Biologia

Bakterie

29-10-2009

Bakterie (Bacteria, Monera)

Komórki 

prokariotyczne

 – brak jądra

Chromosom bakteryjny – dwuniciowy, zwykle kolisty DNA

Ściana komórkowa u wielu z peptydoglikanu (mureina)

Rozmnażanie bezpłciowe przez podział komórki

Koniugacja (u niektórych gatunków) – przekazywanie                                   

    materiału genetycznego

Różne warianty budowy bakterii:

1) Błona komórkowa – wpuklenie do wewnątrz (system blaszek)                  

                np. u sinic

2) Dodatkowe DNA – plazmidy 

3) Różna budowa ściany komórkowej

Bakterie

3) Różna budowa ściany komórkowej

Barwienie fioletem goryczkowym 

metodą Grama

:

■ trwała barwa – Gram-dodatnie

■ niebarwiące się – Gram-ujemne

Gram(+) – gruba ściana                    

      

     z peptydoglikanu

Gram(-) – cienka ściana, na 

zewnątrz  

    druga błona 

komórkowa

Bakterie

1. Jednokomórkowe

2. Kilkukomórkowe kolonie

3. Wyjątkowo wielokomórkowe – komórki połączone 

plazmodesmami

Sinice – formy osiadłe tworzą wielokomórkowe nici 

przytwierdzone do podłoża

Komórki wyspecjalizowane, np. heterocysty wiążące azot 
atmosferyczny 

(nie zachodzi w nich fotosynteza, 

produkty fotosyntezy pobierają od innych komórek nici, w 
zamian przekazując związki azotu)

           Bakterie

          Fotosynteza

U sinic donorem wodoru jest 

woda

       CO

2

 + 2H

2

O --------- [HCOH] + H

2

O + O

2

Wolny tlen w atmosferze jest produktem sinic i organizmów z 

chloroplastami pochodzącymi od sinic

U bakterii siarkowych donorem wodoru jest 

siarkowodór

       CO

2

 + 2H

2

S --------- [HCOH] + H

2

O + 2S

Chemosynteza

 – z udziałem energii chemicznej pochodzącej z utleniania 

różnych substancji, np. amoniak (NH

3

), siarkowodór (H

2

S), siarka (S), jon 

azotanowy(III) (NO

2

–

), jon żelazowy (Fe

+3

)

energi

a
świetln

a

energi

a
świetln

a

Bakterie

Oddychanie tlenowe i beztlenowe

Oddychanie – uwalnianie energii zawartej w związkach organicznych

Oddychanie beztlenowe

np. ■ bakterie denitryfikacyjne

azotany(V)  azotany(III)

     ■ fermentacje

Tolerancja na tlen:

◊ tlenowce (aeroby) – wymagają tlenu do oddychania

◊ beztlenowce (anaeroby) – tlen jest im niepotrzebny

● beztlenowce względne – tolerują tlen

● beztlenowce bezwzględne – tlen je zabija

Archebakterie, Archeony (Archaea)

Bliżej spokrewnione z eukariontami niż z bakteriami właściwymi

◊ ściana komórkowa bez peptydoglikanu

◊ zapis genetyczny nieciągły

◊ różnice w metabolizmie (w porównaniu z bakteriami)

Liczne ekstremofile:

  a) Bakterie metanogenne (bezwzględne anaeroby):

np.    CO

2

 + 4H

2

  CH

4

 + 2H

2

O lub    CH

3

OH + H

2

  CH

4

 + H

2

O

Wytwarzanie metanu na bagnach, w kopalniach, na wysypiskach 

śmieci

  b) Bakterie halofilne: zasolenie do 60%

  c) Bakterie termofilne: temperatury do >100

o

C

  d) Bakterie acidofilne: pH 2-4

Bakteri

e