naczyniowe,  75%  udar,  a  70%  cukrzyca.  Liczba  osób  z 
cukrzycą wzrośnie 2,5 razy, tj. do 228 milionów w roku 2025.   60% wszystkich 
chorób pojawi się w krajach wysoko rozwiniętych.

www.who.int/dietphysic alactivity/publications/trs916 /en/). 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Bioaktywne  składniki  żywności,  których  korzystne  właściwości 

zdrowotne zostały uznane:

 błonnik pokarmowy,

 oligosacharydy,

 poliole - alkohole wielowodorotlenowe,

 aminokwasy, peptydy, białka,

 wielonienasycone kwasy tłuszczowe,

 witaminy i składniki mineralne,

 cholina i lecytyna,

 stanole i sterole roślinne,

 probiotyki, prebiotyki, synbiotyki,

 substancje fitochemiczne. 

Topinambur – inulina

Błonnik pokarmowy

Bifidobacterium

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Produkt

Korzyści

Mleczne produkty fermentowane i 
jogurty z żywymi kulturami bakterii 
probiotycznych

Poprawiają pracę układu pokarmowego, 
immunostymulacja

Margaryna, jogurt, ser topiony

Roślinne sterole i stanole obniżają poziom 
cholesterolu i zmniejszają ryzyko chorób serca

Jajka wzbogacone kwasami omega-3 3 - 4 jajka na tydzień dostarczają takiej ilości 

kwasów omega-3, która jest zalecana aby 
zmniejszyć ryzyko chorób serca

Płatki śniadaniowe

Dodatek kwasu foliowego pomaga zmniejszyć 
ryzyko urodzeń noworodków z wadami cewy 
nerwowej

Chleb, batony muesli

Dodatek izoflawonów obniża ryzyko 
zachorowania na raka piersi i prostaty, choroby 
serca i osteoporozę

 Przykłady żywności funkcjonalnej

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Przeznaczenie produktu

Rynek żywności funkcjonalnej

(sprzedaż w bilionach jenów)

1997

1999

2003

Produkty do ochrony zębów
Składniki mineralne
Cukrzyca
Nadciśnienie krwi
Otyłość
Cholesterol

0

9.2
0.7
1.4

0
0

0.4
4.5
0.5
7.2
7.0
0.4

18.7
11.4
18.4
10.0
15.2

2.8

Schorzenia GI:
Oligosacharydy

Błonnik pokarmowy

Bakterie probiotyczne

10.4
11.9

97.9

9.1

11.6

186.3

5.6

12.8

468.1

JHNFA – Japan Health Food & Nutrition Food Association

Rynek (raport konferencji JHNFA, 2003)

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Przedmiot badań

Liczba projektów

Alergia
Antyoksydanty
Celiakia
CLA (Conjugated linoleic acid)
Fitosteron
Flawonoidy
Glukan

LAB, probiotyki, prebiotyki
Mikroflora jelitowa

Nutraceutyki
Oleje jadalne
Witaminy
Owoce morza 
Inne (czosnek, cynk, enzymy, peptydy, wołowina, ziarno, 

karotenoidy, kofeina, łubin, osteoporoza, otyłość, owoce)

2
2
3
2
2
2
2

9
3

3
3
2
3

20

     www.functionalfoodnet.eu/asp/

Projekty badawcze nt. żywności funkcjonalnej 

finansowane w programach UE 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Live

 microorganisms which when 

administered in 

adequate

 

amounts

 

confer a 

health

 

benefit

 on the host” 

Co to są probiotyki?

Report of a Joint FAO/WHO Expert Consultation on Evaluation of Health 
and Nutritional Properties of Probiotics in Food Including Powder Milk 
with Live Lactic Acid Bacteria. Córdoba, Argentina, 1-4 October 2001.
 

(www.fao.org/es/ESN/food/foodandfood_probio_en.stm)

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

„Podnieść opór komórek szlachetnych i przeobrazić roślinność 

kanału pokarmowego na florę kulturalną – oto środki dające się 

zastosować, aby uczynić starość bardziej fizjologiczną, niż 

jest dzisiaj, i prawdopodobnie, aby przedłużyć życie ludzkie.”

