PowerPoint Presentation

Fizjologia układu oddechowego



Górne drogi oddechowe



Dolne drogi oddechowe

23 generacje oskrzeli



Powierzchnia

oddechowa – 70 m



Wentylacja dobowa

> 10 000 litrów

Starzenie się układu

oddechowego





pojemności życiowej (VC) o 20 ml/rok





objętości wydechowej

pierwszosekundowej (FEV

) o 20 ml/rok





sprężystości płuc i



objętości zalegającej



Mniej sprawna mechanika oddychania:

usztywnienie klatki piersiowej, kifoza



Zaburzenia wymiany gazowej



Zaburzenia ośrodkowej regulacji

oddychania





wydolności wysiłkowej





mechanizmów obronnych

Konsekwencje starzenia się

płuc

ZDROWIE



Płuca zapewniają

prawidłową

wymianę gazową

i stan

homeostazy,

zmniejszona

rezerwa

czynnościowa

CHOROBA



Homeostaza łatwo

ulega zachwianiu



Zmniejszona rezerwa

czynnościowa



Ryzyko

niewydolności

oddechowej

Ważne objawy w chorobach

układu oddechowego



Kaszel



Bez wykrztuszania (suchy)



Z wykrztuszaniem (produktywny)



Duszność



Wysiłkowa czy spoczynkowa



Nocna



Sinica



Centralna czy obwodowa



Powstaje gdy stężenie Hb

niezwiązanej z tlenem > 5 g%

Choroby układu oddechowego



Grypa



Ostre zapalenie oskrzeli



Zapalenie płuc



Gruźlica



Przewlekła obturacyjna choroba

płuc



Zator tętnicy płucnej



Rak płuca



Obturacyjny bezdech podczas snu

Grypa



80% zgonów dotyczy osób w

podeszłym wieku



W większości przypadków grypy

występuje ostre wirusowe

zapalenie oskrzeli



Powikłania grypy:



Zapalenie płuc



Wirusowe



Bakteryjne



Inne wtórne zakażenia bakteryjne

Grypa - leczenie



Leczenie objawowe –

niesteroidowe leki przeciwzapalne

(NLPZ)



Leki przeciwwirusowe:

Amantadyna (skuteczna gdy

leczenie od początku objawów)



Antybiotykoterapia: gdy wtórne

zakażenie bakteryjne



Nawodnienie (!)

Zapobieganie grypie



Szczepionka przeciwgrypowa:

inaktywowana szczepionka

wirusowa (trójwalentna)



Szczepienie raz w roku (jesień)



Zmniejszenie śmiertelności o 50-75%



Wskazania do szczepienia:



Osoby > 65 lat (> 50 lat)



Personel medyczny



Współistnienie chorób przewlekłych



Przeciwwskazania do szczepienia:



Uczulenie na białko jaja kurzego

Ostre zapalenie oskrzeli



Wirusowe



Suchy kaszel, stany gorączkowe



Leczenie objawowe: NLPZ, l. p/kaszlowe



Bakteryjne



Kaszel z wykrztuszaniem, duszność,

furczenia, świsty, stany gorączkowe



Leczenie: antybiotykoterapia, l.

wykrztuśne, nawodnienie



Powikłania



Zapalenie płuc, zaostrzenie ch.

przewlekłych (niewydolność serca,

cukrzyca)

Zapalenie płuc



Zapalenie tkanki płucnej wywołane

mikroorganizmami lub ich

metabolitami



W porównaniu z osobami młodszymi



występuje 5 x częściej



śmiertelność 100 razy większa



Podział



Domowe zapalenie płuc (20 - 40 /1000)



Szpitalne zapalenie płuc



Z.p. w domach opieki

Zapalenie płuc - etiologia



Streptococcus pneumoniae

– domowe

z.p.



Bakterie Gram(-) – szpitalne z.p.



Patogeny atypowe: Legionella,

Chlamydia



U osób w podeszłym wieku często

etiologia mieszana



Bakterie beztlenowe – zachłystowe z.p.



Wirusy



Grzyby

Zapalenie płuc - rozpoznanie



Objawy kliniczne



pogorszenie stanu ogólnego



kaszel, duszność



st. gorączkowe



RTG klatki piersiowej:



Opóźnione pojawianie się zmian w

przypadku odwodnienia



Powolne ustępowanie zmian radiologicznych



Wskazania do hospitalizacji należy

rozważać u wszystkich osób w

podeszłym wieku

Zapalenie płuc – leczenie

i zapobieganie



LECZENIE



Antybiotykoterapia sekwencyjna (i.v. – p.o.)



L. wykrztuśne, l. rozszerzające oskrzela



Nawodnienie



Tlenoterapia (cel: pO

> 60 mmHg, SaO

90%)



ZAPOBIEGANIE



Szczepionka przeciwgrypowa (1 x / rok)



Szczepionka pneumokokowa (Pneumovax

23, Pneumo 23) (1 x / 5-8 lat)

Wskazania: osoby



65 lat, szczególnie z

ch. przewlekłymi

Gruźlica



Etiologia:

Mycobacterium tuberculosis

(Robert Koch, 1882)



Epidemiologia – Polska

ROK

liczba zachor.

