background image

PROBLEMY 

ZWIĄZANE Z 

ROZWOJEM 

ZABURZENIA 

NORMALNEGO 

ROZWOJU 

FIZYCZNEGO 

                         Autorzy:  

Katarzyna Okoczuk

                                             Karolina Naumiuk, Patrycja Szwed 

background image

Wady wzroku

 

Krótkowzroczność 

 Nadzwzroczność

 Starczowzroczność

 Astygmatyzm

background image

Krótkowzroczność

Krótkowzroczność 

(miopia) . jest 

najczęstszą chorobą 

refrakcji oka.

Krótkowzroczność 

to wada wzroku 

powstająca na 

skutek dysproporcji 

pomiędzy mocą 

układu optycznego 

oka, a długością 

gałki ocznej

background image

Jak korygować?

Poprzez:

Soczewki

Okulary

Zabiegi 

chirurgiczne

background image

Nadwzroczność

Nadwzroczność 

to wada wzroku 
powstająca na 
skutek 
dysproporcji 
pomiędzy mocą 
układu 
optycznego oka a 
długością gałki 
ocznej .

background image

Jak korygować?

Soczewki

Okulary

Zabiegi 

chirurgiczne

background image

Astygmatyzm

Astygmatyzm 

(niezborność 
rogówkowa) łączy 
się zwykle z 
nadwzrocznością 
albo z 
krótkowzrocznością.

Jest głównie 

spowodowany 
nieprawidłową 
krzywizną rogówki.

background image

Jak korygować?

rogówki wyrównuje się specjalnymi 

szkłami tzw. cylindrycznymi, 
dodawanymi do szkieł sferycznych 
korygujących nadwzroczność i 
krótkowzroczność. 

background image

Czym grozi nie skorygowanie?

Bólami głowy

Nadwerężeniem wzroku

Zniekształceniem lub zamgleniem obrazu

Zezem akomadycjnym

background image

Starczowzroczno
ść

Starczowzroczno

ść (prezbiopia) to 
proces 
naturalnego 
starzenia się oka 
i dotyczy 
wszystkich ludzi, 
niezależnie czy 
mieli wcześniej 
wadę wzroku czy 
nie 

background image

Jak korygować?

Okulary dwuogniskowe

Okulary progresywne

Soczewki dwuogniskowe

Soczewki progresywne

background image
background image

Wady słuchu

background image

Głuchota

niezdolność do odbierania bodźców 

akustycznych. Wrodzona, w przeciwieństwie 
do nabytej często wiąże się z niezdolnością do 
mówienia 

Głuchota wrodzona 

Embriopatie

Fetopatie

Głuchota nabyta 

Głuchota dziedziczna 

Czesciowa gluchota.

background image

Głuchota wrodzona 

Może być spowodowana m.in.: chorobą matki 

w czasie ciąży,konfliktem serologicznym, 
czynnikami toksycznymi uszkadzającymi płód i 
zaburzeniami hormonalnymi 

background image

Embriopatie

Wirusowe zakażenia, które mogą 

spowodować utratę słuchu w tym czasie to:

opryszczka

ospa

świnka

grypa

odra

różyczka

background image

Fenopatie

Zakażenia, które mogą spowodować utratę 

słuchu w taki sposób to:

kiła

toksoplazmoza

background image

Głuchota nabyta

Spowodowana wcześniejszym bądź 

patologicznym porodem, urazami 
mechanicznymi powstałymi podczas porodu. 

background image

Głuchota dziedziczna 

Zespoły dominujące w których występują 

uszkodzenia słuchu to np. zespół Sticklera, 

zespół Waardenburga.

Zespoły recesywne w których występują 

uszkodzenia słuchu to np. zespół Pendreda, 

zespół Ushera.

W niektórych przypadkach możliwe jest 

leczenie chirurgiczne. Osoby niedosłyszące 

mogą poprawić swoją zdolność słyszenia 

za pomocą aparatów słuchowych 

background image
background image

Częściowa głuchota 

rodzaj niedosłuchu, w którym chory ma 

znacznie zaburzone odczuwanie tonów 

wysokich natomiast prawidłowe lub tylko 

nieznacznie ograniczone odczuwanie tonów 

niskich. Częściowa głuchota dotycząca obu 

uszu stanowi znaczny problem dla chorych, 

ponieważ zaburza w znacznym stopniu 

prawidłowe funkcjonowanie takiego chorego w 

społeczeństwie 

background image

Niedosłuch 

zaburzenie ze strony narządu słuchu 

polegające na nieprawidłowym przewodzeniu 

lub odbiorze dźwięków. 

u noworodków występuje on w 

2-3%

do 18 roku życia – 

5%

19-44 rok życia – 

4,5-5%

45-64 rok życia – 

14%

65-74 rok życia – 

23%

powyżej 75 lat – 

35%.

background image

Typy niedosłuchów 

niedosłuch przewodzeniowy 

niedosłuch odbiorczy 

niedosłuch mieszany 

background image

Przyczyny niedosłuchów

Przyczyny niedosłuchu przewodzeniowego na 

poziomie ucha środkowego:

zapalenie ucha środkowego: ostre, przewlekłe, wysiękowe

otoskleroza

urazy

 ucha środkowego: np. 

perforacja

 

błony bębenkowej

nowotwory łagodne i złośliwe ucha środkowego

zaburzenia drożności 

trąbki słuchowej

wady rozwojowe ucha środkowego

nowotwory 

nosogardła

Przyczyny niedosłuchu pochodzeni

ślimakowego

wady wrodzone ślimaka

zapalenie ucha wewnętrznego

uraz akustyczny

leki ototoksyczne

zaburzenia ukrwienia 

ucha wewnętrznego

: 

nagła głuchota

infekcje wirusowe: 

świnka

odra

choroba Méniére'a

background image

Przyczyny niedosłuchu odbiorczego 

pozaślimakowego

guzy

 

kąta mostowo-móżdżkowego

guzy

 

kości skroniowej

neuropatia słuchowa

guzy

 

mózgu

choroby naczyniowe mózgu 

udar mózgu

tętniak

stwardnienie rozsiane

background image

Leczenie 
niedosłuchów
 

Leczenie niedosłuchów jest najczęściej 

przyczynowe i wynika ze schorzenia 
wywołującego niedosłuch. 

background image

Rodzaje wad postawy

Rodzaje wad postawy

background image

Prawidłową postawą można nazwać taką 
postawę ciała, która zapewnia optymalną 
stabilność, wymaga minimalnego wysiłku 
mięśniowego do jej utrzymania w pionie oraz 
posiada warunki do optymalnego ułożenia 
narządów wewnętrznych(brak ucisków np. na 
płuca).

