Planowanie akcji SAR Wprowadzenie do teorii poszukiwań

Konwencja SAR nakłada na

ośrodki koordynacji

obowiązek posiadania

planów i instrukcji

prowadzenia akcji

poszukiwawczo

ratowniczych.

Konwencja SAR nakłada na

ośrodki koordynacji

obowiązek posiadania

planów i instrukcji

prowadzenia akcji

poszukiwawczo

ratowniczych.

PLANOWANIE POSZUKIWAŃ

Zakres planowania.

Ocena sytuacji.

Ustalenie miejsca zdarzenia.

Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki
zewnętrzne).

Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji
odniesienia.

Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Wysiłek poszukiwań – optymalizacja.

Planowanie – przykłady obliczeń.

Inne czynniki uwzględniane w podczas planowania.

10.

Wykorzystywanie POS

dla określenia momentu

zakończenia poszukiwań.

11.

Komputery w planowaniu poszukiwań.

1. Zakres

planowania.

1. Zakres

planowania.

Obejmuje:



ocenę sytuacji;



ustalenie pozycji zdarzenia, określenie
prawdopodobnych błędów tej pozycji;



ustalenie trasy przemieszczania się obiektu
po zdarzeniu;



określenie obszaru o największym
prawdopodobieństwie lokalizacji obiektu;



wybór najefektywniejszych sposobów
prowadzenia poszukiwań;



wybór sił i środków do akcji poszukiwawczej.

1. Zakres

planowania.

1. Zakres

planowania.

Zdarzen
ie

Analiza informacji

Czy miejsce zdarzenia jest znane

Określić obszar wszystkich

możliwych pozycji zdarzenia

Określić obszar wszystkich

możliwych pozycji zdarzenia

Utworzyć jeden lub więcej

możliwych scenariuszy

zdarzenia

Utworzyć jeden lub więcej

możliwych scenariuszy

zdarzenia

Określić obszar najbardziej

prawdopodobnych pozycji

zdarzenia

Określić obszar najbardziej

prawdopodobnych pozycji

zdarzenia

Określić pozycję odniesienia

na moment rozpoczęcia

poszukiwań

Określić pozycję odniesienia

na moment rozpoczęcia

poszukiwań

Określić

obszar

poszukiw

ań

Określić

obszar

poszukiw

ań

Dokonać

wyboru

sposobu

poszukiwa

Dokonać

wyboru

sposobu

poszukiwa

TAK

NIE

2. Ocena sytuacji.

a) planowana trasa poszukiwanego obiektu

 pozycję jednostki zagrożonej, nawet gdy

sama ją podała należy zawsze traktować z
rezerwą;

 porównać ją z planowaną trasą, co pozwoli

na jej uwiarygodnienie (czy znajduje się w
rozsądnej odległości od planowanej trasy);

 jeżeli znacznie odbiega, rozważyć jakie

przyczyny mogły mieć na to wpływ;

 uwzględnić możliwość zmiany trasy np. w

celu uniknięcia niebezpieczeństwa lub
szukania miejsca schronienia;

2. Ocena sytuacji.

b) ostatnia znana pozycja



Bardzo istotna wskazówka pozwalająca
precyzyjnie określić obszar będący
przedmiotem zainteresowania.

 Przy braku danych o pozycji w

niebezpieczeństwie

, czas oraz planowana

trasa łącznie z ostatnią znaną pozycją daje
podstawy do jej określenia.

2. Ocena sytuacji.

c) niebezpieczeństwa na planowanej

trasie

 Należą do nich przede wszystkim

niekorzystne warunki hydro-
meteorologiczne.

 Dokładna analiza ruchów jednostki przed

zdarzeniem w połączeniu z informacja o
ruchu i intensywności sztormów, frontów,
itp. może pozwolić na ustalenie bardzo
prawdopodobnego czasu i miejsca
zdarzenia.

2. Ocena sytuacji.

d) dzielność morska statku



Dokładna informacja o parametrach
jednostki pozwoli na ocenę wpływu
trudnych warunków na przebieg
podróży (opóźnienie, zmiana trasy
wybór miejsca schronienia);



Znajomość wyposażenia statku
pozwoli opracować bardzo
prawdopodobny scenariusz zdarzenia
oraz określić parametry ruchu środków
ratunkowych jednostki;

2. Ocena sytuacji.

e) zachowanie się załogi

Wyszkolenie załogi, jej stan zdrowia
oraz doświadczenie kapitana będą
informacjami pozwalającymi na
określenie prawdopodobnych działań
zagrożonych osób zarówno przed jak i
po wystąpieniu niebezpieczeństwa,

będzie pomocne przy określaniu czasu
i miejsca zdarzenia oraz obszaru
poszukiwań.

