UKŁĄD KRĄŻENIA
UKŁĄD KRĄŻENIA
TĘTNICE
TĘTNICE
UKŁĄD KRĄŻENIA
UKŁĄD KRĄŻENIA
TĘTNICE
TĘTNICE
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
TĘTNICA GŁÓWNA (AORTA)
jest największym naczyniem
jest największym naczyniem
tętniczym ustroju, którego średnica
tętniczym ustroju, którego średnica
wynosi przeciętnie 28 mm
wynosi przeciętnie 28 mm
jej odgałęzienia zaopatrują w krew
jej odgałęzienia zaopatrują w krew
narządy całego ciała
narządy całego ciała
aorta bierze początek w
aorta bierze początek w
lewej
lewej
komorze serca
komorze serca
w miejscu odejścia aorty widnieje
w miejscu odejścia aorty widnieje
zastawka
zastawka
, złożona z trzech
, złożona z trzech
płatków, które od swojego kształtu
płatków, które od swojego kształtu
noszą nazwę
noszą nazwę
półksiężycowatych
półksiężycowatych
tuż ponad nimi aorta jest zgrubiała
tuż ponad nimi aorta jest zgrubiała
i to miejsce nazywamy
i to miejsce nazywamy
opuszką
opuszką
aorty
aorty
tętnicę główną dzielimy na trzy
tętnicę główną dzielimy na trzy
części:
części:
aorta wstępująca
aorta wstępująca
łuk aorty
łuk aorty
aorta zstępująca
aorta zstępująca
(wyróżniamy
(wyróżniamy
w niej
w niej
aortę piersiową i aortę
aortę piersiową i aortę
brzuszną
brzuszną
)
)
Aorta wstępująca
Aorta wstępująca
kieruje się początkowo ku
kieruje się początkowo ku
górze i ku stronie prawej,
górze i ku stronie prawej,
od przodu sąsiaduje z
od przodu sąsiaduje z
pniem płucnym
pniem płucnym
w dalszym przebiegu
w dalszym przebiegu
zagina się ku tyłowi i ku
zagina się ku tyłowi i ku
stronie lewej,
stronie lewej,
przechodząc w
przechodząc w
łuk aorty
łuk aorty
od części wstępującej, tuż
od części wstępującej, tuż
powyżej zastawek, biorą
powyżej zastawek, biorą
początek
początek
tętnice
tętnice
wieńcowe serca
wieńcowe serca
Łuk aorty
Łuk aorty
przechodzi ponad lewym
przechodzi ponad lewym
oskrzelem głównym i lewą
oskrzelem głównym i lewą
tętnicą płucną
tętnicą płucną
następnie biegnie w kierunku
następnie biegnie w kierunku
tylnej ściany klatki piersiowej,
tylnej ściany klatki piersiowej,
gdzie na wysokości IV kręgu
gdzie na wysokości IV kręgu
piersiowego rozpoczyna się
piersiowego rozpoczyna się
część zstępująca aorty
część zstępująca aorty
od łuku aorty odchodzą trzy
od łuku aorty odchodzą trzy
gałęzie, zaopatrujące w krew
gałęzie, zaopatrujące w krew
kończyny górne i głowę:
kończyny górne i głowę:
pień ramienno – głowowy
pień ramienno – głowowy
tętnica szyjna wspólna lewa
tętnica szyjna wspólna lewa
tętnica podobojczykowa lewa
tętnica podobojczykowa lewa
od wklęsłej powierzchni łuku
od wklęsłej powierzchni łuku
aorty odchodzą cienkie
aorty odchodzą cienkie
gałęzie oskrzelowe
gałęzie oskrzelowe
Aorta zstępująca
Aorta zstępująca
ma kształt wydłużonej litery S
ma kształt wydłużonej litery S
rozpoczyna się ona na wysokości IV
rozpoczyna się ona na wysokości IV
kręgu piersiowego, kończy się na
kręgu piersiowego, kończy się na
poziomie IV kręgu lędźwiowego
poziomie IV kręgu lędźwiowego
aorta piersiowa (część piersiowa
aorta piersiowa (część piersiowa
aorty zstępującej):
aorty zstępującej):
znajduje się powyżej jej przejścia
znajduje się powyżej jej przejścia
przez przeponę leżącą na wysokości
przez przeponę leżącą na wysokości
XII kręgu piersiowego
XII kręgu piersiowego
początkowy i końcowy odcinek aorty
początkowy i końcowy odcinek aorty
piersiowej przebiega po lewej stronie
piersiowej przebiega po lewej stronie
kręgosłupa, środkowy leży na
kręgosłupa, środkowy leży na
powierzchni przedniej, granicząc od
powierzchni przedniej, granicząc od
przodu z przełykiem
przodu z przełykiem
leżąc na tylnej ścianie klatki
leżąc na tylnej ścianie klatki
piersiowej, aorta wygina się zgodnie
