OBJAWY I ROZPOZNAWANIE 

CHORÓB PRZEŁYKU

Dr n. med. 

Dr n. med. 

ROBERT SZYCA

ROBERT SZYCA

 

 

DYSPHAGIA 

/ zaburzenia połykania /

Jest to najczęstszy objaw chorób przełyku, do 

którego doprowadza m.in. refluks żołądkowo-

przełykowy. Wyróżnia się dwa rodzaje 

dysfagii: 

przedprzełykową

 i 

przełykową.

 

 

DYSFAGIA PRZEDPRZEŁYKOWA- polega na 

trudności przesuwania pokarmu z gardła do 

przełyku. Występuje w zaburzeniach 

czynnościowych gardła i górnej części przełyku w 

przebiegu chorób neurologicznych lub chorób 

mięśni szkieletowych (uszkodzenie ośrodkowego 

układu nerwowego, dystrofia mięśniowa itp.).        

       U chorych z dystonią mięśniową często 

dochodzi do zarzucania treści pokarmowej do 

dróg oddechowych.

 

 

 DYSFAGIA PRZEŁYKOWA- to zaburzenie 

przesuwania pokarmu wzdłuż przełyku wywołane 

zwężeniem przełyku (np. blizny pozapalne, po 

długotrwałym drażnieniu przełyku przez kwaśną 

treść żołądkową) lub zaburzenia jego motoryki       

              (np.kurcz wpustu żołądka).

 

 

BÓL POCHODZENIA 

PRZEŁYKOWEGO

Piekący ból za mostkiem, tzw. 
zgaga (herat-burn), jest objawem 
zarzucania treści żołądkowej do 
przełyku, towarzyszący stanom 
zapalnym przełyku.

 

 

Ból związany z połykaniem 

(odynophagia) towarzyszy najczęściej 

nasilonym zmianom zapalnym lub 

zaburzeniom motoryki przełyku.

 

 

Silny ból za mostkiem podczas 

połykania gorących lub zimnych 

płynów w połączeniu 

z dysfagią jest typowym dla 

zaburzeń motoryki przełyku.

 

 

 

Okresowo występujące bóle            

w 1/3 dalszej okolicy zamostkowej 

niezwiązane                z 

połykaniem wywołane są 

najczęściej nadmiernym skurczem 

dolnego zwieracza przełyku.

 

 

ZWRACANIE POKARMÓW

/ regurgitatio/

Występuje u chorych 

z zaburzeniami motoryki przełyku, 

niedrożnością obturacyjną oraz 

uchyłkami przełyku. 

   Zwracanie często jest przyczyną 

aspiracyjnego zapalenia płuc.

 

 

ŚLINOTOK

/ salivatio /

Może być objawem niedrożności 

obturacyjnej (przez zatkanie) 

przełyku lub objawem daleko 

zaawansowanego nowotworu.

 

 

METODY ROZPOZNAWANIA 

CHORÓB PRZEŁYKU

 

 

BADANIA RADIOLOGICZNE

 

 

RADIOGRAFIA PRZEŁYKU

* z papką barytową, z gastrografiną 

z uropoloniną 

* kineradiografia (ułatwia rozpoznanie 

zaburzeń motoryki przełyku)

* tomografia komputerowa i spiralna 

tomografia

* badanie rezonansu magnetycznego

 

 

EZOFAGOSKOPIA

Jest to metoda zarówno do zastosowania 

w diagnostyce chorób przełyku ( ocena 

zmian patologicznych w świetle przełyku, 

biopsja tych zmian), jak również metoda 

terapeutyczna

 (np. tamowanie krwawień, usuwanie ciał 

obcych czy rozszerzenie przełyku)

 

 

ULTRASONOGRAFIA 

ENDOSKOPOWA

Metoda ta pozwala na badanie ściany 

przełyku, który jest niedostępny                 

w przezskórnej ultrasonografii. Łączy            

 w sobie trzy techniki badania: endoskopię, 

ultrasonografię oraz pozwala na celowaną 

biopsję.

 

 

MANOMETRIA PRZEŁYKU

Pozwala na ocenę ciśnień zwieraczy 

przełyku oraz koordynacji jego ruchów. 

Wykonuje się ją u chorych podejrzanych 

o zaburzenia czynnościowe przełyku.

 

 

BADANIE pH TREŚCI PRZEŁYKU

Wykonywane najczęściej równocześnie 

z manometrią przełyku u chorych 

podejrzanych 

o niewydolność dolnego zwieracza 

przełyku.

 

 

BADANIA RADIOIZOTOPOWE

Pozwalają na dokładną ocenę czynności 

motorycznej przełyku z jednoczesnym 

określeniem czasu pasażu przełykowego.

 

 

PRÓBA BERSTEINA

Polega na perfuzji przełyku roztworem 0,1 M HCl. 

U chorych z zapaleniem przełyku podanie 

roztworu wywołuje zgagę.