background image

 

 

 

 

Żywienie 

Żywienie 

niemowląt

niemowląt

background image

 

 

 

 

Dziecko w okresie niemowlęcym rośnie intensywnie, w 
związku z tym wykazuje duże zapotrzebowanie na różne 
składniki pokarmowe i jest wrażliwe na wszelkie 
niedobory. Pokarm powinien pokryć w pełni potrzeby na 
energie, białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy i 
składniki mineralne. 

ZAPOTRZEBOWANIE ENERGETYCZNE w przeliczeniu 
na 1 kg masy ciała jest największe u dzieci w okresie 
niemowlęcym i maleje wraz z wiekiem dziecka.

BIAŁKO 

Jest niezbędnym składnikiem budulcowym; dzienne 
zapotrzebowanie u niemowląt wynosi (wg. Instytutu 
Matki i Dziecka) 2,4 g/kg mc./dobę w pierwszym 
półroczu 2,1 g/kg mc./dobę w drugim. Duże znaczenie 
ma źródło z którego pochodzi białko. Najlepszy skład ma 
białko pokarmu kobiecego. Uznane jest za białko 
wzorcowe o 100% wskaźniku wykorzystania netto (NPU). 
W mleku kobiecym przeważają białka serwatkowe. 
Stosunek białek serwatkowych do kazeinowych wynosi 
60:40. 

background image

 

 

 

 

 W żywieniu sztucznym preparaty do początkowego żywienia i 
preparaty do dalszego żywienia niemowląt wytwarzane z 
białka mleka krowiego, wprowadzane są do obrotu pod nazwą 
„mleko początkowe” i „mleko następne”. Mleko 
modyfikowane krowie zawiera białka o zbliżonym składzie 
aminokwasowym do białek mleka ludzkiego. Mleko krowie 
niemodyfikowane zawiera białko o niższym wskaźniku 
wykorzystania, który wynosi ok. 70%. Mleko krowie 
niemodyfikowane zawiera ok. 80% białek kazeinowych, które 
w dużej ilości upośledzają przyswajanie żelaza nie tylko z 
mleka, lecz także z innych produktów.

W okresie niemowlęcym niezwykle ważna jest podaż 
aminokwasów egzogennych (histydyny, izoleucyny, leucyny, 
lizyny, fenyloalaniny, metioniny, cystyny, treoniny, 
tryptofanu, waliny), koniecznych do wzrostu, budowy tkanek i 
innych potrzeb organizmu.

Zapotrzebowanie na aminokwasy egzogenne pokryte jest 
przez białko pokarmu naturalnego. Białka modyfikowane 
mleka krowiego, w których występuje przewaga kazeiny, 
dostarczają w nadmiarze niektórych aminokwasów np. 
metioniny, fenyloalaniny, pyrozyny co może być szkodliwe dla 
układu nerwowego. W mniejszych ilościach występuje 
natomiast cystyna, która jest nieodzowna dla procesu 
wzrastania.

background image

 

 

 

 

TŁUSZCZE 

Ilościowo tłuszcze powinny pokrywać w 41% zapotrzebowanie 
energetyczne w pierwszym półroczu i 35% w drugim. Niemowlę 
karmione piersią otrzymuje odpowiednia ilość tego składnika. 
Szczególne znaczenia dla niemowląt ma jakość spożywanego 
tłuszczu. W pokarmie kobiecym kwasy tłuszczowe nienasycone i 
nasycone występują prawie w równych ilościach z niewielką 
przewagą kwasów nienasyconych, które są niezbędne do 
prawidłowego wzrastania oraz mielinizacji ośrodkowego układu 
nerwowego. Problem jakości tłuszczu występuje w żywieniu 
sztucznym niemowląt mlekiem krowim nie modyfikowanym. 
Tłuszcz ten jest mniej zemulgowany, prze to jest trudniej 
przyswajalny., Jest całkowicie pozbawiony wielonienasyconych 
kwasów tłuszczowych: arachidonowego (AA), 
dokozaheksaenowego- niezbędnych do prawidłowego rozwoju 
ośrodkowego układu nerwowego, procesów widzenia, 
wzrastania. Ponadto w tłuszczu mleka krowiego jest bardzo 
mała ilość kwasu linolowego. Brak w pokarmie kwasu 
linolowego, arachidonowego prowadzi do zmian na skórze.

background image

 

 

 

 

Węglowodany

Zapotrzebowanie na węglowodany nie jest określone. Węglowodany 
uzupełniają dzienne pokrycie energetyczne po odliczeniu wartości 
energetycznej białka i tłuszczu. Niemowlęta powinny otrzymywać 
węglowodany w ilości 13,6- 12,7 g/kg mc./dobę. Podstawowym 
węglowodanem jest laktoza, dwucukier zbudowany z glukozy i galaktozy. 
W mleku kobiecym znajduje się 7, 2 % węglowodanów, z tym 
zdecydowaną przewagę ma laktoza. Stosunek laktozy do 
oligosacharydów i aminocukrów wynosi 9:1.

Laktoza w organizmie dziecka odgrywa ważna role:

• zwiększa przyswajanie wapnia, magnezu, manganu
• zwiększa zużytkowanie białka przez organizm
• Pobudza wydzielanie enzymów: laktazy, maltazy
• bierze udział w budowie galaktolipidów, koniecznych do rozwoju 
mózgu

Oligosacharydy występujące w mleku kobiecym zawierają 
acetylokolaktozaminę, wspomagające rozwój właściwej flory jelitowej- 
Lactobacillus Bifidus. Bakterie te wytwarzają krótko łańcuchowe kwasy 
organiczne (masłowy, octowy, propionowy) i inne substancje 
odżywiające enterocyty- komórki kosmków jelitowych- oraz stymulujące 
procesy regeneracyjne nabłonka jelit. Flora ta ma korzystny wpływ na 
procesy trawienia i wchłaniania pokarmu.

background image

 

 

 

 

W
i
e
k

Wy
so
ko
ść 
cia
ła 
cm

Mas

ciał
a kg

energia

Białko

tłuszcze

Węglowodany

Kcal
/kg 
mc.

Ogó
łem 
kcal

g/kg 
mc.

Udział 
energi
i %

Ogółem g

g/kg 
mc.

Udzi
ał 
ener
gii 
%

Ogó
łem 
* g

g/kg 
mc.

U
d
zi
ał 
e
n
er
gi

%

Ogół
em 
*g

Wartość odżywcza
100
%

70% 100

%

70% 70

%

0
-
0
5

63

3,4-
7,5

108

370-
810

2,40

8,9

4,9

41

16,7
-
36,8

13,6 5

0,
3

46,0-
102,
0

0
,
5

1
,
0

74

7,6-
10,0

96

730-
960

2,10 3,0

8,8

12,5 22,

8- 
30,
0

3,7

35

28,1

37,0

12,7 5

2,
9

97,0- 
127,
0

NNKT powinny pokrywać 4- 6% energii pochodzącej z pożywienia w tym ilośc kwasu linolowego nie może być mniejsza niż 300 mg /

100 kcal i większa niż 1200 mg/100 kcal .Dla niemowląt w pierwszym półroczu i mniejszą niż 300 mg/100 kcal w drugim półroczu.