piersiowej, aorta wygina się zgodnie
z wygięciami kręgosłupa
z wygięciami kręgosłupa
od aorty piersiowej odchodzą gałęzie:
od aorty piersiowej odchodzą gałęzie:
oskrzelowe
oskrzelowe
przełykowe
przełykowe
śródpiersiowe
śródpiersiowe
tętnice międzykręgowe tylne (10
tętnice międzykręgowe tylne (10
par)
par)
Aorta zstępująca
Aorta zstępująca
aorta brzuszna:
aorta brzuszna:
biegnie od rozworu tętnicy głównej
biegnie od rozworu tętnicy głównej
w przeponie do wysokości IV kręgu
w przeponie do wysokości IV kręgu
lędźwiowego, gdzie dzieli się na
lędźwiowego, gdzie dzieli się na
naczynia końcowe:
naczynia końcowe:
dwie tętnice biodrowe
dwie tętnice biodrowe
wspólne
wspólne
nieparzystą tętnicę krzyżową
nieparzystą tętnicę krzyżową
pośrodkową
pośrodkową
biegnie pozaotrzewnowo i
biegnie pozaotrzewnowo i
sąsiadując z kręgosłupem leży po
sąsiadując z kręgosłupem leży po
jego lewej stronie
jego lewej stronie
na przedniej powierzchni trzonów
na przedniej powierzchni trzonów
kręgowych po stronie prawej aorty
kręgowych po stronie prawej aorty
znajduje się żyła główna dolna
znajduje się żyła główna dolna
od przodu aorta graniczy z trzustką
od przodu aorta graniczy z trzustką
i dolną częścią dwunastnicy
i dolną częścią dwunastnicy
oddaje ona gałęzie: ścienne i
oddaje ona gałęzie: ścienne i
trzewne
trzewne
gałęzie aorty dzielimy na:
gałęzie aorty dzielimy na:
gałęzie łuku aorty
gałęzie łuku aorty
gałęzie aorty piersiowej
gałęzie aorty piersiowej
gałęzie aorty brzusznej
gałęzie aorty brzusznej
Tętnica szyjna wspólna
Tętnica szyjna wspólna
(arteria carotis communis)
(arteria carotis communis)
po stronie prawej odchodzi od pnia ramienno –
po stronie prawej odchodzi od pnia ramienno –
głowowego, po stronie lewej bezpośrednio od
głowowego, po stronie lewej bezpośrednio od
łuku aorty
łuku aorty
tętnica szyjna wspólna prawa
tętnica szyjna wspólna prawa
powstaje z
powstaje z
podziału pnia ramienno – głowowego, poza
podziału pnia ramienno – głowowego, poza
stawem mostkowo – obojczykowym prawym
stawem mostkowo – obojczykowym prawym
tętnica szyjna wspólna lewa
tętnica szyjna wspólna lewa
opuszcza otwór
opuszcza otwór
górny klatki piersiowej, przechodząc poza
górny klatki piersiowej, przechodząc poza
stawem mostkowo – obojczykowym lewym
stawem mostkowo – obojczykowym lewym
od tego miejsca stosunki topograficzne obydwu
od tego miejsca stosunki topograficzne obydwu
tętnic są jednakowe
tętnic są jednakowe
tętnica szyjna wspólna
tętnica szyjna wspólna
leży na powięzi
leży na powięzi
przykrywającej mięśnie głębokie szyi
przykrywającej mięśnie głębokie szyi
stosunki topograficzne:
stosunki topograficzne:
od przodu
od przodu
mięsień mostkowo –
mięsień mostkowo –
obojczykowo – sutkowy
obojczykowo – sutkowy
przyśrodkowo
przyśrodkowo
tchawica i przełyk (u dołu),
tchawica i przełyk (u dołu),
krtań i gardło (w górze)
krtań i gardło (w górze)
bocznie
bocznie
żyła szyjna wewnętrzna (między
żyła szyjna wewnętrzna (między
żyłą a tętnicą przebiega nerw błędny)
żyłą a tętnicą przebiega nerw błędny)
na wysokości górnej krawędzi chrząstki
na wysokości górnej krawędzi chrząstki
tarczowatej tętnica szyjna wspólna dzieli się na
tarczowatej tętnica szyjna wspólna dzieli się na
dwie gałęzie równej wielkości:
dwie gałęzie równej wielkości:
tętnicę szyjną zewnętrzną
tętnicę szyjną zewnętrzną
tętnicę szyjną wewnętrzną
tętnicę szyjną wewnętrzną
Tętnica szyjna zewnętrzna
Tętnica szyjna zewnętrzna
(arteria carotis externa)
(arteria carotis externa)
w początkowym odcinku leży przyśrodkowo od żyły szyjnej wewnętrznej,
w początkowym odcinku leży przyśrodkowo od żyły szyjnej wewnętrznej,
następnie przechodzi na jej stronę boczną
następnie przechodzi na jej stronę boczną
leżąc w
leżąc w
