background image

Kliniczne zastosowanie 

leków wpływających na 

układ krzepnięcie

Małgorzata Złotorowicz

Małgorzata Złotorowicz

Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii

CMKP Warszawa

Leki zmniejszające krzepliwość 

Leki zmniejszające krzepliwość 

krwi

krwi

Leki zwiększające krzepliwość krwi

Leki zwiększające krzepliwość krwi

background image
background image

TROMBIN

TROMBIN

A

A

Stan zapalny

Stan zapalny

Namnażanie 

Namnażanie 

komórek

komórek

Hamowanie 

Hamowanie 

krzepnięcia

krzepnięcia

Krzepnięcie

Krzepnięcie

Hamowanie 

Hamowanie 

Fibrynolizy

Fibrynolizy

PAI-1

PAI-1

TAFI

TAFI

APC ™, 

APC ™, 

Fibryna, 

Fibryna, 

aktywacja 

aktywacja 

płytek

płytek

SE,Aktywacja 

SE,Aktywacja 

leukocytów,

leukocytów,

Chemotaksja, ET,PAF

Chemotaksja, ET,PAF

 

 

fibroblasty

fibroblasty

Semin.Thromb.Hemost.,1998,24(1),53
-59

background image

PŁYTKI KRWI

PŁYTKI KRWI

Płytki odgrywają istotną rolę w :

Płytki odgrywają istotną rolę w :

Hemostazie (

Hemostazie (

Minimum hemostatyczne 

Minimum hemostatyczne 

30tys./mm3

30tys./mm3

Trombinogenezie 

Trombinogenezie 

na ich powierzchni 

na ich powierzchni 

odbywa się proces generacji trombiny

odbywa się proces generacji trombiny

Reakcji zapalnej

Reakcji zapalnej

Błona cytoplazmatyczna: 2 
warstwy fosfolipidów z 
glikoproteinami (GP)

Organella komórkowe są 
rezerwuarem:

•ADP; TX

2; 

PF4, B-

tromboglobulina;

TROMBIN

TROMBIN

A

A

KOLAGEN

KOLAGEN

M.Uszyński Koagulopatie położnicze 2003 Wrocław

background image

TWORZENIE  CZOPU PŁYTKOWEGO

TWORZENIE  CZOPU PŁYTKOWEGO

Aktywacja płytek

Aktywacja płytek

 (

 (

np.kolagen, trombina

np.kolagen, trombina

)- 

)- 

wydzielają substancje aktywne na 

wydzielają substancje aktywne na 

zewnątrz (

zewnątrz (

B-tromboglobulina, PF4, z 

B-tromboglobulina, PF4, z 

cytozolu uwalnia się P-selektyna – białko 

cytozolu uwalnia się P-selektyna – białko 

wiążące płytkę z innymi komórkami

wiążące płytkę z innymi komórkami

)

)

Interakcja między płytkami, a 

Interakcja między płytkami, a 

miejscem uszkodzenia

miejscem uszkodzenia

 (

 (

GP Ib- X-V z v 

GP Ib- X-V z v 

WF oraz P- selektyny płytkowe i E-selektyny 

WF oraz P- selektyny płytkowe i E-selektyny 

śródbłonka

śródbłonka

)

)

Występuje 

Występuje 

adhezja, agregacja i lepka 

adhezja, agregacja i lepka 

przemiana

przemiana

  reakcje te kontrolowane są 

  reakcje te kontrolowane są 

przez: 

przez: 

TX 

TX 

2

2

, PGI

, PGI

2

2

M.Uszyński Koagulopatie położnicze 
2003 Wrocław

background image

Model komórkowy krzepnięcia

Model komórkowy krzepnięcia

Proces generacji trombiny

Proces generacji trombiny

FAZA INICJACJI 

FAZA INICJACJI 

– ekspresja czynnika tkankowego

– ekspresja czynnika tkankowego

Uszkodzone naczynie (

Uszkodzone naczynie (

fibroblasty -

fibroblasty -

TF

TF

) i kolagen

) i kolagen

)  

)  

gromadzą się płytki. Powstaje minimalna ilość 

gromadzą się płytki. Powstaje minimalna ilość 

trombiny (

trombiny (

niezdolna do przekształcenia fibrynogenu 

niezdolna do przekształcenia fibrynogenu 

w fibrynę, 

w fibrynę, 

ale zdolna do aktywacji płytek)

ale zdolna do aktywacji płytek)

FAZA ROZPRZESTRZENIANIA 

FAZA ROZPRZESTRZENIANIA 

powstaje duża ilość 

powstaje duża ilość 

trombiny zdolna do przekształcenia fibrynogenu w 

trombiny zdolna do przekształcenia fibrynogenu w 

fibrynę. Wzmożona aktywność tenazy i 

fibrynę. Wzmożona aktywność tenazy i 

protrombinazy oraz uruchomiony przez trombinę 

protrombinazy oraz uruchomiony przez trombinę 

zostaje tor wewnętrzny krzepnięcia (IX-IXa, Va, 

zostaje tor wewnętrzny krzepnięcia (IX-IXa, Va, 

VIIa)

VIIa)

Generacja właściwa trombiny, która toczy się na 

Generacja właściwa trombiny, która toczy się na 

płytkach

płytkach

M.Uszyński Koagulopatie położnicze 2003 Wrocław

background image

TF/VII

TF/VII

a

a

Faza inicjacji

Faza inicjacji

IX
a

VIII
a

FL;Ca 

2+

XIa

Faza 

Faza 

rozprzestrzenia

rozprzestrzenia

nia

nia

X

X

a

a

Va

FL;Ca 
2+

Protrombina           Trombina

Fibrynogen                 
Włóknik

Te

n

a

z

a

 

P

ro

rt

ro

m

b

in

a

z

a

Faza efektorowa

Faza efektorowa

Kopeć M.Łopaciuk S.hemostaza fizjologiczna. PZWL Warszawa, 
2002:19-52

background image

Endogenne inhibitory 

krzepnięcia

Czynnik 

Czynnik 

Miejsce 

Miejsce 

działania

działania

Dodatkow

Dodatkow

mechaniz

mechaniz

m

m

AT III

AT III

Trombina

Trombina

Kompleks TF-

Kompleks TF-

VIIa

VIIa

IXa;Xa;XIa;XII

IXa;Xa;XIa;XII

a

a

Inhibitor 

Inhibitor 

procesu 

procesu 

zapalnego

zapalnego

BC + BS

BC + BS

Va;

Va;

VIIIa

VIIIa

Aktywator 

Aktywator 

fibrynolizy

fibrynolizy

Inhibitor 

Inhibitor 

procesu 

procesu 

zapalnego

zapalnego

background image

TFPI

TFPI

Xa

Xa

Kompleks TF-

Kompleks TF-

VIIa

VIIa

Alfa2 

Alfa2 

-makroglobuli

-makroglobuli

na

na

Trombina

Trombina

Inh. APC

Inh. APC

Inh. 

Inh. 

fibrynolizy

fibrynolizy

Alfa`1 

Alfa`1 

antytrypsyn

antytrypsyn

a

a

Trombina

Trombina

XIa

XIa

Inh.aktywacji 

Inh.aktywacji 

BC

BC

Inh. 

Inh. 

fibrynolizy

fibrynolizy

Inh. C 1- 

Inh. C 1- 

esterazy

esterazy

XIa

XIa

XIIa

XIIa

Inh. procesu 

Inh. procesu 

zapalnego

zapalnego

Inh.fibrynoliz

Inh.fibrynoliz

y

y

Semin.Thromb.Hemost.,1998,24(1),33-34

background image

PLAZMIN
A

PREKALIKREIN
A

KALIKREIN
A

XII 
a

PLAZMINOGE
N

STREPTOKINA
ZA

t-PA, urokinaza

PAI

A

2

antyplazmina

A

2

makroglobuli

na

FIBRYNA

FIBRYNA

FDP; 
MF

background image

LEKI PRZECIWKRZEPLIWE

Leki przeciwkrzepliwe to różnorodna 

grupa leków obecnie bardzo szeroko 
stosowanych (inhibitory 

inhibitory 

krzepnięcia

krzepnięcia

), których zadanie polega 

na powstrzymywaniu powstawania 
zakrzepów we krwi oraz wspomaganiu 
rozpuszczania już powstałych 
(aktywatory fibrynolizy

aktywatory fibrynolizy

). 

background image

LEKI  

LEKI  

PRZECIWZAKRZEPOWE

PRZECIWZAKRZEPOWE

PRZECIWKRZEPLI

PRZECIWKRZEPLI

WE

WE

DA

DA

warfaryn

warfaryn

a

a

acekuma

acekuma

rol

rol

HEPARYN

HEPARYN

Y

Y

INNE

INNE

GAG

GAG

bezp.i

bezp.i

nh 

nh 

tromb.

tromb.

