Dr n.med. Zbigniew Muras MEDYCYNA RATUNKOWA

MEDYCYNA

RATUNKOWA

PIERWSZA POMOC W

ZRANIENIACH

OPANOWANIE KRWOTOKU

ZEWNĘTRZNEGO

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU

OPARZEŃ

RANĄ

nazywamy przerwanie ciągłośći

tkanek z rozejściem się brzegów,

krwawieniem i bólem.

W każdej ranie wyróżniamy brzegi,

ściany i dno.

Szczególne postacie ran to rana

zatruta, postrzałowa.

PODZIAŁ RAN



RANY KŁUTE



RANY CIĘTE



RANY TŁUCZONE



RANY RĄBANE, MIAŻDŻONE,

SZARPANE



RANY KĄSANE



RANY POSTRZAŁOWE



RANY ZATRUTE

Krwawienie, krwotok, wstrząs

krwotoczny



KRWAWIENIE

- zaburzenie w krążeniu

polegające na wydostaniu się krwi w

pełnym składzie poza obręb łożyska

naczyniowego.



RODZAJE

tętnicze, żylne, miąższowe,

krwotok z serca.



KRWOTOK

- POWYŻEJ 500 ml.



WSTRZĄS KRWOTOCZNY

POWYŻEJ

30% OBJĘTOŚCI KRWI KRĄŻĄCEJ.

W przypadku wydostawania się krwi na

zewnątrz mówimy o

krwotoku

zewnętrznym.

Krwotok wewnętrzny

to krew

gromadząca się w jamach ciała.

Objawy krwotoku zależą od szybkości i

ilości traconej krwi- utrata 30% krążącej

krwi powoduje objawy

wstrząsu

krwotocznego

KRWOTOK

Objętość krwi krążącej to ok.70 ml/kg m.c.

Utrata:

do 10%

- pragnienie, niewielkie przyspieszenie tętna,

10-20%

- pragnienie, tętno 110-120/min, osłabienie,

ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego, zblednięcie

skóry,

20-30%

- tętno 120-150/min, skóra blada, chłodna,

osłabienie, spadek ciśnienia tętniczego, przyspieszenie

oddechu, skąpomocz,

ponad 30%

- tętno powyżej 150/min, nitkowate, może

być niewyczuwalne, skóra blada, zimna, wilgotna, znaczny

spadek ciśnienia tętniczego, pobudzenie lub apatia,

przyspieszenie oddechu lub duszność, bezmocz. Możliwe

zatrzymanie podstawowych czynności życiowych.

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH



Ułożenie chorego płasko.



ZATAMOWANIE KRWAWIENIA

Opatrunek uciskowy

Opaska uciskowa

Opaska zaciskająca



PRZYKRYCIE RANY STERYLNYM

OPATRUNKIEM NA CZAS TRANSPORTU



PRZEMYCIE SKÓRY WOKÓŁ RANY PŁYNEM

DEZYNFEKUJĄCYM

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH



Doraźne zatamowanie krwawienia przez

uniesienie zranionej kończyny, uciśnięcie

naczynia doprowadzającego w miejscach

typowych lub bezpośredni ucisk ręką miejsca

krwawienia (jałowy materiał opatrunkowy).



Założenie opatrunku uciskowego w

miejscu krwawienia!

– podstawowa

metoda zaopatrywania krwotoków w

pierwszej pomocy.

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH



Obserwacja chorego i wyglądu opatrunku.

Przekrwawiający opatrunek poprawić przez

dołożenie materiału opatrunkowego i

dociśnięcie z taką siłą aby zachować krążenie

głębokie.

Nie wolno zdejmować już

nałożonego opatrunku.

W sytuacji

narastającego zasinienia, drętwienia i

mrowienia uciśniętej kończyny rozluźnić

założony opatrunek.



Wdrożyć postępowanie p-wstrząsowe.



Dla ratowania życia rozważyć konieczność

założenia opaski zaciskającej.

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH

Wskazania do opaski zaciskającej:

amputacja urazowa,

otwarte złamanie z silnym krwawieniem,

ciało obce w ranie,

zmiażdżenie kończyny,

wykrwawienie z zagrożeniem życia, jako następstwo

nieskutecznego opatrunku uciskowego,

doraźnie, w sytuacji konieczności jednoczesnego

udzielenia pomocy wielu rannym.

8-10 cm szerokości, w 1/3 górnej części ramienia

lub uda, dokładnie zapisać czas założenia,

zwolnienia ucisku może dokonać dopiero lekarz.

