Organizacja procesów
wytwórczych
Zbigniew Celmerowski
Organizacja procesów
wytwórczych
Zbigniew Celmerowski
slajd nr : 2
Dlaczego powinniśmy
zajmować się procesami?
„Organizacja jest na tyle efektywna, naile
efektywne są jej procesy”.
• Procesy decydują o czasie realizacji,
terminowości, jakości, kosztach
• umożliwiają firmie lepiej spełniać oczekiwania
klientów
• podejście procesowe umożliwia wdrożenie w całej
organizacji strategii firmy.
Rummler G., Brache A., Podnoszenie efektywności organizacji, str. 76
slajd nr : 3
Podejście procesowe
Aby efektywnie realizować procesy
organizacja musi:
1. Zidentyfikować swoje procesy
2. Zapewnić, że każdy pracownik ma
świadomość tych procesów i ich
znaczenia dla organizacji
3. Skoncentrować się na procesie i pomiarze
procesu
4. Doskonalić i zarządzać procesami
slajd nr : 4
Pojęcie procesu
• ciąg następujących po sobie działań, realizowanych
w określony sposób i prowadzących do osiągnięcia
pewnego rezultatu
• proces jest pewnym, całościowo wydzielonym
podsystemem przedsiębiorstwa
• sekwencyjna integracja ludzi, materiałów, metod,
maszyn i środowiska dla wytworzenia produktu
stanowiącego wartość dla konsumenta
• ciąg powiązanych ze sobą działań (tworzących
wartość dodaną), prowadzących do przekształcenia
wszelkich nakładów w produkt procesu
slajd nr : 5
Elementy procesu
Proces składa się z trzech elementów:
wejścia, przetwarzania (powstaje tutaj
wartość dodana) oraz wyjścia.
Dostawcy
1
Wejście
PROCES
2
3
Przetwarzanie Wyjście
Klienci
slajd nr : 6
Klasyfikacja procesów
(1)
Procesy podstawowe - mają bezpośredni udział
w tworzeniu dóbr wyjściowych, tworzą nową
wartość produktu
Procesy pomocnicze - stwarzają warunki
niezbędne dla realizacji procesów podstawowych,
nie tworzą nowej wartości produktu ale są
niezbędne dla właściwej realizacji procesów
podstawowych.
Procesy zarządzania - koordynują procesy
podstawowe i procesy pomocnicze w celu
uzyskania zamierzonego celu.
slajd nr : 7
Klasyfikacja procesów
(2)
wymagania
klienta
procesy
zarządzania
procesy podstawowe
procesy pomocnicze
satysfakcjonowanie
klienta
Źródło: I. Durlik Inżynieria Zarządzania cz. l, Placet, Warszawa 1996, s. 164
slajd nr : 8
Przykłady procesów
Operacyjne
Podstawowe
Realizacja zamówienia
Projektowanie nowych wyrobów
Pomocnicze
Zaopatrzenie
Księgowość i sprawozdawczość
Zarządcze
Zarządzanie finansami
Zarządzanie personelem
Zarządzanie zapasami
Strategiczne
Zarządzanie strategiczne
Realizacja inwestycji
Rozwój personelu
slajd nr : 9
Proces wytwórczy i jego
elementy
Proces wytwórczy dotyczy wytwarzania produktu, czyli
przetwarzania czynników produkcji w produkty (wyroby lub usługi)
Elementy procesu wytwórczego:
Proces technologiczny to część procesu wytwarzania, w ramach
którego następuje zmiana kształtów, właściwości
fizykochemicznych, wyglądu zewnętrznego lub trwała zmiana
wzajemnego położenia poszczególnych części (montaż)
Proces transportowy ma charakter pomocniczy, umożliwiając
przepływ materiału
Procesy magazynowania (składowania) wynikają z zastosowania
określonej organizacji procesów technologicznego, zaopatrzenia i
transportu
Proces
technologiczny
Proces transportu
Proces składowania
(magazynowania)
slajd nr : 10
Elementy procesu
technologicznego
(1)
Procesy pracy w których człowiek za pomocą narzędzi
zmienia właściwości i stany przedmiotu pracy
Procesy naturalne w których zmiana właściwości
przedmiotów pracy następuje pod wpływem sił przyrody
Procesy kontroli w których następuje porównanie stanu
rzeczywistego ze stanami zaplanowanymi
Procesy pracy
Procesy naturalne
Procesy kontroli
slajd nr : 11
Operacja to zespół czynności realizowanych na
jednym stanowisku przez jednego wykonawcę
indywidualnego lub grupowego przy jednym
przedmiocie lub zespole przedmiotów wykonywanych
jednocześnie.