PRZECIWPŁYTKOW

PRZECIWPŁYTKOW

E

E

ASA i 

ASA i 

inne

inne

Tiklopidy

Tiklopidy

na 

na 

Klopidog

Klopidog

rel 

rel 

Inh.recept.GpIIb/

Inh.recept.GpIIb/

IIIa

IIIa

background image

Stein PD, Beemath A, Olson RE. Trends in the incidence of pulmonary embolism and deep 
venous thrombosis in hospitalized patients. Am J Cardiol 2005; 95: 1525–1526.

WRODZONE - pierwotne
Trombofilie np. niedobór białka C, białka S, AT 
III, mutacja cz. V typu Leiden
NABYTE - wtórne
Stany chorobowe związane z uwalnianiem 
materiału prokoagulacyjnego np. uraz, sepsa, 
operacja, ciąża, otyłość, unieruchomienie, 
etc.

POWIKŁANIA  

ZAKRZEPOWO - 

ZATOROWE

ŻYLNA   CHOROBA  ZAKRZEPOWO  -  ZATOROWA

ŻYLNA   CHOROBA  ZAKRZEPOWO  -  ZATOROWA

background image

CZESTOŚĆ ZAKRZEPICY ŻYŁ 

GŁĘBOKICH

Zakrzepica żył 

Zakrzepica żył 

głębokich  

głębokich  

     

     

0.5-1 /1000

0.5-1 /1000

Operacje brzuszne- 15-30 %

Operacje brzuszne- 15-30 %

Złamanie kości udowej 50-75%

Złamanie kości udowej 50-75%

Żyły podudzia- 46% 

Żyły podudzia- 46% 

Żyły udowe  - 67%

Żyły udowe  - 67%

Żyły miednicy mniejszej -  

Żyły miednicy mniejszej -  

77 %

77 %

background image

Powstawanie 

skrzeplin żylnych

Niedotlenienie

 Aktywacja
krzepnięcia

Uwalnianie 
z płytek
 serotoniny
 i histaminy

Inhibitory

  

 Fibrynoliza

Zwolnienie

uszkodzenie 

  zaburzenia

przepływu

komórek              krzepnięcia

żylnego

śródbłonka

Agregacja

i adhezja 

płytek

Zakrzepica

Triada Virchowa

Triada Virchowa

zwolnienie przepływu krwi, 
zmiany w śródbłonku naczyń,
zmiany w układzie krzepnięcia 
krwi. 

background image

PROFILAKTYKA  ZAKRZEPICY  

ŻYLNEJ

Metody mechaniczne zmniejszające 

zastój żylny

Metody farmakologiczne
• Doustne leki przeciwzakrzepowe 

(DA) z grupy antagonistów Vit. K

• Heparyny (niefrakcjonowane i 

drobnocząsteczkowe)

background image

Redukcja ryzyka zakrzepowego w 
zależności od metody zastosowanej 
profilaktyki

Heparyny drobnocząsteczkowe               

72%

Heparyna standardowa  małe dawki        

 64-68% 

Doustne antykoagulanty

                 

 60%

Przerywany pneumatyczny ucisk k. d.      

 60%

Pończochy o stopniowanym ucisku          

 60%

Dextran

                                           

 28%

Aspiryna

                                          

 19%

background image

Heparyna

drobnocząsteczkowa

 standardowa

background image

Heparyna 

jest mieszaniną poliestrów 

siarkowych glikozoaminoglikanów. Występuje w 
zasadowych ziarnistościach komórek tucznych.

Fizjologiczne znaczenie

Zapobiega powstawaniu skrzepów w 
naczyniach krwionośnych

Przyspiesza rozkład lipoprotein (

lipaza 

lipoproteinowa

)

Zmniejsza odpowiedź immunologiczną 

(zmniejsza 

odpowiedź typu komórkowego, hamuje reakcje antygen 
– przeciwciało, hamuje układ dopełniacza
)

background image

Mechanizm działania

Zwiększa aktywność AT III

Hamuje aktywność czynnika Xa 

W mniejszym stopniu hamuje czynniki 
VIIa, IXa, XIa, XIIa

Farmakokinetyka

Rozkładana w przewodzie pokarmowym

Metabolizowana w wątrobie do 
uroheparyny

Okres ½ rozpadu zmienny osobniczo 1-6h

background image

Heparynę niefrakcjonowaną podajemy 

dożylnie, działa krótko (okres półtrwania zależy 
od dawki i wynosi 60-120 min, jest zmienny u 
różnych osób i w różnych sytuacjach 
klinicznych), należy monitorować APTT. 

Działania niepożądane to małopłytkowość, 

krwawienia, reakcje alergiczne – występują one 
bardzo rzadko i zwykle po dłuższym 
stosowaniu. 

Przeciwwskazania: skaza krwotoczna, czynna 

choroba wrzodowa, niewydolność wątroby i 
nerek, krwotoczny udar mózgu, tętniak 
rozwarstwiający aorty, po urazie głowy, guz 
mózgu, RR>200/100. 

background image

Trombocytopenia poheparynowa HIT

Trombocytopenia poheparynowa HIT  

a.

HIT 1 (3-5 dni

wynik zwiększonej 

agregacji płytek, ustępuje samoistnie

b.

HIT 2 (po 8 dniach

) polega na 

powstawaniu p/ciał przeciw płytkowych 
(

PF4+Heparyna

)

Wylewy krwi do nadnerczy i 
niewydolność nadnerczy

background image

Laboratoryjna kontrola leczenia 

heparyną

niefrakcjonowaną

Do uzyskania poziomu terapeutycznego 

Do uzyskania poziomu terapeutycznego 

konieczne jest utrzymanie w osoczu 

konieczne jest utrzymanie w osoczu 

aktywności heparynowej w granicach 

aktywności heparynowej w granicach 

0.2 – 0.6 j./ml

0.2 – 0.6 j./ml

Czas krzepnięcia met. LW: przedłużenie 1.5 – 

3.0 x 

APTT: przedłużenie 1.5 – 2.5 x

background image

Heparyny drobnocząsteczkowe  

LMWH

glikozaminoglikan o masie cząsteczkowej około 

glikozaminoglikan o masie cząsteczkowej około 

4500 D otrzymywany poprzez depolimeryzację 

4500 D otrzymywany poprzez depolimeryzację 

heparyny

heparyny

.

.

Mechanizm działania

o

Hamowanie aktywności czynnika Xa

o

Słabiej niż heparyna standardowa zwiększają 
aktywność  AT III

Nie wykazują wpływu na aPTT
Do standaryzacji używa się pomiaru hamowania 

aktywności Xa

background image

Heparyna drobnocząsteczkowa:

- nie wchłania się z przewodu pokarmowego,

- nie wiąże się lub minmalnie wiąże się z białkami 

osocza krwi,

- nie wiąże się lub minmalnie wiąże się z płytkami krwi,

- nie wiąże się lub minmalnie wiąże się z komórkami 

śródbłonka naczyniowego i makrofagami,

- nie wiąże się lub minmalnie wiąże się z białkami 

macierzy ściany naczyniowej,

- jest metabolizowana w wątrobie,

- jest wydalana głównie przez nerki,

- ma czas półtrwania 2-4 razy dłuższy niż heparyna 

niefrakcjonowana,

- ma wysoką dostępność biologiczną przy stosowaniu 

małych dawek.

background image

Przeciwzakrzepowe działanie 

heparyn 

drobnocząsteczkowych

Płytki (PF4)

Śródbłonek

CH II

IXa

Xa

IIa

 

LMWH

+ AT III

 TFPI,

 tPA,

 Białko S,

  PAI-1

background image

Preparaty LMWH:

enoxaparin: Lovenox, Clexane20 mg - 2000 IU 

anty-Xa; 40 mg - 4000 IU anty-Xa

1 mg preparatu enoxaparin = 90 - 110 j.m. anty-Xa

1 j.m. anty-Xa = 2,4 j. IC anty-Xa

Nadroparyna (Fraxiparyna); 

7500 j. IC, 3075 IU 

7500 j. IC, 3075 IU 

anty-Xa

anty-Xa

Dalteparyna (Fragmin), 7500 j. IC, 3075 IU anty-

Xa

background image
background image
background image

Zakres badań:

I. Klasyczna koagulologia: 

•PT + fibrynogen

(czas, wskaźnik PT, INR, 

Quick, fibrynogen z 

PT) 

•APTT 

(czas, ratio) 

•TT 

(czas, ratio) 

•Fibrynogen met. Claussa (g/l, mg/l) 

•Czynniki krzepnięcia. 

