ORGANIZACJA DYSTRYBUCJI ŻYWNOŚCI W FIRMIE „POLIFRA” (SEKTOR OWOCOWO-WARZYWNY)

ORGANIZACJA DYSTRYBUCJI

ŻYWNOŚCI

W FIRMIE „POLIFRA”

(SEKTOR OWOCOWO-WARZYWNY)

ORGANIZACJA DYSTRYBUCJI

ŻYWNOŚCI

W FIRMIE „POLIFRA”

(SEKTOR OWOCOWO-WARZYWNY)

CZAPNIK BEATA

CYRTA EWELINA

WRÓBEL MAGDALENA

WTŻ.MSU.zaoczne

Warszawa 2007

HISTORIA FIRMY cd.

Zakład umiejscowiony jest na obrzeżach Jeziorka,

miejscowości znajdującej się w odległości niespełna

siedmiu kilometrów od Łomży – miasta leżącego na

trasie tranzytowej. Jest to dobra lokalizacja, ze

względu na wysoce rozwiniętą infrastrukturę drogową,

bliskość granicy (większość produktów jest

sprzedawana na rynki zagraniczne), oraz dużą ilość

lokalnych firm transportowych (specyficzność produktu

wymaga specjalnych środków transportu –

samochodów chłodni). Co więcej, pewna część

surowca jest pozyskiwana od lokalnych plantatorów, a

okoliczne tereny są uznawane za wyjątkowo czyste

ekologiczne

HISTORIA FIRMY cd.

Należy tu podkreślić, że produkcja zakładu jest

ukierunkowana wyłącznie na odbiorców hurtowych.

Dochody są generowane również na drodze depozytu,

czyli przechowywania mrożonek innych zakładów, które

nie posiadają wystarczającej własnej powierzchni

magazynowej.

Nowym sposobem zarobku stała się również ostatnio

współpraca z firmą pozyskującą ekologiczną żywność,

która to przysyła do zakładu zamrożone już surowce w

celu odpowiedniego przesortowania i zapakowania

produktu.

2.STRUKTURA ZATRUDNIENIA I

WIELKOŚĆ PRODUKCJI

Obecnie te dwunarodowe przedsiębiorstwo, z centralą

we Francji, zatrudnia w sezonie 55 osób, z czego 80%

to kobiety i 20% mężczyźni. Poza sezonem

zatrudnionych jest ok.36 osób. Należy tu podkreślić,

że wśród zatrudnionych w Polsce 41 osób to

pracownicy produkcyjni, 9 osób należy do pionu

technicznego (mistrzowie produkcji, mechanicy, dział
jakości), 3 osoby to pracownicy biura i sekretariatu, a

2 osoby znajdują się w zarządzie w centrali we Francji.

STRUKTURA

ZATRUDNIENIA I

WIELKOŚĆ PRODUKCJI

cd.

Zakład w sezonie pracuje w systemie trzyzmianowym.

Posiada jeden tunel zamrażalniczy o wydajności

ok.1000 do 1200 kg/godzinę, co łącznie z

koniecznymi przestojami, daje ok.20t przerobu na

dobę. Oczywiście przerób ten jest znacznie mniejszy

poza sezonem, kiedy to głównym surowcem do

przerobu jest cebula, a pozostała działalność

zakładu opiera się na sortowaniu zamrożonego w

sezonie surowca.

STRUKTURA ZATRUDNIENIA I

WIELKOŚĆ PRODUKCJI cd.

ZARZĄD

Pracownicy

biurowi

Pracownicy

pionu

technicznego

Pracownicy produkcyjni

Dział

jakości

Mistrzowi

produkcji

Mechanicy

i kierownik

utrzymani

a ruchu

3.SUROWCE I

PRODUKTY

Wśród surowców używanych do produkcji mrożonek

znajdują się zarówno owoce jak i warzywa, ale to

owoce stanowią główne źródło produkcji, pomimo że,

mrożenie owoców jest znacznie trudniejsze od

mrożenia warzyw. W przypadku owoców uszkodzenia

tkanki wywołane mrożeniem powodują większą

deformację, ponieważ owoce nie posiadają elementów

włóknistych. Owoce przyjęte do produkcji powinny być

w stanie pełnej dojrzałości, co warunkuje bardzo dobry

smak, aromat i barwę, chociaż ich struktura jest

osłabiona w wyniku procesu dojrzewania. Jednocześnie

wysokie wybarwienie owoców zapewnia maskowanie

ewentualnych niekorzystnych zmian powstałych

podczas procesu produkcji.