Prawidłowa postawa 
charakteryzuje się:
- prostym ustawieniem głowy
- fizjologicznymi wygięciami 
kręgosłupa w płaszczyźnie 
strzałkowej i prostym kręgosłupem 
w płaszczyźnie czołowej
- dobrze wysklepioną klatką 
piersiową
- dobrze podpartą miednicą na 
głowach kości udowej
- prostymi kończynami dolnymi
- prawidłowo wysklepioną stopą

background image

Postawa nieprawidłowa, to wszelkie nieprawidłowości 
sposobu trzymania się w pozycji stojącej, a utrzymanie 
ciała w pionie wymaga wysiłku mięśni oraz zagraża 
przedwczesnemu zużyciu narządów ruchu.

Wady postawy mogą być 
różnorakiego pochodzenia:
wrodzone
 - krótsza noga, zaburzenia 
kostnienia, zanik mięśni, dodatkowe 
żebra, rozszczepy kręgów.
Nabyte:
- wywołane przebytymi chorobami np. 
krzywice, porażenie mięśni
- nawykowe - na skutek zaburzenia 
nawyku prawidłowej postawy.
- są też wady o nieznanej przyczynie, są 
to niektóre skoliozy.

background image

Najczęstsze wady 
postawy to:

- wady kręgosłupa
- wady klatki piersiowej
- wady kończyn dolnych
- wady stóp

background image

Wady klatki piersiowej:

Klatka tzw. szewska (lejkowata)- jest 
następstwem wrodzonego zaburzenia rozwoju 
przepony lub też nieproporcjonalnego rozrostu 
chrząstek żebrowych. Charakteryzuje się 
lejkowatym zapadnięciem dolnej części mostka 
i przylegających odcinków żeber.
klatka tzw. kurza - cechuje ją 
zniekształceniem mostka, który tworzy silne 
uwypuklenia do przodu. Są to najczęściej wady 
rozwojowe powstałe na skutek przebytej 
krzywicy.

background image

Do najczęściej występujących 
wad wśród dzieci i młodzieży 
należą wady kręgosłupa. Są to 
skrzywienia kręgosłupa w 
płaszczyźnie strzałkowej czyli:

- plecy okrągłe
- plecy wklęsłe
- okrągło-wklęsłe
- plecy płaskie -czyli brak 
fizjologicznego wygięcia kręgosłupa

background image

PLECY OKRĄGŁE

Wada występuje u ok.6% sześciolatków i około 10% 
dziesięciolatków. Charakteryzuje się ona 
zwiększonym wygięciem kręgosłupa ku tyłowi w 
odcinku piersiowym. Dziecko takie ma głowę i barki 
wysunięte do przodu, łopatki odstające. Potocznie 
mówi się o takim dziecku, że się garbi. Wada ta może 
mieć charakter przejściowy, przyczynami najczęściej 
są zmęczenie dziecka, pozostającego w czasie dnia 
zbyt długo w pozycji siedzącej, zwłaszcza gdy kształt 
i wysokość stołu i krzesła czy ławki szkolnej są 
nieodpowiednie. Inne przyczyny to: osłabienie po 
chorobie, słaby wzrok, chęć ukrycia przez 
dziewczynki rozwijających się piersi, nadmierna w 
stosunku do rówieśników wysokość ciała, słaby 
garnitur mięśniowy- otyłość itp. W plecach okrągłych 
obserwuje się nadmiernie rozciągnięte mięśnie 
kręgosłupa i przykurczone mięśnie klatki piersiowej.

Przy plecach płaskich brak fizjologicznych wygięć 
kręgosłupa powoduje wypadnięcie funkcji 
amortyzacyjnej kręgosłupa. Poszczególne elementy 
kręgosłupa ulegają przeciążeniu i prowadzą do zmian 
zwyrodnieniowych. Pojemność i ruchomość klatki 
piersiowej jest upośledzona.

background image

Skrzywienia w płaszczyźnie złożonej to skoliozy.

Takie zniekształcenie kręgosłupa może doprowadzić do 
zaburzeń w układzie krążenia, w układzie oddechowym i 
innych narządach. Skoliozy zdarzają się kilkakrotnie częściej u 
dziewcząt niż u chłopców. Mówiąc o przyczynach skoliozy 
należy wyodrębnić dwie zasadnicze grupy, czynnościową i 
strukturalną.
Ta pierwsza posiada przyczyny w widocznych wadach np. 
nierówne kończyny dolne, ból powodujący odruchowe 
skrzywienie. Wady, które powstały z grupy czynnościowej 
można zupełnie usunąć likwidując przyczynę i wzmacniając 
mięśnie kształtujące postawę. Drugą grupę cechują zmiany, 
które utrwaliły się w budowie kręgosłupa i tułowia (krzywice 
klatki piersiowej, porażenia, niedowład mięśni). Przyczyny 
tego stanu mogą być wrodzone i trudne do całkowitego 
usunięcia.