Zapotrzebowanie na energię, białka, tłuszcze i węglowodany dla 
niemowląt

background image

 

 

 

 

Składniki mineralne i witaminy( oprócz 
witaminy D3)

Występujące w mleku kobiecym, zaspokajają potrzeby dziecka 
w pierwszym półroczu. W drugim półroczu podaje się: zupę 
jarzynową, soki owocowe, warzywa, przeciery owocowe, mięso, 
żółtko jaja, wzbogacając w ten sposób dietę pod względem 
jakościowym. W mleku krowim niemodyfikowanym zawartość 
składników mineralnych jest co najmniej 3 krotnie większa niż w 
pokarmie kobiecym. Duża zawartość soli mineralnych zagraża 
niemowlętom karmionym mlekiem krowim nie modyfikowanym 
przeciążeniem osmotycznym nerek. Dotyczy to zwłaszcza sodu. 
Zaleca się nie dodawać soli kuchennej do potraw i posiłków dla 
niemowląt. Zapotrzebowanie na wapń wynosi 600mg/ dobę w 
pierwszym półroczu i 800mg/dobę w drugim półroczu życia. 
Gospodarka wapniowa w organizmie regulowana jest przez 
proces wchłaniania. Na wchłanianie wapnia duży wpływ ma 
witamina D. Mleko kobiece zawiera niewielkie ilości żelaza

Chociaż w pokarmie naturalnym jest niewiele żelaza, jest ono 
bardzo dobrze przyswajalne, aż w 50%, podczas gdy żelazo z 
mleka krowiego jest wykorzystywane w 5- 10%. W celu 
zabopiegania anemii mleko modyfikowane i mieszanki, 
stosowane w żywieniu sztucznym powyżej 4-5 miesiąca, 
powinny być wzbogacone w żelazo.

background image

 

 

 

 

Wi

ek

rów

no

waż

nik 

reti

nol

u

D

rów

no

waż

nik 

tok

ofer

olu

K

Kw

as 

ask

orbi

no

wy(

C)

Tia

min

(B1

)

Ryb

ofla

win

(B2

)

Niac

yna 

(PP)

Pir

yd

ok

sy

na 

(B

6)

Fol

acy

na

Kob

ala

min

(B1

2)

Biot

yna

Kwas 

pant

oten

owy

µg

µg

mg

µg

mg

mg

mg

Mg 

rów

now

ażni

ka- 

na 

osob

ę

mg µg

µg

µg

mg

0,0

5

450 20

5

5

30- 

50

0,5

0,5

6

0,3 30

1

10

2

0,5

-

1,0

450 20

5

10

50

0,5

0,9

7

0,6 45

1

15

3

Zalecenia dziennego spożycia witamin dla niemowląt

background image

 

 

 

 

Wie

k

Wap

ń

Fosf

or

Mag

nez

Żela

zo

Jod

Sele

n

Mie

Fluo

r

Sód

Pota

s

Chlo

r

Cyn

k

Mg

mg

mg

mg

µg

µg

mg

mg

mg

mg

mg

mg

0,05 600

300

50

10

40

10

0,4-

0,6

0,1-

0,5

115

-

350

350

-

925

275

-

700

5

0,5-

1,0

800

500

70

15

50

15

0,6-

0,7

0,2-

1,0

250

-

600

425

-

127

5

400

-

120

0

5

Zalecenia dziennego spożycia składników mineralnych dla 
niemowląt

background image

 

 

 

 

Dobowe zapotrzebowanie na 

Dobowe zapotrzebowanie na 

wodę   u dzieci

wodę   u dzieci

Wiek

Masa ciała

ml/kg 

mc./dobę

Do 10 dnia 

życia

<1500 g

100-150

Noworodki

>1500 g

80-100

Niemowlęta

<10 kg

100-150

Niemowlęta

>10 kg

100 ml + 50 

ml/każdy kg 
powyżej 10 kg

background image

 

 

 

 

Żywienia naturalne

background image

 

 

 

 

Podstawa żywienia niemowląt jest pokarm matki. 
Karmienie piersią jest niewątpliwie najkorzystniejszym, 
najbardziej racjonalnym sposobem żywienia niemowląt. 
Dziecko należy przystawiać jak najczęściej do piersi 
zależnie od jego potrzeb, także w nocy. Karmione na 
żądanie dziecko samo reguluje sobie przerwy miedzy 
karmieniami. U zdrowych niemowląt i przy dostatecznej 
ilości pokarmu liczba karmień w pierwszych tygodniach 
może wynosić 7-8 na dobę. Stopniowo przerwy miedzy 
posiłkami wydłuża się ilość karmień zmniejsza się do 6-5 
na dobę( najczęściej co 3 godziny). Po kilku tygodniach 
noworodki same określają sobie swoisty rytm biologiczny i 
przerwy między karmieniami.                                

Częste przystawianie dziecka do piersi, przekonanie matki 
o słuszności do karmienia piersią, tryb życia w czasie 
laktacji- komfort psychiczny i fizyczny racjonalne 
odżywianie to czynniki wpływające na ilość wytwarzanego 
pokarmu. 

Mleko matki jest dla niemowlęcia pokarmem najlepszym
W pierwszych dniach po porodzie przez około 4 dni 
wydziela się tzw. siara (10-100ml/dobę) ma ono barwę 
kremowo żółtą, odczyn zasadowy, liczne kuleczki tłuszczu 
ścina się pod wpływem gotowania, wywiera działanie 
rozwalniające. Zawiera więcej białek niż mleko dojrzałe 
mniej natomiast  węglowodanów i tłuszczu.

background image

 

 

 

 

Pokarm kobiecy:

• 

jest biologicznie swoisty, tzn. dostosowany do możliwości 

trawienia, przyswajania, metabolizowania przez organizm dziecka

• zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze w odpowiednich 
ilościach i korzystnym składzie dostosowanych do potrzeb organizmu 
niemowlęcia

• nie obciąża niedojrzałego jeszcze w pełni przewodu pokarmowego i 
układu wydalniczego 

• zapewnia dobry rozwój psychiczny i fizyczny dziecka; karmienie 
piersią daje poczucie bezpieczeństwa

• białko mleka kobiecego jest lepiej przyswajalne niż mleka krowiego. 
Jest go  3 razy mniej niż w mleku krowim zawiera mniej kazeiny, nie 
zawiera obcych gatunkowo białek (β- laktoglobuliny, wywołującej 
często uczulenia). Mleko kobieca zawiera mniej aminokwasów 
aromatycznych.

• zapewnia pewna odporność na czynniki zakaźne. Zawiera wiele 
substancji których nie można suplementować przemysłowo, a które 
chronią organizm dziecka przed zakażeniami. Są to: 
immunoglobuliny, leukocyty, makrofagi, a także lizozym, laktoferyna, 
oligosacharydy wspomagające układ immunologiczny niemowlęcia

background image

 

 

 

 

• Jest wolny od bakterii chorobotwórczych i zanieczyszczeń 

mechanicznych. Niemowlęta karmione piersią rzadziej 
chorują na zakażenia przewodu pokarmowego, układu 
oddechowego i alergie pokarmowe. Karmienie mlekiem 
matki chroni dziecka przed alergia na białka mleka 
krowiego i białka roślinne.

•  zawiera nukleotydy mające korzystny wpływ na rozwój 

przewodu pokarmowego .Związki te zwiększają wchłanianie 
żelaza

•  Zawiera enzym lipazę, taurynę, karnitynę- związki 

ułatwiające trawienie i metabolizm tłuszczów

•  ma w swoim składzie śladowe ilości długo łańcuchowych 

kwasów tłuszczowych dokozaheksaenowego i 
arachidonowego wpłących na rozwój ośrodkowego układu 
nerwowego.

