Epidemiologia analityczna 

(metoda porównawcza)           

                 doraźne badania 

epidemiologiczne

Jacek Klimunt  2b

Paweł Dobrakowski 2b

Epidemiologia analityczna

• Po opracowaniu danych uzyskanych 

metodami epidemiologii opisowej 
formujemy wstępne hipotezy na 
temat domniemanych czynników 
przyczynowych w powstawaniu 
procesu chorobowego. Celem jest 
określenie przyczyny, która może 
tłumaczyć szerzenie się danej 
choroby w populacji.

• Hipoteza podlega następnie ocenie, 

po czym opracowuje się model 
badania, które ma na celu 
potwierdzenie lub odrzucenie 
hipotezy. Cechą metody analitycznej 
jest przeprowadzanie badania co 
najmniej w dwóch grupach, z których 
jedna jest grupą kontrolną.

• Schemat badania polega na 

różnicowaniu częstości występowania 
danej choroby w grupie, której 
przypisujemy daną cechę lub czynnik 
patologiczny, z grupą nie narażoną 
na wpływ tych czynników. 

• Jeżeli te dwie grupy różnią się w 

częstości występowania danej 
jednostki chorobowej to uzyskujemy 
potwierdzenie hipotezy o roli cechy 
bądź czynnika.

Badania analityczne dzielimy 

na:

 -ekologiczne
 -przekrojowe
 -kliniczno-kontrolne
 -kohortowe    

Badania ekologiczne

• Zestawiamy dane o populacji (np. 

długość życia) z daną cechą (np. 
dieta wysokotłuszczowa) i 
porównujemy z populacja bez tej 
cechy.    

Badanie przekrojowe

• Badanie to różni się od poprzedniego 

tym, że jest przeprowadzane 
jednorazowo w danym momencie.

• przykład:500 palących mężczyzn 

zostało porównanych z analogiczną 
grupą niepalących. Stwierdzono ,że 
osoby z pierwszej grupy chorowały na 
miażdżycę naczyń obwodowych 2.2 
razy częściej. 

Badanie kliniczno-kontrolne

• Porównujemy dwie grupy ze 

środowisk narażonych (zarówno 
chorych jak i zdrowych) .Badanie to 
może być pomocne przy weryfikacji 
hipotez dotyczących chorób o 
podłożu genetycznych .Np. jeżeli 
założymy, że za daną chorobę 
odpowiada dany gen obecny u 
obydwu grup(chorych i zdrowych).

Badanie kohortowe

• Badanie to ma charakter longitudinalny, 

osoby wybrane do próby muszą mieć 

jakąś wspólną cechę np. wiek, płeć.

• Wybieramy z danej populacji osoby 

zdrowe ,a następnie dzielimy pod 

względem czynnika (jednego lub kilku).

• Krokiem kolejnym jest porównanie 

częstości występowania danej choroby 

w grupach.

Badania epidemiologiczne 

doraźne

• Powinny udzielać odpowiedzi na 

pytanie co łączy (łączyło) osoby chore.

• Poszukujemy więc wspólnej części 

tzw.’’wspólnego stołu’’

• Podstawą tych badań jest wywiad 

wystandaryzowany tj. taki , którym 

treść, słownictwo, i kolejność pytań są 

z góry ustalone ,oraz stale zadawane 

w ten sam sposób kolejnym osobom.