Skolioza nie leczona powoduje wiele powikłań i następstw 
niekorzystnych w działaniu różnych narządów wewnętrznych np. 
uciska jedno płuco, wyłączając je z procesu oddychania. Taka 
sytuacja może doprowadzić do niewydolności oddechowej, do 
przerostu prawego przedsionka i prawej komory serca i 
zaburzeń układu krążenia. Mogą też wystąpić różne objawy ze 
strony układu nerwowego poprzez uciskanie kręgów na korzenie 
nerwowe powodując bóle korzeniowe i nerwów 
międzyżebrowych. Wszystkie skoliozy, muszą być leczone 
ponieważ mogą powodować wadliwe funkcjonowanie 
organizmu.

background image

Wady kończyn dolnych i stóp.
Wady kończyn dolnych i stóp są niejednokrotnie 
przyczyną wielu wad postawy tułowia. Należy 
pamiętać, że nogi są podstawą całego ciała i 
utrzymują jego ciężar. Zatem należy dbać z wielką 
troską o prawidłową higienę w szczególności stóp 
(dobrze dobrane obuwie), a także o wypoczynek dla 
całych nóg.Podstawowymi wadami kończyn dolnych są:

płaskostopie, kolana koślawe - popularne iksy i kolana szpotawe - 
nogi dżokeja. Należy pamiętać, że w pewnych okresach życia 
dziecka takie nieprawidłowości są typową prawidłowością 
rozwojową. Zdrowy noworodek ma kończyny szpotawe, zaś w 
drugim roku życia szpotawość zanika i stopniowo przechodzi w 
fizjologiczną kość charakterystyczną u dziecka do lat 8.

Zmiany rozwojowe dotyczą również stopy dziecka.
Stopa małego dziecka ma obfitą podściółkę 
tłuszczową, mięśnie wysklepiające stopę są bardzo 
słabe. Trudno mówić o płaskostopiu u dziecka do 4-
5 roku życia. W tym czasie należy zwrócić 
szczególną uwagę na kość pięty i jej ustawieniu w 
stosunku do całej nogi aby sprawdzić czy niema 
przypadku koślawości pięty.
Jeżeli budowa stopy budzi niepokój, należy zwrócić 
się do lekarza najlepiej ortopedy.

background image

Skolioza wczesnodziecięca

Skolioza wczesnodziecięca dotyczy 
dzieci w wieku poniżej 3 lat 
charakteryzuje się powstaniem 
nieprawidłowego skrzywienia 
bocznego kręgosłupa. To skrzywienie 
kręgosłupa powoduje wygięcie go w 
lewo lub w prawo, w kształcie S lub C.

Kilka podstawowych faktów na temat 
skoliozy niemowląt:

- ze skoliozą mamy do czynienia ,gdy obecność 
bocznego skrzywienia kręgosłupa wynosi > 10 stopni 
odchylenia od prostej,
- u większość dzieci, zaburzenia pionu kręgosłupa 
powstają w pierwszych 6 miesiącach życia ,

- z nieznanych powodów, skrzywienie kręgosłupa ma 
tendencję skrzywienia w lewo u dzieci ze skoliozą.
- u dziewcząt u których rozwinęła się skolioza o 
skrzywieniu prawostronnym mamy do czynienia z 
gorszymi rokowaniami niż u innych dzieci,

background image

Leczenie
Leczenie stałym gorsetem gipsowym wymaga 
ciągłego co 6 do 12 tygodni zastosowanie nowych 
gipsów, poprzez ta metodą próbujemy sposób 
stopniowo skorygować skrzywienie. Gorset taki 
głównie wykonany jest z gipsu lub z włókna szklanego 
i jest zakładany na sali operacyjnej w znieczuleniu 
ogólnym, co oznacza, że dziecko będzie uśpione na 
czas aplikacji gorsetu, aby go nie denerwować a także 
aby nie odczuwało dyskomfortu związanego z jego 
zakładaniem.

background image

Klatka piersiowa szewska (lejkowata)

Uważa się, że wada ta nie 

wykazuje uwarunkowań 

genetycznych i dotyczy 0,4 

% dzieci w wieku szkolnym. 

Zwiększoną częstość 

obserwuje się u dzieci z 

zespołem Marfana.

Klatka piersiowa 

lejkowata może być 

spowodowana także 

ściągającymi bliznami po 

procesach zapalnych, 

krzywicą. Gdy wada ta 

jest wrodzona, to 

występuje jako 

następstwo wrodzonego 

zaburzenia rozwoju 

przepony lub też 

nieproporcjonalnego 

rozrostu chrząstek 

żebrowych w stosunku do 

jej elementów .

background image

Charakteryzuje się lejkowatym zapadnięciem dolnej 

części mostka i przylegających dolnych części żeber 

w kierunku kręgosłupa. 

Jeżeli dno „lejka” wpada ściśle w linii środkowej, zmiany są symetryczne, 

jeżeli przesunięte jest w lewo lub w prawo od linii środkowej to zmiany są 

asymetryczne. Postacie niesymetryczne są bardziej rozległe i płaskie. 

Szczyt lejkowatego zagłębienia przypada zawsze na wysokości 

połączenia wyrostka mieczykowatego z trzonem mostka. Żebra od III do 

IX ulegają kątowemu załamaniu po obu stronach mostka, tworząc niejako 

dwa garby .

Zniekształcenie może być tak duże ,że mostek może stykać się z 

kręgosłupem.

Żebra w tylnych odcinkach przebiegają poziomo, a w bocznych i 

przednich kierowane są nadmiernie ku tyłowi.

Na skutek przemieszczenia mostka i żeber ku tyłowi dochodzi do 

zmniejszenia pojemności życiowej płuc i zaburzeń krążeniowo-

oddechowych. Zmiany te są częstą przyczyną nawracających 

zapaleń oskrzeli i płuc, duszności,

szybkiego męczenia się.

U dzieci starszych dominują zaburzenia w układzie krążenia.

background image

Objawy

Chorzy mają wadliwą postawę, najczęściej wadom 

klatki piersiowej towarzyszy wysunięta do przodu 

głowa, opadające i wysunięte do przodu barki, 

odstające łopatki, niekiedy kifoskolioza i wypukły 

brzuch.