•  skład tłuszczu (więcej nienasyconych kwasów 

tłuszczowych, większe zemulgowanie tłuszczu niż w mleku 
krowim) wpływa na lepszą przyswajalność w ilości ponad 
90%. Zawartość i skład tłuszczów w pokarmie zależy od 
diety matki i innych czynników. Należy wiedzieć że na 
początku karmienia jest więcej wody w mleku a pod koniec 
zwiększa się ilość tłuszczu. W nocy pokarm zawiera więcej 
tłuszczu, mleko dojrzałe (po 2 tygodniach) jest bogatsze w 
tłuszcze niż siara lub mleko przejściowe. 

background image

 

 

 

 

• 

pokarm kobiecy zawiera więcej laktozy niż mleko krowie

• zawartości składników mineralnych makro i mikro elementów 
w mleku ludzkim wynosi ok. 2g/l ponad 3 razy mniej niż w 
mleku krowim. Pokarm kobiecy zapewnia równowagę 
wapniowo- fosforanową i lepsze przyswajanie wapnia.

• zawiera więcej witamin rozpuszczalnych:  A, D, E, K.
• oprócz lipazy zawiera enzymy: amylazę, katalazę, proteaze, 
których aktywność jest większa niż w mleku krowim

• zawiera tzw. Czynnik wzrostu

background image

 

 

 

 

Jakość pokarmu zależy od sposobu odżywiania się matki 
karmiącej. Kobieta w czasie laktacji powinna spożywać 
posiłki łatwostrawne, urozmaicone , bogate w białko 
wysokiej wartości odżywczej, z dużą ilości warzyw i owoców. 
Ważnym elementem diety są płyny spożywane w objętości 
spożywanej co najmniej 1,5 l dziennie. Kobieta karmiąca 
powinna unikać kawy naturalnej, mocnej herbaty, 
produktów wzdymających, potraw ostro przyprawionych. 
Przeciwwskazany jest alkohol oraz palenia papierosów.

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia 
niemowlęta powinny być karmione wyłącznie piersią do 6 
miesiąca życia. A Następnie powinny stopniowo 
otrzymywać produkty uzupełniające, kontynuując 
jednocześnie karmienie piersią do końca 1 roku życia lub 
dłużej. Nowy model żywienia niemowląt karmionych piersią 
wprowadza posiłek dodatkowy w postaci zupki- przecieru 
jarzynowego z dodatkiem kaszy manny w 5-6 miesiącu. 
Uzupełniać należy tylko witaminę D 3. Dziecko powinno być 
dopajane w czasie upałów, płyny te podaje nie słodzone 
można je dosładzać glukozą. Pokarmy uzupełniające 
wprowadza się w 7- 9 miesiącu. Wprowadzanie posiłków 
innych niż pokarm naturalny powinno wynikać ze wskazań 
lekarskich. Po 6 miesiącu życia dziecka konieczne jest 
jakościowe uzupełnianie składników pokarmowych. 

background image

 

 

 

 

Od 7 miesiąca życia niemowlęcia ilość pokarmu matki z reguły 
zmniejsza się; stopniowo zaczynamy dziecku wprowadzać 
posiłki uzupełniające ponadto wartość energetyczna i odżywcza 
pokarmu kobiecego nie zaspokaja w pełni potrzeb dziecka w 
drugim półroczu. Pierwszym uzupełniającym posiłkiem jest 
zupa- przecier jarzynowy z dodatkiem kaszy manny, masła, 
oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego nisko eurukowego. Zupę 
te podajemy w 5-6 miesiącu. Gluten wprowadzamy od bardzo 
małych ilości 1 raz dziennie. W 7 miesiącu zaczynamy 
stopniowo wprowadzać soki, przeciery owocowe, chude mięso, 
połowę żółtka. W 10 miesiącu można dziecku zacząć podawać 
niewielkie ilości pieczywa biszkopty, sucharki. W 12 miesiącu 
można podawać całe jajko twarożek, jogurt, kefir. Nie należy 
odstawiać dziecka od piersi w czasie letnich upałów ponieważ 
grozi to biegunką.

background image

 

 

 

 

Korzyści wynikające z karmienia pokarmem 
naturalnym.

Dobrze udokumentowane korzyści dla dziecka to istotne 
zmniejszenie umieralności niemowląt i rzadsze występowanie 
oraz łagodniejszy przebieg wielu chorób jak:

• zakażenie dróg oddechowych
• zakażenie przewodu pokarmowego
• zapalenia ucha środkowego
• zakażenie układu moczowego
• bakteryjne zapalenie opon mózgowo- rdzeniowych
• posocznica
• martwicze zapalenie jelit 

background image

 

 

 

 

Przeciwwskazania do karmienia piersią:

Ze strony matki przeciwwskazania są:

• czynna gruźlica
• gdy matka jest zakażona wirusem HIV lub jest nosicielem wirusa 
żółtaczki

• nie leczona kiła 
• choroby wyniszczające: nowotworowe, nerek
• ostra niewydolność krążenie
• ropień piersi
• psychozy poporodowe

Przeciwwskazania ze strony dziecka:

•  nie tolerancja galaktozy- galaktozemia
• nie tolerancja laktozy
• wylew śród czaszkowy w czasie porodu
• wady rozwojowe twarzy
• niekiedy wcześniactwo

background image

 

 

 

 

Nazwa produktu

Miesiąc życia

Owoce i warzywa

Od 5*

Mięso chude (z kurcząt, 

indyka, królika, cielęce i 
wołowe)

Od 6*

Rosół (wywar z mięsa)

Od 7*

Żółtko

Od 7*

Biszkopt

Od 9*

Zboża glutenowe (kaszki)

Od 5-6*

Wędliny wysokiej jakości 
(szynka, polędwica)

Od 10

Jaja całe

Od 11

Twarożek, naturalny jogurt, 

kefir

Od 11

* W przypadku karmienia sztucznego i mieszanego 

Wprowadzanie produktów bez mlecznych do diety niemowląt w 
zależności od wieku

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Wiek 
(miesiące
)

Rodzaj pożywienia/ żywność uzupełniające

1-6

Karmienie piersią 
na żądanie

Karmienie piersią
Posiłki dodatkowe- w 5-6 miesiącu
Poczatkowo( nie wcześniej niż w 5 miesiącu):

 Zupa- przecier jarzynowy z dodatkiem kaszy manny( 2-

3g/100 ml), 1x dziennie

7-9

Karmienie piersią 
na żądanie

Posiłki uzupełaniające( owoce,warzywa, kasza, mięso) 

 Zupa jarzynowa lub przecier jarzynowy z gotowanym 

mięsem (bez wywaru) z kleikiem zbożowym glutenowym i ½ 
żóltka co drugi dzień

 kaszka/ kleik zbożowy bezglutenowy lub glutenowy

 Sok owocowy( najlepiej przecierowy) lub przecier owocowy 

( nie więcej niż 150 g)

10

Karmienie piersią 
na żądanie

Posiłki uzupełaniające 

 obiad z 2 dań: zupka jarzynowa z kaszką glutenowa + 

jarzynka z gotowanym mięsem, ½ żółtka do potraw codziennie

 kaszki kleiki glutenowe/ i bez glutenowe niewielkie ilości

 pieczywa biszkopty, sucharki

Przecier lub sok owocowy nie więcej niż 150 g

11-12

Karmienie piersią 
na żądanie

Posiłki uzupełniające

 obiad z 2 dań, produkty zbożowe (kaszki, kleiki), kefir, 

przecier lub sok owocowy 

Nowy model żywienia niemowląt karmionych piersią(2007

)

background image

 