II. Substraty chromogenne: 

•Antytrombina 

(% aktywności) 

•Plazminogen 

•Białko C 

•Alfa-2-antyplazma (2 - AP) 

•HEP anty-Xa. 

III. D-dimery (µg/l)

background image

Czy preparaty LMWH 

mogą być stosowane 

wymiennie? 

NIE

NIE

background image

Każdy z preparatów 

Każdy z preparatów 

LMWH 

LMWH 

wykazuje odmienną:

wykazuje odmienną:

• Aktywność anty Xa, anty IIa, 

stosunek anty Xa/anty IIa!,

• Zdolność do uwalniania i syntezy 

TFPI,

• Farmakokinetykę,
• Biodostępność

background image

• Szczytową aktywność anty Xa,
• Okres półtrwania aktywności anty Xa,
• Zdolność do wiązania się z AT III, CH II,
• Oporność na działanie PF4,
• Zdolność niespecyficznej interakcji z 

białkami krwi.

Okres półtrwania aktywności LMWH
Okres półtrwania aktywności anty Xa: 2 - 
4 h,
Okres półtrwania aktywności anty IIa: 1 - 
1,5 h,

background image

Ryzyko powikłań 

krwotocznych

UFH>LMWH

   

cz. Xa

   cz. IIa

Heparyna

Heparyna

standardowa

  agregacji 

drobnocząsteczkowa

(UFH)

  płytek

(LMWH)

  wiązania
  vWF
  z płytkami  

  

background image

Biodostępność  LMWH > UFH 

Biodostępność  LMWH > UFH 

AT III
PF4

UFH

     Witronektyna

   

LMWH

Fibronektyna
vWF

background image

Dawkowanie LMWH

aktywność anty-Xa

< 0,05 IU/ml 0,2 IU/ml 
>

Zakrzepica 

żył głębokich

Powikłania 

krwotoczne

background image

Porównanie heparyn

Ciężar cząsteczkowy

4-40 kD,

śr. 15-16 kD

1-10 kD,

śr. 4-5 kD

Hamowanie Xa / Iia

1:1

4:1 - 2:1

Okres półtrwania

30-150 minut

2-4 razy dłuższy

Wiązanie z białkami

TAK

NIE

Hamowanie
funkcji płytek

ZNACZNE

SŁABE

Wiązanie
ze śródbłonkiem

ZNACZNE

NIEWIELKIE

Dostępność
biologiczna

wysoka przy

stosowaniu dużych

dawek

wysoka przy

stosowaniu małych

dawek

Standardowe

       LMWH

background image

Siarczan  protaminy

  

  

Protamina  neutralizuje  anty-IIa,  w  znacznie 

Protamina  neutralizuje  anty-IIa,  w  znacznie 

 mniejszym  stopniu  (około  60%)  anty-Xa; 

 mniejszym  stopniu  (około  60%)  anty-Xa; 

w  przypadku  

w  przypadku  

dużego  krwawienia

dużego  krwawienia

  

  

związanego  ze  stosowaniem  

związanego  ze  stosowaniem  

LMWH

LMWH

  

  

należy  podać  siarczan  protaminy  (

należy  podać  siarczan  protaminy  (1  mg  
na  każde  100  jedn.  anty-Xa  
wstrzykniętych  w  ciągu  ostatnich  8 
h

)

)

       

       

Heparyny   

KRWAWIENIE

KRWAWIENIE

background image

Danaparoid - 

Danaparoid - 

glikozaminoglikan

glikozaminoglikan

• Dawkowanie w HIT i ZŻG
• Bolus 2250 j.
• Następnie 4 h  IV  400j/h
• Następne 4 h  IV 300j/h
• Następnie dalszy wlew 150-200j/h pod  

kontrolą aktywaności anty Xa (0.5-0.8j/ml)

HEPARYNOID – sulfonowane GAG lub 
mukopolisacharydy, mają podobne właściwości 
do LMWH, hamują aktywność Xa

background image

DOUSTNE  

LEKI 

PRZECIWKRZEPLIWE

ANTAGONIŚCI  WITAMINY  K

background image

Działanie doustnych leków 

przeciwkrzepliwych wynika z 
hamowania przemiany witaminy K1, 
która jest niezbędna do wytwarzania 
w wątrobie czynników krzepnięcia: II, 
VII, IX i X
 oraz naturalnych 
inhibitorów krzepnięcia BS i BC 

DA

DA Działają z 3-4 dniowym 

opóźnieniem

background image

Stany kliniczne, w których 

zaleca się stosowanie 

doustnych leków 

przeciwkrzepliwych

Zapobieganie żylnej chorobie 

zakrzepowo-zatorowej

Leczenie żylnej choroby zakrzepowo-

zatorowej i zatorowości płucnej

background image

Zapobieganie zatorom systemowym 

u chorych:

1. z ostrym zawałem serca
2. z wszczepionymi mechanicznymi, 

sztucznymi zastawkami serca

3. z wszczepionymi biologicznymi 

zastawkami serca

4. z wadami zastawkowymi
5. z migotaniem przedsionków

background image

Leki 

nasilające

nasilające działanie 

DA

DA

• Antybiotyki
• Metronidazol
• Doustne leki przeciwcukrzycowe
• Leki hipolipemiczne
• Leki przeciwgrzybicze
• Steroidy anaboliczne
• Leki antyarytmiczne
• Omeprazol, cymetydyna

background image

Leki 

hamujące

hamujące działanie DA

• Leki przeciwdrgawkowe
• Leki doustne antykoncepcyjne
• Sukralfat
• Wit K

background image

Laboratoryjna kontrola leczenia 

doustnymi

antykoagulantami

INR - zakres terapeutyczny

INR - zakres terapeutyczny

Mechaniczne zastawki serca: 3.0 – 4.0

Mechaniczne zastawki serca: 3.0 – 4.0

Biologiczne zastawki serca: 2.0 – 3.0

Biologiczne zastawki serca: 2.0 – 3.0

Migotanie przedsionków: 2.0 – 3.0

Migotanie przedsionków: 2.0 – 3.0

Leczenie ŻChZZ: 2.0 – 3.0

Leczenie ŻChZZ: 2.0 – 3.0

Leczenie zatoru tętnicy płucnej: 2.0 – 

Leczenie zatoru tętnicy płucnej: 2.0 – 

3.0

3.0

background image

Doustne 

Doustne 

antykoagulant

antykoagulant

y

y

    

KRWAWIENIE

KRWAWIENIE

background image

Wartość  INR  /  

obraz  kliniczny

POSTĘPOWANIE

INR < 6

INR < 6

INR  6 – 10 

INR  6 – 10 

INR  > 10

INR  > 10

Poważne  

Poważne  

krwawienie

krwawienie

 

 

Wstrzymać  1  dawkę  i/lub  

Wstrzymać  1  dawkę  i/lub  

zmniejszyć  dawkowanie

zmniejszyć  dawkowanie

Witamina  K  1 – 2 mg  p.o.,  s.c.;  

Witamina  K  1 – 2 mg  p.o.,  s.c.;  

sprawdzić  INR  po  12 – 24 h

sprawdzić  INR  po  12 – 24 h

Witamina  K  2 – 4 mg  p.o.,  s.c.;  

Witamina  K  2 – 4 mg  p.o.,  s.c.;  

sprawdzić  INR  po  12 – 24 h

sprawdzić  INR  po  12 – 24 h

Witamina  K  5 – 10 mg i.v.,  

Witamina  K  5 – 10 mg i.v.,  

FFP 10-20 ml/kg i/lub  

FFP 10-20 ml/kg i/lub  

koncentrat  zespołu  

koncentrat  zespołu  

protrombiny  (PCC),  

protrombiny  (PCC),  

rFVIIa 

rFVIIa 

(NovoSeven) ??