Zabiegiem nazywa się cześć operacji, jaka jest
wykonywana przy jednym zamocowaniu przedmiotu.
Czynnością nazywa się cześć zabiegu lub operacji,
która odnosi się do tych samych elementów, np.
określonej powierzchni przedmiotu.
Ruch roboczy jest to najprostszy element składowy
zabiegu lub czynności.
Elementy procesu
technologicznego
(2)
slajd nr : 12
Rodzaje procesów
wytwórczych
Podział ze względu na ciągłość i przebieg w czasie
•
procesy dyskretne
•
procesy ciągłe
Podział ze względu na rodzaj stosowanej technologii
•
wydobywcze
•
przetwórcze
•
obróbkowe
•
montażowe
•
naturalne
Podział ze względu na stosowane środki pracy
•
ręczne
•
maszynowe
•
zautomatyzowane (sztywno, elastycznie)
•
wspomagane komputerowo (CAM)
•
zintegrowane komputerowo (CIM)
slajd nr : 13
Identyfikacja procesów
1. Nazwa procesu
np. proces remontowy
2. Właściciel procesu
główny mechanik
3. Dostawca
magazyn części
wymiennych
4. Klient
wydział produkcyjny
5. Wejście
uszkodzona maszyna
6. Wyjście
sprawna maszyna
7. Wartość dodana
sprawność, przydatność do
użytku
8. Mierniki oceny
skuteczność, np. okres
bezawaryjnej pracy po remoncie; koszt remontu; czas
remontu
slajd nr : 14
a)
b)
- operacja magazynowania
- operacja transportu
- operacja technologiczna
- operacja kontroli
- operacja konserwacji
Zapis przebiegu procesu
wytwórczego
w ujęciu technologicznym
slajd nr : 15
Model procesu w ARIS
Nadeszło
zlecenie
Przyjęcie
zlecenia
Potwierdzić
zlecenie
Śledzenie
realizacji
zlecenia
Planowanie
produkcji
Odpowiedzialny
Dział
Możliw.
Przerob.
Artykuły
Klienci
slajd nr : 16
C/T
produktu
Process
Process
L/T
Dni
25
Processing time
sek
55
PODSUMOWANIE
Klient
Dostawca
30 sek
15 dni
4 dni
25 sek
6 dni
VA
sek
25
20 Secs
15 Secs
Lead time
– czas przejścia wyrobu przez strumień
Proces jako strumień wartości
slajd nr : 17
•Proces powinien być traktowany jako „strumień
wartości”
•Każde działanie, które zajmuje czas lecz nie dodaje
wartości do produktu jest stratą (NVAW-non-value-added-
waste)
•Również czynności „dodające wartość” powinny być
ciągle doskonalone, aby dodawały jeszcze więcej wartości
do produktu.
•Typowe cykle są obecnie zdecydowanie dłuższe niż czasy
czynności „dodające wartości” (VA) produktowi w trakcie
wytwarzania lub dostawy. Większość wytwórców
charakteryzuje mniejszy niż 5% udział czasu VA w cyklu.
Proces jako strumień wartości
slajd nr : 18
Czas jako czynnik
konkurencyjności
• czas dostarczenia nowego produktu na rynek (Time
to the Market)
• zdolność szybszej dostawy produktu do klienta
(cykl dostawy do klienta - Customer Lead Time CLT)
Cykl dostawy produktu (Customer Lead Time,
Product Delivery Time) - jest okresem czasu między
złożeniem zamówienia i otrzymaniem produktu.
Cykl wytwarzania - jest okresem czasu pomiędzy
rozpoczęciem pierwszej operacji na danym
produkcie a zakończeniem ostatniej
slajd nr : 19
Projektowanie i wykonanie na zamówienie
Wykonanie na zamówienie
order
Montaż na zamówienie
Assemble to order
Wykonanie
na magazyn
Projektowanie
Przygotowanie
Obróbka
Montaż
Dostawa
Wytwarzanie
Cykl
projektowania
Cykl
przygotowania
Cykl
wytwarzania
Cykl
dystrubucji
Produkcja
Warunki dostawy produktu do
klienta w różnych systemach
wytwarzania
slajd nr : 20
Cykl wytwarzania
Długość cyklu wytwarzania wiąże się z organizacją
przepływu (przebiegu) materiału przez stanowiska
produkcyjne:
• przebieg szeregowy – najmniej efektywny,
powinien być eliminowany, posiada najdłuższy cykl
produkcyjny,
• przebieg szeregowo-równoległy – posiada średni
cykl produkcyjny,
• przebieg równoległy – najbardziej efektywny od
strony wykorzystania czasu i kapitału, lecz
najtrudniejszy do praktycznej realizacji od strony
organizacyjnej, posiada najkrótszy cykl produkcyjny.