Przedłużenie życia: zarysy optymistyczne, 1907 (z francuskiego tłumaczył 
F.Wermiński, wyd. Biblioteka Naukowa, Warszawa, 1907, s.260).

Eli Metchnikoff -laureat nagrody Nobla, 1908 rok

Zoolog i mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla z medycyny  
za prace nad odpornością (wraz z Paulem Ehrlichem).
W latach 1870-1882 był profesorem zoologii i anatomii 
porównawczej na uniwersytecie w Odessie, kierował także 
stacją bakteriologiczną.  Od 1887 prowadził badania na 
zaproszenie Luisa Pasteura

 

w paryskim Instytucie Pasteura 

(w 1904 roku został zastępcą dyrektora).

       1845 - 1916

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Drugi koniec Świata – dr Minoru Shirota 

        1899 – 1982

Mikrobiolog, Uniwersytet Medyczny w Kyoto, Japonia.  
Wyizolował szczep Lactobacillus
 casei (nazwany później 
szczepem shirota). 

Kryterium izolacji była aktywność antagonistyczna w stosunku 
do mikroflory chorobotwórczej człowieka. Wierzył, że spożycie 
tych bakterii będzie zapobiegało infekcjom jelitowym i śmierci 
ludzi, a szczególnie dzieci. 

Lactobacillus casei shirota

W 1935 roku napój o nazwie „Yakult” z dodatkiem 

bakterii 

Lactobacillus

 

casei

 shirota został 

wprowadzony na rynek w Japonii. 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Era antybiotyków

Sir Aleksander Flaming  

(1881-1955),                       

       

         (Laureat Nagrody Nobla, 

1945)

Antybiotykooporne 

szczepy

Zmiany w 

ekosystemach

Zanieczyszczenia 

środowiska

I wiele innych 

problemów....

Nadmierne stosowanie antybiotyków -  efekty uboczne

Nowy antybiotyk: 500 000 000 USD, czas „trwałości rynkowej” około 2 lata

Plakat z II Wojny Światowej 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

    The discovery of LGG (Lactobacillus rhamnosus szczep  GG) was 
based on a calculated strategy of considering the characteristics of 
an ideal probiotic strain and then asking Nature to provide it within 
the diversity of the microbial world.

S.L.Gorbach, Nutr Today Suppl, 31, 2S-4S, 1996

kolonie na pożywce stałej

obraz mikroskopowy

Prof. Sherwood L. Gorbach

Tufts Univ. School of Medicine 

Boston, USA

LGG

Nowa era probiotyków

www.valio.fi

Do roku 2007 -  432 publikacje, 2 doktoraty, 10% rynku probiotycznego - 15.2 US bilion

W de Vos, 9th Symp. LAB, 2008

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Narząd

Liczba mikroorganizmów

Skóra 

10

/cm

2

Jama ustna

10

8

 – 10

12 

/ml

Żołądek 

10

/ml

Dwunastnica 

10

/ml

Jelito czcze

10

5

 – 10

/g

Jelito kręte

10

3

 – 10

/g

Jelito grube

10

10

 – 10

12 

/g

Pochwa 

10

7

 - 10

/ml

Mikroorganizmy a człowiek

background image

 

 

 Około 10

14

, czyli 10 razy więcej bakterii niż liczba komórek tworzących nasze ciało (10

13

). 

  Około  1500  gatunków.  Liczne  szczepy  w  obrębie  gatunków.

 

Jeden  z  najliczniejszych  i  najbardziej 

zróżnicowanych gatunkowo ekosystemów na Ziemi. Dominują beztlenowe bakterie.

 Gatunki bakterii jelitowych należą do 8 z 25 znanych Działów (Phylum), głównie do Firmicutes (gram+ 

o niskiej zawartość GC) - 46-58%, Bacteroidetes i Actinobacteria (o wysokiej zawartości GC) - 8-17%, 

oraz do gram- Proteobacteria (

γ

) - 10-30%.

