Wpływ awitaminozy na 

błonę śluzową jamy 

ustnej

                                                             

                                                                              

                                                                            Kamila 

Węglarek

                                                                             Andrzej 

Kuźmiński

• Kazimierz Funk jest autorem 

terminu „witamina”, który 
wprowadził w 1912 roku. 
Zajmował się leczeniem chorych 
na awitaminozy. Przewidywał, że 
brak witamin może powodować 
inne choroby jak np.szkorbut i 
krzywica.

Co to jest awitaminoza?

    

Awitaminoza, czyli zespół objawów związany 

z niedoborem witamin. 
Niedobór witamin nie jest poszczególną 
i jednorodną chorobą. Każda z witamin bierze 
udział w różnych przemianach metabolicznych. 
Oprócz odpowiedniej podaży witamin, powinniśmy 
również zadbać o odpowiedni dowóz minerałów 
w diecie. Łącznie z minerałami witaminy biorą 
udział w wielu przemianach enzymatycznych. 
Witaminy należą do związków organicznych. Są 
dostarczane w małych ilościach z pożywieniem.

• Dobowe zapotrzebowanie na większość witamin 

dostarczane jest w normalnej diecie. Witaminy D, 
K i B mogą być produkowane w organizmie. 

• Witaminy dzielimy na rozpuszczalne w tłuszczach 

i w wodzie. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach 
to witaminy A, D, E, K 

• Witaminy rozpuszczalne w wodzie to: witamina C 

i kompleks witamin B, kwas foliowy.

• Wiemy jak wpływa łagodny do średniego deficyt 

składników odżywczych na organizm człowieka, 
a co za tym idzie niedobór witamin. Nie powoduje 
to przy niewielkich niedoborach konkretnych 
chorób, jednak w połączeniu z innymi chorobami 
i stresem może być groźne.

Niedobór witaminy C 

(szkorbut)

-    Występuje pogrubienie,dezorganizacja ozębnej
-    Okostna podatna na urazy
-    Zmniejszenie zawartości kolagenu
- Krwotoczno-martwicze zapalenie dziąseł
- Niedokrwistośc niedobarwilwa
- Uszkodzenie przyzębia i wypadanie zębów 

(dłuższy niedobór)

- Nieżytowe zapalenie dziąseł ze znacznym 

krwawieniem

Leczenie niedoboru 

witaminy C

• Polega na stosowaniu witaminy C 

doustnie lub pozajelitowo, diety 
bogatej w witaminę C (cytryny, 
pomarańcze, czarne jagody, głóg, 
pomidory, cebula, czosnek, 
kapusta, ziemniaki) oraz na 
zwalczaniu wtórnych zakażeń.

Niedobór witaminy A

• Rzeczywisty niedobór występuje rzadko
• Nadmierne rogowacenie nabłonka, co 

sprzyja zamykaniu przewodów kubków 

smakowych.

• Jest niezbędna dla zachowania ciągłości 

błon śluzowych i struktur nabłonkowych.

• Zmniejsza odpornośc nabłonka na urazy i 

zakażenia.

• Występuje w: przetwory mleczne, jaja, 

wątroba, nerki oraz jarzyny np.. marchew

Niedobór witamin z 

grupy B

• Zapalenie kącików ust
• Bolesnośc języka
• 80% kobiet po okresie menopauzy 

odczuwa okresowe zaburzenia 
smaku i ma uczucie pieczenia błony 
śluzowej jamy ustnej.

• Źródłem są: warzywa, orzechy, 

wątroba, nerki, jaja

           

Niedobór witaminy B

12

- Bolesnośc i pieczenie języka
- Zmiany na języku (zaczerwienienie, w anemii 

złośliwej stopniowy zanik brodawek języka).

Niedobór kwasu foliowego(B

9

)

- Glossodynia
- Zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i języka

Niedobór witaminy B

2 

(ryboflawiny)

• Język jest wygładzony, czerwony, w stanie 

zapalnym (glossitis)

• Niekiedy widoczna utrata brodawek i niewielkie 

owrzodzenia

• Zmianom towarzyszy zapalenie kącików ust 

(cheilitis)

• Bolesne pęknięcia warg
• Łuszczenie nabłonka czerwieni warg (cheilossis)
• Odosobniony niedobór witaminy występuje 

rzadko, częściej z niedoboru białek, witaminy 

B

1

 

oraz B

3

Leczenie niedoboru 

ryboflawiny

• Podawanie witaminy w dawce 40-50 

mg/d lub suszonych drożdży w dawce 
30g trzy razy dziennie do chwili 
wystąpienia widocznej poprawy. 
Konieczne stosowanie 
pełnowartościowej diety.

• Bogatym źródłem są: mleko, wątroba, 

jaja, nerki, świeże jarzyny i drożdże.

Niedobór witaminy B

3 

 

(niacyna, wit. PP)

• Przyczyna pelagry
• Są to zmiany skóry, błony śluzowej jamy ustnej, 

przewodu pokarmowego, zaburzeń psychicznych 

• Objawy: zapalenie błony śluzowej języka, 

zaczerwienienie obrzęk i bolesnośc języka, 

czarno-brązowy nalot złuszczający się od przodu 

ku tyłowi, który staje się błyszczący jakby 

lakierowany. Zejściem jest język zanikowy z 

głębokimi bruzdami, częste zakażenia krętkowo- 

wrzecionowcowe oraz drożdżycowe, niedobory 

innych witamin oraz niedokrwistośc.

Leczenie niedoboru 

niacyny

• Podawanie witaminy PP w dawce 

500mg/d, stopniowo zmniejszając 
dawkę.

• Ze względu na częste 

współniedobory podaje się 
witaminę B

1

, B

2

, B

6

.

• Źródło witaminy: mięso, wątroba, 

drożdże, mleko, jarzyny.

Witamina B

6

 

(pirydoksyna)

 

• podrażnienie języka i błon śluzowych 

jamy ustnej (podobnie jak w 
przypadku braku witaminy B2 i PP) 

• Produkty bogate w witaminę B6 to 

drożdże, niełuskane ziarno pszenicy, 
mięso wołowe, mięso wieprzowe, 
chleb biały, kapusta, płatki owsiane, 
mleko, marchew, ziemniaki i ryby 

Niedobór witaminy E

- Jest inhibitorem prostaglandyn
- Zmniejsza odpornośc tkanek 

przyzębia pochodzenia 
mezenchymalnego.

          

Niedobór witaminy 

D

  

- osteoporoza wyrostków zębodołowych