 

 

 

Żywienie mieszane

background image

 

 

 

 

Wprowadza się tylko wtedy, gdy ilość pokarmu matki nie 
wystarcza dla zaspokojenia potrzeb niemowlęcia. Dziecko 
powinno być karmione według jego potrzeb( na żądanie), z 
jednej i drugiej piersi, i dokarmiane mlekiem początkowym lub 
następnym które musza odpowiadać czasowi wprowadzania 
ich u niemowląt nie karmionych piersią. Posiłki uzupełniające 
podawać należy łyżeczka lub z kubka, ponieważ dzieci 
karmione przez smoczek zniechęcają się do ssania piersi. 
Czasem matki karmią co drugie karmienie pokarmem 
własnym na zmianę z mlekiem krowim modyfikowanym albo 
rano i wieczorem dziecko ssie pierś, a pozostałe posiłki 
otrzymuje z butelki. Właściwym jednak sposobem jest 
każdorazowo karmić niemowlę piersią i dokarmiać pokarmem 
uzupełniającym po a nie przed karmieniem pokarmem matki. 
Uzupełniające posiłki, zwłaszcza w pierwszym półroczu nie 
powinny zastępować karmienia piersią lecz go uzupełniać. 
Karmienie mieszane zwłaszcza w pierwszych miesiącach- 
prowadzi do szybkiego zaniku pokarmu.

background image

 

 

 

 

Składniki odżywcze Pokarm kobiecy

Mleko krowie

Energia

70

70

Białko g

1,03(0,9-1,4)

3,5

Kazeina: białka 

serwatkowe

40: 60

80:20

Węglowodany g

6,9

4,7

Laktoza: 

oligosacharydy

80:20

100:0

Porównanie składu pokarmu kobiecego i mleka krowiego w 100 ml

background image

 

 

 

 

Składniki odżywcze Pokarm kobiecy

Mleko krowie

Tłuszcze g

4,4

3,7

Tracyloglicerole %

98

Kwasy tł. nasycone g 

%

2,07(48%)

1,9(65%)

Kwasy tł. 

jednonienasycone g

1,7

1,01

Kwasy tł. 

wielonienasycone g

0,52

0,08

18:2 (n-6) g

0,38

18:3 (n-3) g

0,052

22:6 (n-3) g

0,5

Cholesterol mg

13

Karnityna mg

6

Tauryna mg 

3,3- 5,2

background image

 

 

 

 

Składniki 

odżywcze

Pokarm 

kobiecy

Mleko 

krowie

Witaminy

A jm.

241

138

D jm.

0,42

0,3- 1,3

E mg

0,56

0,1

K µg

1,5

6

background image

 

 

 

 

Składniki odżywcze

Pokarm kobiecy

Mleko krowie

Składniki mineralne 

(popiół- g)

0,2

0,7

Wapń mg

33

125

Fosfor mg

14

96

Magnez mg

3,1

12

Sód mg

17,5

58

Potas mg

52,3

96

Chlor mg

39

117

Żelazo mg

0,03

0,055

Cynk mg

0,175

0,38

Miedź mg

0,04

0,03

Jod  mg

0,007

0,021

background image

 

 

 

 

Żywienie sztuczne

background image

 

 

 

 

Żywienie sztuczne powinno być stosowane wyłącznie w 
przypadku gdy karmienie naturalne jest niemożliwe. W żywieniu 
sztucznym zastosowanie mają mleka dla niemowląt 
produkowane przemysłowo, upodobnione pod względem 
zawartości składników odżywczych do pokarmu kobiecego. 

    Są to 

preparaty do początkowego żywienia 

niemowląt

” oraz 

„preparaty do dalszego żywienia 

niemowląt

”, zaliczane do środków spożywczych specjalnego 

przeznaczenia żywieniowego.

Definicja

„preparat do początkowego żywienia 
niemowląt”

 to środek spożywczy specjalnego przeznaczenia 

żywieniowego stosowany w żywieniu niemowląt, pokrywający 
zapotrzebowanie żywieniowe przez pierwsze 4 -6 miesięcy życia.

• 

„preparat do dalszego żywienia niemowląt”

 to 

środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego 
stanowiący podstawowy płyny składnik stopniowo różnicującej 
się diety, stosowany w żywieniu niemowląt powyżej 4 miesiąca 
życia

background image

 

 

 

 

Preparaty do początkowego żywienia niemowląt i do dalszego 
żywienie niemowląt, wytwarzane wyłącznie z białka mleka 
krowiego są wprowadzane do obrotu pod nazwami odpowiednio: 
„mleko początkowe” i „ mleko następne” dla niemowląt. W celu 
przygotowania do spożycia preparatów nie zaleca się innych 
płynów niż woda.

 Niekorzystne jest podawanie niemowlętom mleka krowiego nie 
modyfikowanego, ponieważ skład jego jest różny od mleka 
kobiecego. Mleko krowie zawiera 3 razy więcej białka i 
składników mineralnych, podobną ilość tłuszczu i mniej 
węglowodanów. 

 Obcogatunkowe białko z mleka krowiego jest potencjalnym 
alergenem dla noworodka i niemowlęcia łatwo przenika przez 
niedojrzała błonę śluzowa jelita do krew, alergizując jego 
organizm. Tłuszcz mleka krowiego jest trudniej przyswajalny 
ponieważ zawiera w dużych ilościach długo łańcuchowe 
nasycone kwasy tłuszczowe: stearynowy, palmitynowy oraz jest 
mniej zemulgowany niż w mleko kobiece. 

Na gorszą przyswajalność tłuszczu wpływa też mała ilość soli 
żółciowych w przewodzie pokarmowym dziecka w pierwszych 
miesiącach życia oraz duża ilość wapnia w mleku krowim, który 
tworzy wraz z tłuszczem nierozpuszczalne sole.

background image

 

 

 

 

Mleko początkowe i następne:

 

  Podstawą mleka początkoweo i następnego jest mleko krowie 
poddane procesowi modyfikacji skład mleka krowiego 
modyfikowanego jest tak zmieniony, aby jak najbardziej 
przypominał skład mleka kobiecego.

 Modyfikacja mleka krowiego polega na:

• zmniejszeniu ilości białka i zmianie jego składu przez dodawanie 
demineralizowanej serwatki

• zmianie jakości tłuszczu przez dodanie olejów roślinnych 
bogatych w wielo- i  jednonienasycone kwasy tłuszczowe

• uzupełnianiu węglowodanów laktozą
• zmniejszeniu zawartości składników mineralnych- sodu, potasu, 
chloru zmianie proporcji wapnia do fosforu 2:1

• wzbogaceniu żelazem i innymi mikroelementami jak: jod, cynk, 
selen

• wzbogaceniu niektórymi witaminami
• dodaniu tauryny, karnityny do mleka przeznaczonego dla 
noworodków i najmłodszych niemowląt

background image

 

 

 

 

• 

Wzbogaceniu mleka w inne związki jak: inozytol, cholina, 

nukleotydy,    prebiotyki (oligosacharydy) , probiotyki 
( Bifidobakterie)

Probiotyki- żywe organizmy- wywierają korzystny wpływ na 
organizm dziecka, brak jednak dowodów na to ze probiotyki 
mogą być ważnym dodatkiem do zywności niemowlat. Obecnie 
sa już na rynku mleka z dodatkiem probiotyków np. Nan 2 
Bifidus, Junior Bifidus, mleko HiPP Probiotyczne.