SUROWCE I PRODUKTY cd.

Asortymentem , którym obecnie może się pochwalić Polifra jest:

- pomidor, (kostka 10x10)

- por, (plaster)

- rabarbar, (kostka)

- ogórek, (kostka 10x10)

- cebula biała I eszalotka. (kostka 10x10, kostka 6x6, kostka

5x6x6, 30x30, plaster 2 – 4, plaster 4 – 6)

- truskawka z szypułką lub bez, kalibrowana lub niekalibrowana,

- porzeczka czarna i czerwona klasa I,

- jagoda klasa I,

- jeżyna klasa I,

- malina klasa I.

Truskawka

Owoce truskawek są cennym źródłem witaminy A, witamin z

grupy B oraz soli mineralnych. Ponadto w ich składzie

znajduje się więcej witaminy C (60 mg na 10 g) niż np. w

cytrynie, (50 mg). Ich niewątpliwym walorem jest niska

wartość kaloryczna - kilogram liczy ok. 400 kalorii. Najlepiej

jeść je na czczo, aby oczyścić organizm.

Niestety truskawki są jednym z najbardziej uczulających

produktów.

Zarówno w warunkach krajowych, jak i na świecie truskawki

są najważniejszym surowcem w grupie mrożonych owoców i

stanowią 40% wszystkich mrożonek owocowych. Wynika to z

krótkiego okresu występowania świeżych truskawek, jak i z

ich cech organoleptycznych. Polska od wielu lat znajduje się

na trzecim lub czwartym miejscu na świecie w produkcji i

mrożeniu tego owocu.

Podsumowanie sezonu

truskawkowego 2007 można

przedstawić w sposób

następujący:

W Polsce zebrano prawie 200 tys ton tego owocu, a

powierzchnia uprawy wynosiła około 52 tys.ha.

- Tegoroczny sezon skupu truskawek rozpoczął się

wcześnie i trwał stosunkowo krótko. Na skutek majowych

przymrozków owoców było zdecydowanie mniej, a ich

ceny kształtowały się na dość wysokim poziomie.

- Upały z początku kampanii (zwłaszcza w centrum kraju)

spowodowały drobnienie truskawek. Potem przyszły

deszcze, które wspomogły proces ich wegetacji.

- Niestety w niektórych miejscach kraju opady trwały zbyt

długo, co z kolei pogorszyło jakość owoców.

Odszypułkowanie truskawek nastręczało wiele trudności

(w zależności od odmiany).

- Poważnym problemem dla producentów i

przetwórców był brak chętnych do pracy przy

zbiorach, na skutek czego wiele owoców pozostało

nie zebranych.

- Zakłady przetwórcze, gromadziły owoce w cenie:

za truskawki odszypułkowane do mrożenia 3,40

zł/kg (około 70 proc. drożej), a za owoce do

schłodzenia (eksportowane w beczkach) – 2,10 zł/kg

(o 55 proc. więcej).

- Jakość tegorocznej truskawki nie była najlepsza,

dlatego wielu zakładom nie udało się zakupić

wystarczającej ilości surowca. Gdzie niegdzie

niedobór tych owoców sięga 40-50 proc. Tak mały

skup może oznaczać w późniejszym czasie wzrost

cen do 2 000 eur/t.

- Jednocześnie unijnych handlowców zajmują

rozważania na temat ilości niesprzedanych

mrożonych truskawek w Chinach. Mogą one zalać

rynek, zwłaszcza unijny, gdyż amerykańscy

handlowcy niechętnie importują chińskie owoce z

powodu ich słabej jakości.

Według informacji GUS, w okresie 2000 – 2007

najwięcej owoców jagodowych

wyprodukowano w 2001 r. - 522 tys. ton.

Najwyższy udział przypadł właśnie truskawkom i

porzeczkom. We wrześniu 2007 r. oszacowano, że

przewidywana produkcja – 508 tys. ton przyniesie

jednoprocentowy wzrost, w stosunku do roku

poprzedniego.