trójkącie tętnicy szyjnej
trójkącie tętnicy szyjnej
, pokryta jest powięzią, mięśniem
, pokryta jest powięzią, mięśniem
szerokim szyi i skórą i tu można wyczuć na niej tętno
szerokim szyi i skórą i tu można wyczuć na niej tętno
na wysokości szyjki wyrostka kłykciowego żuchwy dzieli się na dwie gałęzie
na wysokości szyjki wyrostka kłykciowego żuchwy dzieli się na dwie gałęzie
końcowe:
końcowe:
tętnicę skroniową powierzchowną
tętnicę skroniową powierzchowną
(arteria temporalis superficialis)
(arteria temporalis superficialis)
:
:
jest przedłużeniem tętnicy szyjnej zewnętrznej
jest przedłużeniem tętnicy szyjnej zewnętrznej
biegnie ku górze, leżąc nieco ku przodowi od otworu słuchowego
biegnie ku górze, leżąc nieco ku przodowi od otworu słuchowego
zewnętrznego
zewnętrznego
na wysokości górnego brzegu oczodołu dzieli się na dwie gałęzie
na wysokości górnego brzegu oczodołu dzieli się na dwie gałęzie
końcowe (czołową i ciemieniową)
końcowe (czołową i ciemieniową)
jest często widoczna u osób starszych
jest często widoczna u osób starszych
tętnicę szczękową
tętnicę szczękową
(arteria axillaris)
(arteria axillaris)
:
:
odchodzi od tętnicy szyjnej zewnętrznej pod kątem prostym na
odchodzi od tętnicy szyjnej zewnętrznej pod kątem prostym na
wysokości szyjki wyrostka kłykciowego żuchwy
wysokości szyjki wyrostka kłykciowego żuchwy
początkowo biegnie ku przodowi i przyśrodkowo, następnie dostaje
początkowo biegnie ku przodowi i przyśrodkowo, następnie dostaje
się do dołu skrzydłowo – podniebiennego
się do dołu skrzydłowo – podniebiennego
najważniejsze odgałęzienia tętnicy szczękowej (zębodołowa dolna,
najważniejsze odgałęzienia tętnicy szczękowej (zębodołowa dolna,
zębodołowa górna tylna, tarczowa górna, językowa, twarzowa,
zębodołowa górna tylna, tarczowa górna, językowa, twarzowa,
gardłowa wstępująca, potyliczna, uszna tylna, podoczodołowa)
gardłowa wstępująca, potyliczna, uszna tylna, podoczodołowa)
Tętnica szyjna wewnętrzna
Tętnica szyjna wewnętrzna
(arteria carotis interna)
(arteria carotis interna)
od miejsca podziału tętnicy szyjnej wspólnej
od miejsca podziału tętnicy szyjnej wspólnej
kieruje się ku podstawie czaszki
kieruje się ku podstawie czaszki
przez
przez
kanał tętnicy szyjnej
kanał tętnicy szyjnej
(canalis
(canalis
caroticus)
caroticus)
dostaje się ona do wnętrza czaszki,
dostaje się ona do wnętrza czaszki,
gdzie biegnie ku przodowi obok siodła
gdzie biegnie ku przodowi obok siodła
tureckiego, przez zatokę jamistą
tureckiego, przez zatokę jamistą
nieco ku tyłowi od wyrostka pochyłego
nieco ku tyłowi od wyrostka pochyłego
przedniego zagina się ku górze, przebija oponę
przedniego zagina się ku górze, przebija oponę
twardą i wchodzi na podstawę mózgowia
twardą i wchodzi na podstawę mózgowia
odchodzą od niej następujące tętnice:
odchodzą od niej następujące tętnice:
oczna
oczna
przednia mózgu
przednia mózgu
środkowa mózgu
środkowa mózgu
Tętnica podobojczykowa
Tętnica podobojczykowa
(arteria subclavia)
(arteria subclavia)
tętnica podobojczykowa prawa
tętnica podobojczykowa prawa
odchodzi od pnia
odchodzi od pnia
ramienno – głowowego,
ramienno – głowowego,
lewa
lewa
zaś bezpośrednio od
zaś bezpośrednio od
łuku aorty
łuku aorty
wskutek tego tętnica podobojczykowa prawa jest
wskutek tego tętnica podobojczykowa prawa jest
nieco krótsza od lewej
nieco krótsza od lewej
wychodzi ona z otworu górnego klatki piersiowej,
wychodzi ona z otworu górnego klatki piersiowej,
kieruje się nieco ku tyłowi od szczytu płuca, leżąc
kieruje się nieco ku tyłowi od szczytu płuca, leżąc
na osklepku opłucnej
na osklepku opłucnej
razem ze splotem ramiennym przechodzi między
razem ze splotem ramiennym przechodzi między