(NovoSeven) ??

background image

Chory leczony doustnymi 

Chory leczony doustnymi 

antykoagulantami wymaga operacji

antykoagulantami wymaga operacji

Wysokie ryzyko zakrzepicy i bardzo 

Wysokie ryzyko zakrzepicy i bardzo 

krwawliwy zabieg w trybie nagłym

krwawliwy zabieg w trybie nagłym 

1.

Podać osocze świeżo mrożone 15 ml/kg + 
DA(+)

2.

DA(-), podać osocze, włączyć heparynę  w 
dawce leczniczej

J.w. zabieg w trybie planowym

J.w. zabieg w trybie planowym : DA (-) 
heparyna 3-4 dni przed zabiegiem -INR 1,5 – 
1,8 na czas operacji przygotować osocze 
oraz  ewentualnie  r-VIIa (NovoSeven) 

background image

LEKI DZIAŁAJĄCE  NA  

LEKI DZIAŁAJĄCE  NA  

PŁYTKI  KRWI

PŁYTKI  KRWI

background image

LEKI 

ANTYAGREGACYJNE

Zapobiegają agregacji płytek 

Etapy agregacji płytek

1.

1.

Adhezja

Adhezja do warstwy podśródbłonkowej 

(

ADP, Ca)

2.

2.

Sekrecja substancji

Sekrecja substancji zawartych w 

ziarnistościach

3.

3.

Agregacja

Agregacja 

•Faza I – odwracalna

•Faza II – nieodwracalna, lepka, zależy od 
powstających na powierzchni płytek PGG2, 
PGH2, TxA2

background image

Kwas acetylosalicylowy

lek stosowany w zapobieganiu zakrzepicy 

lek stosowany w zapobieganiu zakrzepicy 

tętniczej

tętniczej

Powoduje nieodwracalne zahamowanie 
cyklooksygenazy płytkowej (

COX

COX), co 

powoduje zmniejszenie syntezy TX2 (

TX2 

nasila agregację)

Dawka 100-300 mg powoduje zahamowanie 
agregacji płytek krwi na 4-7 dni

Większe dawki mogą zahamować wytwarzanie 
PGI2 w ścianie naczynia i nasilać agregację

background image

Inne często stosowane leki 

Inne często stosowane leki 

p/płytkowe

p/płytkowe

Tiklopidyna – 

Tiklopidyna – 

wykazuje działanie antyagregacyjne 

wykazuje działanie antyagregacyjne 

poprzez hamowanie aktywacji płytek zależnej od ADP

poprzez hamowanie aktywacji płytek zależnej od ADP

Klopidogrel – 

Klopidogrel – 

nieodwracalnie modyfikuje strukturę 

nieodwracalnie modyfikuje strukturę 

receptora ADP, hamując wiązanie ADP do receptora, 

receptora ADP, hamując wiązanie ADP do receptora, 

tym samym hamuje wywołaną przez ADP aktywację 

tym samym hamuje wywołaną przez ADP aktywację 

kompleksu GP IIb/IIIa

kompleksu GP IIb/IIIa

Inh. Recept. IIb/IIIa- 

Inh. Recept. IIb/IIIa- 

np.Abciximab jest to p/ciało 

np.Abciximab jest to p/ciało 

monoklonalne skierowane swoiście przeciwko 

monoklonalne skierowane swoiście przeciwko 

receptorom GP IIb/IIIa.

receptorom GP IIb/IIIa.

Receptor GP IIb/IIIa odpowiedzialny jest za łączenie 

Receptor GP IIb/IIIa odpowiedzialny jest za łączenie 

płytek z fibrynogenem w procesie krzepnięcia.

płytek z fibrynogenem w procesie krzepnięcia.

background image

WSKAZANIA do stosowania 

leków p/płytkowych

SIŁA 

ZALECENIA

Stabilna choroba wieńcowa

1A

Ostry zespół wieńcowy

1A

Przebyty zawał m.serca

1A

Zawał z pierwotną 

angioplastyką

1A

Planowa angioplastyka naczyń 

wieńcowych

1A

Udar niedokrwienny

1A

background image

Migotanie przedsionków

1A

prewencja pierwotna w leczeniu 

wad zastawkowych

1B

Miażdżyca zarostowa tt kończyn 

dolnych

1C

Prewencja pierwotna w leczeniu 

cukrzycy

2B

Zabieg chirurgiczny na 

zastawce serca

2B

Patrono C,Bachmann F, Baigent C, Bode C,De Caterina R, Charbonnier B, 
Fitzgerald D, Hirsh J, Husted S, Kvasnicka J, et all: Expert consensus document on 
the use of antiplatelet drugs. Eur Heart J 2004;25:166-181

background image

Hirudyna: 

Hirudyna: 

specyficzny inhibitor 

specyficzny inhibitor 

trombiny

trombiny

Rekombinowana hirudyna 

Rekombinowana hirudyna 

(PEG-

(PEG-

hirudyna):

hirudyna):

• działa bez AT III,
• inaktywuje trombinę wolną i 

związaną,

• całkowicie blokuje powstawanie 

nowego skrzepu,

• nie wpływa na czynność płytek,

background image

Refludan (Lepirudin)  w HIT 

 r-hirudyna

• Dawka – bolus iv. 0.4 mg/kg mc
• Następnie 0.15 mg/kg mc iv
• Kontrola – APTT  1.5-2.5

Opakowania – ampułki 50 mg (10 w op)
Producent : Hoechst, Marion Russel, 

Schering, Aventis

background image

bezpośrednie inhibitory trombiny - 

BIT (ang. direct thrombin inhibitors, DTI
– dabigatran jest jedynym lekiem 
doustnym z tej grupy zarejestrowanym 
w Polsce

bezpośrednie inhibitory aktywnego 

czynnika X (Xa) – rivaroxaban jest 
jedynym lekiem doustnym z tej grupy 
zarejestrowanym w Polsce pod nazwą 
rywaroksaban

background image

ZATOR TĘTNICY 

ZATOR TĘTNICY 

PŁUCNEJ

PŁUCNEJ

ZATOR TĘTNICY 

ZATOR TĘTNICY 

PŁUCNEJ

PŁUCNEJ

Śm

ier

te

ln

ć 

Śm

ier

te

ln

ć 

 3

0 %

 

 3

0 %

 

Właściwe  

Właściwe  

leczenie

leczenie

redukcja 

redukcja 

śmiertelnoś

śmiertelnoś

ci do  2-8 %

ci do  2-8 %

background image

 

Duszność  -  73 %

Duszność  -  73 %

 

 

Ból w klatce piersiowej  

Ból w klatce piersiowej  

66%

66%

  

  

 

 

Kaszel 37 %

Kaszel 37 %

 

 

Krwioplucie 13 

Krwioplucie 13 

 

 

Tachypnoe  70%

Tachypnoe  70%

Tachycardia  30 %

Tachycardia  30 %

IV ton  24 %

IV ton  24 %

Omdlenie 8 %

Omdlenie 8 %

OBJAWY

OBJAWY

 

90

%

90

%

   

   

OB

EC

NO

ŚĆ

 

OB

EC

NO

ŚĆ

 

CZ

YN

NIK

ÓW

  R

YZ

YK

A

CZ

YN

NIK

ÓW

  R

YZ

YK

A

background image

LECZENIE

LECZENIE

• Dostęp do żyły
• Tlen
• Płyny OSTROŻNIE!! 500 – 1000  

ml

• Dopamina, dobutamina
• norepinefryna
• Intubacja i wentylacja 

mechaniczna

background image

Lek  trombolityczny

PLAZMINOGEN

PLAZMINA

Włóknik w 
skrzepie

Liza skrzepu

Leki trombolityczne 
aktywują 
endogenny układ 
fibrynolizy

background image

TROMBOLIZA

TROMBOLIZA (rTPA- rekombinowany 
tkankowy aktywator plazminogenu)

• Heparyna niefrakcjonowana / heparyny 

drobnocząsteczkowe – wg. masy ciała

• Doustne antykaogulanty

• Chirurgiczna embolektomia
• Filtry do żyły głównej dolnej 

background image

Zalecane schematy dawkowania leków

Zalecane schematy dawkowania leków

trombolitycznych w przebiegu PE

trombolitycznych w przebiegu PE

Streptokinaza

Streptokinaza 250 000 IU jako dawka 

wstępna we wlewie przez 30 min, 
następnie w dawce 100 000 IU/h. 
przez 12–24 godz. 