Istotą choroby jest zagłębienie w dolnej części 

mostka z towarzyszącym nieprawidłowym 

ustawieniem przyczepiających się żeber. 

Zagłębienie to powoduje przemieszczenie serca 

na lewo, gdyż nie znajduje ono wystarczająco 

dużo miejsca za mostkiem.

Często zagłębieniu temu towarzyszy płaskość 

budowy ściany klatki oraz w 20-50% przypadków 

sklioza kręgosłupa.

background image

Wskazaniem do operacji korekcyjnej klatki 

piersiowej są dolegliwości ze strony układu 

oddechowego – męczliwość, mniejsza tolerancja wysiłku, 

częste bóle w klatce piersiowej, które mogą się pojawić 

w różnym wieku (w późniejszym wieku opisywane są 

niewydolność krążenia i migotanie przedsionków).

Najczęściej wskazaniem do operacji jest wzgląd 

kosmetyczny – w 75% przypadków.

Niemniej brak dolegliwości w danym wieku, nie 

wyklucza ich wystąpienia w późniejszym wieku.

Nie ma żadnych dowodów, że rehabilitacja lub 

ćwiczenia fizyczne mogą zahamować rozwój 

wady lub ją wyleczyć.

Istotą leczenia operacyjnego, jest wycięcie 

zniekształconych fragmentów chrząstek żeber, 

złamanie mostka i ustabilizowanie w nowym 

ustawieniu poprzez ponowne, ścisłe przyszycie 

obwodowych odcinków żeber do mostka.

Optymalny wiek do operacji to 7 do 18 lat. 

Wada narasta z wiekiem w okresie szybkiego wzrostu i 

niewielkie zagłębienie u małego dziecka jest znacznie większe 

u starszego.

Lepsze wyniki można uzyskać u pacjentów, u których nie ma 

zakończonego procesu kostnienia.

background image

ZABURZENIA 

DOJRZEWANIA 

PŁCIOWEGO U CHŁOPCÓW

background image

Opóźnione dojrzewanie płciowe u 
chłopca

U chłopca opóźnione dojrzewanie płciowe podejrzewamy, gdy pierwsze 
kliniczne objawy dojrzewania nie wystąpią do ukończenia 14 roku życia. 
U chłopców pierwszym objawem dojrzewania płciowego jest najczęściej 
powiększenie objętości jąder do 4 ml i powyżej.

Objawy i przebieg

W warunkach prawidłowych u chłopców obserwuje się najczęściej 
następującą kolejność objawów dojrzewania płciowego: najpierw 
występuje powiększenie jąder, później rozwój owłosienia łonowego 
i pokwitaniowy skok wzrostu.

Brak powyższych cech dojrzewania u 14- letniego chłopca jest wskazaniem 
do skierowania dziecka do specjalisty. Opóźnione dojrzewanie płciowe może 
mieć charakter konstytucjonalny w przebiegu uwarunkowanego genetycznie 
opóźnionego wzrostu i rozwoju (bardzo ważny jest wywiad rodzinny - czas 
wystąpienia objawów dojrzewania i przebieg wzrastania u rodziców dziecka, 
zwłaszcza u ojca), jednak opóźnienie konstytucjonalne rozpoznaje się je 
dopiero po wykluczeniu innych przyczyn.

Opóźnione dojrzewanie płciowe może być również wynikiem działania 
różnych czynników szkodliwych takich jak niedożywienie, choroby 
przewlekłe. Może wreszcie być skutkiem zaburzeń hormonalnych 
(zaburzenia osi podwzgórzowo - przysadkowo - gonadalnej). Czasem 
opóźnione dojrzewanie płciowe współistnieje z określonymi zespołami 
genetycznymi.

background image

Leczenie

Jeżeli chłopiec, który ukończył 14 rok życia 
nie ma objawów dojrzewania płciowego 
(powiększenie jąder i prącia, owłosienie 
łonowe) należy koniecznie udać się do 
specjalisty.

background image

Zaburzenia dojrzewania 

płciowego u dziewcząt

background image

Dojrzewanie jest biologiczną fazą przechodzenia z etapu rozwoju 
dziecka na etap człowieka dorosłego. Okres dojrzewania jest 
szczególny w życiu każdej kobiety, kiedy powstaje i rozwija się 
wszystko to, co składa się na jej kobiecość. Jest to proces wieloletni 
i zróżnicowany. Zróżnicowanie to zależy od czynników 
genetycznych, środowiskowych i stylu życia dziewczynki. Obecnie 
dziewczęta dojrzałość biologiczną osiągają przeciętnie około 16 
roku życia, w trzecim roku po wystąpieniu pierwszej miesiączki 
(menarche), ale ustalenie się pełnej równowagi hormonalnej trwa 
około 5 lat od menarche. 
Obserwuje się wiele prawidłowych odmian przebiegu okresu 
dojrzewania.

background image

Najczęstsze zaburzenia dojrzewania płciowego u 
dziewcząt.

Dojrzewanie płciowe 
przedwczesne:
Wyróżnia się występowaniem objawów dojrzewania u dziewcząt poniżej 
8 roku życia. 
Występuje on w trzech postaciach:

1. Przedwczesne dojrzewanie pochodzenia ośrodkowego:
Następuje między 6 a 7 rokiem życia, ze względu na zbyt wczesną 
aktywizację ośrodka podwzgórzowego, który odpowiedzialny jest za 
właściwe wydzielanie gonadoliberyny (neurohormonu). U blisko 

połowy dziewcząt dojrzewanie przedwczesne następuje szybko, 
pierwsza 

miesiączka może nastąpić rok od momentu wystąpienia 

pierwszych objawów. Przypadek najmłodszej matki opisany medycznie 
to pięcioletnia  peruwiańska dziewczynka.

background image

2. Przedwczesne dojrzewanie pochodzenia poza ośrodkowego
Występuje bardzo rzadko i przybiera dwie formy:

a. Forma odznaczająca się rozwojem żeńskich cech 

płciowych, spowodowana podwyższonym 
poziomem estrogenów, które wydzielają nowotwory lub torbiele 
jajników, a także nowotwory nadnerczy. 