Zbiory owoców jagodowych w Polsce w latach 2000 - 2007

(tys. ton) */ szacunek GUS wrzesień 2006 r., **/ szacunek

Zakładu Ekonomiki Ogrodnictwa IERiGŻ

Wyszcz
ególnie
nie

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

Owoce
jagodow
e

409

522

413

431

500

503

508

Truskawk
i

171

242

153

131

186

185

189

190

Maliny

Porzeczk
i

147

175

158

193

195

187

196

187

Czarne *

119

111

142

143

139

133

130

Czerwon
e**

Agrets

Pozostał
e
jagodow
e

Truskawka cd.

Głównym odbiorcą polskiej produkcji mrożonych truskawek

są Niemcy. W okresie od stycznia do końca czerwca

bieżącego roku zaimportowali oni łącznie 36,4 tys. ton

mrożonych truskawek (w analogicznym okresie roku

ubiegłego tylko niecałe 30,2 tys. ton). Największe ilości

dostaw pochodziły z Polski - w pierwszym półroczu było to

18,7 tys. ton - czyli połowa dostaw.

Innymi owocami skupowanymi przez firmę są: porzeczki

(czarne i czerwone), wiśnie, maliny, jagody, jeżyny,

rabarbar

Opis produkcji mrożonych truskawek

można przedstawić:

•

Przyjęcie surowca w plastikowych łubiankach

(zapobiega to zanieczyszczeniu mrożonych

truskawek fragmentami drewna) spełniających

określone wymogi jakościowe.

•

Mycie surowca w płuczce wodno-pneumatycznej

•

Automatyczny zasyp owoców na podajnik

wibracyjny i dalej do tunelu zamrażalniczego

•

Mrożenie do temperatury ok. -180 C

•

Pakowanie (papierowe worki z wewnętrzną wkładką

z folii)

•

Przechowywanie w komorach zamrażalniczych

•

Sortowanie (poza kampanią)

•

Pakowanie (kartony z wkładką z folii)

Pozostałe po sortowaniu truskawki: uszkodzone,

zgniecione, rozkruszone, zbyt małe są również

wykorzystywane i sprzedawane jako półfabrykat do

produkcji soku itp.

Podsumowanie sezonu cebulowego

2007 można przedstawić w sposób

następujący:

• Tegoroczne zbiory cebuli w Polsce, ze względu na

nienajlepsze warunki atmosferyczne, były mniejsze

o około 20% (578 tys.ton), co z kolei spowodowało

wzrost cen.

• Obecnie zakłady przetwórcze płacą 1,06 zł/kg

cebuli obranej i 0,60zł/kg cebuli nie obranej (wg.

informacji IERiGŻ).

• Zbiory cebuli w Unii Europejskiej w 2007 roku

wyniosły ok.4,86mln ton, co oznacza spadek

zbiorów o blisko 6% niż w roku ubiegły.

Podsumowanie sezonu cebulowego

2007 można przedstawić w sposób

następujący: (cd.)

• Największymi producentami cebuli w UE okazały

się: Hiszpania – 1,17mln ton, Holandia – 0,97mln

ton i Polska – 0,65mln ton.

• Największymi importerami cebuli okazali się

Niemcy, którzy sprowadzili prawie 300 tys. ton

tego warzywa. Wśród pozostałych odbiorców

znalazły się: Białoruś, Estonia, Litwa i Łotwa.

• Ceny eksportowanej cebuli mrożonej wahają się

obecnie w granicach od 520 do 550 euro/tonę, to

niemal dwa razy więcej niż rok temu.

Polski eksport i import cebuli w latach 2003 - 2005

Źródło: dane Centrum Analitycznego Administracji

Celnej

Wyszczegól

nienie

2003

2004

2005

2006

Tony

Eksport

169355

175113

158740

155630

Import

56393

53706

19094

18999

tyś. EUR

Eksport

27462

34828

131836

133220

Import

4429

5204

1732

1668

Saldo

23033

29624

130104

131552

Cebula cd.

Cebula jest przyjmowana do zakładu zarówno obrana jak i nie.

Jednak proces obierania cebuli jest nie wydajny pomimo

automatyzacji procesu (konieczne jest mozolne, ręczne

kończenie tej czynności), a powoduje to dodatkowo straty

powyżej 40%!!!