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH

Krwawienie z nosa:

posadzić pacjenta w pozycji lekko pochylonej do

przodu z opuszczoną głową ku dołowi –

nie odchylać głowy ku tyłowi!

umożliwić ujście krwi na zewnątrz przez

nozdrza, aby pacjent nie połykał krwi,

położyć na kark i nasadę nosa zimne, wilgotne

okłady,

jeżeli utrata krwi zagraża wstrząsem, położyć

pacjenta na boku aby zapewnić swobodny

wypływ krwi,

zapewnić kwalifikowaną pomoc medyczną –

tamponada wykonana przez laryngologa.

Pierwsza pomoc:



Zatrzymanie krwawienia lub zmniejszenie jego intensywności



Zatrzymanie krwawienia uzyskuje się zazwyczaj przez ucisk

krwawiącego naczynia.



Wdrożenie postępowania objawowego

Pomoc lekarska polega na ostatecznym

zatrzymaniu krwawienia poprzez

podwiązanie, podkłucie bądź zeszycie

uszkodzonego naczynia krwionośnego.



ROZCHYLENIE RANY HACZYKAMI



USUNIĘCIE CIAŁ OBCYCH, SKRZEPLIN



PRZEPŁUKANIE RANY JAŁOWYM PŁYNEM

FIZJOLOGICZNYM



ZESZYCIE RANY

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH

Rozpoznanie krwotoku zewnętrznego nie przysparza

trudności, natomiast

krwotok wewnętrzny

rozpoznajemy na podstawie

objawów wtórnych



Zblednięcia powłok



Przyspieszenia pracy serca



Zmniejszenie napięcia tętna



Spadku ciśnienia tętniczego



Niepokoju



Przyspieszeniu oddechów



Zwrotów głowy



Omdlenia ortostatycznego

W warunkach szpitalnych mierzone jest OCŻ i diureza

godzinowa

PIERWSZA POMOC

W KRWAWIENIACH

Postępowanie w krwotokach

wewnętrznych polega na:



ułożeniu w najdogodniejszej,

ułatwiającej oddychanie pozycji (wyższe

ułożenie głowy i klatki piersiowej),



oziębieniu przypuszczalnej okolicy

krwawienia (worek z lodem),



prowadzeniu ciągłej obserwacji chorego

(nie podawać płynów do picia),



zapewnieniu choremu kwalifikowanej

pomocy medycznej.

Oparzenia



Ciężkość i rozległość oparzeń

zależy od temperatury, rodzaju i

czasu działania czynnika

parzącego, powierzchni oparzonych

powłok i głębokości uszkodzenia

tkanek.



Rozległe oparzenie wywołuje zespół

zaburzeń organizmu zwany chorobą

oparzeniową, której pierwszą fazą

jest wstrząs hipowolemiczny.

PODZIAŁ

Oparzenie I*

obejmuje jedynie naskórek.

Chory zgłasza ból, uczucie pieczenia, swędzenia. Zaczerwienienie i obrzęk

skóry, zaczerwienienie blednie przy ucisku

Oparzenie II*

typu A

–

obejmuje całą grubość naskórka i część skóry

właściwej

chory odczuwa ból. Skóra jest zaczerwieniona, obrzęknięta, blednie przy

ucisku, tworzą się pęcherze wypełnione treścią surowiczą.

Oparzenie II*

typu B

– obejmuje całą grubość naskórka oraz głębokie

warstwy skóry właściwej

Chory odczuwa ból. Częściowe zniszczenie zakończeń nerwowych powoduje,

że powierzchnia oparzenia jest mniej bolesna niż w I* i II*. Skóra ma barwę

czerwoną i nie blednie przy ucisku.

Oparzenie III*

uszkodzenie wszystkich warstw skóry ze

zniszczeniem przydatków, niekiedy tkanki tłuszczowej powięzi i

mięśni.

chory nie odczuwa bólu. Zachowane jest tylko czucie głębokie. Powierzchnia

oparzenia jest sucha, twarda, biało-szara lub brunatna. Objaw blednięci przy

ucisku nie występuje.