2. Ocena sytuacji.

informacje pogodowe



Znajomość warunków w miejscu
zdarzenia umożliwia ocenę szans
przetrwania uczestników wypadku.



Szczególnie istotne są informacje o:

• temperaturze wody i powietrza;
• sile i kierunku wiatru;
• szybkości i kierunku prądu;
• stanie morza,

czyli czynników mających największy wpływ
na organizm ludzki i przemieszczanie się
obiektów bez napędu.

2. Ocena sytuacji.

g) wyniki poprzednich poszukiwań

Wyniki negatywnego poszukiwania w
planowaniu ich kontynuacji mogą
posłużyć do tzw.

„wnioskowania

negatywnego”,

pozwalającego na

eliminację miejsc w których
prawdopodobieństwo znajdowania się
obiektu poszukiwań będzie znikome.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Podstawową czynnością przy
określaniu miejsca wystąpienia
zdarzenia jest wyznaczenie granic

obszaru zawierającego
wszystkie możliwe pozycje

zagrożonej jednostki.

3.1 Obszar wszystkich możliwych pozycji

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Znajomość tego obszaru potrzebna jest

do:



określenia w jakich granicach należy
szukać informacji o obiekcie;



selekcji informacji pod kątem ich
związku z poszukiwanym obiektem;

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Otrzymany obszar zazwyczaj będzie bardzo
duży, a jego systematyczne przeszukanie
praktycznie niemożliwe.



Należy dążyć do jego ograniczenia przez
stworzenie jednego lub więcej możliwych
scenariuszy od momentu co do którego
istnieje pewność, że obiekt był jeszcze
bezpieczny.



Każdy ze scenariuszy:

•

musi opierać się na faktach ;

•

mieć wysoki stopień prawdopodobieństwa;

•

musi pozwolić na ustalenie parametrów miejsca
odniesienia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Rozgraniczać wnioski oparte na faktach
od tych których podstawą są
przypuszczenia lub założenia.



Każdorazowo ocenić scenariusze po
otrzymaniu nowych informacji.



Nie weryfikowane przez dłuższy czas
założenie zaczyna nabierać znaczenia
faktu.



Może doprowadzić to do całkowitego
fiaska prowadzonych działań

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Miejsce zdarzenia w zależności od
posiadanych informacji może być
punktem , linią lub obszarem.



Punktem wyjścia do jego określenia
będzie informacja o pozycji zdarzenia.

3.2 Obszar możliwości scenariusza

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Możliwe są cztery typy informacji:

• kompletna informacja zawierająca pozycję

i czas zdarzenia;

• tylko czas wystąpienia zdarzenia;
• tylko ostatnia znana pozycja;
• brak informacji o czasie, pozycji oraz brak

informacji o ostatniej znanej pozycji.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Zależnie jaką informacją dysponujemy
określamy

najmniejszy obszar

zawierający wszystkie możliwe
pozycje zdarzenia dla przyjętego
scenariusza.



Obszar ten nazywamy

„obszarem

możliwości”

danego scenariusza.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



Rozmieszczenie pozycji obiektu
wewnątrz obszaru możliwości
bezpośrednio wpływa na sposób
wykorzystania środków poszukujących.



Obszary możliwości mogą
koncentrować się wokół

jednego

punktu

(np. pozycji podanej w

wiadomości alarmowej),

linii

(np.

planowanej trasy) lub być

figurą

geometryczną

obejmującą określony

obszar, gdzie:

3.3 Rozmieszczenie pozycji wewnątrz obszaru możliwości

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



prawdopodobne pozycje rozmieszczone są
równo w obszarze możliwości lub wyróżnione
są obszary gdzie prawdopodobieństwo
będzie większe,



o ile posiadane informacje nie uprawniają do
wyodrębniania takich obszarów, rozkład
prawdopodobieństwa oblicza się korzystając
z rozkładów standardowych;



w planowaniu wykorzystuje się dwa rodzaje
rozkładów:

•

rozkład normalny

dla punktów i linii;

•

rozkład normalny standaryzowany

dla figur

geometrycznych.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



W przypadku posiadania wystarczającej
ilości informacji ich właściwie
przeprowadzona analiza oraz
doświadczenie planującego
poszukiwania daje pewniejszą wiedzę o
położeniu obiektu niż będzie to wynikać
z obliczeń matematycznych.