Podobnie jak w czasie trwania laktacji zmienia się skład mleka 
kobiecego tak tez mleka modyfikowane różnią się między sobą 
składem, zależnie od wieku dzieci dla których są przeznaczone. 
Stosowane są u niemowląt, które dobrze tolerują białko mleka 
krowiego i cukier mleczny- laktozę.  

background image

 

 

 

 

Mleko początkowe

Przeznaczone jest dla niemowląt w pierwszych 4 miesiącach 
życia. Oznakowane jest cyfrą „1”. W mlekach początkowych 
modyfikacja mleka krowiego polega na zmniejszeniu ilości i 
zmianie jakości białka.

W Polsce stosowane są mleka początkowe z przewagą białek 
serwatkowych. Dzięki temu białko to jest lepiej strawne. 
Białka serwatkowe wpływają na szybsze opróżnienie żołądka, 
co zapobiega ulewaniem. Zawartość białka w mleku 
początkowym wynosi:

 2,25- 3,0 g/100kcal, tj. 1,5- 2,0 g/100ml dla białka mleka 
krowiego.

1,8- 3,0 g/100 kcal, tj. 1,2- 2,0 g/100ml dla białka częściowo 
zhydrolizowanego.

Ilość węglowodanów w mleku początkowym wynosi 7-14 
g/100 kcal. Głównym źródłem węglowodanów powinna być 
laktoza. Zalecana zawartość tłuszczu waha się od 3,3-6,5 
g/100kcal. Modyfikacja tłuszczu polega na dodaniu oleju lub 
kilku olejów roślinnych. Niezbędny jest kwas linolowy z 
rodziny n-6, który powinien dostarczać 3-6% energii. Dlatego 
zleca się suplementowanie mleka początkowego kwasem 
linolowy z rodziny L-6 w ilościach 300-1200mg/100kcal

background image

 

 

 

 

Natomiast zawartość kwasu α- linolenowego z rodziny n-3 powinna 
wynosić > 50 mg/100 kcal. Można dodawać długo łańcuchowe 
wielonienasycone kwasy tłuszczowe. W takim przypadku ich zawartość 
nie powinna przekraczać.

• 1% całkowitej zawartości tłuszczu dla n-3
• 2% całkowitej zawartości tłuszczu dla n-6 ( 1% całkowitej zawartości 
tłuszczu dla kwasu arachidonowego)

Zawartość kwasu eikokozapentaenowego( 20:5 n-3) nie może 
przekraczać zawartości kwasu dokozaheksaenowego ( 22:6 n-3).W 
mleku początkowym około 50 % energii pochodzi z tłuszczu. Zalecenia 
dotyczą także zwartości witamin i składników mineralnych. Zawartość 
tauryny ma wynosić co najmniej 42 µmoli/100 kcal, a zawartość L- 
karnityny co najmniej 7,5 µmoli/100 kcal. Mleko początkowe możę być 
stosowane do końca pierwszego roku życia.

background image

 

 

 

 

W Polsce zarejestrowane jest kilkanaście rodzajów mleka początkowego.

Są to:

• Bebiko 1
• Bebiko Omneo 1 – o właściwościach prebiotycznych zawiera 
oligosacharydy stymulujące rozwój korzystnej mikroflory jelitowej, 
wzmacniającej odporność organizmu zapobiegające zaparciom.

• Bebilon 1- o właściwościach prebiotycznych, wzbogacony w argininę
• Humana 1- z dodatkiem L- argininy i tryptofanu 
• Humana 1 +- zawiera nieco więcej energii w porównaniu do innych 
preparatów. Obok laktozy zawiera modyfikowaną skrobie i dekstryny. 
Wskazana dla dzieci gorzej przybierających na wadze.

• Nan 1- wzbogacony w nukleotydy, które stymulują wzrost oraz syntezę 
przeciw ciał. Wpływają korzystnie na funkcjonowanie przewodu 
pokarmowego poprawiają wchłanianie żelaza, wykazują korzystne działanie 
w profilaktyce biegunki

• HiPP 1 BIO 
•enfamil PREMIUM 1- wzbogacony LCPUFA wspomagający rozwój mózgu i 
ostrość widzenia oraz nukleotydy

background image

 

 

 

 

Mleko następne

Oznaczone cyfrą 2 przeznaczone jest dla niemowląt od 5 miesiąca życia. 
Modyfikacja w tym rodzaju mleka dotyczy tłuszczu, węglowodanów 
białek, składników mineralnych. Modyfikacja białek polega na 
zmniejszeniu jego ilości. Zmiana proporcji kazeiny do białek 
serwatkowych nie jest konieczna ponieważ przewód pokarmowy i układ 
wydalniczy u dziecka są coraz sprawniejsze. W mleku następnym dla 
niemowląt powyżej 4 miesiąca życia tłuszcze dostarczają 35-50% 
energii. Zaleca się suplementowanie mleka następnego w kwas linolowy 
z rodziny n-6 w ilościach od 300mg/ 100 kcal. Laktoza powinna stanowić 
istotną część węglowodanów ponieważ ma korzystny wpływ  na rozwój 
mikroflory jelitowej, zwiększa wchłanianie wapnia, magnezu, cynku, 
reguluje łaknienie, zmniejsza ilośc wytwarzanej przez trzustkę insuliny. 
Mleko modyfikowane do którego wprowadzono dodatek węglowodanów 
złożonych w postaci skrobi lub mąki, zwyczajowo nazywa się mieszanka 
mleczna. Stosowany kleik skrobiowy pochodzi z produktów zbożowych 
bezglutenowych- ryżu, kukurydzy. Do zagęszczenia mieszanek 
stosowany jest także kleik gryczany. Nie jest on w pełni bez glutenowy 
gdyż może w nim znajdować w minimalnych ilościach gliadyna. Dodatek 
kleiku wynosi 2,5g/100 ml mieszanki. Zmniejszone zostaje w tym mleku 
stężenie sodu, potasu, chloru zwiększa się natomiast ilość wapnia, 
żelaza, cynku, jodu. Żelazo chroni dziecko przed anemią i upośledzenie 
czynności ośrodkowego układu nerwowego.

background image

 

 

 

 

Mleko i mieszanki mleczne stosowane powyżej 4 
miesiąca życia powinny być wzbogacone w żelazo – 
minimum 0,7-1,0 mg żelaza w 100 ml mleka. Niedobór 
cynku powoduje zaburzenia wzrostu, smaku, układu 
odpornościowego oraz rozwoju psychoruchowego.

Dlatego też w diecie niemowlęcia nie może zabraknąć 
tego pierwiastka. Źródłem cynku oprócz mleka 
modyfikowanego jest mięso i żółtko jaja. Produkty 
bogate w jod( sól jodowana, ryby) nie są zalecane w 
żywieniu niemowląt, dlatego zachodzi konieczność jego 
suplementowania. Większość mlek modyfikowanych ma 
pełny zestaw witamin. Niekiedy jest potrzeba 
uzupełniania witamy D3. W sprzedaży jest szeroki 
asortyment mleka i mieszanek. 