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Około  40-80%  stanowią  mikroorganizmy  „niehodowlane”.  Są  to  główni

mikroorganizmy  „zmienne”,  występujące  w  różnej  liczebności,  zależnie  o

człowieka.

 Około 1-1.5 kg bakterii.
 W każdym człowieku znajduje się więcej bakterii niż kiedykolwiek ludzi 

zamieszkiwało ziemię.

    Łączna  pula  genów  bakteryjnych  jest  około  100  krotnie  większa  niż  genom

człowieka.

 Ciągła wymiana ze środowiskiem.

około 400 m

2

Powierzchnia nabłonka 

jelitowego = rozmiar kortu 

tenisowego

Mikroflora jelitowa – system ekologiczny

Nieustająca „Wojna i Pokój” w naszych jelitach

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Główne funkcje mikroorganizmów jelitowych

 Metaboliczne

Rozkład i fermentacja niestrawionych resztek pokarmowych, magazynowanie energii w 

formie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (octan, propionian, maślan). Maślan 

stanowi główne źródło energii (około 70%) dla kolonocytów (dzienna produkcja SCFA 

wynosi około 400 mmol), produkcja niektórych witamin z grupy B i witaminy K.

 Troficzne

Utrzymanie ciągłości nabłonka jelitowego i zapewnienie homeostazy systemu 

immunologicznego. Około 60-70% komórek układu immunologicznego znajduje się w 

nabłonku jelitowym.

 Ochronne

Ochrona przed patogenami, które dostały się do jelit. Jest wynikiem hamowania ich 

rozwoju przez kwas mlekowy,  SCFA, nadtlenek wodoru, bakteriocyny i jest też wynikiem 

konkurencji o składniki pokarmowe oraz miejsca zasiedlania. 

Korzystne

 

 

L.casei, L.acidophilus, 

Bif.bifidum, Bif.animalis

 

Szkodliwe

 

Patogenne i 

toksynotwórcze

Bakterie jelitowe (barwione DAPI)

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Stabilny 

zespół 

mikrorganizmów 

jelitowych 

(ok. 30%)

Zmienny  zespół 

mikroorganizmów 

jelitowych (ok. 70%)

Środowisko

 

Choroby

Układ 

immunologiczny

Fizjologia

 

Genotyp

 

Styl życia

Mikroorganizmy przejściowe, 

np. z pokarmu

Zespół mikroorganizmów jelitowych człowieka  

Podstawowy (uniwersalny) 

zespół mikroorganizmów obecny 

u większości ludzi. 

Zmienny zespół mikroorganizmów, 

zależny od sposobu żywienia, 

wieku, stanu zdrowia, warunków 

środowiska, spożywanych leków i 

wielu innych czynników.

(Turnbaugh i wsp., 2007).

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Eubacterium

Eubacterium

Eubacterium

Eubacterium

  

Lactobacillus

Eubacterium

Bacteroides

12

Złe 

Dobre 

    

Ps. aeruginosa

Ziarniaki beztlenowe

Log jtk/g

2

Vibrionaceae

Staphylococcus

    

Clostridium

Bifidobacterium

Mikroflora jelitowa

 

(Dr Jekyll and Mr Hyde)

Patogenne, 

toksynotwórcze

Produkcja H

2

S

Gazowanie

Enzymy fekalne, 

synteza 

karcynogenów

Immunomodulacja

Synteza witamin

Trawienie i absorbcja

Oporność kolonizacyjna

Enterobakterie

 