Kalkulacje prowadzi się w przypadku
deficytu danych.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



rozkład prawdopodobieństwa dla punktu jest
funkcją kołową, gdzie gęstość
prawdopodobieństwa jest odwrotnie
proporcjonalna do odległości od punktu
centralnego;



prawdopodobny błąd pozycji (tabela) jest w takim
przypadku określany jako promień okręgu o 50%
szansie na to, że pozycja znajduje się wewnątrz
obszaru;



okrąg o promieniu trzy razy większym zawierałby
praktycznie wszystkie możliwe pozycje zdarzenia.

3.4 Rozkład prawdopodobieństwa pozycji zdarzenia

Punkt

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



za jej podstawę najczęściej przyjmuje
się planowana trasę lub linię pozycyjną
(np. namiar);



rozkład możliwych pozycji zdarzenia jest
bardziej skoncentrowany w pobliżu linii i
zmniejsza się wraz ze wzrostem
odległości od niej;



rozkład możliwych pozycji po obu
stronach linii zgodny jest z rozkładem
normalnym, o ile nie istnieją przesłanki
do preferowania jednej ze stron.

3.4 Rozkład prawdopodobieństwa pozycji zdarzenia

Linia

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.



występuje gdy brak jest informacji
uprawniających do bardziej
precyzyjnego określenia miejsca
zdarzenia;



obszarem takim może być np. rejon
połowów lub akwen regat;



prawdopodobieństwo jest równo
rozłożone na całym obszarze

, o ile nie

istnieją przesłanki preferujące jedną z
części.

3.4 Rozkład prawdopodobieństwa pozycji zdarzenia

Obszar

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Zasady tworzenia możliwych

scenariuszy zdarzenia

Zasady tworzenia możliwych

scenariuszy zdarzenia

Kompletna informacja o pozycji i czasie zdarzenia

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Budowa obszaru możliwości w przypadku znanej pozycji zdarzenia

Sposób budowy obszaru możliwości w przypadku
posiadania informacji o pozycji i czasie wystąpienia
zdarzenia. Wyznaczanie granic obszaru możliwości.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Sposób określania pozycji

Średni błąd pozycji [Mm]

GPS

0,1

Radar

Namiar optyczny (3 linie pozycyjne)

Pozycja astronomiczna (3 linie

pozycyjne)

Radionamiar (3 linie pozycyjne)

Loran C

Inercyjne systemy nawigacyjne

0,5

w ciągu godziny po ostatniej

aktualizacji

IAMSAR Manual – średnie błędy pozycji obserwowanej

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

IAMSAR Manual – średni błąd pozycji w zależności od typu jednostki

Jeżeli sposób prowadzenia nawigacji przez zagrożoną
jednostkę nie jest znany, dla określenia błędów jej
pozycji stosuje się wartości podane w tabeli.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

IAMSAR Manual – średni błąd zliczenia dla różnego typu jednostek

Jeżeli początkowa pozycja jest pozycją zliczoną, jej błąd
określa się jako sumę błędów z poprzedniej i poniższej
tabeli.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Zasady tworzenia możliwych

scenariuszy zdarzenia

Zasady tworzenia możliwych

scenariuszy zdarzenia

Znany czas, pozycja nieznana

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

a) zagrożona jednostka realizowała

plan podróży aż do momentu
zaistnienia zdarzenia

Znany czas, pozycja
nieznana

Sposób budowy
Obszaru
możliwości
w przypadku
znanego
planu rejsu i
czasu
zdarzenia

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

b) poszukiwany obiekt znacząco

zmienił kurs lub szybkość w stosunku
do planowanych ze względu na złe
warunki atmosferyczne.

- uzyskać informacje o warunkach

pogodowych na planowanej trasie;

- próba oceny intencji i zamiarów

kapitana, sposobu sztormowania;

- wynik takiej analizy będzie podstawą

do określenia pozycji jednostki
poszukiwanej.

Znany czas, pozycja
nieznana

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

c) poszukiwany obiekt znacząco zmienił kurs

lub szybkość w stosunku do planowanych w
celu uniknięcia prognozowanych złych
warunków atmosferycznych.