Wsk. zapadal.



1957 r.

82,000

290,4 / 100,000



1994 r.

16,500

43,2 / 100,000



2003 r.

10,000

26,5 / 100,000



Osoby



65 lat 30-50% nowych

przypadków



Zakażenie lub zachorowanie w przeszłości



Uczynnienie „starych” ognisk lub ponowne

zakażenie

Gruźlica – rozpoznanie i

leczenie



ROZPOZNANIE



Odczyn tuberkulinowy: u chorych w

podeszłym wieku może być ujemny



RTG klatki piersiowej



Badanie bakterioskopowe i posiew

plwociny z oznaczeniem

lekowrażliwości: metoda klasyczna,

met. nowoczesne, met. genetyczne



LECZENIE



4-lekowe, 3-lekowe



Czas trwania – 6 miesięcy



Ocena czynności nerek i wątroby



Gruźlica lekooporna

Przewlekła obturacyjna

choroba płuc - POChP



Definicja: ograniczenie przepływu w

drogach oddechowych, które nie jest w

pełni odwracalne i ma charakter

postępujący



Główna przyczyna: palenie papierosów



Częstość występowania ok. 10% populacji



POChP – czwarta przyczyna zgonów na

świecie



Patogeneza: przewlekłe zapalenie

oskrzeli + rozedma płuc

POChP – rozpoznanie i

leczenie



ROZPOZNANIE



Objawy kliniczne: duszność, kaszel



Badanie spirometryczne



LECZENIE



Zaprzestanie palenia papierosów –

minimalna interwencja antynikotynowa (5



Leki rozszerzające oskrzela (wziewne)



Technika inhalacji leków!



Edukacja, rehabilitacja, szczepienia



Domowe leczenie tlenem (pO

< 55 mmHg)

Leki rozrzeszające

oskrzela



Beta-mimetyki



Krótkodziałające (stosowane doraźnie)

fenoterol

(Berotec),

salbutamol

(Salbutamol, Ventolin)



Długodziałające (stosowane 2 x na dobę)

salmeterol

(Serevent)

formoterol

(Oxis)



Leki antycholinergiczne



Bromek ipratropium

(Atrovent)



Preparaty łączone



Np. bromek ipratropium + fenoterol

(Berodual)

Niewydolność oddechowa



Rozpoznanie - gazometria krwi tętniczej



Normy:

pH 7,35 – 7,45

> 80 mmHg; pCO

35–45 mmHg

HCO

22 – 28 mmol/l



N.o. częściowa: hipoksemia + normokapnia

< 60

mmHg + pCO

< 50

mmHg

tlenoterapia: dowolny przepływ O



N.o. całkowita: hipoksemia + hiperkapnia

< 60

mmHg + pCO

> 50

mmHg

tlenoterapia: mały przepływ O

(0,5-1

l/min)

Zator tętnicy płucnej



Obturacja tętnic płucnych przez

skrzeplinę lub inny materiał, który

przez układ krwionośny dostał się do

naczyń płucnych



90% skrzeplin pochodzi z żył kończyn

dolnych



Czynniki ryzyka: unieruchomienie,

otyłość, choroby żył, uraz, ch.

nowotworowa, zabieg chirurgiczny



Często błędne rozpoznanie

Zator tętnicy płucnej

rozpoznanie



Objawy kliniczne

niecharakterystyczne: duszność,

tachypnoe, ból w klp, niepokój,

krwioplucie, zasłabnięcie



Badania dodatkowe:



RTG klp – wynik prawidłowy



EKG



gazometria tętnicza (hipoksemia)



scyntygrafia płuc



tomografia komputerowa klp



echokardiografia



angiografia tętnic płucnych

Zator tętnicy płucnej -

leczenie



Leczenie w fazie ostrej



Leczenie trombolityczne



Leczenie przeciwzakrzepowe: heparyny

drobnocząsteczkowe



Leczenie chirurgiczne



Leczenie przewlekłe



Doustne leki przeciwzakrzepowe,

Acenokumarol, pod kontrolą INR (2,5-

3,5)



Leczenie chirurgiczne

Rak płuca



Najczęstsza przyczyna zgonów z

powodu choroby nowotworowej



Czynnik ryzyka: palenie papierosów



Objawy: kaszel, nawracające zakażenia

układu oddechowego



Podział: rak niedrobnokomórkowy

rak drobnokomórkowy



Klasyfikacja TNM



Często późne rozpoznanie, złe

rokowanie



Leczenie: chirurgiczne, chemioterapia,

radioterapia

Obturacyjny bezdech podczas

snu



Przerwy w oddychaniu w czasie snu

spowodowane zapadaniem się miękkich

części gardła



Częstość występowania:



Wiek średni: 4% M i 2% K (+ otyłość)



Wiek podeszły: kilkanaście – kilkadziesiąt %

(?)



Objawy: nieregularne chrapanie, przerwy

w oddychaniu, senność w czasie dnia



Rozpoznanie: badanie polisomnograficzne



Leczenie: nCPAP, redukcja masy ciała

Document Outline