b. Forma odznaczająca się rozwojem męskich cech 

płciowych (wirylizacją), co jest powodowane podwyższonym 
poziomem hormonów męskich - androgenów. Rozwija się w 
przypadku występowania wrodzonego przerostu nadnerczy, 
przy niektórych guzach jajników czy nadnerczy, a także gdy 
podawane są androgeny w postaci leków. 
Dziewczęta dojrzewające przedwcześnie szybciej przechodzą 
pokwitaniowy wzrost wysokości, szybciej też przestają rosnąć. 
Przeważnie są też niższe od swoich rówieśniczek. Osoby te są z 
reguły pełne kompleksów, mają niską samoocenę i są nerwowe. 
Z tego względu wymagają szczególnej opieki rodziny, wczesnej 
diagnostyki oraz specjalistycznego leczenia ginekologicznego.

background image

3. Łagodna postać dojrzewania płciowego przedwczesnego
Może przybierać trzy formy:
a) Przedwczesne izolowane rozwijanie się gruczołów sutkowych, które 
jest najczęściej kontynuowaniem powiększenia piersi u noworodka,  
powstałego na skutek działania estragonów matki. Proces ten 
zapoczątkowywany jest w drugim roku życia lub nieco wcześniej i 
zanika samoistnie gdy dziecko osiąga 8 rok życia. Stan ten nie jest 
groźny i z reguły nie wymaga leczenia, a jedynie obserwacji.
b) Przedwczesne miesiączki, występujące rzadko u dziewcząt, które 
nie ukończyły 9 roku życia. Występują one osobno, bez udziału innych 
objawów dojrzewania płciowego.
c) Przedwczesny rozwój łonowego lub/i pachowego owłosienia, jako 
objaw izolowany, występujący u dziewcząt, które nie osiągnęły wieku 
8 lat. W takich wypadkach uważa się go za jeden z wariantów 
dojrzewania prawidłowego, którego przyczyna tkwi w zbyt wczesnym 
zwiększeniu wydzielania androgenów przez nadnercza. Należy przy 
tym wykluczyć inne przyczyny androgenizacji, aby podać prawidłowe 
rozpoznanie i podjąć decyzję o nie stosowaniu leczenia. Dziewczęta, u 
których występuje przedwczesny rozwój owłosienia płciowego, z 
reguły na obszarze warg sromowych, czasem połączony z objawami 
trądziku i przyspieszeniem wzrostu, wymagają specjalistycznej 
konsultacji ginekologa-endokrynologa.

background image

DOJRZEWANIE PŁCIOWE OPÓŹNIONE:

Dojrzewanie płciowe opóźnione rozpoznaje się, gdy:

a) cechy dojrzewania nie pojawiają się do 13 roku życia;
b) między wystąpieniem pierwszych symptomów dojrzewania a 
pojawieniem się pierwszej miesiączki mija ponad 5 lat.

background image

3 odmiany dojrzewania opóźnionego:

- idiopatyczna (konstytucjonalna) - występująca najczęściej, 
najczęściej uwarunkowana genetycznie; dojrzewanie 
rozpoczyna się później, lecz zgodnie z tzw. wiekiem 
kostnym, a jego przebieg jest prawidłowy;
- pierwotna - jej przyczyna to pierwotne nieprawidłowości 
budowy oraz czynności jajników, które powstają na skutek 
chorób lub wad wrodzonych takich jak brak lub niedorozwój 
gonad (m.in. w zespole Turnera) lub też chorób nabytych, 
takich jak zapalenie przyusznych ślinianek czy różnego typu 
urazy;
- wtórna - powstaje ona na skutek wystąpienia pierwotnego 
uszkodzenia systemu podwzgórze - przysadka - jajnik, co 
jest związane ze spadkiem stężenia w 
krwioobiegu gonadotropin. Konsekwencją jest brak 
pobudzania jajników do wydzielania odpowiednich 
hormonów płciowych; wśród przyczyn tego zaburzenia są 
zarówno przyczyny stałe (częściowa lub całkowita 
niedoczynność przysadki lub podwzgórza), jak i przejściowe 
(jadłowstręt psychiczny, stres, zaburzenia hormonalne, jak 
np. cukrzyca, gdy nie są poddawane leczeniu)

background image

ZABURZENIA MIESIĄCZKOWANIA:

Charakterystyka menstruacji podczas okresu 
dojrzewania:

Prawidłowy cykl menstruacyjny trwa 23 - 33 dni 
(najczęściej 28),krwawienie trwa 3 - 5 dni, w czasie 
których dziewczęta tracą 20 - 40 ml krwi.
Cykle dojrzałe, w których dochodzi do owulacji, 
pojawiają się gdy dziewczynka osiągnie wiek kostny 
ok.13 lat. W tych cyklach, w których nie dochodzi do 
owulacji bardzo zmienny jest rytm krwawień. Jest to 
związane z wahaniem poziomu estrogenów, których 
stężenie nie może być prawidłowo kontrolowane przez 
przysadkę i podwzgórze z powodu następującego w 
tym samym okresie gwałtownego wzrostu. Wpływ na to 
ma także pękanie lub zanikanie pęcherzyków 
jajnikowych. Brak dojrzałości układu 
neurohormonalnego w czasie dojrzewania jest 
przyczynia się do nieregularnego miesiączkowania. Na 
tym etapie rozwoju miesiączkowanie takie jest 
uznawane za fizjologiczne.

background image

Nieprawidłowości wymagające 

leczenia czy innych dróg pomocy

background image

Brak miesiączki pierwotny oraz wtórny

Brak miesiączki pierwotny można stwierdzić, gdy po 

ukończeniu 16 roku życia nadal nie wystąpiła pierwsza 
miesiączka, a także u dziewcząt młodszych, jeśli rozwój 
owłosienia łonowego i piersi jest niepełny. Za wtórny 
brak krwawień miesięcznych uważa się brak miesiączki 
przez dłużej niż przez 6 miesięcy.
Przyczyny:
zaburzenia funkcji przysadki i podwzgórza (wady 
wrodzone, guzy);
zaburzenia czynności jajników (m.in. zespół Turnera);
rozwojowe wady narządów płciowych, takie jak 
zrośnięta błona dziewicza, macica lub pochwa;
inne przyczyny, takie jak depresja, przewlekły stres, 
choroby tarczycy, przyjmowanie narkotyków.

background image

Krwawienia młodocianych

Najpoważniejsza z postaci zaburzeń miesiączkowania. 