Przyspieszony schemat podawania:
1,5 mln IU przez 2 godz.

background image

Urokinaza

Urokinaza 4400 IU/kg/10 min jako 

dawka wstępna, następnie przez 12–24 
godz. w dawce 4400 IU/kg/h

Przyspieszony schemat podawania: 
   3 mln IU/2 h 

rtPA

rtPA (rekombinowany tkankowy 

aktywator plazminogenu) 100 mg/2 h 
lub 0,6 mg/kg/15 min. (maksymalna 
dawka 50 mg)

 

background image

W stanach zwiększonej aktywności 

układu fibrynolitycznego występują 

następujące odchylenia w 

badaniach laboratoryjnych: 

• zmniejszone stężenie fibrynogenu; 
• wydłużony czas trombinowy; 
• skrócony czas lizy euglobulin; 

background image

• zwiększone stężenie 

FDP

FDP 

(fibrynogen/fibrin degradation 

products); 

• zmniejszone stężenie 

plazminogenu;

plazminogenu; 

• zwiększone stężenie alfa 2-

antyplazminy lub kompleksu plazmina-

alfa 2-antyplazmina (PAP); 

• zwiększone stężenie tkankowego 

aktywatora plazminogenu (t -PA).

background image

Zespół  

Zespół  

patologiczny,  u  

patologiczny,  u  

podstaw  którego  

podstaw  którego  

leży   uogólniona  

leży   uogólniona  

aktywacja  

aktywacja  

krzepnięcia  krwi

krzepnięcia  krwi

Wstrząs

Wstrząs

Zakażenia

Zakażenia

Powikłania ciąży i 

Powikłania ciąży i 

porodu

porodu

Nowotwory

Nowotwory

Choroby układu 

Choroby układu 

krwiotwórczego

krwiotwórczego

Rozległe 

Rozległe 

uszkodzenie tkanek

uszkodzenie tkanek

Choroby wątroby

Choroby wątroby

DIC  

DIC  

-  

Disseminated  Intravascular  

Coagulation

Rozsiane  krzepnięcie  

śródnaczyniowe

Choroba  

                                    

Objaw

DIC

DIC

SIRS

SIRS

MOD

MOD

S

S

background image

CYTOKINY

CYTOKINY

TF

TF

TM

TM

tPA

tPA

PAI-1

PAI-1

ADHEZYNY

ADHEZYNY

Zaburzo

Zaburzo

na 

na 

regulacj

regulacj

przepły

przepły

wu

wu

Rozszerzen

Rozszerzen

ie naczyń

ie naczyń

Zwiększona 

Zwiększona 

przepuszczalno

przepuszczalno

ść naczyń

ść naczyń

MOD

MOD

S

S

Intensive Care Med.2001 

Intensive Care Med.2001 

supp.1

supp.1

background image

Wartość diagnostyczna badań 

laboratoryjnych w DIC

 

• Fragment protrombiny 1+2
• D-dimer
• AT III
• Fibrynopeptyd A
• PF 4
• FDP
• Liczba płytek
• TT
• Fibrynogen
• PT
• aPTT

W

a

rt

o

ść

 

W

a

rt

o

ść

 

m

a

le

ca

m

a

le

ca

Wg Bick R. 

Wg Bick R. 

Semin.Thromb.Hemost,1998,24

Semin.Thromb.Hemost,1998,24

Markery aktywacji 

Markery aktywacji 

krzepnięcia

krzepnięcia

F 1+2 – marker Xa

F 1+2 – marker Xa

FA; FB

FA; FB

TAT

TAT

SF – 

SF – 

rozpuszczalna 

rozpuszczalna 

fibryna – marker trombiny

fibryna – marker trombiny

Markery aktywacji 

Markery aktywacji 

fibrynolizy

fibrynolizy

PAP

PAP

D-dimery

D-dimery

background image

System punktowy 

diagnostyki DIC

M. Yu at al. Crit Care Med. 2000 vol.28, No.6

„Tło” kliniczne

1

Objaw kliniczny (wykrzepiania, 
skazy)

1

 PT lub aPTT lub TT

1

Małopłytkowość  (< 130)

1

 Fibrynogenu (< 150 mg/dl)

1

 FDP ( >10 g/ml )

1

 D-dimer (> 0.25 g/ml )

1

 AT (< 75% )

1

Suma  

                                                                  

            

8

DIC 

                                                                       

         

 5

 5

background image

DIC - leczenie

DIC - leczenie

1. Rozsądne, ale 

1. Rozsądne, ale 

agresywne leczenie 

agresywne leczenie 

przyczynowe,

przyczynowe,

2.Intensywna terapia 

2.Intensywna terapia 

wspomagająca,

wspomagająca,

3.Lecznicze uzupełnianie 

3.Lecznicze uzupełnianie 

inhibitorów krzepnięcia.

inhibitorów krzepnięcia.

4.Leczenie 

4.Leczenie 

przeciwzakrzepowe

przeciwzakrzepowe

.

.

Czy istnieje 

Czy istnieje 

jeden lek na 

jeden lek na 

DIC ?

DIC ?

NIE  !

NIE  !

!!

!!

Inhibitory  trombiny

Inhibitory  trombiny

 : 

 : 

AT III

AT III

 Białko C;  Białko 

 Białko C;  Białko 

S

S

HEPARYNA 

HEPARYNA 

???

???

O przeżyciu pacjenta z DIC 

O przeżyciu pacjenta z DIC 

decyduje 

decyduje 

czas

czas

 rozpoczęcia 

 rozpoczęcia 

leczenia

leczenia 

 

background image

Dawkowanie  AT III:

Zalecana dawka AT III u chorych z 

DIC

  

• 20 - 40 j. / kg, utrzymując aktywność 

około  100 – 150 %,

• monitorowanie aktywności AT III  co 3 

h  

Levi M, de Jonge E, van der Poll T, et al. Disseminated intravascular coagulation. Thromb 
Haemost 1999; 82: 695-705.

background image

AT  III

AT  III

Naturalny 

Naturalny 

inhibitor 

inhibitor 

krzepnięcia

krzepnięcia

Inaktywuje 

Inaktywuje 

plazminę, 

plazminę, 

kalikreinę, 

kalikreinę, 

trypsynę 

trypsynę 

komplement, 

komplement, 

inaktywuje 

inaktywuje 

elastazę

elastazę

Uwalnia 

Uwalnia 

PGI1

PGI1

Przy jej braku 

Przy jej braku 

heparyna nie 

heparyna nie 

działa

działa

Jest czynnikiem 
rokowniczym

Marshall JC Crit Care Med 2001,  29:S99; Balk A et al. Sepsis Handbook  
Vanderbilt University Medical Center, NISE 2001; Kidokoro A.et al. 
Shock 1996;5:223-228  

background image

Białko C 

Białko C 

+ Białko S + trombina 

+ Białko S + trombina 

+ TM

+ TM

Glikoproteina syntetyzowana w wątrobie, c.cz. 

50 - 62 tys.D

• Stężenie w surowicy wynosi 4,8 mcg/ml
• Okres półtrwania 6godz.