Schemat produkcji wygląda następująco:

•

Przyjęcie surowca o odpowiedniej jakości

•

Mycie surowca w płuczce wodno-pneumatycznej

•

Krojenie na krajalnicy w zależności od zamówienia na kostkę

lub na plastry

•

Mrożenie do temperatury -180 C

•

Pakowanie w worki papierowe (z wewnętrzną wkładką z folii)

lub foliowe (antypoślizgowe ułatwiające ułożenie na paletach)

4. ORGANIZACJA ZAOPATRZENIA

Surowce przyjmowane są na podstawie oceny jakościowej

surowca, zgodnej ze specyfikacją przyjęcia surowca chłodni, a

wykonywanej przez wykwalifikowany personel działu jakości.

Owoce i warzywa są pozyskiwane w dwojaki sposób:

- 1 - bezpośrednio od rolników – tu wymiana informacji

ogranicza się wyłącznie do jakości i ceny przekazywanych

podczas skupu

- 2 - od firm, które zajmują się skupem mniejszych ilości

od plantatorów i dalszym ich obrotem – tu wymiana

informacji dotyczy zarówno wymagań jakościowych, cenowych,

ale również umożliwia zaplanowanie większych transportów w

umówionym, odpowiadającym firmie okresie.

5. ANALIZA SWOT

PRZEDSIĘBIORSTWA

Mocne strony
1. wysoka jakość

skupowanego surowca,

2. wysokie wymagania

stawiane produktom,

3. wdrożone i dobrze

funkcjonujące systemy
jakości,

4. długi termin przydatności

do spożycia mrożonych
produktów

Słabe strony
1. wysoka cena produktów,
2. wysoka podatność

surowca na psucie przed
przetworzeniem,

3. brak własnego środka

transportu,

4. warunki klimatyczne

(niskie plony = wysoka
cena surowca),

5. słabo wykwalifikowana

kadra, związana z
sezonową produkcją.

6. konieczność zachowania

łańcucha chłodniczego

ANALIZA SWOT

PRZEDSIĘBIORSTWA cd.

Szanse

1. rosnący popyt na

mrożonki,

2. moda na ekologię
3. produkt bardziej ceniony ze

względu na małe
przetworzenie.

4. produkt po rozmrożeniu

zachowuje niemal w
całości cechy surowca
świeżego

Zagrożenia

1. wysoka konkurencja,
2. odpływ siły roboczej z

kraju (wzrost nakładów
pracy = wyższy koszt
utrzymania pracownika i
warunki płacowe),

3. tańszy surowiec z

zagranicy.

4. słaba pozycja na rynku.

6.ORGANIZACJA DYSTRYBUCJI

(IDENTYFIKACJA KANAŁÓW

BEZPOŚREDNICH I POŚREDNICH).

Kanał dystrybucyjny to zbiór wszystkich

podmiotów, przez które przepływa jeden lub

więcej strumień związany z działaniami

marketingowymi, umożliwiając przepływ towaru za

pomocą pośredników. Jego główne funkcje to:

transakcyjna, logistyczna, pomocnicza,

informacyjna, promocyjna, podejmowania ryzyka,

fizycznego obrotu, płatności i transferu własności.

KANAŁ POŚREDNI STANOWI:

- producent + finalny nabywca

KANAŁY BEZPOŚREDNIE STANOWIĄ:

- producent + pośrednik + finalny nabywca np.:

- hurtownia,

- rynek

- sklep.

7. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

BEZPOŚREDNIEGO:

Schemat

Gospodarstw

o Rolne

Zakład

Centrala

Bank

Strumienie
1własności

2informacji

3płatności

4produktu

7. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

BEZPOŚREDNIEGO: cd.

Mocne strony
- możliwość

bezpośredniego
wpływania na cenę,

- brak pośredników,-

szeroka gama produktów
jednego rodzaju.

- nadzór nad sprzedażą

(kontrola dystrybucji)

- zbyt dla małych

producentów

Słabe strony
- rozdrobnienie odbiorców
- małe dostawy surowców

słabej jakości

- skup powoduje stresowa

sytuację

- konieczność kontroli

jakościowej małych partii
towarów

- duże wahania ilościowe i

jakościowe surowca

7. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

BEZPOŚREDNIEGO: cd.