Jej cechą charakterystyczną są długie, nawet 
kilkutygodniowe, obfitymi i bezbolesnymi krwawienia. 
Często towarzyszą im skrzepy, prowadzące nierzadko 
do anemii. Krwawienie młodocianych pojawia się 
najczęściej w trakcie pierwszego półrocza miesiączkowania, 
przy czym najczęściej wraz z pierwszą miesiączką.
Główną przyczyną krwawienia młodocianych jest 
opóźnienie dojrzewania osi podwzgórze - przysadka - jajnik. 
Prowadzi to do przedłużania oddziaływania estrogenów na 
wyściełającą macicę błonę śluzową.
Leczenie krwawienia młodocianych powinno mieć na celu 
zapobieganie zaburzeniom powstającym z powodu utraty 
krwi, a także regulowanie miesiączek przy pomocy terapii 
hormonalnej.

background image

Bolesne miesiączkowanie

Bóle podbrzusza oraz w okolicy krzyżowego 

odcinka kręgosłupa, często z towarzyszącymi 
objawami neurowegetatywnymi (nudności, bóle głowy, 
nadwrażliwość emocjonalna, biegunki).
Najczęstsza ich przyczyna to skurcz naczyń macicy z 
towarzyszącą mu nadmierną kurczliwością mięśnia 
macicy. Objawy te powoduje zbyt wysoki poziom 
prostaglandyn w czasie owulacyjnej fazy cyklu.
Bolesne miesiączki pojawiają się także w przypadkach 
występowania wad rozwojowych oraz stanów 
zapalnych dróg rodnych.
Leczenie powinno być uzależnione od nasilenia 
dolegliwości:
- małe nasilenie - środki domowe, np. gorące napoje, 
napary z przeciwzapalnych ziół;
- umiarkowane i średnio nasilone dolegliwości (leki 
przeciwzapalne na bazie paracetamolu lub 
ibuprofenu);
- silne dolegliwości (konsultacja ginekologa).

background image

Zespół napięcia przedmiesiączkowego

W czasie dojrzewania występuje rzadko. 

Zdarza się dziewczętom osłabionym, po 
przebytych chorobach zakaźnych, 
narażonych na długotrwały stres. Dotyka 
dziewcząt z regularnymi cyklami. W zespole 
napięcia dominujące są objawy psychiczne: 
apatia lub niepokój, bezsenność lub senność, 
lęki, depresja. Występują też objawy 
somatyczne takie jak bóle głowy, bolesność 
piersi, obrzęki, nudności. Tego typu objawy u 
dziewcząt powinny być poddawane 
konsultacji ginekologicznej i 
specjalistycznemu leczeniu.

background image

Zaburzenia miesiączkowania przy jadłowstręcie psychicznym

Zaburzenia miesiączkowania przy jadłowstręcie psychicznym są 

wynikiem uszkodzenia w podwzgórzu generatora pulsów 
gonadoliberyny, co prowadzi do osłabienia osi podwzgórze - 
przysadka - jajniki. Nieprawidłowości te powodują narażenie na 
przedwczesną osteoporozę i zwiększają niebezpieczeństwo złamań 
kości.
Główne objawy psychicznego jadłowstrętu to:
- brak łaknienia oraz niechęć do jedzenia;
- zmniejszanie się masy ciała, prowadzący nieraz do skrajnego 
wyniszczenia;
- brak miesiączki;
Niezmiernie ważne dla zdrowia chorej jest wczesne rozpoznanie oraz 
podjęcie leczenia. Około 30% dziewcząt chorych na psychiczny 
jadłowstręt przez okres dłuższy niż rok stwierdza się zaburzenia 
rozrodczości.
Znaczny spadek masy ciała, który wiąże się z bądź z odchudzaniem 
bądź też z nieprawidłową dietą może także być przyczyną 
nieprawidłowego miesiączkowania.
Dziewczętom, które drastycznie się odchudzają także zagraża 
wczesna osteoporoza.
Podobne zaburzenia miesiączkowania mogą występować u dziewcząt, 
które intensywnie uprawiają sport.

background image

Zapobieganie zaburzeniom

Należy dbać o zdrowie i higienę dziewczynki począwszy od 
urodzenia. W tym celu należy podejmować następujące 
działania:
-wyrobienie nawyku właściwego dbania o higienę osobistą;
-uprzedzanie o wystąpieniu w przyszłości pierwszej 
miesiączki i nauczenie w tym okresie właściwego dbania o 
higienę;
-nauczanie miesiączkujących dziewcząt samoobserwacji 
cyklu oraz jego dokumentacji w kalendarzyku osobistym;
-zachęcanie do systematycznego i możliwie częstego 
ruchu, ze uwagi na rozwój oraz na przeciwbólowe działanie 
ruchu przy bolesnych miesiączkach;
-zachęcanie do racjonalnego odżywiania.

background image

ZABURZENIA 

EMOCJONALNE

background image

Zaburzenie polegające na wysokim poczuciu 

lęku - Jest to zaburzenie lękowe występujące w 

dzieciństwie charakteryzujące się nadmiernym i 

nieuzasadnionym lękiem oraz strachem, nie 

skoncentrowanym ani nie związanym z jakąś 

specyficzną sytuacją lub obiektem oraz nie 

spowodowanym żadnym szczególnym stresorem 

psychospołecznym. Dzieci z zespołem wysokiego 

poczucia lęku manifestują nadmierny niepokój 

względem swojej przyszłości oraz są zbyt 

wyczulone co do swoich osiągnięć szkolnych, 

społecznych i fizycznych. Często dodatkowo 

wykazują niezadowolenie z posiadanych przez 

siebie cech psychosomatycznych. 