mięśniami pochyłymi, przylegając do I żebra
mięśniami pochyłymi, przylegając do I żebra
w dalszym odcinku tętnica podobojczykowa
w dalszym odcinku tętnica podobojczykowa
przechodzi bez wyraźnej granicy w
przechodzi bez wyraźnej granicy w
tętnicę
tętnicę
pachową
pachową
odchodzą od niej następujące gałęzie:
odchodzą od niej następujące gałęzie:
tętnica kręgowa
tętnica kręgowa
tętnica piersiowa wewnętrzna
tętnica piersiowa wewnętrzna
pień tarczowo – szyjny
pień tarczowo – szyjny
tarczowa dolna
tarczowa dolna
szyjna wstępująca
szyjna wstępująca
szyjna powierzchowna
szyjna powierzchowna
nadłopatkowa
nadłopatkowa
pień żebrowo – szyjny
pień żebrowo – szyjny
karkowa głęboka
karkowa głęboka
międzyżebrowa najwyższa
międzyżebrowa najwyższa
tętnica poprzeczna szyi
tętnica poprzeczna szyi
Tętnica pachowa
Tętnica pachowa
(arteria axillaris)
(arteria axillaris)
jest przedłużeniem
jest przedłużeniem
tętnicy
tętnicy
podobojczykowej
podobojczykowej
biegnie ona od wysokości górnego
biegnie ona od wysokości górnego
brzegu I żebra do miejsca skrzyżowania
brzegu I żebra do miejsca skrzyżowania
z dolnym brzegiem ścięgna mięśnia
z dolnym brzegiem ścięgna mięśnia
piersiowego większego, gdzie przechodzi
piersiowego większego, gdzie przechodzi
w
w
tętnicę ramienną
tętnicę ramienną
(arteria brachialis)
(arteria brachialis)
tętnica pachowa
tętnica pachowa
leży w dole
leży w dole
pachowym, poza mięśniami większym i
pachowym, poza mięśniami większym i
mniejszym
mniejszym
przyśrodkowo i ku przodowi od niej
przyśrodkowo i ku przodowi od niej
znajduje się żyła pachowa
znajduje się żyła pachowa
nerw pośrodkowy obejmuje tętnicę
nerw pośrodkowy obejmuje tętnicę
dwoma pęczkami
dwoma pęczkami
od tętnicy pachowej odchodzą tętnice:
od tętnicy pachowej odchodzą tętnice:
piersiowa najwyższa
piersiowa najwyższa
piersiowo – barkowa
piersiowo – barkowa
piersiowa boczna
piersiowa boczna
podłopatkowa
podłopatkowa
okalające ramię przednia i tylna
okalające ramię przednia i tylna
Tętnica ramienna
Tętnica ramienna
(arteria brachialis)
(arteria brachialis)
jest przedłużeniem tętnicy pachowej
jest przedłużeniem tętnicy pachowej
leżąc w bruździe przyśrodkowej ramienia, podąża do zgięcia
leżąc w bruździe przyśrodkowej ramienia, podąża do zgięcia
łokciowego, gdzie dzieli się na
łokciowego, gdzie dzieli się na
tętnicę łokciową i promieniową
tętnicę łokciową i promieniową
tętnicy ramiennej towarzyszą dwie żyły ramienne i nerw
tętnicy ramiennej towarzyszą dwie żyły ramienne i nerw
pośrodkowy, który początkowo leży bocznie od tętnicy ramiennej,
pośrodkowy, który początkowo leży bocznie od tętnicy ramiennej,
ku dołowi zaś przechodzi na jej powierzchnię przyśrodkową
ku dołowi zaś przechodzi na jej powierzchnię przyśrodkową
od tętnicy ramiennej odchodzą następujące gałęzie:
od tętnicy ramiennej odchodzą następujące gałęzie:
głęboka ramienia
głęboka ramienia
promieniowa
promieniowa
(arteria radialis)
(arteria radialis)
jest niejako przedłużeniem tętnicy ramiennej
jest niejako przedłużeniem tętnicy ramiennej
odchodzi od niej pod rozcięgnem mięśnia dwugłowego
odchodzi od niej pod rozcięgnem mięśnia dwugłowego
ramienia, przedostaje się na przednio – boczną
ramienia, przedostaje się na przednio – boczną
powierzchnię przedramienia i kieruje się ku dołowi,
powierzchnię przedramienia i kieruje się ku dołowi,
biegnąc równolegle do mięśnia ramienno –
biegnąc równolegle do mięśnia ramienno –
promieniowego
promieniowego
w dolnym odcinku przedramienia leży na kości
w dolnym odcinku przedramienia leży na kości
promieniowej, pokryta jedynie skórą --- łatwe wyczucie
promieniowej, pokryta jedynie skórą --- łatwe wyczucie
tętna
tętna
w dalszym ciągu biegnie przez tzw.
w dalszym ciągu biegnie przez tzw.