Szanse
- duża dostępność dla

odbiorcy indywidualnego

- zmiana technologii
- nowe kierunki produkcji
- możliwość usprawnienia

dystrybucji

- moda na ekologię
- rosnący popyt na

mrożonki z racji małego
stopnia przetworzenia

Zagrożenia
- niskie ceny na rynku

światowym

- wprowadzenie na rynek

tańszych produktów
pochodzących z Chin

- silna konkurencja
- odpływ siły roboczej z

kraju (wzrost nakładów
pracy = wyższy koszt
utrzymania pracownika
i warunki płacowe),

8. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

POŚREDNIEGO:

W tym kanale pojawia się pośrednik, który

pośredniczy w sprzedaży produktu między

zakładem a gospodarstwem rolnym, skupem w

kraju lub importerem.

Schemat

Skup w kraju

lub import

Zakład

Centrala

Bank

Strumienie:
1 –
własności
2 -
informacji
3 – płatności
4 - produktu

Pośrednicy

8. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

POŚREDNIEGO:

Mocne strony
- duże ilości surowców

odpowiedniej jakości

- możliwość

bezgotówkowych
transakcji

- możliwość negocjacji

terminów oraz cen
dostaw

- rzadsza kontrola

większych partii
surowców

Słabe strony
- wyższe ceny
- koszty związane z

wynajęciem

pośrednika

- ograniczenia zbytu dla

małych gospodarstw

- konieczność

zachowania łańcucha

chłodniczego.

8. ANALIZA SWOT DLA KANAŁU

POŚREDNIEGO:

Szanse

- duża dostępność dla

odbiorcy
indywidualnego

- zmiana technologii
- nowe kierunki

produkcji

- możliwość

usprawnienia
dystrybucji

Zagrożenia
- niskie ceny na rynku

światowym

- wprowadzenie na

rynek tańszych
produktów
pochodzących z Chin

- silna konkurencji
- odpływ siły roboczej z

kraju

9. WNIOSKI I PROPOZYCJE

ZMIAN

W przedstawionym kanale najlepszym usprawnieniem

byłoby wprowadzenie kupca hurtowego. Przejąłby on

za zakład obowiązek negocjacji cen, terminów dostaw i

ich wielkości. Zdjęłoby to z niego również obowiązek

kontaktu z pojedynczymi gospodarstwami, co niweluje

powstanie nerwowych sytuacji z tym związanych. Ale

chyba najważniejszym usprawnieniem byłaby w tym

przypadku eliminacja jednostkowych pośredników oraz

kosztów z nimi związanymi.

9. WNIOSKI I PROPOZYCJE

ZMIAN cd.

Schemat

Skup w kraju

lub import

Zakład

Centrala

Bank

Strumienie:
1 –
własności
2 -
informacji
3 – płatności
4 - produktu

Kupiec

hurtowy

Age

9. WNIOSKI I PROPOZYCJE

ZMIAN cd.

Mocne strony

- duże ilości surowców

odpowiedniej jakości

- możliwość bezgotówkowych

transakcji

- brak konieczności negocjacji

cen, terminów i wielkości

dostaw

- brak konieczności kontaktu z

pojedynczym gospodarstwem

rolnym, co niweluje powstanie

nerwowych sytuacji

- brak dodatkowych pośredników

- mniejsze koszty pośrednictwa-

rzadsza kontrola większych

partii surowców

- ogólne usprawnienie

przepływu towaru, informacji,

gotówki i własności

Słabe strony

- wyższe ceny zakupionych

towarów i usług

- ograniczenia zbytu dla małych

gospodarstw

- konieczność zachowania

łańcucha chłodniczego

- słabo wykwalifikowana kadra,

związana z sezonową

produkcją.

9. WNIOSKI I PROPOZYCJE

ZMIAN cd.

Szanse
- zmiana technologii
- nowe kierunki produkcji-

możliwość usprawnienia

dystrybucji

- wprowadzenie większego

asortymentu produktów

- otwarcie na nowe rynki

europejskie

- moda na ekologię
- wzrost popytu na mrożonki

z racji niewielkiego stopnia

przetworzenia surowca

- produkt po rozmrożeniu

prawie całkowicie

zachowuje cechy surowca

świeżego

Zagrożenia
- niskie ceny na rynku

światowym

- wprowadzenie na rynek

tańszych produktów

pochodzących z Chin

- silna konkurencja
- odpływ siły roboczej z

kraju, a więc i wzrost

wydatków na siłę roboczą i

trudności z jej

pozyskaniem

- uzależnienie pozyskania

surowców oraz ich ceny z

warunkami

atmosferycznymi

Document Outline