background image

Zespół stresu pourazowego Zespół powiązany 

z silnymi przeżyciami psychicznymi 
spowodowanymi dramatycznymi wydarzeniami w 
życiu. Klasycznymi symptomami tego zespołu są: 
ponowne doświadczanie cierpienia i bólu w snach, 
powtarzające się wyobrażenia i myśli o tragicznym 
wydarzeniu, ogólne poczucie otępienia oraz utrata 
sensu życia, poczucie winy, że udało się przeżyć, 
zaburzenia snu i przesadnie wybuchowe reakcje 
na bodźce. 

background image

Fobia- jest używane w znaczeniu 

strachu, lęku lub przerażenia. 

Zgodnie z etymologicznymi 

przesłankami, specyficzne fobie 

definiuje się, dodając stosowny 

przedrostek np. pyrofobia-chorobliwy 

lęk przed ogniem; nyktofobia

chorobliwy lęk przed nocą, 

ciemnością. 

background image

Zaburzenia depresyjne – 

zaburzenie psychiczne z grupy chorób  afektywnych 

charakteryzujące się objawami, które można następująco 

pogrupować:

-objawy emocjonalne: obniżony nastrój – smutek i 

towarzyszący mu często lęk, płacz, utrata radości życia 

(począwszy od utraty zainteresowań, skończywszy na 

zaniedbywaniu potrzeb biologicznych); czasem dysforia 

(zniecierpliwienie, drażliwość); 

-objawy poznawcze: negatywny obraz siebie, obniżona 

samoocena, samooskarżenia, samookaleczenie, pesymizm i 

rezygnacja, w skrajnych wypadkach mogą pojawić się także 

urojenia depresyjne

background image

-objawy motywacyjne: problemy z mobilizacją do 

wszelkiego działania, które może przyjąć wręcz 

formę spowolnienia psychoruchowego; trudności z 

podejmowaniem decyzji; 

-objawy somatyczne: zaburzenie rytmów 

dobowych (m.in. zaburzenia rytmu snu i 

czuwania), utrata apetytu (ale możliwy jest 

również wzmożony apetyt), osłabienie i 

zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, 

czasem skargi na bóle i złe samopoczucie 

fizyczne; 

myśli samobójcze. 

background image

Zaburzenia nerwicowe zwane potocznie 

nerwicami. Charakterystyczne jest to, że 
chory często zdaje sobie sprawę z 
absurdalności swoich objawów (natręctw, 
fobii) czy braku podstaw swoich objawów 
somatycznych, jednakże zmuszony jest do 
ich powtarzania. Między innymi ta cecha – 
krytycyzm wobec swoich objawów – różni 
nerwicę od psychozy. 

background image

ZABURZENIA

ODŻYWIANIA 

background image

    ANOREKSJA = JADŁOWSTRĘT 

PSYCHICZNY

zaburzenie odżywiania, polegające na celowej 

utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez 
osobę chorą. Obraz własnego ciała jest zaburzony; 
występują objawy dysmorfofobii. Lęk przybiera 
postać uporczywej idei nadwartościowej, w 
związku z czym pacjent wyznacza sobie niski limit 
wagi. Największe zagrożenie zachorowaniem 
dotyczy wieku między 14 a 18 rokiem życia i  
dotyczy przede wszystkim kobiet. Jednak 
statystyki pokazują, że zaburzenie to dotyka coraz 
większej ilości mężczyzn.

background image

Możemy podejrzewać anoreksję, gdy osoba:

przeżywa silny lęk przed przybraniem na wadze 

lub otyłością, nawet jeśli ma niedowagę;

nie chce utrzymać wagi w granicach normy dla 

swojego wieku i wzrostu, co nie jest spowodowane 
żadnym schorzeniem fizycznym ani psychicznym;

jej BMI jest równy lub mniejszy od 17,5

nieprawidłowo ocenia wagę własnego ciała, 

wymiary i sylwetkę

spożywa posiłki w samotności (ze wstydu przed 

innymi)

background image

Zmiany fizyczne i psychiczne u 
osób cierpiących na anoreksję

zwolnienie czynności serca i tętna

niskie ciśnienie krwi

wzdęcia

obrzęki dłoni i stóp

meszek na twarzy i ciele 

nadmierne pocenie się stóp

Niedokrwistość 

brak miesiączki lub bardzo wydłużone okresy między 
menstruacjami (kobiety)

nastroje depresyjne (poczucie beznadziejności, niska samoocena)

izolowanie się od otoczenia

częste bóle głowy

zawroty głowy

background image

LECZENIE:

Anoreksja jest jednym z najbardziej 

śmiertelnych schorzeń psychicznych. Jej 
leczenie jest trudne, długie i wymaga 
ogromnej pracy ze strony osoby chorej i jej 
najbliższych. I takim 

podstawowym 

leczeniem anoreksji jest leczenie 
psychoterapeutyczne. Jednakże w sytuacjach 
znacznego po groszenia stanu somatycznego 
związanego z powikłaniem spadków wagi 
wymagane jest leczenie szpitalne. 

background image

STOP ANOREKSJI !!!! 

background image
background image

BULIMIA = żarłoczność psychiczna

polega na okresowych napadach żarłoczności 

i braku kontroli nad ilością spożywanego 
pokarmu. Osoby dotknięte tym schorzeniem 
nie mogą zapanować nad uczuciem głodu, 
które może się pojawić nawet chwilę po 
zjedzeniu posiłku... 

background image

Bulimia występuje częściej w grupach ludzi 

podejmujących działalności, w których 
preferowana jest szczupła sylwetka, takich jak 
taniec, gimnastyka, bieganie, aktorstwo, 
wioślarstwo i łyżwiarstwo figurowe, a także 
wśród rasy białej. 