tabakierkę
tabakierkę
anatomiczną
anatomiczną
, po czym między I a II kością śródręcza
, po czym między I a II kością śródręcza
dostaje się na dłoń, gdzie przechodzi w
dostaje się na dłoń, gdzie przechodzi w
łuk dłoniowy
łuk dłoniowy
głęboki
głęboki
do ważniejszych rozgałęzień tętnicy promieniowej należą:
do ważniejszych rozgałęzień tętnicy promieniowej należą:
gałąź dłoniowa powierzchowna
gałąź dłoniowa powierzchowna
tętnica główna kciuka
tętnica główna kciuka
tętnice grzbietowe śródręcza
tętnice grzbietowe śródręcza
Tętnica ramienna
Tętnica ramienna
(arteria brachialis)
(arteria brachialis)
łokciowa
łokciowa
(arteria ulnaris)
(arteria ulnaris)
przechodzi ona przez dół łokciowy i
przechodzi ona przez dół łokciowy i
kieruje się ku dołowi po przednio –
kieruje się ku dołowi po przednio –
przyśrodkowej powierzchni
przyśrodkowej powierzchni
przedramienia
przedramienia
po stronie bocznej kości grochowatej
po stronie bocznej kości grochowatej
oddaje gałąź dłoniową głęboką, która
oddaje gałąź dłoniową głęboką, która
łączy się z końcem tętnicy promieniowej,
łączy się z końcem tętnicy promieniowej,
tworząc
tworząc
łuk dłoniowy głęboki
łuk dłoniowy głęboki
do ważniejszych jej odgałęzień należą:
do ważniejszych jej odgałęzień należą:
tętnica międzykostna wspólna
tętnica międzykostna wspólna
gałąź dłoniowa głęboka
gałąź dłoniowa głęboka
gałąź dłoniowa powierzchowna
gałąź dłoniowa powierzchowna
końcowe gałęzie tętnicy promieniowej
końcowe gałęzie tętnicy promieniowej
i tętnicy łokciowej łącząc się ze sobą
i tętnicy łokciowej łącząc się ze sobą
tworzą tętnicze
tworzą tętnicze
łuki dłoniowe
łuki dłoniowe
powierzchowny i głęboki
powierzchowny i głęboki
usprawniają krążenie krwi w obrębie
usprawniają krążenie krwi w obrębie
ręki
ręki
Tętnica ramienna
Tętnica ramienna
(arteria brachialis)
(arteria brachialis)
Odgałęzienia aorty
Odgałęzienia aorty
piersiowej
piersiowej
od aorty piersiowej odchodzą
od aorty piersiowej odchodzą
gałęzie
gałęzie
trzewne i ścienne
trzewne i ścienne
cienkie gałęzie trzewne biegną do:
cienkie gałęzie trzewne biegną do:
oskrzeli
oskrzeli
przełyku
przełyku
osierdzia
osierdzia
do gałęzi ściennych należą:
do gałęzi ściennych należą:
gałęzie śródpiersiowe i tętnice przeponowe
gałęzie śródpiersiowe i tętnice przeponowe
górne
górne
tętnice międzyżebrowe tylne
tętnice międzyżebrowe tylne
Odgałęzienia aorty
Odgałęzienia aorty
piersiowej
piersiowej
Gałęzie ścienne aorty
Gałęzie ścienne aorty
brzusznej
brzusznej
Tętnica przeponowa
Tętnica przeponowa
rozgałęzia się
rozgałęzia się
na dolnej powierzchni przepony i
na dolnej powierzchni przepony i
oddaje tętnicę nadnerczową górną
oddaje tętnicę nadnerczową górną
Tętnice lędźwiowe
Tętnice lędźwiowe
w liczbie
w liczbie
czterech par biegną poprzecznie
czterech par biegną poprzecznie
między mięśniami brzucha
między mięśniami brzucha
Tętnica krzyżowa pośrodkowa
Tętnica krzyżowa pośrodkowa
cienka gałązka biegnącą w
cienka gałązka biegnącą w
przedłużeniu aorty brzusznej
przedłużeniu aorty brzusznej
Gałęzie trzewne nieparzyste aorty
Gałęzie trzewne nieparzyste aorty
brzusznej
brzusznej
Pień trzewny
Pień trzewny
(truncus celiacus)
(truncus celiacus)
odchodzi od przedniej ściany aorty na wysokości XII kręgu piersiowego
odchodzi od przedniej ściany aorty na wysokości XII kręgu piersiowego
krótki, 1 cm, pień dzieli się na trzy tętnice:
krótki, 1 cm, pień dzieli się na trzy tętnice:
Tętnica wątrobowa wspólna
Tętnica wątrobowa wspólna
(arteria hepatica communis)
(arteria hepatica communis)
po oddzieleniu się od pnia trzewnego biegnie ku stronie prawej i
po oddzieleniu się od pnia trzewnego biegnie ku stronie prawej i
dalej jako tętnica wątrobowa właściwa wchodzi do więzadła
dalej jako tętnica wątrobowa właściwa wchodzi do więzadła
wątrobowo – dwunastniczego
wątrobowo – dwunastniczego
następnie podążając do wrót wątroby biegnie wraz z przewodem