Mleko dla niemowląt  poza wartością  odżywczą, musi 
spełaniać wiele różnych wymagań dotyczących: 
czystości mikrobiologicznej, zawartości metali ciężkich, 
azotanów, pestycydów, aflatoksyn, środków 
konserwujących, barwników i innych. 

background image

 

 

 

 

Mleka i mieszanki:

• Bebiko 2,
• Bebiko Omneo 2, 
• Bebiko 2R,
• Bebiko 2 GR, 
• Bebilon 2, 
• Enfamil Premium 2, 
• HiPP 2 BIO, 
• Humana 2,
• Humana 2 +, 
• Nan 2,
• Nan 2 Bifidus, 
•Nan 2 R, 

background image

 

 

 

 

Uwagi do schematu żywienia niemowląt, 
które nie są karmione piersią

 Do końca czwartego miesiąca życia wyłącznym 
pożywieniem niemowlęcia powinno być mleko 
początkowe

 W piątym miesiącu mleko początkowe może być 
zamienione na mleko następne. Wprowadzamy zupkę- 
przecier jarzynowy, skrobane jabłko, soki owocowe, 
warzywne

 W szóstym miesiącu dodajemy do zupy kleik 
glutenowy oraz mięso gotowane w ilości 10 g; 
wzbogaca się asortyment warzyw i owoców.

 W siódmym miesiącu wprowadza się mleko następne 
z dodatkiem kaszki zbożowej z glutenem oraz mleko 
następne z dodatkiem kleiku bezglutenowego. Zaleca 
się podawanie ½ żóltka co 2 dzień do zupy jarzynowej, 
kisiel mleczny, deser mleczno owocowy. Wobec bariery 
jelitowej dziecka w pierwszym półroczu wywary 
mięsne mogą działać alergizująco, dlatego zupkę na 
wywarze z mięsa wprowadza się dopiero w siódmym 
miesiącu. Zmienia się konsystencja i rozdrabnianie 
potraw oraz sposób karmienia. Stopniowo 
przechodzimy na

 

karmienie łyżeczką.

background image

 

 

 

 

Wiek( miesią

ce)

Liczba posiłków i wielkość 

porcji

Rodzaj posiłku

1

7x 90- 110 ml

Mleko początkowe

2

6x 110- 130 ml

Mleko początkowe

3

6x 130 ml

Mleko początkowe

4

6x 150 ml

Mleko początkowe

5

5x 180 ml

4x mleko początkowe
1x zupa przecier 

jarzynowy
Skrobane jabłko lub 

sok

Nowy schemat sztucznego żywienia niemowląt 2007

background image

 

 

 

 

Wiek 

(miesiąc)

Liczba 

posiłków i 

wielkość 

porcji

Rodzaj posiłku

6

5x 180 ml

4x mleko początkowe
1x zupa- przecier jarzynowy z dodatkiem 

kleiku (2-3 g kleiku/100ml) + 10 g 

gotowanego mięsa 
Przecier owocowy lub sok nie więcej niż 

150 g

7

5x 

1x 180 ml – mleko następne z dodatkiem 

glutenowej kaszki 2- 3 g/ 100 ml
2x180 ml mleko następne z dodatkiem 

bezglutenowego kleiku 2- 3 g/100 ml
1x 200 ml zupa jarzynowa z ½ żółtka co 

drugi dzień i z gotowanym mięsem 

codziennie (10g)
1x 150 g kaszka na mleku następnym lub 

deser mleczno owocowy 
Przecier owocowy lub sok nie więcej niż 

150 g

background image

 

 

 

 

Wiek( mi

esiące)

Liczba 

posiłków i 

wielkość 

porcji

Rodzaj posiłku

8

5x

1x 180 ml mleko następne z dodatkiem kaszki 

glutenowej 6g/100ml
2x 180 ml mleko następne z dodatkiem 

bezglutenowego kleiku 6g/100ml
1x 200ml zupa- przecier jarzynowy z ½ żółtka co 

drugi dzień i z gotowanym mięsem codziennie 10- 

15 g
1x kaszka na mleku następnym lub deser mleczno-

owocowy
Przecier owocowy lub sok nie więcej niż 150 g 

9

5x

1x 200 ml mleko następne z dodatkiem kaszki 

glutenowej
1x200 ml z dodatkiem kaszki bezglutenowej
1x 200 ml kaszka na mleku następnym
1x 200 ml zupa- przecier jarzynowy z dodatkiem ½ 

żółtka z gotowanym mięsem 10- 15 g
1x 150 g owoce lub kompot lub sok + biszkopt

background image

 

 

 

 

10

4-5x

3x 220 ml mleczny posiłek łączony z produktami 

zbożowymi np. mleko następne, kaszki mleczne, 

niewielkie ilości pieczywa, biszkopty, sucharki,
1x zupka jarzynowa z kaszka glutenową
1x obiad jarzynka z gotowanym mięsem (15-20 g i ½ 

żółtka) z dodatkiem ziemniaka lub ryżu
Przecier owocowy, owoce, lub kompot lub sok 

11- 

12

4-5x

Posiłki jak w 10 miesiącu życia
Zmiana: wprowadzić całe jajko 3-4x w tygodniu
twarożek, kefir, jogurt, kilka razy w tygodniu 

background image

 

 

 

 

• 

Od 9 miesiąca mięso zwiększa się do 15 gram, wprowadza się 

biszkopt, owoce i kompot

• w 10 miesiącu życia dziecka do jadłospisu wprowadza się 
niewielkie ilości pieczywa, sucharki, mięso zwiększa się do 20 
gram. Obiad w postaci jarzynki z gotowanym mięsem i połową 
żółtka zaleca się podawać z ziemniakiem lub ryżem. Można 
wprowadzać owoce południowe. W 11, 12 miesiącu życia 
żywienie wzbogaca się o twarożek, kefir, jogurt i całe jaja 
podawane 3- 4 razy w tygodniu

• do 4 miesiąca życia podaje się posiłki o jednolitej konsystencji
• W 5 i 6 miesiąca potrawy powinny być przecierane, od 7-9 
miesiąca grubiej rozdrobnione a od 10 miesiąca należy 
umożliwić dziecku żucie.

background image

 

 

 

 

POSIŁKI NIEMLECZNE

Mogą być przygotowywane ze świeżych warzyw i owoców, albo można 
korzystać z gotowych przetworów dla dzieci przeznaczonych dla danego 
wieku. Obecnie na rynku znajduję się bardzo szeroki asortyment 
przetworów: mlecznych, mleczno -zbożowo-owocowych, zbożowych, 
zbożowo-owocowych, zbożowo-warzywnych, warzywno- mięsnych, 
warzywnych, owocowych, owocowo- warzywnych. Przetwory te sa 
dopuszczone do sprzedaży za zezwoleniem Głównego Inspektora 
Sanitarnego. Posiadają atest Instytutu Matki i Dziecka lub Instytutu 
„Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka”. Są one kontrolowane na zawartość 
substancji szkodliwych: azotanów, azotynów, pestycydów, metali 
ciężkich, szkodliwych dla zdrowia drobnoustrojów, pleśni. Szczególnie 
poleca się przetwory ze znakiem EKO, tzn. że przetwory te są 
przygotowywane z produktów o wysokiej jakości pochodzących z tak 
zwanych upraw ekologicznych. Mięsa znajdujące się w przetworach są 
wysoko gatunkowe: jest to mięso drobiowe ( z kurcząt, indyka), z królika, 
cielęcina, wołowina. Są one wolne od hormonów i antybiotyków. Soki i 
przeciery z owoców i warzyw produkowane są z surowców pochodzących 
z upraw kontrolowanych. Są pasteryzowane bez dodatku środków 
konserwujących, barwiących, aromatycznych, zagęszczających. Mogą 
być wzbogacone witaminą c. Do produkcji soków i przecierów najczęściej 
wykorzystuje się: jabłka, owoce jagodowe (maliny, truskawki) marchew, 
dynię, morele, banany i owoce cytrusowe soki i przeciery z owoców 
południowych mają zastosowanie dla dzieci dopiero od 10 miesiąca życia 
ze względu na właściwości alergizujące.

