background image

Rehabilitacja w 

reumatoidalnym 

zapaleniu stawów

Autorzy:
Kondej Michał
Krzystolik Monika
Mikler Katarzyna 
Studenci AWF w 
Katowicach

panacea.pl

background image

O czy będziemy mówić:

1. Podstawowe informacje o RZS.
2. Rehabilitacja w RZS.
3. Farmakologia.
4. Leczenie chirurgiczne.

background image

Definicja RZS

• Reumatoidalne zapalenie stawów 

(RZS) - to przewlekła, zapalna, 
immunologicznie zależna układowa 
choroba tkanki łącznej, 
charakteryzująca się nieswoistym, 
symetrycznym zapaleniem stawów. 

     (Popracka - Borowicz, Zawadzki)

background image

Etiopatogeneza

Etiopatogeneza nie jest dokładnie 

poznana. 

Wśród przyczyn podaje się czynniki:
• genetyczne,
• immunologiczne, 
• hormonalne, 
• egzogenne, 
• długotrwałe infekcje i retrowirusy.

background image

Epidemiologia

• Choroba ta może występować w 

każdym wieku.

• Największe zachorowanie przypada 

między 25-50

 

rokiem życia.

(3)

• Choroba ta występuje 3-4 razy 

częściej u kobiet.

• Może także pojawić się u dzieci i 

młodzieży.

background image

Objawy początkowe

• ogólne osłabienie, szybkie męczenie 

się, bóle mięśni,

• brak łaknienia, spadek masy ciała,
• stany podgorączkowe,
• sztywność poranna,
• dolegliwości ze strony drobnych 

stawów rąk i stóp.

background image

Dalsze objawy

 

• bóle, obrzęki mięśni i stawów,
• zaniki mięśniowe, 
• przykurcze i zniekształcenia stawów,
• zapalenia ścięgien, pochewek 

ścięgnistych, kaletek maziowych, 

• zerwanie ścięgien i uszkodzenia 

nerwów,

background image

Objawy - cd.

• zapalenia symetryczne wielostawowe,
• deformacje rąk i stóp,
• guzki reumatoidalne,
• gangliony,
• zmiany w obrębie kanału nadgarstka,
• geody zapalne,
• w rtg rąk-nadżerki, zmiany 

osteoporotyczne,

background image

Objawy - cd.

• zmiany w płucach, nerkach, 

przewodzie pokarmowym, zapalenia 
osierdzia.

Późniejsze zmiany dotyczą także 

dużych stawów: kolanowych, 
łokciowych, barkowych a także 
samego kręgosłupa.

background image

Kryteria diagnostyczne

• sztywność poranna stawów,
• zapalenie trzech lub więcej stawów,
• zapalenie stawów ręki,
• symetryczne zapalenie stawów,
• guzki reumatoidalne,
• obecność czynnika reumatoidalnego,
• zmiany radiograficzne.

(ACR – Amerykańska Szkoła Reumatyczna, 1987)

background image

Rehabilitacja

• Ze względu na postępujący charakter 

choroby leczenie jest trudne.

• Leczenie uzależnione jest od 

zaawansowania zmian radiologicznych i 
stopnia wydolności czynnościowej 
chorego.

• Dominuje leczenie ruchem, lecz równie 

ważną pozycje zajmuje fizykoterapia i 
masaż.

background image

Rehabilitacja

• W leczeniu należy uwzględnić postać 

i etap choroby.

• Na bieżąco należy modyfikować 

leczenie ze względu na postępujący 
charakter.

• Celem jest jak najdłuższe utrzymanie 

sprawności chorego.

background image

Ostry okres choroby

W tym okresie celem postępowania 

jest:

• likwidacja stanu zapalnego 
• zwalczanie bólu i obrzęków,
• profilaktyka przykurczy i 

zniekształceń.

Dominuje leczenie farmakologiczne i
ułożeniowe.

background image

Okres ostry – cd.

Z dziedziny kinezyterapii stosuje się:
• ćwiczenie bierne, 
• izometryczne, 
• oddechowe.

Dobór zabiegów uzależniony jest od  

samopoczucia pacjenta.

background image

Okres ostry – cd.