następnie podążając do wrót wątroby biegnie wraz z przewodem
żółciowym wspólnym i żyłą wrotną
żółciowym wspólnym i żyłą wrotną
tętnica wątrobowa wspólna ma następujące odgałęzienia:
tętnica wątrobowa wspólna ma następujące odgałęzienia:
tętnica żołądkowo – dwunastnicza
tętnica żołądkowo – dwunastnicza
tętnica żołądkowa prawa
tętnica żołądkowa prawa
tętnica wątrobowa właściwa
tętnica wątrobowa właściwa
Tętnica żołądkowa lewa
Tętnica żołądkowa lewa
(arteria gastrica sinistra)
(arteria gastrica sinistra)
po oddzieleniu się od pnia trzewnego wchodzi od strony lewej na
po oddzieleniu się od pnia trzewnego wchodzi od strony lewej na
krzywiznę mniejszą żołądka
krzywiznę mniejszą żołądka
łączy się ona z tętnicą żołądkową prawą, tworząc łuk biegnący
łączy się ona z tętnicą żołądkową prawą, tworząc łuk biegnący
wzdłuż krzywizny mniejszej żołądka
wzdłuż krzywizny mniejszej żołądka
Tętnica śledzionowa
Tętnica śledzionowa
(arteria lienalis)
(arteria lienalis)
po odejściu od pnia trzewnego biegnie poza żołądkiem ku stronie
po odejściu od pnia trzewnego biegnie poza żołądkiem ku stronie
lewej, tworząc liczne wygięcia
lewej, tworząc liczne wygięcia
oddaje po drodze odgałęzienia do żołądka i do trzustki i wpada do
oddaje po drodze odgałęzienia do żołądka i do trzustki i wpada do
wnęki śledziony
wnęki śledziony
Gałęzie trzewne nieparzyste aorty
Gałęzie trzewne nieparzyste aorty
brzusznej
brzusznej
Tętnica krezkowa górna
Tętnica krezkowa górna
(arteria mesenterica
(arteria mesenterica
superior)
superior)
odchodzi od przedniej powierzchni aorty brzusznej,
odchodzi od przedniej powierzchni aorty brzusznej,
1 – 2 cm poniżej pnia trzewnego
1 – 2 cm poniżej pnia trzewnego
dzieli się ona wielokrotnie, zaopatrując w krew
dzieli się ona wielokrotnie, zaopatrując w krew
jelito cienkie i znaczną część jelita grubego
jelito cienkie i znaczną część jelita grubego
gałęzie tętnicze zespalają się ze sobą łukowatymi
gałęzie tętnicze zespalają się ze sobą łukowatymi
połączeniami, tworzącymi tzw.
połączeniami, tworzącymi tzw.
arkady
arkady
gałęzie tętnicy krezkowej górnej biorą nazwy od
gałęzie tętnicy krezkowej górnej biorą nazwy od
zaopatrywanych przez siebie odcinków przewodu
zaopatrywanych przez siebie odcinków przewodu
pokarmowego:
pokarmowego:
tętnica trzustkowo – dwunastniczo dolna
tętnica trzustkowo – dwunastniczo dolna
tętnice jelita czczego i krętego
tętnice jelita czczego i krętego
tętnica krętniczo – okrężnicza
tętnica krętniczo – okrężnicza
tętnica okrężnicza prawa
tętnica okrężnicza prawa
tętnica okrężnicza środkowa
tętnica okrężnicza środkowa
Gałęzie trzewne nieparzyste
Gałęzie trzewne nieparzyste
aorty brzusznej
aorty brzusznej
Tętnica krezkowa dolna
Tętnica krezkowa dolna
(arteria mesenterica
(arteria mesenterica
inferior)
inferior)
odchodzi od aorty na poziomie III kręgu
odchodzi od aorty na poziomie III kręgu
lędźwiowego
lędźwiowego
podobnie jak tętnica krezkowa górna tworzy
podobnie jak tętnica krezkowa górna tworzy
liczne arkady
liczne arkady
zaopatruje ona
zaopatruje ona
okrężnicę zstępującą, esowatą i
okrężnicę zstępującą, esowatą i
częściowo odbytnicę
częściowo odbytnicę
ma następujące gałęzie:
ma następujące gałęzie:
tętnica okrężnicza lewa
tętnica okrężnicza lewa
tętnice esicze
tętnice esicze
tętnica odbytnicza górna
tętnica odbytnicza górna
Gałęzie trzewne parzyste aorty
Gałęzie trzewne parzyste aorty
brzusznej
brzusznej
Tętnice nadnerczowe środkowe
Tętnice nadnerczowe środkowe
odchodzą od aorty brzusznej nieco powyżej poziomu tętnicy
odchodzą od aorty brzusznej nieco powyżej poziomu tętnicy
krezkowej górnej i biegną poprzecznie do nadnerczy
krezkowej górnej i biegną poprzecznie do nadnerczy
Tętnice nerkowe
Tętnice nerkowe
(arteriae renales)
(arteriae renales)
są najgrubsze z parzystych naczyń trzewnych
są najgrubsze z parzystych naczyń trzewnych
odchodzą od aorty brzusznej pod kątem prostym na wysokości II