Niedobór wrodzony przenoszony 

Niedobór wrodzony przenoszony 

autosomalnie dominująco, u

autosomalnie dominująco, u

 heterozygot 

 heterozygot 

 - 

 - 

nawracające powikłania zakrzepowo – 

nawracające powikłania zakrzepowo – 

zatorowe; u 

zatorowe; u 

homozygot 

homozygot 

(niemowlęta od 

(niemowlęta od 

rodziców blisko spokrewnionych) – 

rodziców blisko spokrewnionych) – 

purpura 

purpura 

fluminans

fluminans

Niedobór nabyty – niewydolność wątroby; 

Niedobór nabyty – niewydolność wątroby; 

DIC;

DIC;

background image

We krwi krąży w postaci nieaktywnej, 

We krwi krąży w postaci nieaktywnej, 

jako proenzym

jako proenzym

Hamowane jest przez 

Hamowane jest przez 

inhibitor protein 

inhibitor protein 

C

C

 1 antytrypsynę.

 1 antytrypsynę.

 

 

Obniżenie  Białka C utrzymuje się długo 

Obniżenie  Białka C utrzymuje się długo 

po zadziałaniu czynnika wywołującego 

po zadziałaniu czynnika wywołującego 

zaburzenia koagulologiczne.

zaburzenia koagulologiczne.

Crit Care Med. 2000, 28,44

Crit Care Med. 2000, 28,44

background image

EPCR

EPCR

PC

PC

Trombina

Trombina

APC

APC

endotelium

TM

TM

EPCR

EPCR

background image

P/zakrzepo

P/zakrzepo

we

we

Profibrynolityczn
e

P/zapalne

Blokuje 

czynnik Va  i  
VIIIa

D-dimery   
;TAT 

hamuje PAI-1

hamuje 

produkcję 
TNF przez 

monocyty

ogranicza 

syntezę 
(TAFI)

blokuje 

adhezję 
leukocytów 

do selektyn

ATIII    
BC    

PAI

ogranicza 

indukowaną 
przez trombinę 

odpowiedź 
zapalną

IL-6   ;TNF

B

C

A

B

C

A

background image

Dlaczego w sepsie forma 

aktywna białka  C ?

TM 

TM 

w zetknięciu z receptorami 

w zetknięciu z receptorami 

EPCR

EPCR

 

 

(endothelial protein cell receptor

(endothelial protein cell receptor

), których 

), których 

największa liczba znajduje się w płucach i 

największa liczba znajduje się w płucach i 

sercu, zwiększa1000 x aktywność białka C

sercu, zwiększa1000 x aktywność białka C

Sepsa

Sepsa

 – uszkodzenie śródbłonka naczyń -  

 – uszkodzenie śródbłonka naczyń -  

mniejsza ilość TM  oraz mniejsza liczba  

mniejsza ilość TM  oraz mniejsza liczba  

receptorów EPCR.

receptorów EPCR.

Dlatego silniejsze działanie lecznicze może 

Dlatego silniejsze działanie lecznicze może 

przejawiać forma aktywna, 

przejawiać forma aktywna, 

Crit. Care Med. 2000, 28, 49

Crit. Care Med. 2000, 28, 49

background image

Lecznicze uzupełnianie 

inhibitorów krzepnięcia

 

C1 - inhibitor

C1 - inhibitor

 

 

 

 

blokuje

blokuje 

wewnętrzpochodny

wewnętrzpochodny tor 

krzepnięcia. 

background image

Lecznicze uzupełnianie 

Lecznicze uzupełnianie 

inhibitorów krzepnięcia

inhibitorów krzepnięcia

 

TFPI

TFPI

 

 

specyficzny inhibitor 

specyficzny inhibitor 

czynnika  tkankowego

czynnika  tkankowego

 – 

 – 

(TIFACOGIN – rTFPI)

(TIFACOGIN – rTFPI)

anty - TF

anty - TF

 - monoklonalne 

 - monoklonalne 

przeciwciała anty - TF.

przeciwciała anty - TF.

background image

                            

                                          

TFPI

TFPI

Xa

Xa

VIIa+T
F+Fosfo
lipid+C
a

heparyn

heparyn

a

a

uwalni
a

aktywu
je

 

(tissue factor pathway 

inhibitor)
specyficzny tkankowy 
inhibitor toru 
zewnętrznego krzepnięcia

Synteza

Synteza

 

 

– 

wątroba , 
śródbłonek 
naczyń , 
megakariocyty

Elastaza

Elastaza 

-inaktywuje 
TFPI

Heparyna

Heparyna – 

stymuluje 
uwalnianie

background image

ROLA  HEPARYNY  W  LECZENIU  

ROLA  HEPARYNY  W  LECZENIU  

DIC

DIC

Nie  wywiera  korzystnego  wpływu  na  przebieg  

Nie  wywiera  korzystnego  wpływu  na  przebieg  

DIC na  tle  posocznicy  

DIC na  tle  posocznicy  

( Anaesth.  2002,  91: 

( Anaesth.  2002,  91: 

695)

695)

Heparyna stosowana w zespole DIC zwiększała 

Heparyna stosowana w zespole DIC zwiększała 

śmiertelność 

śmiertelność 

(

(

Intensive Care Med. 2001, 27, 116)

Intensive Care Med. 2001, 27, 116)

Heparyny LMHW mają 

Heparyny LMHW mają 

rekomendację A 

rekomendację A 

zapobieganiu zakrzepicy żylnej, której sprzyja 

zapobieganiu zakrzepicy żylnej, której sprzyja 

sepsa  i związanych z tym powikłań zatorowych 

sepsa  i związanych z tym powikłań zatorowych 

(

(

Crit Care Med. 2003, 31, 1359)

Crit Care Med. 2003, 31, 1359)

Nadal nie ustalono wskazań do leczenia heparyną. 

Nadal nie ustalono wskazań do leczenia heparyną. 

Nie ma też przekonywujących dowodów, że 

Nie ma też przekonywujących dowodów, że 

ogranicza chorobowość i śmiertelność w DIC         

ogranicza chorobowość i śmiertelność w DIC         

                        

                        

(

(Carey M. Am.J.Hematol, 1998,59,65-

73)

background image

HEPARYNA 

w  DIC

  

Wskazania:

Wskazania:  

DIC w przebiegu choroby nowotworowej

DIC w przebiegu choroby nowotworowej

Profilaktyka  ŻChZZ  (LMWH  lub  UH)  

Profilaktyka  ŻChZZ  (LMWH  lub  UH)  

Plamica  piorunująca  (dawki  lecznicze)

Plamica  piorunująca  (dawki  lecznicze)

Zakrzepica  dużych  naczyń  (dawki  

Zakrzepica  dużych  naczyń  (dawki  

lecznicze)

lecznicze)

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania

Uszkodzenie OUN w przebiegu DIC

Uszkodzenie OUN w przebiegu DIC

DIC w przebiegu ciężkiej niewydolności wątroby

DIC w przebiegu ciężkiej niewydolności wątroby

Większość przypadków DIC wywołanych 

Większość przypadków DIC wywołanych 

powikłaniami ginekologicznymi

powikłaniami ginekologicznymi

Znaczna małopłytkowość

Znaczna małopłytkowość

background image

TROMBOCYTOPENIA 

TROMBOCYTOPENIA 

postępowanie

postępowanie

Koncentrat płytkowy 

Koncentrat płytkowy 

pod osłoną sterydów

pod osłoną sterydów

Dezmopresyna 

Dezmopresyna 

rFVIIa  (

rFVIIa  (

NovoSeven

NovoSeven

)???

)???

