Krwawienie z 

Krwawienie z 

dolnego odcinka 

dolnego odcinka 

przewodu 

przewodu 

pokarmowego

pokarmowego

 

 

Do składowych dolnego 

odcinka przewodu 

pokarmowego 

zaliczamy:

• Dwunastnicę (od więzadła Treitza) 

,

• jelito cienkie (czcze i kręte),
• jelito grube (kątnicę, okrężnicę, 

esicę)

• odbytnicę i odbyt

 

 

Diagnostyka ogólna 
krwawień z dolnego 

odcinka p. pok.

• pojawienie krwi w stolcu jest zawsze 

sygnałem alarmującym, tak dla 
pacjenta jak i lekarza

• wymaga podjęcia szybkich kroków 

diagnostycznych

• krwawienia mogą być skutkiem 

poważnych chorób, w których szybkie 
rozpoznanie decyduje o życiu chorego

 

 

WYWIAD

• Fusowate wymioty (haematemesis)- 

tylko w krwawieniu z dwunastnicy

• Stolec:

*

zmiana charakteru: biegunki z 
krwią, nagłe zaparcia z krwią 
(haematochezja),

*

smoliste stolce (melanea),

*

kształt stolca

• Szybkie chudnięcie

 

 

WYWIAD

• Objawy zaburzeń p. pok.:

* wymioty,
* bóle brzucha,

• biegunka z krwią + dolegliwości bólowe
• wyjazdy zagraniczne
• przyjmowane leki
• choroby układu krążenia
• Rentgenoterapia

 

 

BADANIE FIZYKALNE

• gorączka np. zakażenie 

żołądkowo-jelitowe

• badanie palpacyjne 
• obecność przetoki

 

 

BADANIA 

PRACOWNIANE

• test na obecność krwi utajonej 
• rektoskopia
• fibrosigmoidoskopia
• kolonoskopia długa 
• badanie kontrastowe
• enteroclisis
• arteriografia t. krezkowej górnej i dolnej
• scyntygrafia – rzadko, też dla diagnostyki uchyłku 

Mecela

• badania bakteriologiczne i parazytologiczne stolca

 

 

• Dwunastnica:

* nadżerki
* wrzody
* uchyłki

 

 

PRZYCZYNY KRWAWIEŃ

•

Jelito cienkie:

– guzy jelita cienkiego
– choroba Leśniewskiego-Crohna
– uchyłek Meckela
– dysplazja naczyniowa
– zawał krezki
– salmonelloza
– zapalenie wywołane przez Camphylobacter
– czerwonka
– ciała obce

 

 

Jelito grube:

D z ieci i m ło d z ież   D o ro śli <6 0  r.ż . 

D o ro śli >6 0  r.ż . 

W rz o d z iejące 

z ap alen ie jelita 

gru b ego ,        

C h o ro b a C ro h na,         

P o lip y  

U chy łk o w ato ść,             
W rz o d z iejące 

z apalenie jelita 

grubego ,                                

C ho ro ba C ro hna,                

P o lip y ,                        
A ngio d y sp laz je 

(nacz y niak i 

k rw io no śne, neo p laz je 

nacz y nio w e, 

teleangiek taz je) 

A n gio d y sp laz je 

U ch y łk o w ato ść,                   

R ak ,                                

P o lip y  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jelito grube:

• zapalenie rzekomobłoniaste 
• szigelioza
• pełzakowica
• ciało obce

 

 

Odbyt

:

• guzki krwawnicze (80%)
• szczeliny odbytu,
• uszkodzenia,
• raki
• żylaki odbytu

 

 

Krwawienia z 

Krwawienia z 

dwunastnicy i    

dwunastnicy i    

          jelita 

          jelita 

cienkiego

cienkiego

 

 

Wrzód dwunastnicy

• najczęściej u ludzi młodych M>K
• predyspozycja rodzinna
• palenie tytoniu,
• stres
• ciężka praca fizyczna
• występowanie w przeszłości

 

 

Klinika i diagnostyka

• ból w nadbrzuszu po stronie prawej
• ból między posiłkami
• poprawa po posiłku lub lekach 

antysekrecyjnych

• endoskopia z biopsją,
• badanie w kierunku H. Pylori,
• RTG z barem – obecność niszy 

wrzodowej

 

 

Leczenie:

• zakaz palenia,
• odstawienie leków (glukokortykoidy, kw 

acetylosalicylowy,

• farmakoterapia – H2-blokery 

(Ranitydyna,Cymetydyna), Przeciwcholinergiczne 
(pirenzepina), blokery pompy 
protonowej(omeprazol), antybiotyki 
(amoksycylina)

• eradykacja H.pylori 

(klarytromycyna+omeprazol+metronidazol 14 
dni)

• chirurgiczne- wagotomia całkowita, wybiórcza,

 

