1

Zapalenie 

wielonerwowe

Polineuropatia

(Polineuropatie)

Jacek Sierzputowski

Choroby obwodowego układu 
nerwowego

2

Anatomia 

Przekrój poprzeczny nerwu 
obwodowego

3

Nerw 
obwodowy

Neuron

Otoczka 
mielinowa

Anatomia 

4

Przeskakujący 
impuls- 
PRZEWODZENIE 
SKOKOWE

Anatomia 

Mielina jest 
związkiem 
białkowo-
lipidowym

Tworzy warstwę izolacyjną wokół 
aksonów, co powoduje zwiększenie 
prędkości przewodzenia we 
włóknach nerwowych.

5

Anatomia 

6

Trzy typy 
włókien 
nerwowych
.

Włókna typu C nie 
posiadają osłonki 
mielinowej.

Czynność nerwu może być 
zaburzona w wyniku 
uszkodzenia -ciała 
komórkowego

-aksonu

-osłonki nerwowej

-otaczającej tkanki łącznej

-nieprawidłowego 
krążenia

aferentne (dochodzące) i 
eferentne (wychodzące), 

7

Definicja 

• Neuropatia 
Proces patologiczny, który dotyczy 

nerwu obwodowego (nerwów 
obwodowych) i może przebiegać 
pod postacią degeneracji 
aksonalnej lub demielinizacji.

8

Objawy 

• Zaburzenia czucia
(objawy ubytkowe-utrata czucia)
-trudności w rozróżnianiu bodźców
-specyficzne wrażenia czuciowe w obrębie 

stóp i rąk („jakby z waty”)

-niepewność chodu (w wyniku utraty 

czucia położenia)

-powstawanie bezbolesnych owrzodzeń i 

urazów

-uszkodzenia stawów (stawy Charcota)

Uszkodzenia grubych 
włókien zmielinizowanych 
powoduje utratę czucia 
dotyku, wibracji, ruchu i 
położenia (czucia 
proprioceptywnego)

9

Objawy

(objawy pozytywne-podrażnieniowe)
-uczucie palenia
-

DYZESTEZJE

 (ból przy delikatnym dotyku)

-

HIPERALGEZJA

 (obniżenie progu czucia 

bólu)

-

HIPERPATIA

 (nadwrażliwość bólowa przy 

podwyższonym progu czucia bólu)

-przeszywające bóle (nagłe 

„strzelające”)

Choroba dużych 
włókien 
zmielinizowanych 
powoduje 
PARESTEZJE.

W uszkodzonych 
cienkich 
włóknach 
bezmielinowych 
rozwijają się:

10

Objawy 

• Zaburzenia ruchowe
-niedowład kończyn
-osłabienie proksymalnych części 

kończyn

-skurcze
-fascykulacje

11

Rodzaje polineuropatii

• Neuropatia cukrzycowa 

(neuropatie)

-dystalna, symetryczna
-proksymalna, asymetryczna 

(amiotrofia cukrzycowa)

-neuropatia autonomiczna 

(gastropareza i biegunka, 
zaburzenia rytmu serca, 
niedociśnienie ortostatyczne)

12

Rodzaje polineuropatii

• Neuropatia w przebiegu choroby 

nerek.

• Polineuropatia 

paranowotworowa

W przewlekłej niewydolności 
nerek rozwija się postępująca 
neuropatia czuciowo-ruchowa.

Ch. Nowotworowa, w szczególności 
rak drobnokomórkowy płuc, często 
powoduje neuropatie czuciową lub 
czuciowo-ruchową

Neuropatia może na kilka miesięcy 
lub lat wyprzedzać wystąpienie 
innych objawów nowotworu!!

13

Rodzaje polineuropatii

• Neuropatie w przebiegu chorób tkanki łącznej i 

zapalenia naczyń.

• Neuropatie spowodowane lekami i substancjami 

toksycznymi

-LEKI 
np. czuciowo ruchowa neuropatia demielinizacyjna 

: Amiodaron.

-SUBSTANCJE TOKSYCZNE
np. ołów, arszenik, tal, akrylamid, 

trójchloroetylen, węglowodory rozpuszczalne w 

tłuszczach np. wdychane podczas wąchania 

kleju… 

np. Neuropatia z uwięźnięcia 
w przebiegu 
reumatoidalnego zapalenia 
stawów.

Chloramfenikol, izoniazyd, 
fenytoina, amfoterycyna, 
nitrofurantoina

14

Rodzaje polineuropatii

-NEUROPATIA ALKOHOLOWA

Bezpośredni wpływ alkoholu lub 
wtórny niedobór witamin z grupy 
B.

15

Rodzaje polineuropatii

• Zapalne neuropatie 

demielinizacyjne.

Zespół Guillaina-Barrego

-parestezje dystalne
-osłabienie czucia i niedowłady 

mięśni

-niedowład nerwu twarzowego

OBJAWY Pojawiają się w ciągu 1-3 
tygodni od zakażenia dróg 
oddechowych lub biegunki.

W zaawansowanej postaci dochodzi do 
zajęcia mięśni opuszki i mięśni 
oddechowych – wspomaganie oddechu

LECZENIE:  immunoglobuliny