background image

Przyczyny bulimii

brak samoakceptacji

konflikty rodzinne

zaburzenia mechanizmów samoregulacji i 

samokontroli

uszkodzenie ośrodka sytości w mózgu

emocjonalne zaniedbanie dziecka w 

dzieciństwie

brak akceptacji przez grupę rówieśniczą 

(wiążący się często ze zmianą środowiska) 

background image

Zmiany fizyczne i psychiczne u osób cierpiących na bulimię

niedobory pokarmowe

odwodnienie

bóle głowy

nieregularne miesiączki lub ich brak

uszkodzenie naczynek krwionośnych w oczach

opuchlizna twarzy i policzków (zapalenia ślinianek)

rozciągnięcie żołądka do znacznych rozmiarów

osłabienie serca, wątroby i układu pokarmowego

podrażnienie przełyku, zgaga

w skrajnych przypadkach – pęknięcie przełyku lub przepony

niechęć do samego siebie

stany depresyjne 

poczucie wstydu i upokorzenia

psychiczne uzależnienie od środków przeczyszczających i odwadniających

background image

Leczenie

    Najlepsze skutki daje psychoterapia. Istnieje wiele 

ośrodków prowadzących indywidualne i grupowe zajęcia, 
pomagające osobom w takim stanie. Lekarz pomoże w 
dobraniu odpowiednich zajęć, dostosowanych do stanu i 
preferencji pacjenta. Oprócz terapii dobrze sprawdza się 
leczenie fluoksetyną, która jest w stanie zredukować 
znacznie intensywność napadów głodu. W niektórych 
przypadkach konieczne okazuje się równoczesne 
leczenie antydepresyjne. Ogromnie ważne jest wsparcie 
rodziny lub bliskich osób podczas walki z bulimią. Także 
likwidacja przyczyn jej wystąpienia (konflikty rodzinne, 
stresująca praca) może przyczynić się do znacznych 
postępów w szybkim powrocie do zdrowia.

background image

STOP BULIMII 

background image

                    PAMIĘTAJ!

Gdy chora jest dusza

to

ciało

UMIERA !!!! 

background image

OTYŁOŚĆ 

patologiczne nagromadzenie tkanki 

tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego 
fizjologiczne potrzeby i możliwości 
adaptacyjne, mogące prowadzić do 
niekorzystnych skutków dla zdrowia Otyłości 
towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa 
ciała powyżej masy optymalnej.

background image

PRZYCZYNY OTYŁOŚCI

Przyczyna otyłości jest nieznana ale mechanizm jej 

powstawania jest prosty. Otyłość zawsze jest 

spowodowana pobieraniem większej ilości energii 

pod postacią spożywanych pokarmów niż wynoszą 

łączne wydatki energetyczne ponoszone przez 

nasz organizm. Wyróżniamy dwa typy otyłości w 

zależności od etiopatogenezy:  

otyłość pierwotną - pokarmową powstającą w 

wyniku współdziałania czynników genetycznych i 

środowiskowych

otyłość wtórną - będącą objawem chorób 

metabolicznych, chorób ośrodkowego układu 

nerwowego, wad chromosomalnych oraz jako 

działanie leków

background image

Przyczyny otyłości 
wtórnej

Wśród czynników, które powodują rozwój otyłości 

należy wymienić:

zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego: 

urazy czaszki, guzy mózgu, 

niedoczynność tarczycy, stan po usunięciu 

jajnikówi, niedobór hormonu wzrostu, zespół 

przekwitania i inne.

stosowanie leków: glikokortykoidów, estrogenów, 

progesteronu, środków uspokajających.

wady chromosomalne: zespół Turnera, zespół 

Downa

background image

Przyczyny otyłości 
pierwotnej

Czynniki genetyczne

Czynniki fizjologiczne

Styl życia

Czynniki psychologiczne

Nadmierne spożycie tłuszczu

background image

 Choroby i objawy związane z 
otyłością:

zespół metaboliczny

cukrzyca typu 2

choroby układu ruchu

nadciśnienie tętnicze

zawał serca 

wylew

zatorowość

zwyrodnienia kręgosłupa

choroby nerek

miażdżyca

większe tendencje do nowotworów

rozstępy

background image

TYPY OTYŁOŚCI

Otyłość typu "gruszka" 
(udowo-pośladkowa) 
częściej występuje u 
kobiet

Otyłość typu "jabłko" - 
(inne określenia: otyłość 
brzuszna) częściej dotyczy 
mężczyzn.

background image

Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że 

otyłość jest chorobą cywilizacyjną 
groźniejszą niż AIDS. Liczba ludzi otyłych 
mieszkających na naszej planecie 
przekroczyła 300 milionów. Po upływie 
ćwierć wieku może być ich dwa razy 
więcej.

background image

Leczenie otyłości

Dieta

Ruch

Wsparcie psychologiczne

Leczenie chirurgiczne

background image

BMI 

Jak obliczyć?

Do obliczeń musimy znać naszą wagę i wzrost. 
Wskaźnik BMI wyznaczamy w następujący 
sposób:
- Nasz wzrost, wyrażony w metrach (np. 
174cm = 1,74m), podnosimy do kwadratu. 
Czyli 1,74 * 1,74 = 3,0276.
- Liczbę kilogramów dzielimy przez otrzymany 
wynik. Np. 70(kg) / 3,0267 = 23,1274986 w 
zaokrągleniu 23,13.

Otrzymany wynik to nasz wskaźnik masy ciała.

background image

Dla osób dorosłych wartość BMI wskazuje na:

poniżej 15 - wyniszczenie

15,0 - 17,4 - wychudzenie

17,5 - 19,4 - niedowaga

19,5 - 24,9 - waga prawidłowa

25,0 - 29,9 - nadwagę

30,0 - 34,9 - I stopień otyłości

35,0 - 39,9 - II stopień otyłości

40,0 i więcej - otyłość kliniczna


Document Outline