PODSTAWY WYCENY

Wykł. 4/st E

Przenoszenie praw własności – cele wyceny 
podm. gosp.  

Przenoszenie praw własności

Przenoszenie 

praw w

"Umocnienie" praw 
do nieruchomości - 
zamiana praw 
niezbywalnych 
(użytkowanie, 
zarząd) na zbywalne 
(użytkowanie 
wieczyste, własność)

Uwłaszczenie

Prywatyzacja

Reprywatyzacja

Kupno-sprzedaż

Wywłaszczenie

Tryb uwłaszczenia:

1. ogólny "z mocy 
prawa" 
(przedsiębiorstwa 
państwowe i 
komunalne)
- podmiot nie może 
zrezygnować,
- nie trzeba składać 
wniosków,

- wydanie decyzji 
wojewody;

2. Szczególny tryb 
uwłaszczenia:

-uczelnie wyższe, 
jednostki badawczo-
rozwojowe,
- spółdzielnie 
"niemieszkaniowe"
 

Istotne daty:

05.12.1990 r.
(ust. o gosp. 
grunt. i wywł. 
nieruchom.)

27.09.1990 r.
11.03. 1991 r.
(ust. o szkoln. 
wyższym
ust. o plac. bad.-
rozw.)

19.09.1991 r.
(ust o gosp. 
grunt. i wywł. 
nier.)

Zasady:

1.1. grunty w uz. 
wiecz. bez opłaty 
pierwszej

1.2. budynki na 
własność (również 
odpłatnie)

2.1 Grunty (również 
rolne) w uż. wiecz. bez 
opłaty pierwszej
2.2. budynki i inne 
mienie - na własność  
nieodpłatnie
2.3. spółdzielnie na 
mocy umów cyw.-
prawnych
2.4. grunty i budynki - 
odpłatnie

Cele wyceny podmiotów 
gospodarczych

Cele wyceny podmiotów gospodarczych

Przenoszen

ie praw

Wywłaszczen

ie

Pozbawienie 

lub 

ograniczenie  (decyzją 
administracyjną) 
praw: 

własności, 

użytkowania 
wieczystego 

lub 

innego 

prawa 

rzeczowego 

do 

nieruchomości 

jako 

składnika 

majątku 

podmiotów 
gospodarczych
Dopuszczają i 
ograniczają:
- Konstytucja RP (art. 
21)
- Kodeks cywilny
- Ustawa o 
gospodarce 
nieruchomościami 
(art. 112)

Tryb 
wywłaszczenia:

-musi być 
poprzedzone 
rokowaniami o 
nabycie praw do 
nieruchomości;

-wniosek o 
wywłaszczenie - gdy 
wyniki rokowań są 
negatywne;

-decyzja o 
wywłaszczeniu 
wydana przez 
Starostę;

-decyzja o wysokości 
odszkodowania;

- pouczenie o 
warunkach 
odwoławczych;

Odszkodowanie:

- 

odszkodowanie 

dotyczy  tylko  wartości 
nieruchomości 

i 

utraconych  pożytków 
(z 

naniesień 

roślinnych);

-  przepisy  prawa  nie 
przewidują 
odszkodowań  z  tytułu 
zmniejszenia, 
reorganizacji 

lub 

całkowitej 

likwidacji 

produkcji;

-niezbyt 

precyzyjnie 

określono 
odszkodowanie 

z 

tytułu 

ograniczenia 

praw;

- 

przy 

realizacji 

inwestycji

Zasady wyceny do ustalenia odszkodowania z tytułu 
wywłaszczenia

1. Zasady ustalania odszkodowania określone są w:
   - ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 

46, poz. 543);

   - Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad 

wyceny;

   - Powszechnych Krajowych Standardach Wyceny 

2. Procedura wyceny:
   - wartość rynkowa nieruchomości (gruntowej, budynków lub gruntowej zabudowanej) 

ustalana w podejściu porównawczym (sporadycznie dochodowym) na dzień wydania 
decyzji;

   - wartość naniesień (roślinnych i innych) wg poniesionych kosztów lub wg utraconych 

korzyści;

   - w szczególnych przypadkach ustala się wartość odtworzeniową nieruchomości;

3. W ramach odszkodowania może być przyznana nieruchomość zamienna (z 

ewentualną dopłatą);

4. Podmiot wywłaszczany może domagać się:
   - wykupu pozostałości,
   - przeniesienia ośrodka (siedziby) na koszt wywłaszczającego;

5. Nie przysługuje odszkodowanie z tytułu utraty zdolności produkcyjnych lub 

obniżenia zysku.

6. Po 2008r. wartość odszkodowania ustala się wg aktualnego użytkowania.

Wywłaszczenie  nie  występuje  między  podmiotami  Skarbu  Państwa  i 
Samorządowymi.  Może  mieć  miejsce  przeniesienie  praw  zwane: 
przewłaszczeniem.