Escherichia coli

S-redukujące

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Droga do sukcesu

                 Szczep, gatunek, pochodzenie, dokładna identyfikacja 

1

Antagonizm w stosunku do mikroorganizmów 

chorobotwórczych

4

                      Przydatność technologiczna

5

           Udokumentowane działanie

   probiotyczne – 

badania kliniczne

6

Brak działania ubocznego

7

2

                                               Bezpieczeństwo stosowania

3

                         Odporność na niskie pH i sole żółci

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Różne rodzaje

Lactobacillus
Bifidobacterium

Różne gatunki w danym rodzaju

Lactobacillus casei
Lactobacillus rhamnosus
Lactobacillus acidophilus

Różne szczepy w obrębie gatunku

Lactobacillus casei shirota
Lactobacillus casei
 DN 114 001
Lactobacillus acidophilus
 NCFM
Lactobacillus acidophilus
 La1

Pies zaprzęgowy

Pies myśliwski

Pies obronny

Ca

nis

 lu

pus

 

fam

ilia

ris

.

Właściwości probiotyczne są specyficzną cechą szczepu. 

Nie wszystkie szczepy probiotyczne wywołują takie same efekty zdrowotne!

Konieczne jest dokumentowanie specyficznych właściwości każdego 

szczepu!

Probiotyki są różne

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Lactobacillus acidophilus

 

NCFM

®

 

(Danisco Inc.), 

R0052, 

(Institut Rosell), 

LA5

             

(Chr. Hansen),

 

LB

 

(Lacteol Lab.) 

Lactobacillus casei

  

DN 114 001 (Defensis

)

 

(Danone), 

Shirota

 (Yakult) 

Lactobacillus fermentum

 

VRI003

 (Probiomics) 

Lactobacillus johnsonii

 

Lj-1,

 

(Nestle)

Lactobacillus paracasei

 

CRL 431

 (Chr. Hansen), 

F19

 (Medipharm) 

Lactobacillus plantarum

 

299V

 (Probi AB)

Lactobacillus reuteri

 

ATCC 55730

 (Biogaia), 

RC-14

 (Chr.Hansen)

Lactobacillus rhamnosus

 

GG

 (Valio Dairy), 

R0011

 (Institut Rosell), 

GR-1

 (Chr.Hansen), 

271

 (Probi AB), 

LB21

 (Essum AB), 

HN001

 (Danisco)

Lactobacillus salivarius

 

UCC118

 

(University College, Cork)

Bifidobacterium animalis

 (

lactis

)

 

Bb-12

 (Nestle, Chr. Hansen), 

HN019

 

(Danisco),           

DN 173 010

 

(Danone) 

Bifidobacterium breve

 

Yakult

 

(Yakult)

Bifidobacterium infantis

 

35264

 (Procter & Gamble)

Bifidobacterium longum

 

BB536

 

(Morinaga Milk Industry Co. Ltd.)

Lactococcus lactis

 

L1A

 (Essum AB)

Saccharomyces cerevisiae

 (

boulardii

) (Biocodex)

Komercyjne szczepy probiotyczne

 

(www.usprobiotics.org)

(2009)

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Dokumentowane efekty zdrowotne (zależne od szczepu)

Detoksyfikacja 

karcynogenów 

Aktywacja specyficznej i 

niespecyficznej odpowiedzi 

immunologicznej

Obniżenie poziomu 

cholesterolu

Poprawa trawienia laktozy, 

zmniejszenie objawów 

nietolerancji laktozy

Skrócenie czasu trwania 

biegunek rotawirusowych (i 

innej etiologii)

Zapobieganie 

zaparciom

Wzrost przyswajalności 

składników pokarmowych, 

zwiększenie absorpcji 

składników mineralnych

Hamowanie wzrostu i translokacji 

patogenów. Redukcja ryzyka 

infekcji patogenami jelitowymi 

(SalmonellaShigella)

Zmniejszenie ryzyka 

otyłości

Probiotyk

Obniżenie aktywności 

enzymów fekalnych

Korzystna modyfikacja składu 

mikroflory jelitowej

Ochrona przed 

nowotworami jelita grubego

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Yakult: probiotics may boost brain health

By Shane Starling in Amsterdam, 27-Feb-2009

 

Probiotics  pioneer  Yakult  says  preliminary  research  indicates  the 

interrelationship  of  the  nervous  systems  of  the  gut  and  the  brain  could 

confer cognitive benefits when probiotics are consumed.