slajd nr : 21
Przebieg szeregowy
Przebieg szeregowy – jest typowy dla produkcji
jednostkowej i małoseryjnej oraz prac montażowych,
charakteryzuje się tym, że następna operacja
produkcyjna rozpoczyna się po zakończeniu operacji
poprzedniej dla n sztuk całej partii
Ot-czas trwania operacji technologicznych
Ot= n*Σti gdzie: n-wielkość partii, ti –czas
wykonania operacji technologicznej
Zalety-prosta organizacja, nieskomplikowany
system sterowania przebiegu, mała liczba operacji
transportu. Wady-długi cykl
slajd nr : 22
Przy szeregowym przepływie
A
B
C
Partia 100 elementów do operacji B
Partia 100 elementów do operacji C
Czas wykonania 1 sztuki: 201 minut
Czas realizacji zamówienia: 300 minut
Przebieg szeregowy -
przykład
slajd nr : 23
Przebieg szeregowo-
równoległy
Przebieg szeregowo-równoległy- charakteryzuje się tym, że
kolejna operacja dla tej samej partii rozpoczyna się przed
zakończeniem operacji poprzedzającej. Początek każdej operacji
ustala się pod kątem zapewnienia możliwie największej
ciągłości obróbki na poszczególnych stanowiskach. Części z
jednej operacji na drugą, z reguły przekazuje się partiami
transportowymi.
Ot=nΣti – (n-1)Σti min ti min- czas krótszy w każdej parze
sąsiedniej operacji
Zalety– eliminuje przerwy w pracach stanowisk, wymaga
mniejszej liczby operacji transportowych, prostsze sterowania
przebiegiem
Wady - najczęściej czas dłuższy niż przebiegu równoległego
slajd nr : 24
Przebieg równoległy
Przebieg równoległy – poszczególne detale, są
przekazywane na następne operacje bezpośrednio
po wykonaniu operacji poprzedniej.
Ot=Σti + (n-1)ti max ti max- czas najdłuższej
operacji technologicznej
Zalety - najkrótszy czas trwania cyklu
Wady - rośnie liczba operacji transportowych,
rośnie złożoność sterowania przebiegiem procesów,
występują przerwy w procesach stanowisk
slajd nr : 25
w systemie równoległym (tzw. Continuous flow - ang. Ciągły przepływ)
A
B
C
Czas wykonania 1 sztuki: 3 minuty
Czas realizacji zamówienia: 102 minuty
Przebieg równoległy -
przykład
slajd nr : 26
Ciągły przepływ – One Piece
Flow
•
Stan idealny to przepływ jednej sztuki wyrobu (One Piece
Flow)
•
poszczególne stanowiska wykonujące operacje
technologiczne są usytuowane blisko siebie, co całkowicie
redukuje problem transportu międzyoperacyjnego
TRADYCYJNA PRODUKCJA
CIĄGŁY PRZEPŁYW
slajd nr : 27
Henry Ford był pionierem
ciągłego przepływu
Na początku samochody były budowane w jednym miejscu i pracownicy przesuwali się od
samochodu do samochodu.
Ford to poprawił.
Zastosował długą linę
oraz wciągarkę do
przesuwania samochodów
wzdłuż linii montażowej,
podczas gdy pracownicy
stali w miejscu. Wynik:
czas montażu samochodu
został zredukowany z 13.5
godziny do 2.5 godziny.
slajd nr : 28
Przepływ Ciągły wymaga
Człowiek –
każdy operator jest w stanie wykonywać
różne procesy, co zapewnia maksymalną
elastyczność.
Maszyna –
ustawienie maszyn odpowiada sekwencji
przetwarzania produktu.
Materiał –
przepływ sztuka po sztuce: produkty
przesuwają się od jednego procesu do następnego
pojedynczo.
Rozmieszczenie –
niezależne stanowiska robocze
ustawione są w linii o kształcie U, co zapewnia ciągły
przepływ produkcji.
slajd nr : 29
U Cell
Gniazdo (linia) U stanowi zespół maszyn i urządzeń, które
realizują kolejne operacje technologiczne, a opuszczający
gniazdo wyrób często jest gotowym produktem a nie tylko
półproduktem
maszyny w gnieździe są tak ustawione, aby możliwa była
obsługa wielu maszyn przez jednego operatora
(wielostanowiskowa)
Szlifowanie
W
ie
rc
en
ie
Toczenie I
Tocznie I
Frezowanie
Mat. surowy
Wyr. gotowy