Badanie fizykalne
Badanie fizykalne
układu moczowo -
układu moczowo -
płciowego
płciowego
Badanie fizykalne
Badanie fizykalne
układu moczowo -
układu moczowo -
płciowego
płciowego
Wywiad, układ płciowy -
Wywiad, układ płciowy -
mężczyźni
mężczyźni
Przepukliny, wyciek z cewki moczowej lub
owrzodzenia, ból jąder lub obecność
badalnego tworu, wszelkie choroby
przenoszone drogą płciową i sposób ich
leczenia, narażenie na AIDS, zapobieganie
AIDS i innym chorobom przenoszonym
drogą płciową,
Zainteresowania seksualne, orientacja
seksualna, aktywność, satysfakcja i
występujące problemy.
Wywiad, układ płciowy -
Wywiad, układ płciowy -
kobiety
kobiety
Wiek pojawienia się pierwszej miesiączki,
regularność, częstość i czas trwania
miesiączek, objętość traconejj krwi, krwawienia
międzymiesiączkowe lub po stosunku, ostatnia
miesiączka, bolesne miesiączkowanie, napięcie
przedmiesiączkowe, wiek wystąpienia
menopauzy, objawy menopauzalne, krwawienia
pomenopauzalne,
Upławy, świąt, owrzodzenia, guzki, choroby
przenoszone drogą płciową, sposób ich
leczenia, narażenie na AIDS,
Wywiad, układ płciowy -
Wywiad, układ płciowy -
kobiety
kobiety
Liczba ciąż, porodów, liczba poronień,
powikłania związane z ciążą, metody
antykoncepcji,
Zainteresowania seksualne, orientacja
seksualna, aktywność seksualna,
występujące problemy, w tym bolesne
stosunki.
Wywiad, układ moczowy
Częstość oddawania moczu, wielomocz,
oddawanie moczu w nocy, pieczenie lub ból
przy oddawaniu moczu, krwiomocz, parcie
na pęcherz, zmniejszony lub słabszy
strumień moczu, niemożność
natychmiastowego oddawania moczu,
nietrzymanie moczu, zakażenia układu
moczowego, obecność kamieni.
Ważne pojęcia
Anuria – bezmocz (< 50 ml/d),
Dyzuria – bolesność przy oddawaniu moczu,
Enuresis – mimowolne oddawanie moczu,
moczenie się (> 3 r.ż.),
Hematuria – krwiomocz,
Nykturia – zwiększona częstotliwość nocnego
oddawania moczu,
Oliguria – zmniejszone wydalanie moczu (<
500ml/d)
Pollakisuria – częste parcie na mocz, częste
oddawanie moczu
Poliuria – zwiększone wydalanie moczu (>
2000ml/d)
Pyuria – ropomocz
Ocena dojrzałości płciowej
Ocena dojrzałości płciowej
dziewcząt
dziewcząt
W okresie pokwitania srom i zewnętrzne
narządy płciowe zmieniają kształt, nabierają
cech dojrzałych.
W wieku 20 – 25 r.ż owłosienie łonowe kobiet
rozszerza się jeszcze bardziej w obrębie
brzucha, nawet w kierunku pępka.
Opóźnione pokwitanie rozpoznaje się, jeśli nie
ma odpowiednich cech rozwoju sutków i
owłosienia łonowego w 13 r.ż lub później
0cena dojrzewania płciowego
0cena dojrzewania płciowego
u dziewcząt, wg Tannera
u dziewcząt, wg Tannera
Faza
rozwojowa
Owłosienie łonowe
1
Przed osiągnięciem okresu młodzieńczego
owłosienie łonowe nieobecne, poza
meszkiem jak w innych okolicach ciała
2
Niewielki wzrost długich, nieznacznie
skręconych włosów, głównie wzdłuż warg
większych
3
Ciemniejsze, grube, skręcone pojawiają się
ponad spojeniem łonowym
4
Gruba, ciemne, skręcone obejmują całą
okolicę łonową
5
Włosy jak u kobiet dorosłych, obejmują
także wewnętrzną część ud
Przyczyny wtórnego braku
miesiączki
Fizjologiczne – ciąża, laktacja,
Psychologiczne – jadłowstręt
psychiczny, depresja, strach przed
ciążą,
Hormonalne – tabletki antykoncepcyjne
„po stosunku”, guzy przysadki,
nadczynność tarczycy, guzy nadnerczy,
Jajnikowe – guzy jajnika, ciężki, ostre
stany chorobowe, przewlekłe stany
infekcyjne, choroby przewlekłe
Przyczyny wzmożonej
wydzieliny pochwowej
Fizjologiczne – ciąża, podniecenie
seksualne, zmiany w rytmie cyklu
miesiączkowego,
Patologiczne
Pochwowe – zapalenie grzybicze, rzęsistkowe,
inne zapalenie bakteryjne, pomenopauzalne
zapalenie pochwy,
Szyjkowe – rzeżączkowe, opryszczka, zmiany
nowotworowe szyjki macicy, wkładka
wewnątrzmaciczna.