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem początkowym firma 

Nestle 

1-4 miesiąc

Charakterystyka produktu:

• modyfikowane mleko początkowe 
     ilość białka, identyczną jaka jest w mleku matki 
     wzbogacone w żelazo, które jest potrzebne do 

budowy komórek krwi 

• wzbogacone w nukleotydy obecne w mleku 

matki 

• wzbogacone w jod i selen, które wspomagają 

prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny 
niemowlęcia 

• wzbogacone w wapń i witaminę D, które 

wspomagają prawidłową budowę kości i zębów 

• wzbogacone w mikroelementy i w 13 witamin 

niezbędnych do prawidłowego rozwoju 
niemowlęcia 

• zawiera NNKT (niezbędne nienasycone kwasy 

tłuszczowe), które zapewniają prawidłowy 
rozwój mózgu i siatkówki oka 

• bezglutenowe 

• nie wymaga gotowania 

• dostępny także w formie gotowej do spożycia 

(płyn w buteleczkach 90 ml; dostępny w 
niektórych aptekach) 

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem początkowym firma NUTRICIA 1-4 
miesiąc

Charakterystyka produktu:

• Jest odpowiednie dla niemowląt w przypadku, 
gdy nie jest karmione piersią lub, po uzgodnieniu 
z lekarzem, jako uzupełnienie pokarmu 
naturalnego
Zawiera opatentowaną kompozycję prebiotyków 
NUTRICIA
Zawiera :

 Węglowodany- podstawowe źródło energii

 Nienasycone kwasy tłuszczowe- niezbędne do 
prawidłowego     rozwoju układu nerwowego, 

 Odpowiednią kompozycję białka- najważniejszy 
budulec małego organizmu, 

• Kompozycję minerałów- niezbędne do 
prawidłowego funkcjonowania organizmu 

 Żelazo-  niezbędne do budowy komórek krwi 
 dziecka, 

 Wapń i fosfor- zapewnia prawidłową budowę 
kości i zębów, 

• Magnez- wpływa na prawidłową pracę układu 
nerwowego i mięśniowego, 

 Jod- niezbędny do produkcji hormonów tarczycy, 

 Cynk- wpływa korzystnie na rozwój fizyczny,

 Kompozycję witamin,

• Nie zawiera glutenu, 

• Nie wymaga gotowania.

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem początkowym firma HiPP 1-4 miesiąc

Charakterystyka produktu:
Serwatka słodka z mleka częściowo 
odmineralizowana, odtłuszczone 
mleko, oleje roślinne, serwatka słodka 
z mleka częściowo odmineralizowana 
w proszku, laktoza, fosforan wapnia, 
wodorotlenek wapnia, cytrynian 
potasu, witamina C, chlorek wapnia, 
chlorek potasu, mleczan żelazawy, 
siarczan cynku, niacyna, kwas 
pantotenowy, witamina E, witamina A, 
siarczan miedzi, tiamina, witamina B6, 
ryboflawina, jodan potasu, kwas 
foliowy, witamina K, biotyna, witamina 
D. 
Nie zawiera cukru krystalicznego
Zbliżone do wzorca mleka matki - 
zawiera białko adaptowane
Zawiera wyłącznie laktozę
Wzbogacone w żelazo
Wyprodukowane ze składników 
ekologicznych - BIO
Nie zawiera glutenu*
Lekkostrawne

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt  mlekiem początkowym firma 
Humana 1-4 miesiąc

Składniki:

Odtłuszczone mleko w proszku, 
odmineralizowana serwatka w 
proszku, oleje roślinne, laktoza, 
węglan wapnia, emulgator: lecytyna 
sojowa, cytrynian potasu, cytrynian 
sodu, chlorek sodu, chlorek potasu, 
wit. C, L-arginina, węglan magnezu, 
tauryna, L-tryptofan, mleczan 
żelazawy, wit. E, tlenek cynku, 
niacyna, kwas pantotenowy, wit. A, 
siarczan miedzi, siarczan manganu, 
wit. B6 , wit. B1 (tiamina), jodek 
potasu, folacyna, wit. K1 , wit. D3 , 
biotyna.

zawiera adaptowane białko 
nie zawiera sacharozy 
zawiera tylko laktozę 
wzbogacona w żelazo 
nie zawiera glutenu 

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem następnym firma Nestle. Powyżej 4 
miesiąca.

Charakterystyka produktu:

modyfikowane mleko następne 
wzbogacone w żelazo, które jest 
potrzebne do budowy komórek krwi 
wzbogacone w jod, który wspomaga 
prawidłowy rozwój fizyczny i 
psychiczny niemowlęcia 
wzbogacone w wapń i witaminę D, 
które wspomagają prawidłową budowę 
kości i zębów 
wzbogacone w mikroelementy i w 13 
witamin niezbędnych do prawidłowego 
rozwoju niemowlęcia 
zawiera NNKT (niezbędne nienasycone 
kwasy tłuszczowe), które zapewniają 
prawidłowy rozwój mózgu i siatkówki 
oka 
bezglutenowe 
nie wymaga gotowania 

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem następnym firma Nutricia. Powyżej 4 
miesiąca.

Składniki:

 

Węglowodany- podstawowe źródło energii 

Nienasycone kwasy tłuszczowe- niezbędne 
do prawidłowego rozwoju układu 
nerwowego, 
Odpowiednią kompozycję białka- 
najważniejszy budulec małego organizmu, 
Kompozycję minerałów- niezbędne do 
prawidłowego funkcjonowania organizmu 
Żelazo- zapobiega anemii u dziecka 
Wapń i fosfor- zapewnia prawidłową 
budowę kości i zębów Magnez- wpływa na 
prawidłową pracę układu nerwowego i 
mięśniowego 
Jodniezbędny do produkcji hormonów 
tarczycy 
Cynk- wpływa korzystnie na rozwój fizyczny
Kompozycję witamin- biorą udział we 
wszystkich istotnych procesach życiowych 
Wit. A- wspomaga wzrost komórek i tkanek 
Wit. D- zapewnia prawidłowy rozwój kości i 
zębów 
Wit. C- ułatwia wchłanianie żelaza 
Wit. E- wpływa na prawidłowe 
funkcjonowanie układu      

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem następnym firma Hipp. Powyżej 4 
miesiąca

Składniki:
Serwatka słodka z mleka częściowo 
odmineralizowana, odtłuszczone mleko, 
oleje roślinne, serwatka słodka z mleka 
częściowo odmineralizowana w proszku, 
skrobia, laktoza, fosforan wapnia, chlorek 
wapnia, witamina C, wodorotlenek wapnia, 
mleczan żelazawy, siarczan cynku, 
witamina E, siarczan miedzi, witamina A, 
jodan potasu, witamina D. 
składnik z rolnictwa ekologicznego 
Dla bezpiecznego i zdrowego żywienia 
Twojego dziecka:
- Nie zawiera cukru krystalicznego
- Zbliżone do wzorca mleka matki- zawiera 
białko adaptowane
- Wzbogacone w żelazo
- Zawiera naturalnie występujące witaminy 
z grupy B
- Wyprodukowane ze składników 
ekologicznych- BIO
- Nie zawiera glutenu*
- Lekkostrawne
- Sycące- idealne na etapie wprowadzania 
produktów uzupełniających

background image

 

 

 

 

Żywienie niemowląt mlekiem następnym firma Humana. Powyżej 4 
miesiąca

Modyfikowane mleko następne dla 
zdrowych niemowląt powyżej 
czwartego miesiąca życia

Zawiera adaptowane białko 
nie zawiera sacharozy, fruktozy 
wzbogacona w żelazo 
nie zawiera glutenu

background image

 

 

 

 

Kaszka firmy Nestle od 5 miesiąca.