Speaking  at  a  one-day  seminar  about  ‘Functional  Foods  for  the  50+ 

Market’,  Netherlands-based  Yakult  science  manager,  Dr  Jia  Zhao,  said  at 

least  one  UK  study  highlighted  how  probiotic  consumption  could  benefit 

those with autism. 

Small  brain,  big  brain  “An  upcoming  area  is  mental  health,”  Dr  Zhao  told 

NutraIngredients.com  after  making  her  presentation  on  gut  health  for 

over-50s. 

“The  brain  is  not  beyond  the  reach  of  probiotics.  The  gut  is  the 

‘small brain’ as it is called from a neurology point of view. This is an area 

for probiotics and functional foods to explore.” 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Breaking News on Supplements & Nutrition - Europe

Chr Hansen launches probiotic satiety program

Danish probiotics supplier, Chr Hansen, is investigating the satiety 

potential of a version of the probiotic strain, Lactobacillus casei

under a new programme called ProSat. 

By Shane Starling, 28-Apr-2009

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 

       Breaking News on Supplements & Nutrition - Europe

Probiotics may help women regain their figures after pregnancy

Probiotic supplements during the first trimester of pregnancy may help 

women lose weight after the infant’s birth, say new findings presented 

today at the European Congress on Obesity. 
Finnish researchers report that supplements containing Lactobacillus
 and 

Bifidobacterium were associated with less central obesity, defined as a 

body mass index (BMI) of 30 or more or a waist circumference over 80 

centimetres (European Congress on Obesity, 7 May 2009, Kirsi Laitinen et 

al.). 

By Stephen Daniells, 07-May-2009

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

“The effects of selected probiotic strains on the development of eczema (the PandA 
study)” L. Niers, R. Martín, G. Rijkers, F. Sengers, H. Timmerman, N. van Uden, H. Smidt, 
J. Kimpen, M. Hoekstra, Allergy, Published online ahead of print, doi: 10.1111/j.1398-
9995.2009.02021.x

Probiotics may reduce eczema risk by 60 per cent

Daily  supplements  of  a  multi-bacterial  strain  food  may  reduce  the  risk  of 

eczema by 58 percent during the first three months of life, according to a 

new study from The Netherlands.

Beyond  the  age  of  three,  however,  no  differences  in  the  incidence  or 

severity  of  eczema  were  recorded  between  the  intervention  and  placebo 

groups,  according  to  results  of  a  double-blind,  randomized  placebo-

controlled  trial  with  mothers  and  subsequently  their  babies  with  a  family 
history of allergic disease.

 

By Stephen Daniells, 15-May-2009

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 Preparaty farmaceutyczne – liofilizaty o 

gęstości bakterii probiotycznych około 10

10

 

komórek/g. Nieraz kapsułkowane w 
osłonkach rozpuszczających się w jelitach.

 Odżywki dla dzieci (mleka w proszku) z dodatkiem liofilizowanych 

bakterii do gęstości około 10

7

 komórek/g.

Produkty probiotyczne

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 

Produkty mleczarskie, takie jak jogurty, kefiry, sery 

twarogowe, sery dojrzewające (żółte) fermentowane 
z udziałem szczepów probiotyczych. Około 2-5x10

10

 

komórek/100 gramową porcję.

 Lody i mrożone desery. Dodatek bakterii 

probiotycznych około  10

7

 komórek/g

.

Produkty probiotyczne

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 

Czekolady i wyroby czekoladowe z dodatkiem liofilizowanych 

bakterii probiotycznych o gęstości około 10

komórek/g.

 

Galaretki (cukierki) z dodatkiem jogurtów 

zawierających bakterie probiotyczne o gęstości 
około 10

9

 komórek/100 g.