Immunoglobuliny 1,0 g/kg/dobę przez 2-5 

Immunoglobuliny 1,0 g/kg/dobę przez 2-5 

dni

dni

Metyloprednison 2g/dobę przez 2 dni

Metyloprednison 2g/dobę przez 2 dni

Splenektomia

Splenektomia

Plazmafereza 

Plazmafereza 

Connell N.M i wsp. Recombinant 
FVIIa in the management of 
uncontrolled hemorrhage.        
Transfusion 2003;43:1711-1716

Wskazaniem do przetoczenia KKP jest stan 

Wskazaniem do przetoczenia KKP jest stan 

chorego (małopłytkowość i skaza), a nie 

chorego (małopłytkowość i skaza), a nie 

liczba płytek krwi

liczba płytek krwi

background image

DEZMOPRESYNA

( Minirin)

( Minirin)

Analog wasopresyny

Analog wasopresyny

Zwiększa uwalnianie cz.von Willebranda   

Zwiększa uwalnianie cz.von Willebranda   

        z komórek śródbłonka, zwiększa 

        z komórek śródbłonka, zwiększa 

uwalnianie serotoniny przez płytki

uwalnianie serotoniny przez płytki

Powoduje wzrost stężenia vWF w osoczu

Powoduje wzrost stężenia vWF w osoczu

Powoduje wzrost w osoczu cz.VIII

Powoduje wzrost w osoczu cz.VIII

Stosowana

Stosowana

: ch.vW; hemofilia A;w skazach 

: ch.vW; hemofilia A;w skazach 

nabytych w przebiegu niewydolności 

nabytych w przebiegu niewydolności 

nerek;wątroby

nerek;wątroby

Nieskuteczna w ch.vW typ III i IIB

Nieskuteczna w ch.vW typ III i IIB

background image

Dawkowanie

Dawkowanie

:i.v.-0,3mcg/kg –       

:i.v.-0,3mcg/kg –       

           efekt po 30-60 min.

           efekt po 30-60 min.

donosowo-300 mikrog/kg ;150 mcg/kg 

donosowo-300 mikrog/kg ;150 mcg/kg 

(dzieci) 

(dzieci) 

efekt po 60 –90 min.

efekt po 60 –90 min.

Powtórzenie dawki po 12h

Powtórzenie dawki po 12h

Uwaga

Uwaga

 – tachyfilaksja, hyponatremia, 

 – tachyfilaksja, hyponatremia, 

zatrucie wodne, drgawki.

zatrucie wodne, drgawki.

background image

ESTROGENY

ESTROGENY

działanie na hemostazę

działanie na hemostazę

Zwiększają aktywność płytek

Zwiększają aktywność płytek

Podwyższają poziom cz.VIII i vWF

Podwyższają poziom cz.VIII i vWF

Zmniejszają przepuszczalność 

Zmniejszają przepuszczalność 

naczyń

naczyń

DAWKOWANIE

DAWKOWANIE

0,6 mg/kg przez 5 dni

0,6 mg/kg przez 5 dni

background image

ZABURZENIA KRZEPNIĘCIA U 

ZABURZENIA KRZEPNIĘCIA U 

CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ 

CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ 

NEREK

NEREK

Objawy

Objawy: wybroczyny na skórze; krwawienia z 

nosa; krwawienia ze śluzówek; krwawienia z 

pp.

Przyczyna:

Przyczyna:

1.

1.

upośledzenie funkcji płytek- 

upośledzenie funkcji płytek- zaburzona 

synteza i funkcja vWF; zmniejszona 

zawartość serotoniny i ADP

2. Anemia- niedobór erytropoetyny
Leczenie: desmopresyna; 

estrogeny 0,6 mg/kg 

estrogeny 0,6 mg/kg 

przez 4-5 dni, 

przez 4-5 dni, erytropoetyna

background image

WSKAZANIA  DO  PODAWANIA  

WSKAZANIA  DO  PODAWANIA  

KRIPRECYPITATU (I; VIII; XIII; vWF)

KRIPRECYPITATU (I; VIII; XIII; vWF)

• Udokumentowany niedobór 

fibrynogenu<100mg%, bądź czynnika XIII z 

aktywnym krwawieniem lub konieczność 

zabiegu operacyjnego.

Koagulopatia mocznicowa nie 

Koagulopatia mocznicowa nie 

reagująca na DDAVP i estrogeny u 

reagująca na DDAVP i estrogeny u 

chorego przed inwazyjnymi 

chorego przed inwazyjnymi 

procedurami.

procedurami.

• Substytucja u chorych na hemofilię A
Przetoczenie większej ilości opakowań może 

prowadzić do hemolizy (p/ciała dla układu 

ABO)

background image

ZABURZENIA  KRZEPNIĘCIA  U  CHORYCH  

ZABURZENIA  KRZEPNIĘCIA  U  CHORYCH  

Z  NIEWYDOLNOŚCIĄ WATROBY

Z  NIEWYDOLNOŚCIĄ WATROBY

PRZYCZYNY

PRZYCZYNY

Niedobór czynników krzepnięcia

Niedobór czynników krzepnięcia

Nasilenie pierwotnej fibrynolizy

Nasilenie pierwotnej fibrynolizy

 : 

niedobór inhibitorów, głównie A2-

niedobór inhibitorów, głównie A2-

antyplazminy; wolniejsza eliminacja t-PA

antyplazminy; wolniejsza eliminacja t-PA

Małopłytkowość

Małopłytkowość

 : 

splenomegalia 

splenomegalia 

(nadciśnienie wrotne);

(nadciśnienie wrotne);

 obniżony poziom 

 obniżony poziom 

trombopoetyny; zwiększona adhezja (

trombopoetyny; zwiększona adhezja (

ostrej postaci niewydolności)

ostrej postaci niewydolności)

background image

POSTĘPOWANIE

POSTĘPOWANIE

Osocze świeżo mrożone

Osocze świeżo mrożone

Zespół czynników protrombiny (

Zespół czynników protrombiny (

bogaty 

bogaty 

w cz.VII, nie zawiera cz.V i XI, których 

w cz.VII, nie zawiera cz.V i XI, których 

poz. w niewydolności wątroby jest 

poz. w niewydolności wątroby jest 

znacznie obniżony)

znacznie obniżony)

DDVP

DDVP

Estrogeny 0,6 mg/kg przez 5 dni (

Estrogeny 0,6 mg/kg przez 5 dni (

Vit.K

Vit.K

background image

Kompleks czynników

Kompleks czynników

zespołu protrombiny  wskazania

zespołu protrombiny  wskazania

krwotok u chorych z nabytym 

krwotok u chorych z nabytym 

niedoborem czynników zespołu 

niedoborem czynników zespołu 

protrombiny 

protrombiny 

(

(

II; VII, IX, X, BC, BS)

II; VII, IX, X, BC, BS)

1.

1.

ciężkie choroby wątroby

ciężkie choroby wątroby(zapalenie, 

marskość, toksyczne uszkodzenie)

2.

2.

niedobór vit.K

niedobór vit.K (niedożywienie, zespół 

upośledzonego wchłaniania, 

długotrwała antybiotykoterapia, zastój 

żółci, CŻP)

3. doustne antykoagulanty

background image

ZESPÓŁ  CZYNNIKÓW 
PROTROMBINY

KRIOPRECYPITAT

 

w leczeniu krwotoków

w leczeniu krwotoków

II; VII, IX, X, BC, 

II; VII, IX, X, BC, 

BS

BS,

I; VIII; XIII; 

I; VIII; XIII; 

vWF

vWF

background image

Kompleks czynników

Kompleks czynników

zespołu protrombiny - 

zespołu protrombiny - 

dawkowanie

dawkowanie

przedawkowanie doustnych 

antykoagulantów – 1200 – 2400 j.m.

nagły masywny krwotok u chorego np.
• z niewydolnością wątroby – 2400 j.m.
• przed biopsją wątroby – 20-30 

j.m./m.c.