Oparzenia IV*

zwęglenie tkanek w oparzeniu III*

Pierwsza pomoc

Chronić samego siebie przed płomieniami,

dymem, gazem i innymi niebezpieczeństwami

Usunąć poszkodowanego z miejsca wypadku

Przewrócić poszkodowanego na ziemię (nie

pozwolić na ucieczkę)

Stłumić palącą lub ćmiącą odzież poprzez

szczelne owinięcie kocem lub płaszczem, a w

razie ich braku przetoczyć poszkodowanego po

ziemi

Jak najszybciej usunąć ubranie przesiąknięte

gorącym płynem bądź parą bez odrywania na siłę

rzeczy przylepionych lub wtopionych w skórę

Pierwsza pomoc

Sprawdzić drożność dróg oddechowych oraz

podstawowe funkcje życiowe, zabezpieczyć

drogi oddechowe rurką ustno-gardłową i ew.

położyć poszkodowanego w pozycji bocznej

ustalonej

Ustalić źródło i rodzaj oparzenia, informacje

te przekazać dalej z poszkodowanym

Przy współistnieniu urazu wielonarządowego

usunąć najgroźniejsze dla życia

niebezpieczeństwo, np. zaopatrzyć krwotok

zewnętrzny, zaopatrzyć odmę opłucnową

Pierwsza pomoc

Zdjąć pierścionki, obrączki, bransoletki, zegarki

gdyż później może to się okazać niemożliwe ze

względu na obrzęki

10.

Jak najszybciej przystąpić do chłodzenia

powierzchni oparzonej- reguła 15

11.

Nie zdejmować pęcherzy i naskórka

12.

Osłonić ranę pooparzeniową jałowym

opatrunkiem

13.

Zastosować w miarę możliwości opatrunki

hydrożelowe

14.

Zabezpieczyć przed nadmiernym wychłodzeniem

Pomoc LEKARSKA

15.

Założenie dostępu dożylnego

16.

Podanie opioidowych środków

przeciwbólowych

17.

Pobranie krwi do oznaczenia grupy

krwi

18.

Przetaczanie płynów

krwiozastępczych i krwi

Podział ciężkości oparzeń

Oparzenia ciężkie:



Oparzenie II* - powyżej 25% ciała u dorosłych



Oparzenie II* - powyżej 20% ciała u dzieci



Oparzenie III* - powyżej 10% ciała



Oparzenie rąk, twarzy, oczu, uszu, stóp, krocza



Oparzenia dróg oddechowych



Oparzenie elektryczne



Oparzenie powikłane innym, dużym urazem

Podział ciężkości oparzeń

Oparzenia średnie:



Oparzenie II* - od 15-25% ciała u dorosłych



Oparzenie II* - od 10-20% ciała u dzieci



Oparzenie II* - od 2-10% ciała

Oparzenie lekkie:



Oparzenie II* - poniżej 15% ciała u dorosłych



Oparzenie II* - poniżej 10% ciała u dzieci



Oparzenie III* - poniżej 2% ciała

Ryzyko oparzenia dróg

oddechowych



Jeśli doszło do oparzenia szyi, twarzy, górnej części

klatki piersiowej



Jeśli pożar miał miejsce w pomieszczeniu

zamkniętym



Oparzenia parą wodną

O oparzeniu dróg oddechowych świadczą:



Spalone włosy przedsionka nosa



Oparzenie śluzówek



Obecność zwęgleń w gardle



Świst krtaniowy



Metaliczny kaszel



Plwocina z domieszką sadzy

Działanie zimna

Odmrozina

- swędzące małe zaczerwienienia,

podrażnienia podatne na owrzodzenie, pajączki

naczyniowe

Leczenie:

łagodne ogrzewanie

środki nawilżające i natłuszczające skórę

unikanie narażenia na zimno

Stopa okopowa-

przypomina powierzchowne oparzenie

(przekrwienie,ból, pęcherze)

Leczenie:

uniesienie, oszczędzanie kończyny

unikanie narażenia na zimno i wilgoć

Działanie zimna

3. Odmrożenie

I stopnia-

zdrętwienie i zaczerwienienie skóry z

białym lub

żółtawym obszarem

uszkodzenia

II stopnia-

pęcherze z treścią surowiczą

III stopnia-

głębsze pęcherze z podbarwionym krwią

płynem

IV stopnia-

dotyczy tkanki podskórnej, mięśni, kości

Leczenie:

szybki transport do szpitala z kończyną uniesioną,

owinięta w suchy opatrunek

unikanie ponownego ochłodzenia!

ogrzewanie: 40-42 stopnie

po kilku godzinach pojawia się obrzęk, pęcherze, w

ciągu kilku tygodni demarkacja, decyzja o amputacji

Oparzenia prądem

elektrycznym

Charakter i nasilenie obrażeń zależy od:



Natężenia prądu



Napięcia prądu



Rodzaju prądu



Oporności skóry (wilgotności, grubości,

unaczynienia)



Powierzchni kontaktu (zwiększenie przekroju drogi

przepływu powoduje mniejsze wydzielanie ciepła i

mniejsze uszkodzenie tkanek)



Drogi, przez którą przepłynął prąd



Czasu przepływu prądu



Współistniejących urazów

Oparzenia prądem

elektrycznym

Mechanizmy urazu elektrycznego:



Bezpośredni kontakt

(dochodzi do niego w wyniku

przepływu prądu przez ciało ofiary, która została

włączona w obwód elektryczny)



Łuk elektryczny

(powstaje jako iskra pomiędzy nie

stykającymi się obiektami o różnych napięciach.