odchodzą od aorty brzusznej pod kątem prostym na wysokości II
kręgu lędźwiowego i biegną ku bokowi i nieco ku dołowi
kręgu lędźwiowego i biegną ku bokowi i nieco ku dołowi
tętnica nerkowa prawa jest dłuższa i przechodzi poza żyłą
tętnica nerkowa prawa jest dłuższa i przechodzi poza żyłą
główną dolną
główną dolną
oddaje ona drobne odgałęzienia do nadnercza, tkanki
oddaje ona drobne odgałęzienia do nadnercza, tkanki
okołonerkowej oraz miąższu nerki
okołonerkowej oraz miąższu nerki
Tętnice jądrowe lub jajnikowe
Tętnice jądrowe lub jajnikowe
zaopatrują gruczoły płciowe
zaopatrują gruczoły płciowe
odchodzą nieco poniżej tętnic nerkowych, biegną ku dołowi,
odchodzą nieco poniżej tętnic nerkowych, biegną ku dołowi,
krzyżują się z moczowodem i osiągają wysokość kresy łukowatej
krzyżują się z moczowodem i osiągają wysokość kresy łukowatej
w dalszym ciągu u mężczyzn tętnice jądrowe podążają przez
w dalszym ciągu u mężczyzn tętnice jądrowe podążają przez
kanał pachwinowy do jąder, a u kobiet tętnice jajnikowe kierują
kanał pachwinowy do jąder, a u kobiet tętnice jajnikowe kierują
się przyśrodkowo, wchodzą do więzadła szerokiego macicy,
się przyśrodkowo, wchodzą do więzadła szerokiego macicy,
zaopatrują w krew jajniki i oddają odgałęzienia do macicy
zaopatrują w krew jajniki i oddają odgałęzienia do macicy
Gałęzie końcowe aorty
Gałęzie końcowe aorty
brzusznej
brzusznej
aorta brzuszna na wysokości IV kręgu
aorta brzuszna na wysokości IV kręgu
lędźwiowego dzieli się na dwie tętnice
lędźwiowego dzieli się na dwie tętnice
biodrowe wspólne
biodrowe wspólne
kierują się one w bok i ku dołowi
kierują się one w bok i ku dołowi
na wysokości stawu krzyżowo –
na wysokości stawu krzyżowo –
biodrowego
biodrowego
tętnica biodrowa
tętnica biodrowa
wspólna
wspólna
dzieli się na tętnice:
dzieli się na tętnice:
biodrową wewnętrzną
biodrową wewnętrzną
biodrową zewnętrzną
biodrową zewnętrzną
Tętnica biodrowa wewnętrzna
Tętnica biodrowa wewnętrzna
(arteria iliaca interna)
(arteria iliaca interna)
ma długość kilku cm
ma długość kilku cm
na wysokości górnego brzegu
na wysokości górnego brzegu
otworu zapłonionego dzieli się
otworu zapłonionego dzieli się
na
na
gałąź przednią i tylną
gałąź przednią i tylną
gałąź tylna
gałąź tylna
– gałęzie:
– gałęzie:
biodrowo – lędźwiowa
biodrowo – lędźwiowa
krzyżowa boczna
krzyżowa boczna
pośladkowa górna
pośladkowa górna
gałąź przednia
gałąź przednia
zaopatruje
zaopatruje
trzewia miednicy mniejszej
trzewia miednicy mniejszej
(pęcherz moczowy, odbytnicę,
(pęcherz moczowy, odbytnicę,
macicę i narządy płciowe
macicę i narządy płciowe
zewnętrzne) – gałęzie:
zewnętrzne) – gałęzie:
pępkowa
pępkowa
maciczna
maciczna
pośladkowa dolna
pośladkowa dolna
Tętnica biodrowa zewnętrzna
Tętnica biodrowa zewnętrzna
(arteria iliaca externa)
(arteria iliaca externa)
leży w przedłużeniu tętnicy
leży w przedłużeniu tętnicy
biodrowej wspólnej i kieruje się
biodrowej wspólnej i kieruje się
ku dołowi i ku bokowi
ku dołowi i ku bokowi
sąsiaduje od strony bocznej z
sąsiaduje od strony bocznej z
mięśniem lędźwiowym
mięśniem lędźwiowym
większym
większym
przechodzi przez rozstęp
przechodzi przez rozstęp
naczyń na udo, gdzie leży po
naczyń na udo, gdzie leży po
bocznej stronie żyły udowej
bocznej stronie żyły udowej
od skrzyżowania z więzadłem
od skrzyżowania z więzadłem
pachwinowym tętnica
pachwinowym tętnica
biodrowa zewnętrzna przybiera
biodrowa zewnętrzna przybiera
nazwę
nazwę
tętnicy udowej
tętnicy udowej
na swym przebiegu oddaje
na swym przebiegu oddaje
gałęzie:
gałęzie:
nadbrzuszną dolną
nadbrzuszną dolną
okalającą biodro
okalającą biodro
Tętnica udowa
Tętnica udowa
(arteria femoralis)
(arteria femoralis)
jest przedłużeniem
jest przedłużeniem
tętnicy
tętnicy
biodrowej zewnętrznej
biodrowej zewnętrznej
początkowy odcinek tętnicy leży w
początkowy odcinek tętnicy leży w
obrębie trójkąta udowego, pokryty