- jeśli informację wskazują na możliwość

wystąpienia niekorzystnych warunków
meteo, można przyjąć, że kapitan zmienił
kurs i/lub prędkość w celu ominięcia sztormu;

- próba określenia w jaki sposób zmieniono

kurs;

- sprawdzić, czy statek nie korzystał z

„Weather Routeing” !!!

Znany czas, pozycja
nieznana

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

d) poszukiwany obiekt zmienił kurs do

najbliższego bezpiecznego portu
(miejsca schronienia –

Place of

Refugee

)

- w takim scenariuszu uwzględnić

również możliwość zawrócenia do
portu wyjścia.

Znany czas, pozycja
nieznana

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

W omówionych przypadkach a,b,c,d określanie
obszaru możliwości dla poszczególnych
scenariuszy odbywa się przez:

- określenie (z tabel lub innych wiarygodnych

źródeł) prawdopodobny błąd ostatniej znanej
pozycji;

- określenie maksymalnego dystansu jaki

jednostka mogła przebyć od OZP;

- zsumowanie prawdopodobnego błędu OZP z

maksymalną drogą jaką jednostka mogła
przebyć;

- obliczonym promieniem wykreślić okrąg z

OZP.

Znany czas, pozycja
nieznana

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Znany czas, pozycja
nieznana

• Często wytyczony obszar będzie

obejmował wszystkie założone
scenariusze lecz będzie zbyt duży do
efektywnego przeszukania.

• Należy podjąć starania o pozyskanie

informacji pozwalających
wyeliminować niektóre scenariusze,
co doprowadzi do znacznego
zmniejszenia obszaru.

• Często wytyczony obszar będzie

obejmował wszystkie założone
scenariusze lecz będzie zbyt duży do
efektywnego przeszukania.

• Należy podjąć starania o pozyskanie

informacji pozwalających
wyeliminować niektóre scenariusze,
co doprowadzi do znacznego
zmniejszenia obszaru.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Znany czas, pozycja
nieznana

• pierwsze założenie: pozycje jednostki będą

układały się w bezpośredniej bliskości
trasy rejsu

Brak łączności z jednostką zagrożoną od momentu określenia OZP

Budowa obszaru
możliwości wzdłuż
planowanej trasy
rejsu

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Brak informacji o czasie i pozycji
zdarzenia

Możliwe scenariusze:
a) niebezpieczeństwo nastąpiło bezpośrednio po

ostatnim seansie łączności;

b) jednostka kontynuowała podróż, z

niebezpieczeństwo nastąpiło w nieokreślonym
czasie po ostatnim seansie łączności;

c) jednostka zmieniła nagle kurs w celu

ominięcia zagrożenia, a niebezpieczeństwo
nastąpiło w nieokreślonym czasie po ostatnim
seansie łączności (rozważyć możliwość
zawrócenia do portu wyjścia).

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

3. Ustalenie miejsca

zdarzenia.

Brak informacji o czasie i pozycji
zdarzenia

Dla powyższych scenariuszy należy utworzyć

trzy podobszary:

a) pierwszy będzie miał za podstawę

oszacowaną pozycję na moment ostatniej
łączności i powierzchnię o rozsądnym
promieniu od tego punktu;

b) drugi rozciąga się wzdłuż planowanej trasy;
c) trzeci należy wyznaczyć wzdłuż

przypuszczalnej zmienionej trasy

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

• na obiekt znajdujący się na powierzchni

morza oddziaływają przede wszystkim
wiatr i prąd;

• w celu określenia obszaru na którym

może znajdować się jednostka
niezbędne jest obliczenie szybkości i
kierunku jej dryfu;

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

• generalny kierunek przemieszczania

się dryfującego obiektu jest zgodny z
kierunkiem wiatru;

• użycie dryfkotwy

(obowiązkowe

wyposażenie tratw i szalup
ratunkowych)

zmniejsza dryf;

• szybkość dryfu można określić z

diagramów (poradnik IAMSAR);

DZIAŁANIE WIATRU

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

Całkowity prąd wodny:
1) prąd morski (Sea Current, SC) – z

wydawnictw ATT, Routeing Charts,
Tidal Stream Atlases, programów
komputerowych;

2) lokalny prąd wiatrowy (Wind Current,

WC).
Jest efektem długotrwałego
oddziaływania wietru na powierzchnię
morza, uwzględniany, gdy wiatr wieje
ze stałego kierunku przez co najmniej

6 do 12

godzin.