Wyzwala się temperatura 2500*)



Błysk elektryczny

(powstaje, gdy prąd elektryczny

uderzający w ciało ofiary spływa po jej powierzchni

nie docierając do głębszych tkanek- zjawisko

przeskoku- uderzenie pioruna)



Uraz mechaniczny

(spowodowany skurczem mięśni w

wyniku działania prądu zmiennego lub powstały jako

uraz wtórny po odrzuceniu od źródła prądu stałego)

Oparzenia prądem

elektrycznym

Prąd zmienny

50-60Hz szczególnie

niebezpieczny:

przy natężeniu 6-9mA skurcz mięśni

zginaczy

przy natężeniu 50-100mA migotanie

komór

Oparzenia prądem

elektrycznym

Prąd stały

powoduje jeden silny

skurcz mięsni i ofiara zostaje

odrzucona od źródła, wtórne urazy



Uderzenie bezpośrednie



Uderzenie w sąsiedztwie



Porażenie kontaktowe



Porażenie uziemieniowe



Oparzenie



Tępy uraz

Oparzenia prądem

elektrycznym

Nagłe zatrzymanie krążenia

Oparzenia

Urazy oczu

Rozerwanie błony bębenkowej

Objawy neurologiczne (przejściowe

porażenie kończyn, stałe niedowłady,

dezorientacja i niepamięć, zmiany

osobowości, śpiączka)

Zapewnienie

podstawowych

parametrów życiowych

Oddech :



uszkodzenie ośrodka oddechowego w

śródmózgowiu



Skurcz tężcowy mięśni oddechowych



Często porażenie czynności oddechowej

trwa dłużej niż zatrzymanie krążenia:

chory umiera na skutek wtórnego

zatrzymania krążenia w wyniku hipoksji

PRAWIDŁOWA CZYNNOŚĆ

UKŁADU KRĄŻENIA

Badanie polega na ocenie

częstości akcji serca,

rytmu pracy serca,

ciśnienia tętniczego krwi,

perfuzji tkankowej.

WSTRZĄS

Wstrząs jest to stan

niedotlenienia,

niewystarczającego odżywienia

komórek i niewystarczającego

usuwania z niej metabolitów w

wyniku załamania się wydolnego

przepływu tkankowego

WSTRZĄS

Przyczyny wstrząsu:



masywny krwotok (w. krwotoczny),



rozległe oparzenie (w. oparzeniowy),



obrażenia i urazy (w. urazowy),



choroby serca (w. kardiogenny),



zatrucia (w. toksyczny),



alergeny (w. anafilaktyczny),



uogólnione zakażenia (w.septyczny),



uszkodzenie ośrodkowego układu

nerwowego (w. neurogenny).

WSTRZĄS

OBJAWY:



Psychika chorego – pobudzony, niespokojny lub

podsypiający, apatyczny, obojętny, niezorientowany,

może nie reagować w sposób logiczny

(ucieczka), a w stanach ciężkich dochodzi do utraty

przytomności.



Skóra chorego jest blada, sina lub szara, zimna, pokryta

zimnym, lepkim potem.



Oddech przyspieszony, płytki, nierównomierny, w

stanach ciężkich bezdech.



Tętno przyspieszone 110-200/min., słabo wypełnione,

słabo napięte, słabo wyczuwalne, w stanach ciężkich

niewyczuwalne nawet na dużych tętnicach (zatrzymanie

krążenia).

WSTRZĄS

POSTĘPOWANIE:



izolacja od czynnika uszkadzającego,



właściwe ułożenie chorego (pozycja bezpieczna, pozycja

na plecach z uniesionymi kończynami),



pierwsza pomoc adekwatna do sytuacji (tamowanie

krwotoku, postępowanie przeciwoparzeniowe,

resuscytacja krążeniowo-oddechowa),



korzystne oddziaływanie na psychikę chorego (rozmowa,

zapewnienie bezpieczeństwa, uspokojenie),



ciepłe okrycie (koc, folia termoizolacyjna, własna odzież),



podanie środków przeciwbólowych,



podanie płynów do picia (przeciwwskazane u osób

nieprzytomny, z urazami przewodu pokarmowego i

zatrutych),



częsta kontrola poszkodowanego (oddech i tętno).

Document Outline