Charakterystyka produktu:

• bezglutenowy produkt zbożowy 

• zawiera naturalne puree 
malinowe 

• wzbogacone w żelazo, które jest 
potrzebne do budowy komórek 
krwi 

• wzbogacona w wapń i witaminę 
D - zapewnia prawidłową budowę 
kości i zębów 

• wzbogacona w witaminy 
niezbędne do prawidłowego 
rozwoju dziecka 
nie wymaga gotowania 
 

•stanowi półpłynny składnik diety 
urozmaicenie diety dziecka 
przygotowywać na mleku 
modyfikowanym, np. NAN2, lub na 
preparacie mlekozastepczym 
może być stosowana w diecie 
bezglutenowej (celiakia) 

background image

 

 

 

 

Kleik firmy Nestle od 5 miesiąca

Charakterystyka produktu:

• bezglutenowy produkt zbożowy 

• nie wymaga gotowania 
 

• stanowi półpłynny składnik diety 
przygotowywać na mleku 
modyfikowanym np. NAN 2 lub na 
preparacie mlekozastepczym 
można stosować do zagęszczania 
zupek jarzynowych 
może być stosowany w diecie 
bezglutenowej (celiakia) 

background image

 

 

 

 

Kaszka i kleik firmy Nutricia

Składniki:

• Witaminy znajdujące się w składzie kaszki, to 
m.in.: 
C - ułatwia wchłanianie żelaza i zapobiega 
infekcjom, 
E - wpływa na prawidłowe funkcjonowanie 
układu nerwowego i krwionośnego, 
B1 - konieczna dla prawidłowego 
funkcjonowania układu nerwowego, bierze 
udział w przemianie węglowodanów, tłuszczów 
i białek w energię 
B6 – bierze udział w procesach metabolicznych 
organizmu, zapewnia prawidłowe 
funkcjonowanie układu nerwowego, 
A – wpływa na dobry wzrok, potrzebna do 
rozwoju kości i zębów, decyduje o prawidłowym 
wzroście, 
B9 - kwas foliowy – bierze udział w procesie 
tworzenia się czerwonych ciałek krwi, 
D3 - ułatwia wchłanianie wapnia, 
K1 - bierze udział w procesie krzepnięcia krwi.
Kaszka wzbogacona została także w składniki 
mineralne
: jod, cynk, sód, żelazo, wapń

background image

 

 

 

 

Składniki:

Modyfikowane mleko następne 30% (serwatka 
słodka z mleka częściowo odmineralizowana w 
proszku, odtłuszczone mleko w proszku, olej 
roślinny, witamina C, dwufosforan żelazowy, 
witamina E, siarczan cynku, witamina A, jodan 
potasu, witamina D), mąka ryżowa 22%, 
maltodekstryna, mąka kukurydziana 19%, 
odtłuszczone mleko w proszku, glukoza, fruktoza, 
suszone brzoskwinie w proszku 1,5%, suszone 
morele w proszku 0,8%, węglan wapnia, naturalny 
aromat morelowy, probiotyczne kultury bakterii 
kwasu mlekowego, dwufosforan żelazowy, 
tiamina, witamina A, witamina D. 
Dla bezpiecznego i zdrowego żywienia 
Twojego dziecka:
- nie zawiera glutenu
- probiotyczny
- bez dodatku cukru krystalicznego
- cukry z owoców, cukier gronowy i cukier 
owocowy
- zawiera modyfikowane mleko następne, 
dostosowane do wieku dziecka
- wzbogacony w wapń, żelazo i jod
- zawiera ważne witaminy
- lekkostrawny
- stanowi sycący posiłek
- bez substancji konserwujących**
- bez syntetycznych aromatów**

Kleik mleczno-ryżowy Brzoskwinie-Morele firmy HiPP 

background image

 

 

 

 

Dania firma Gerber

Charakterystyka produktu:

Wszystkie środki spożywcze 
specjalnego przeznaczenia 
żywieniowego dla niemowląt i 
małych dzieci zgodnie z 
przepisami prawa nie zawierają: 
konserwantów, barwników, 
dodatków smakowych. 
Bez dodatku soli. 
Bez dodatku cukru. Zawiera 
naturalnie występujące cukry. 
Nie zawiera białka mleka 
krowiego i laktozy. 
Nie zawiera masła. 
Produkt bezglutenowy. 

background image

 

 

 

 

Dania firmy Nutricia

Charakterystyka 
produktu:

idealnie gładka konsystencja
skład dostosowany do 
potrzeb dziecka

nie zawiera mleka 
nie zawiera laktozy
produkt bezglutenowy
bez konserwantów, 
sztucznych barwników i 
dodatków smakowych

Skład: 

ziemniaki, szpinak, woda, 
sok jabłkowy, ryż, olej 
kukurydziany.           

background image

 

 

 

 

Dania firmy HiPP

Składniki:
Woda, ziemniaki 26,3%, pomidory 
14,5%, ryż gotowany, mięso z 
kurczaka 8,4%, cebula, olej 
kukurydziany, sól jodowana, pieprz 
biały, kminek 
 
Dla bezpiecznego i zdrowego 
żywienia Twojego dziecka:
- dodatek soli jodowanej pomaga 
pokryć dzienne zapotrzebowanie na 
jod, ważny dla prawidłowego 
funkcjonowania tarczycy.
- bez dodatku zagęstników
- po rozwarstwieniu wymieszać
- bez dodatku substancji 
aromatycznych
- bez dodatku barwników*
- bez substancji konserwujących*
- bez dodatku białka mleka
- normalizuje stolce
- nie zawiera glutenu

background image

 

 

 

 

Owoce, desery i soki firmy Gerber

Składniki:
jabłka (93%), sok z 
owoców dzikiej róży 
(7%), witamina C

Wartość odżywcza 
100 g produktu:

Wartość 

energetyczna

218 kJ / 52 

kcal 

Białko 

0,5 g 

Węglowodany  12,0 g 
w tym cukry 

9,2 g 

tłuszcz

0,2 g 

W tym kwasy 

tł. nasycone

< 0,2 g 

Błonnik 

pokarmowy

2,3 g 

sód

< 0,01 g 

Witamina C

Min. 20 mg 

(80% 

RDA*) 

Składniki:
sok jabłkowy 
(100%), witamina 
C

Deser

Składniki:
banany 
(43%), 
woda, 
jabłka 
(15%), sok 
ananasowy
, skrobia 
kukurydzia
na, sok 
cytrynowy, 
witamina C

sok

owoce


Document Outline