DZIAŁANIE PRĄDU

Sposób obliczania całkowitego prądu

wodnego – rachunek wektorowy

Sposób obliczania całkowitego prądu

wodnego – rachunek wektorowy

Prąd morski (SC)

Prąd wiatrowy (WC)

Całkowity prąd wodny

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

• najprostszym sposobem pozyskiwania

informacji o wietrze i prądzie jest
bezpośredni kontakt ze znajdującymi
się tam jednostkami;

• w celu dokładnego określenia szybkości

całkowitego prądu wodnego należy
stosować pławy które maja zerowy dryf
od wiatru;

Pozyskiwanie informacji o wietrze i prądzie

Ocena całkowitego znosu obiektu poszukiwań

Znos całkow

ity

Zno

s od

prą

atr

Pozycja
początkowa

Pozycja
odniesienia
(DATUM)

Stosujemy rachunek wektorowy

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

• Drogę, jaką przebył obiekt od OZP (lub

pozycji zdarzenia) określamy z
ogólnego wzoru:

droga = szybkość x czas

Ustalanie nowej pozycji odniesienia - DATUM

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

a) punkt odniesienia

Uaktualnienie pierwotnego punktu odniesienia

uwzględniające całkowity znos obiektu polega na
przesunięciu go zgodnie z kierunkiem wektora
znosu całkowitego o odcinek równy oszacowanej
drodze.

Ustalanie nowej pozycji odniesienia -
DATUM

Określanie nowego
punktu odniesienia

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

b) linia i obszar odniesienia

• gdy czynniki wpływające na ruch obiektu mają na

całym obszarze zbliżone wartości, nową linię i
obszar odniesienia określa się przez przesunięcie
poszczególnych punktów jak poprzednio;

• gdy parametry wiatru i prądu na linii lub

podobszarach obszaru możliwości znacząco się
różnią

, należy wybrać

reprezentatywny zbiór

punktów odniesienia

i obliczenia wykonać dla

każdego z punktów oddzielnie (rys.);

Ustalanie nowej pozycji odniesienia -
DATUM

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

Efekt oddziaływania silnego wiatru i prądu na wielkość i kształt
obszaru odniesienia

Obszar możliwości

Obszar odniesienia

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

• charakterystyki dryfu typowych jednostek

określono w diagramach

(ale dotyczą tylko

lekkich i średnich wiatrów)

;

• dla pozostałych jednostek są bardzo

niepewne;

• nie zawsze wiadomo, czy użyta została

dryfkotwa;

• należy uwzględnić błąd określenia

całkowitego znosu;

• wartość współczynnika błędu całkowitego

waha się pomiędzy 1/8 a 1/3;

Błąd znosu (De)

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

4. Przemieszczanie się obiektu poszukiwań (czynniki

zewnętrzne).

!!! Należy pamiętać, że błędy
znosu określane dla kolejnych
pozycji sumują się i dlatego
błąd ten zwiększa się wraz z
upływem czasu !!!

Błąd znosu (De)

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

• Wszystkie obliczenia pozycji

odniesienia obarczone są błędem.

• Poznanie jego wartości pozwoli na

określenie, jak duża cześć obszaru
powinna być przeszukana by
zmaksymalizować szanse na
odnalezienie obiektu.

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

• Dla pozycji odniesienia

prawdopodobny błąd całkowity (E –

error

) określa obszar koła w którym

prawdopodobieństwo znajdowania się
poszukiwanego obiektu wynosi 50%.

• Obszar ten uwzględnia wszystkie

poprzednie błędy:

– prawdopodobny błąd pozycji zdarzenia

(X);

– prawdopodobny błąd określenia

całkowitego znosu (De –

drift error

);

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.





gdzie:
De – błąd znosu (

drift error

)

X – prawdopodobny błąd pozycji zdarzenia
Y – prawdopodobny błąd pozycji jednostek poszukujących

Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji odniesienia obliczany jest z wzoru:

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.

5. Całkowity prawdopodobny błąd określenia pozycji

odniesienia.





Gdy nie uwzględniamy ruchu obiektu poszukiwań po zdarzeniu:

gdzie:
X – prawdopodobny błąd pozycji zdarzenia
Y – prawdopodobny błąd pozycji jednostek poszukujących

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Logiczny zbiór znanych faktów i
założeń opisujący to, co mogło
zdarzyć się poszukiwanemu
obiektowi.

Najbardziej prawdopodobny(e)

scenariusz wykorzystywany jest jako
podstawa do planowania akcji.