Rodzaje upławów
Wodniste – pochodzenia macicznego,
Białe – pochodzenia pochwowego,
Ropne – różny obraz uzależniony od
charakteru, miejsca i czasu trwania,
Krwiste – domieszka krwi pochodzi
najczęściej z macicy, ale także z
pochwy lub sromu,
Cuchnące – przykry zapach jest
uzależniony od rodzaju drobnoustroju
lub rozpadającej się tkanki
Rodzaje upławów – zapalenia
narządów płciowych
Rzęsistkowica – upławy o charakterze
ropnym, pieniste, o mdłym, nieprzyjemnym
zapachu,
Zapalenie grzybicze – upławy gęste, skąpe,
białawe, serowate, najczęściej w postaci
nalotów na ścianach pochwy i sromie,
Rzeżączka – silnie cuchnące upławy o
ropnym charakterze i zielonkawej barwie
Rodzaje upławów – nowotwory
narządów płciowych
Rak szyjki macicy – wydzielina na początku
biała, następnie różowa i na końcu krwista,
silnie cuchnąca,
Rak trzonu macicy – cuchnące upławy
występują najczęściej wtedy, gdy dochodzi
do zmian martwiczych lub zakażenia,
Rak pochwy – pierwszym objawem mogą być
krwawienia kontaktowe, potem dołączają się
upławy surowicze o zgniłym zapachu,
drażniące skórę sromu i krocza
Stopnie cytologiczne wg
Papanicolau
I
0
W obrazie cytologicznym stwierdza się prawidłowe
komórki nabłonkowe i zależnie od fazy cyklu,
można zaobserwować niewielką liczbę krwinek
białych.
II
0
Odczyn zapalny wyraża się zmianami w
komórkach nabłonkowych, obecnością znacznej
liczby krwinek białych, limfocytów, histiocytów.
Do grupy tej zalicza się zmiany regeneracyjne -
obecność komórek metaplastycznych.
III
0
Obecność komórek dysplastycznych.
IV
0
Występowanie pojedynczych komórek atypowych.
V
0
Występowanie licznych komórek atypowych.
Stopnie biocenozy pochwy
1
0
pałeczki kwasu mlekowego, komórki
powierzchowne i pośrednie nabłonka
pochwy,
2
0
pałeczki kwasu mlekowego, przecinkowce,
leukocyty,
3
0
nieliczne pałeczki kwasu mlekowego,
komórki nabłonka pochwy, G +, G -
4
0
komórki wszystkich warstw nabłonka
pochwy, obfita mieszana flora bakteryjna
Domyślne objawy ciąży
nudności, skłonność do wymiotów, ślinotok, zgaga,
wymioty poranne – prawdopodobnie są one przyczyną
pobudzenia układu autonomicznego; wymioty poranne
trwają około12-14 tyg a rozpoczynają się około 6-8hbd,
duży wpływ na ich powstanie ma stan psychiczny i
emocjonalny ciężarnej
zmiany łaknienia tzw. zachcianki
zawroty głowy, omdlenia
częstsze oddawanie moczu (we wczesnej ciąży) –
spowodowane jest to przekrwieniem całego układu
moczowego, działaniem estrogenów i progesteronu na
pęcherz moczowy oraz stopniowym powiększaniem się
trzonu macicy i jego ucisku na pęcherz moczowy
zaparcia - trwają przez całą ciążę, są skutkiem działania
progesteronu zwiotczającego mięśnie gładkie
zmiany w paznokciach
u kobiet palących niechęć do palenia.