Z dziedziny fizykoterapii stosuje się:
• laseroterapie,
• krioterapie,
• wodolecznictwo.

Wskazany jest również masaż, 

wykonywany w postaci ruchów 
głaskających ( z ominięciem stawów).

background image

Okres podostry i remisji

• Celem jest usuwanie skutków okresu 

ostrego.

• Nadal istotne znaczenie ma 

farmakoterapia, fizykoterapia lecz 
dominującą rolę odgrywa 
kinezyterapia.

• Czynnikiem wspomagającym jest 

również masaż.

background image

Okres podostry i remisji – 

cd.

Stosujemy ćwiczenia:
• czynne w odciążeniu, 
• w odciążeniu z oporem, 
• samowspomagane,
• czynne, 
• oporowe.

background image

Okres podostry i remisji – 

cd.

Z fizykoterapii zastosowanie znajdują 
zabiegi z :
• elektroterapii,
• termoterapii,
• magnetoterapii,
• laseroterapii,
• wodolecznictwa.

background image

Cele leczenia 

usprawniającego

• opanowanie dolegliwości bólowych,
• wzmacnianie mięśni,
• zachowanie jak największej ruchomości,
• zapobieganie deformacjom,
• korekcja powstałych zniekształceń,
• wyrobienie prawidłowych mechanizmów 

kompensacyjnych i adaptacyjnych,

• kontrola masy ciała i odpowiednie 

odżywianie.

background image

Cele

 

zabiegów 

fizykalnych

• zmniejszenie bolesności stawów,
• zmniejszenie stanu zapalnego,
• poprawa krążenia w kończynach,
• ograniczenie lub okresowe 

zmniejszenie sztywności porannej,

background image

Cele zabiegów fizykalnych 

cd.

• przeciwdziałanie powstawaniu 

przykurczów w stawach,

• wpływ odżywczy na skórę i mięśnie,
• zmniejszenie objawów 

niedokrwistości wtórnej,

• poprawa ogólnego stanu chorego.

(1)

background image

Farmakologia

Leczenie podstawowe:
•  leki modyfikujące przebieg choroby.
Leczenie wspomagające:
•  glikokortykosteroidy o silnym działaniu 

przeciwzapalnym w okresie zaostrzeń 
choroby,

• niesteroidowe leki przeciwzapalne, 

łagodzące objawy choroby.

background image

Farmakologia

Leczenie kombinowane:
• terapia biologiczna – leki biologiczne 

stosowane są w terapii skojarzonej z 
lekiem modyfikującym przebieg 
choroby w celu zwiększenia 
skuteczności leczenia.

background image

Leczenie chirurgiczne

• synowektomia,
• tenosynowektomia,
• synowiorteza,
• plastyka ścięgien,
• endoprotezy,
• usztywnienia chirurgiczne.

background image

Leczenie operacyjne

Deformacja ręki w 

przebiegu RZS: ręka 

przed (23) 

i po zabiegu 

operacyjnym 

(25,26).

www.chirurgia-ręki.zdrowemiasto.pl

background image

W leczeniu RZS swoje miejsce ma 

także:

• zaopatrzenie ortopedyczne,
• terapia zajęciowa,
• psychoterapia,
• edukacja zawodowa,
• socjoterapia.

background image

Podsumowanie

• RZS jest ciężką, postępującą 

chorobą doprowadzającą do 
niepełnosprawności.

• Cele leczenia jest spowolnienie 

narastania zmian i jak najdłuższe 
utrzymanie samodzielności 
chorego w codziennym życiu.

background image

Bibliografia:

1. Paprocka-Borowicz M., Zawadzki M. 

Fizjoterapia w chorobach układu ruchu, 
Wrocław, Wyd. Medyczne Górnicki, 2007

2. Kiwerski J.(red.) Rehabilitacja medyczna, 

Warszawa, Wyd. Lekarskie PZWL, 2006

3. Nowotny J.(red.) Podstawy kliniczne 

fizjoterapii w dysfunkcjach narządu ruchu, 
Warszawa, Wyd. MediPage, 2006

4. www.chirurgia-ręki.zdrowemiasto.pl
5. panacea.pl

background image

Dziękujemy za uwagę


Document Outline