Fosfolipidy inozytolowe 

w przetwarzaniu informacji w 

komórkach

Filip Wrotek, Jan Ziółkowski

Gr. XI

Fosfolipidy odgrywają szczególną rolę w 

przekazywaniu informacji wewnątrz komórki.

Włączenie lipidów w mechanizm 
przekazywania informacji datuje się od 
eksperymentów małżeństwa Hopkinów 
poczynionego w 1953 r. Wykazali, że 
acetylocholina indukuje szybki rozpad i 
resyntezę fasfatydyloinozytolu (PI) w 
trzustce. 

W następnych latach stwierdzono, że 
wiele hormonów indukuje podobne 
przemiany w różnych komórkach 
prowadząc do mobilizacji wapnia i 
aktywacji kinazy białkowej C. 

Cykl fosfolipidów inozytolu 

i fosfolipaza C

Fosfolipidy występują w trzech różnie 
ufosforylowanych formach:

• fosfatydyloinozytol, PI
• fosfatydyloinozytolo-4-fosforan, PIP
• fosfatydyloinozytolo-4,5-bifosforan, PIP₂

Stopień fosforylacji tych związków jest ciągle 
zmieniany w obecności ATP przez dwa rodzaje 
enzymów: PI i PIP- kinazy i odpowiadające im PIP₂- i 
fosfomonoesterazy.    

PIP₂ hydrolizuje na dwie cząsteczki wtórnych przekaźników:

• inozytolo-1,4,5-trifosforan, IP₃
• diacyloglicerol, DAG

Reakcja ta katalizowana jest przez fosfolipazę C która do aktywacji 
wymaga jonów Ca²⁺.

IP₃ jest uwalniany do cytoplazmy, a hydrofobowy DAG pozostaje w obrębie 
błony komórkowej. IP₃ metabolizuje wapń z wewnątrzkomórkowych 
magazynów poprzez specyficzny receptor w siateczce śródplazmatycznej. 
DAG w obecności wapnia i fosfatydyloseryny aktywuje kinazę białkową C.

Niektóre polifosforany inozytolu mogą pełnić rolę wtórnych posłańców np. 
I(1,3,4,5)P₄ bierze udział w wejściu Ca²⁺ do komórek

 

Wtórne przekaźniki: IP₃ i DAG

1.

wzrost wewnątrzkomórkowej zawartości Ca²⁺

2.

aktywowanie kinazy białkowej C

3.

wytwarzanie metabolitów kwasu arachidonowego

Wzrost zawartości Ca²⁺ aktywuje kinazę białkową

Bibliografia

• Biochemia kręgowców, Wydawnictwo Naukowe PWN, 

Warszawa 2007

• http://fundacjarozwojunauki.pl/res/Tom1/Nauka

%20swiatowa%20i%20polska%5B1%5D.Rozdzial%2006.pdf