 

Soki owocowe – z dodatkiem bakterii probiotycznych do 

końcowej gęstości około 10

6

-10

7

 bakterii/100 ml. (CocoBiotic – 

fermentowany z Lactobacillus acidophilus; Lactobacillus 
delbreuckii; Saccharomyces cerevisiae boulardii
)

Produkty probiotyczne

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 

Gumy do żucia z dodatkiem liofilizowanych bakterii o gęstości 

około 10

7

/porcję. BioGaia redukuje liczbę bakterii 

odpowiedzialnych za choroby dziąseł i psucie zębów.

 

Bakterie probiotyczne w kapslach do butelek typu PET (bakterie 

uwalniają się do napoju podczas otwierania butelki).

 

 

Probiotyczne „patyczki” przygotowane ze sprasowanych 

bakterii probiotycznych (Probiotic sticks - Lactobacillus 
acidophilus
 Rossell-52 and Bifidobacterium longum Rossell-175 z 
dodatkiem aromatu owocowego - śliwkowego).

Produkty probiotyczne

 Liofilizaty bakterii probiotycznych napylane na chipsy (np. 

jabłkowe), słomki do picia napojów (LifeTop Straw), itp.

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Żywność probiotyczna – znakowanie produktów

 Zawartość – jaki szczep probiotyczny znajduje się w produkcie – rodzaj, gatunek, 

symbol szczepu. Nomenklatura bakterii musi być zgodna z aktualnie obowiązującymi 
nazwami mikroorganizmów. Aktualne nazewnictwo bakterii jest publikowane w: List of 
Prokaryotic names with Standing in Nomenclature 

(www.bacterio.cict.fr

) lub 

Validation 

List, publikowane w International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology

 Minimalna liczba żywych bakterii do końca okresu trwałości produktu

 Sugerowana porcja dzienna produktu

 Korzyści zdrowotne spożywania danego produktu probiotycznego

 Warunki przechowywania produktu

 Kontakt z producentem

Dyrektywa EC 1924/2006, która weszła w życie w lipcu 2007, 

mówi, że dla każdego produktu o tzw. „health or nutritional 

benefits” muszą być przedstawione dowody naukowe dokumentujące 

takie właściwości (zgodnie z określeniami zaakceptowanymi przez 

Komisję Europejską). 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

Europejski rynek żywności probiotycznej zostanie co najmniej 

podwojony do roku 2013 (z 45.4 miliona Euro w 2006 roku do 120.3 

milionów Euro w 2013 roku).
Rynek Europy Wschodniej zaczyna dopiero rozwijać się. Produkty 

probiotyczne (głównie o działaniu profilaktycznym) dla małych 

dzieci są na pierwszym miejscu, zarówno pod względem ilości jak i 

różnorodności.

Probiotics market set to hit 120m by 2013, report says 

6/9/2007 

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego

 

Od starożytnych czasów istniała świadomość zależności zdrowia człowieka od 

racjonalnego  odżywiania.  Dotychczas  jednak  zwracano  głównie  uwagę  na 
występowanie  poszczególnych  składników  w  diecie,  które,  dostarczane  w 
odpowiednich,  ilościach  zgodnych  z  zapotrzebowaniem,  zapewniały  prawidłowe 
funkcjonowanie organizmu. 

Nowe  podejście  polega  na  przypisaniu  żywności  szczególnej  roli 

prozdrowotnej.

 

Żywność  funkcjonalna,  dodatkowo  wzbogacona  aktywnymi  składnikami 

stosowanymi  w  żywieniu,  staje  się 

ogniwem  pośrednim  między  żywnością  a 

lekiem

.  Są  to  więc  specjalnie  spreparowane  produkty  spożywcze,  które  wykazują 

korzystny,  udokumentowany  wpływ  na  zdrowie.  W  zależności  od  rodzaju  składników, 
wzbogacających  produkt  spożywczy,  uzyskuje  się  różne  efekty  prozdrowotne,  m.in. 
także immunostymulujace i antymiażdżycowe. 

Żywność wzbogacona a zdrowie człowieka

prof. dr hab. Andrzej Tokarz,  Wydział Farmaceutyczny AM w Warszawie

 

Tak czy nie?

Tak!

background image

 

 

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego


Document Outline