• PT >1,5x normy

background image

 

 

HIPOTERMIA

HIPOTERMIA

Spowalnia kaskadę procesów 

Spowalnia kaskadę procesów 

proteolitycznych aktywujących 

proteolitycznych aktywujących 

czynniki krzepnięcia

czynniki krzepnięcia

Powoduje małopłytkowość i dysfunkcję 

Powoduje małopłytkowość i dysfunkcję 

płytek w przebiegu odwracalnej 

płytek w przebiegu odwracalnej 

sekwestracji płytek w wątrobie

sekwestracji płytek w wątrobie

Wyprowadzanie z hipotermii może 

Wyprowadzanie z hipotermii może 

indukować DIC

indukować DIC

Wydłużenie aPTT i PT

Wydłużenie aPTT i PT

Schreiber MA. Crit Care Clin 
2004;20:1010-1018

background image

KWASICA

KWASICA

Nawet niewielkie obniżenie pH, wpływa 

Nawet niewielkie obniżenie pH, wpływa 

destrukcyjnie na funkcję płytek i 

destrukcyjnie na funkcję płytek i 

czynników krzepnięcia 

czynników krzepnięcia 

Obniżenie pH z 7,4 do 7,0 osłabia 

Obniżenie pH z 7,4 do 7,0 osłabia 

aktywację protrombiny do trombiny 

aktywację protrombiny do trombiny 

przez enzym protrombinazę w 70-90%

przez enzym protrombinazę w 70-90%

Meng Z H i wsp. J Trauma 2003; 55; 
886-891

background image

Przyczyną wzmożonego krwawienia 

śródoperacyjnego może być

Wzmożona fibrynoliza

Wzmożona fibrynoliza

Pojawia się w niejasnych okolicznościach 

Pojawia się w niejasnych okolicznościach 

bezpośrednio po urazie

bezpośrednio po urazie

Wynika ze wzrostu tPA i relatywnego 

Wynika ze wzrostu tPA i relatywnego 

niedoboru PAI-1 

niedoboru PAI-1 

(Engelman, 1996)

(Engelman, 1996)

Jest szczególnie widoczna po zabiegach 

Jest szczególnie widoczna po zabiegach 

operacyjnych na narządach bogatych w 

operacyjnych na narządach bogatych w 

tPA

tPA

Może wystąpić w uszkodzeniu wątroby 

Może wystąpić w uszkodzeniu wątroby 

(

(

uraz, niedokrwienie trzewne)

uraz, niedokrwienie trzewne)

Valdman A. Curr 
Med.Chem.2003;10:757-811

background image

HIPERFIBRYNOLIZY

HIPERFIBRYNOLIZY

inne przyczyny

inne przyczyny

Choroba nowotworowa

Choroba nowotworowa

Amyloidoza

Amyloidoza

Po lekach

Po lekach: 

trombolityki, aminy 

trombolityki, aminy 

katecholowe, pochodne 

katecholowe, pochodne 

wazopresyny, kwas nikotynowy, 

wazopresyny, kwas nikotynowy, 

sterydy anaboliczne

sterydy anaboliczne

background image

PLAZMIN
A

Aprotynina

Aprotynina

PREKALIKREIN
A

KALIKREIN
A

XII 
a

PLAZMINOGE
N

STREPTOKINA
ZA

t-PA, urokinaza

PAI

FIBRYNA

FIBRYNOG
EN

FDP,D-
dimery

A

2

antyplazmina

A

2

makroglobuli

na

Aprotynin
a

EACA

EACA  

  

EXACYL

EXACYL

6x4,0

1,0/h

10 
mg/kg; 
1mg/h

background image

Chory leczony lekami 

Chory leczony lekami 

trombolitycznymi 

trombolitycznymi 

wymaga leczenia operacyjnego

wymaga leczenia operacyjnego

Jeśli to możliwe, 

• należy odroczyć operację na min. 24 godz.

Jeśli operacja ze wskazań życiowych:

  zahamowanie działania aktywatora 

plazminogenu: 

6,0 g EACA, a następnie 1,0 g /godz.

  wyrównanie poziomu fibrynogenu i 

innych białek układu krzepnięcia: 

10 opakowań krioprecypitatu i 2 

jednostki świeżo mrożonego osocza

background image

WSKAZANIA DO STOSOWANIA 

KWASU TRANEKSAMOWEGO 

LUB EACA

• Ekstrakcje zębów w hemofilii
• Tonsilectomia
• Prostatektomia
• Nadmierne krwawienia miesiączkowe
• Krwawienia z górnego odcinka pp
• Nawracające krwawienia z nosa
• Kardiochirurgia 

background image

WSKAZANIA DO STOSOWANIA 

APROTYNINY

• Kardiochirurgia z użyciem krążenia 

pozaustrojowego

• Transplantacja wątroby
• Podczas operacji na narządach 

bogatych w aktywatory fibrynolizy

background image

Ocena fibrynolizy

• czas lizy euglobulin N. 2 do 4 

godzin (

Czas ten zależy od stężenia 

aktywatora plazminogenu i fibrynogenu. 

Przy dużych wahaniach poziomu 

fibrynogenu w osoczu, wyniki pomiaru są 
mniej miarodajne)

• stężenie DFP, 

• t-PA, 

• PAI 

• PAP.

background image

SKAZY OSOCZOWE - 

koagulopatie

                   

  

WRODZONE

• Zmniejszona produkcja 

czynników krzepnięcia: 

hemofilia A( cz.VIII ) i B (cz.IX )

• Wzmożona fibrynoliza 

( niedobór 

inhibitorów )

                        

background image

HEMOFILIA – dziedziczna, recesywna, 

związana z chromosomem X  skaza 
krwotoczna

Hemofila A- niedobór cz.VIII- 1:16 tys
Hemofilia B- niedobór cz.IX  - 1: 110 tys.
Hemofilia C – niedobór cz.XI-ok.1% 

wszystkich hemofilii

CHOROBA von WILLEBRANDA

ilościowy lub jakościowy niedobór vWF – 
1:10 tys.

background image

POSTĘPOWANIE W 

PRZYPADKU KRWAWIEŃ

• Uzupełnić brakujący czynnik 

przetaczając odpowiedni koncentrat-

1j.czVIII podnosi poz.o 2%

• Po przetoczeniu właściwej dawki brak 

poprawy-skontroluj miano inhibitora 
cz.VIII

• Jeśli stwierdza się p/ciała p/cz.VIII i 

chory krwawi to należy podać:

background image

1.

Koncentrat zespołu  

protrombiny(PCC)

2.

Aktywowane koncentraty zespołu 

protrombiny (APCC - FEIBA)

3.

Koncentrat wieprzowy cz.VIII

4.

Rekombinowany cz.VIIa (NovoSeven)

Eradykacja inhibitora-program 

uzyskiwania tolerancji 

immunologicznej( b.duże dawki 

cz.VIII + FEIBA

)

background image

CHOROBA vonWILLEBRANDA

Rola vWF-(niezbędny w adhezji płytek; ochrona 

cz.VIII)

• Rozpoznanie: przedłużony czas 

krwawienia przy prawidłowej liczbie płytek u 
osobnika z krwawieniami śluzówkowymi i 
skazą dziedziczną autosomalnie, 
dominująco.

• Postacie:typ 1-obniżony poz.vWF
                        2-struktura i czynność 

nieprawidłowa, poziom w normie

                        3-zupełny brak vWF

background image

Nosicielka hemofilii lub chora na 

Nosicielka hemofilii lub chora na 

chorobę von Willebranda – nagły 

chorobę von Willebranda – nagły 

poród

poród

• Oznaczyć poziom cz.VIII, powinien 

wynosić>50j/dl, jeśli <40j/dl 
przetoczyć

.(czynnik VIII wzrasta w 

ciąży

);cz.IX w hemofilii B 

(nie podnosi się 

w ciąży

)- zazwyczaj trzeba go uzupełnić

• Nosicielki hemofilii oraz w typie I  

ch.vonW

 -  podać Desmopresynę

background image

Nosicielka hemofilii lub chora 

Nosicielka hemofilii lub chora 

na chorobę von Willebranda – 

na chorobę von Willebranda – 

nagły poród

nagły poród

• W typie IIB i III ch.von Willebranda 

poród należy traktować jak duży zabieg 
operacyjny i stosować świeżo mrożone 
osocze lub krioprecypitat lub 
koncentrat cz.VIII i cz.vW min. przez 
okres 5 dni po porodzie lub cc.

background image

NABYTA  HEMOFILIA A

Patogeneza

Patogeneza autoprzeciwciała p/ cz.VIII  

i vWF

Epidemiologia

Epidemiologia:okres okołoporodowy, 

choroby tkanki łącznej , choroby 

nowotworowe, postać idiopatyczna

Rozpoznanie

Rozpoznaniewydłużenie APTT , 

brak normalizacji APTT po dodaniu 

prawidłowego osocza, oznaczenie miana 

inhibitora

Leczenie

Leczenie: eliminacja krążących p/ciał; 

w przypadku krwotoku NovoSeven

background image

THEORY versus PRACTICE

THEORY versus PRACTICE

DZIĘKUJĘ  ZA  UWAGĘ


Document Outline