 

Powikłania:

•  Krwawienia – smoliste stolce, 

fusowate wymioty

•  Perforacja- objawy zapalenia 

otrzewnej

•  Penetracja do głowy trzustki 

(wzrost amylazy), do więzadła 
wątrobowo-dwunastniczego

•  Rakowacenie

 

 

Nadżerki

• krwawienie z nadżerki bł. śluzowej
• występują w chorobach, którym 

towarzyszy stres (ciężkie urazy, 
oparzenia, urazy czaszki, posocznice, 
niewydolność oddechowa)

• zwykle ulegają wygojeniu w ciągu 

kilku dni

Uchyłki dwunastnicy - rzadko

 

 

JELITO CIENKIE

• Guzy jelita cienkiego

– Występują rzadko (1-5% neo p. pok.)
– 45% raki, 15% rakowiaki, 40% guzy mezenchymalne

• Rozpoznanie

– trudne, objawy mało specyficzne (poza rakowiakem)
– epizody bólu kolkowego (80%)
– pogorszenie stanu ogólnego ze spadkiem masy ciała (50%),
– przewlekłe krwawienie i niedokrwistość(50%)
– palpacyjnie wyczuwalny guz i objawy niedrożności bardzo 

późno

 

 

Badania diagnostyczne

• niedokrwistość mikrocytarna
• test na krew utajoną,
• hiperbilirubinemia,
• endoskopia z biopsją (ograniczone)
• RTG z barytem
• TK
• scyntygrafia z oktreotydem dla 

rakowiaków

 

 

Leczenie i rokowanie

• wycięcie odcinka jelita wraz z guzem,         z 

odpowiednim marginesem dystalnym          i 
radialnym, oraz częścią krezki z układem 
chłonnym

• 5-fluorouracyl, doksorubicyna, 

cisplatyna+etopozyd.

• raki 10%-30%
• mięsaki 20-50%
• rakowiaki 75%

 

 

Uchyłek Meckela  (1%-2%) 

pozostałość po płodowym 

przewodzie pępkowo-

jelitowym w końcowej części 

j. krętego

Może ulec

• zapaleniu
• owrzodzeniu w skutek ektopii bł 

śluzowej żołądka

 

 

Objawy zapalenia:

• identyczne jak przy zapaleniu wyrostka 

robaczkowego

• podejrzewać można gdy:

– w czasie zabiegu wyrostek jest nie zmieniony
– objawy występują mimo wcześniejszej 

apendektomii

Diagnostyka

– RTG
– śródoperacyjna
– leukocytoza

 

 

Zawał krezki

Przyczyny

• zator lub zakrzep t. krezkowej
• zakrzepica naczyń krezki
• uwięźnięcie przepukliny
• wgłobienie 
• skręt 

 

 

Objawy

•Stan ogólny-ciężki
•nagły, rozlany ból brzucha
•nudności, wymioty
•potem biegunka z krwią
•objawy otrzewnowe,
•krew przy badaniu per rectum

 

 

Diagnostyka i 

leczenie

•

EKG-migotanie przedsionków

•

RTG jamy brzusznej – niedrożność

•

gazometria – kwasica metaboliczna

•

angiografia naczyń krezkowych

•

duplex-scan

•

resekcja zmienionego fragmentu jelita

•

rzadko embolektomia

•

śmiertelność do 70%

 

 

SALMONELLOZA

• Jest chorobą zakaźną wywołaną przez 

Salmonella typhimurium lub               S. 
enteritidis. Zakażenie następuje przez brudne 
ręce, wodę, jedzenie

Objawy

• gwałtowne, czasem krwawe biegunki
•  gorączka
• bóle głowy, kaszel
• badanie bakteriologiczne kału

 

 

Leczenie:

• wyrównanie zaburzeń gosp. wodno-

elektrolitowej, podanie roztworów 
elektrolitów z glukozą, głodówka

• przy lekkim przebiegu antybiotyki 

przeciwwskazane

• przy cięższych i AIDS – ko-

trymoksazol, ampicylina

 

 

Czerwonka

• Wywołana przez Shigella dysenterie 

(tropiki), Sh. soneii (Europa Zachodnia)

• Zakażenia na skutek braku higieny, u 

ludzi ubogich

Objawy:

• bolesna biegunka z krwią i śluzem 

(łyżeczka krwi i śluzu) 

 

 

Diagnostyka i 

leczenie:

• wymaz z odbytnicy na posiew

• wyrównanie gospodarki kwasowo-

zasadowej,

• chinolony
• ko-trymoksazol
• ampicylina

 

 

Inne choroby 
przebiegające z 
krwawieniem:

-choroba Leśniewskiego-
Crohna
-dysplazja naczyniowa
-zapalenie wywołane przez 
 Camphylobacter
-ciała obce