Prawdopodobne objawy ciąży
zatrzymanie miesiączki – u niektórych kobiet w ciąży może
pojawić się plamienie lub krwawienie w okresie kolejno
przypadającej miesiączki
podwyższenie podstawowej temperatury ciała
zasinienie przedsionka i ścian pochwy, rozpulchnienie
pochwy, zwiększenie rozciągliwości i szerokości pochwy –
są one wyrazem przekrwienia oraz działania progesteronu
zasinienie i rozpulchnienie szyjki macicy
nieregularne rozpulchnienie i powiększenie trzonu macicy
powiększenie sutków (wyczuwane napięcie i elastyczność
sutków) spowodowane podwyższonym stężeniem hormonów
steroidowych
rozstępy ciążowe (czerwone i czerwonosine) najczęściej na
brzuchu, na bocznych powierzchniach pośladków i
zewnętrznych powierzchniach ud
pigmentacja linii białej i otoczek brodawki sutka
dodatnie testy ciążowe
Pewne objawy ciąży
wysłuchanie, wyczucie lub zaobserwowanie czynnych
ruchów płodu – u wieloródek około 18 Hbd, u pierwiastek
około 20 Hbd
wyczuwanie części płodu w badaniu palpacyjnym około 22
Hbd
wysłuchanie czynności serca płodu, szmeru pępowinowego
i łożyskowego – szmer łożyskowy jest słyszalny najlepiej w
miejscu usadowienia łożyska i jest zgodny z tętnem matki,
szmer pępowinowy powstaje w wyniku ucisku lub skręcenia
pępowiny i jest zgodny z tętnem płodu
balotowanie płodu, które można wywołać poprzez
odpychanie główki lub pośladków płodu; odepchnięta część
wraca po pewnym czasie na miejsce pierwotne.
Obliczanie terminu porodu
Reguła Naegelego
1 dzień ostatniej miesiączki – 3 miesiące
+ 7 dni
Data poczęcia – 3 miesiące – 7 dni
Ocena miednicy kostnej
Prawidłowe wymiary to:
międzykolcowy 25-26 cm,
międzygrzebieniowy 28-29 cm,
międzykrętarzowy 32 cm
sprzężna zewnętrzna 20-21 cm.
Czworobok
Michaelisa,
to
równoramienny czworobok w okolicy
krzyżowej,
powinien
być
prawie
kwadratowy,
świadczy
wówczas
o
prawidłowo zbudowanej miednicy.
Wysokość dna macicy
Koniec 16 Hbd – 1 – 2 palce nad spojenie
łonowe
Koniec 20 Hbd – 2 – 3 palce poniżej pępka
Koniec 24 Hbd – na wysokości pępka
Koniec 28 Hbd – 2 – 3 palce powyżej pępka
Koniec 32 Hbd – w połowie odległości między
pępkiem a wyrostkiem mieczykowatym
Koniec 36 Hbd –pod łukami żebrowymi
Koniec 40 Hdb – jak w końcu 32 Hbd
0cena dojrzewania
0cena dojrzewania
płciowego u chłopców, wg
płciowego u chłopców, wg
Tannera
Tannera
Faza
Członek
Jądra i moszna
1
Jak w dzieciństwie
Jak w dzieciństwie
2
Niewielkie powiększenie
Niewielkie powiększenie,
skóra moszny lekko
zaczerwieniona
3
Wydłużenie
Dalsze powiększenie
4
Wydłużenie,
pogrubienie, rozwój
żołędzi
Dalsze zwiększenie,
zaciemnienie skóry
moszny
5
Jak u dorosłego
mężczyzny
Jak u dorosłego
mężczyzny
Nieprawidłowości w obrębie
prącia
Spodziectwo – wrodzone przemieszczenie
ujścia cewki moczowej na dolną powierzchnię
prącia,
Stulejka – ciasny napletek, którego nie można
odprowadzić,
Wrzód weneryczny – zwykle niebolesna,
twarda nadżerka lub wrzód, typowo na
żołędzi, spowodowany kiłą,
Opryszczka narządów płciowych – skupisko
drobnych pęcherzyków, typowo na żołędzi,
które zmieniając się w małe, bolesne
owrzodzenia z czerwoną podstawą
Nieprawidłowości w obrębie
prącia
Kłykciny kończyste – brodawkowate
narośla na żołędzi, trzonie lub nasadzie
prącia, wywołane przez ludzi wirus
brodawczakowaty,
Rak prącia – stwardniały i zwykle
niebolesny guzek albo owrzodzenie na
żołędzi lub wewnętrznej powierzchni
napletka.
Nieprawidłowości w obrębie
moszny
Przepuklina mosznowa – wydostanie się
trzewi przez pierścień pachwinowy
zewnętrzny do moszny,
Wodniak – worek wypełniony płynem,
Ostre zapalenie jądra – nagle, tkliwe
opuchnięcie jądra spowodowane infekcją,
Żylaki powrózka nasiennego – opisywane
jako „torba wypełniona robakami”
Wnętrostwo – niezstąpione jądro do
worka mosznowego.
Przyczyny wydzieliny z cewki
moczowej
Fizjologiczne – podniecenie seksualne,
Patologiczne – zapalenie cewki moczowej,
zakażenie chlamydiami, candida albicans,
cewnikowanie pęcherza moczowego