obrębie trójkąta udowego, pokryty
blaszką powierzchowną powięzi
blaszką powierzchowną powięzi
szerokiej uda
szerokiej uda
sąsiaduje bocznie z nerwem
sąsiaduje bocznie z nerwem
udowym i przyśrodkowo z żyłą
udowym i przyśrodkowo z żyłą
udową (w tym miejscu ze względu
udową (w tym miejscu ze względu
na powierzchowne położenie daje
na powierzchowne położenie daje
się na niej wyczuć tętno)
się na niej wyczuć tętno)
w dalszym przebiegu tętnica udowa
w dalszym przebiegu tętnica udowa
leży na mięśniach przywodzących
leży na mięśniach przywodzących
udo, wreszcie przez kanał
udo, wreszcie przez kanał
przywodzicieli przechodzi na tylną
przywodzicieli przechodzi na tylną
stronę uda i dostaje się do dołu
stronę uda i dostaje się do dołu
podkolanowego
podkolanowego
odchodzi od niej
odchodzi od niej
tętnica głęboka
tętnica głęboka
uda
uda
Tętnica podkolanowa
Tętnica podkolanowa
(arteria poplitea)
(arteria poplitea)
od wyjścia z kanału przywodzicieli
od wyjścia z kanału przywodzicieli
leży na dnie dołu podkolanowego
leży na dnie dołu podkolanowego
nieco bardziej powierzchownie
nieco bardziej powierzchownie
znajduje się żyła podkolanowa i
znajduje się żyła podkolanowa i
nerw kulszowy
nerw kulszowy
pęczek naczyniowo – nerwowy
pęczek naczyniowo – nerwowy
pokrywa warstwa tkanki
pokrywa warstwa tkanki
tłuszczowej i z tego powodu w dole
tłuszczowej i z tego powodu w dole
podkolanowym trudno jest wyczuć
podkolanowym trudno jest wyczuć
tętno
tętno
oddaje ona odgałęzienia do:
oddaje ona odgałęzienia do:
okolicznych mięśni
okolicznych mięśni
torebki stawu kolanowego
torebki stawu kolanowego
więzadeł
więzadeł
sieci stawowej kolana
sieci stawowej kolana
w dolnej części dołu podkolanowego
w dolnej części dołu podkolanowego
dzieli się na
dzieli się na
tętnicę piszczelową
tętnicę piszczelową
przednią i tylną
przednią i tylną
Tętnice goleni i stopy
Tętnice goleni i stopy
Tętnica piszczelowa przednia
Tętnica piszczelowa przednia
(arteria tibialis anterior)
(arteria tibialis anterior)
przez otwór w błonie międzykostnej dostaje się na przednią powierzchnię,
przez otwór w błonie międzykostnej dostaje się na przednią powierzchnię,
leżąc głęboko po bocznej stronie mięśnia piszczelowego przedniego
leżąc głęboko po bocznej stronie mięśnia piszczelowego przedniego
w dalszym ciągu tętnica przechodzi na grzbiet stopy, gdzie przybiera
w dalszym ciągu tętnica przechodzi na grzbiet stopy, gdzie przybiera
nazwę tętnicy grzbietowej stopy
nazwę tętnicy grzbietowej stopy
wspólnie z nią biegną dwie żyły oraz nerw strzałkowy głęboki
wspólnie z nią biegną dwie żyły oraz nerw strzałkowy głęboki
oddaje odgałęzienia do:
oddaje odgałęzienia do:
sieci stawowej kolana
sieci stawowej kolana
mięśni goleni
mięśni goleni
sieci kostki bocznej i przyśrodkowej
sieci kostki bocznej i przyśrodkowej
tętnica grzbietowa stopy biegnie powierzchownie między ścięgnami
tętnica grzbietowa stopy biegnie powierzchownie między ścięgnami
mięśnia prostownika długiego palców, a na grzbiecie stopy między I a II
mięśnia prostownika długiego palców, a na grzbiecie stopy między I a II
kością śródstopia można wyczuć na niej tętno
kością śródstopia można wyczuć na niej tętno
Tętnica piszczelowa tylna
Tętnica piszczelowa tylna
(arteria tibialis posterior)
(arteria tibialis posterior)
biegnie w przedłużeniu tętnicy podkolanowej ku tyłowi od błony
biegnie w przedłużeniu tętnicy podkolanowej ku tyłowi od błony
międzykostnej, razem z nerwem piszczelowym
międzykostnej, razem z nerwem piszczelowym
następnie owija się do tyłu koło kostki przyśrodkowej i pod troczkiem
następnie owija się do tyłu koło kostki przyśrodkowej i pod troczkiem
mięśni zginaczy dostaje się na podeszwę
mięśni zginaczy dostaje się na podeszwę
tu dzieli się na gałęzie końcowe:
tu dzieli się na gałęzie końcowe:
tętnicę podeszwową przyśrodkową
tętnicę podeszwową przyśrodkową
tętnicę podeszwową boczną
tętnicę podeszwową boczną