Definicje

Scenariusz (Scenario)

Scenariusz

(Scenario)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Najmniejszy obszar zawierający
wszystkie możliwe pozycje obiektu
poszukiwań.

Definicje

Obszar możliwości (Possibility Area)

Obszar możliwości

(Possibility Area)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Najmniejszy obszar zawierający
wszystkie możliwe pozycje obiektu
poszukiwań zgodnie z faktami i
założeniami użytymi do budowy
scenariusza.

Definicje

Obszar możliwości scenariusza (Scenario

Possibility Area)

Obszar możliwości scenariusza

(Scenario

Possibility Area)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

prawdopodobieństwo, że obiekt
poszukiwany znajduje się w granicach
określonego obszaru

Definicje

Prawdopodobieństwo zawartości

POC

(Probability of Containment)

Prawdopodobieństwo zawartości

POC

(Probability of Containment)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

zbiór komórek siatki obejmującej
obszar możliwości scenariusza, gdzie
każda komórka oznaczona jest
stopniem prawdopodobieństwa
znajdowania się w niej obiektu;



każda komórka oznaczona jest
odpowiadającą jej wartością POC

Definicje

Mapa prawdopodobieństwa (Probability

Map)

Mapa prawdopodobieństwa

(Probability

Map)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Mapa prawdopodobieństwa (Probability

Map)

Mapa prawdopodobieństwa

(Probability

Map)

Mapa prawdopodobieństwa
dla obszaru wokół pozycji
odniesienia

50%

Prawdopodobieństwo, że
obiekt
znajduje się w okręgu o
promieniu
E wynosi 50%

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Mapa prawdopodobieństwa (Probability

Map)

Mapa prawdopodobieństwa

(Probability

Map)

Mapa prawdopodobieństwa dla
obszaru wokół linii odniesienia

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

miara efektywności poszukiwań w
specyficznych warunkach środowiska

Definicje

Szerokość pasa poszukiwań -

(Sweep

Width)

Szerokość pasa poszukiwań -

(Sweep

Width)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

obszar przeszukany efektywnie przez
jednostkę poszukującą;

Definicje

Wysiłek poszukiwań -

(Search Effort)

Wysiłek poszukiwań -

(Search Effort)





gdzie:
V – szybkośc poszukiwania
T – czas poszukiwania
W – szerokośc pasa poszukiwania

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

dla punktu odniesienia jest kwadratem
całkowitego prawdopodobnego błędu pozycji

dla linii odniesienia jest iloczynem całkowitego
prawdopodobnego błędu pozycji (E) oraz długości
linii (L)

Definicje

Współczynnik wysiłku poszukiwania -

(Effort Factor)

Współczynnik wysiłku poszukiwania -

(Effort Factor)







6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

jest to ilość dostępnego wysiłku
poszukiwań podzielona przez
współczynnik wysiłku

Definicje

Wysiłek względny -

r (Relative Effort)

Wysiłek względny -

(Relative Effort)

Z 

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

suma wszystkich poprzednich
wysiłków i zaplanowanego
następnego poszukiwania

Definicje

Skumulowany wysiłek względny -

(Cumulative Relative Effort)

Skumulowany wysiłek względny -

(Cumulative Relative Effort)

poszukiwan

nast

...







6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

iloczyn tego współczynnika i

całkowitego prawdopodobnego błędu
pozycji (E)

określa wartość

optymalnego promienia poszukiwań

Definicje

Optymalny współczynnik poszukiwań -

(Optimal Search Factor)

Optymalny współczynnik poszukiwań -

(Optimal Search Factor)





6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

szerokość optymalnego kwadratu
poszukiwań (dla punktowej pozycji
odniesienia) lub prostokąta (dla linii
odniesienia) zawsze jest dwukrotną
wartością R0

Definicje

Szerokość optymalnego kwadratu

poszukiwań -

(Width)

Szerokość optymalnego kwadratu

poszukiwań -

(Width)

Szer

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

stosunek wysiłku poszukiwania (Z) do
obszaru poszukiwań (A)

•

dla poszukiwania równoległego jest to
stosunek szerokości pasa poszukiwań (W)
do odstępu między kursami (S)

Definicje

Współczynnik pokrycia-

(Coverage Factor)

Współczynnik pokrycia-

(Coverage Factor)

C 

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

prawdopodobieństwo wykrycia
obiektu, pod warunkiem, że znajduje
się on w obszarze poszukiwań;

•

jest funkcją współczynnika pokrycia,
sposobu obserwacji, warunków w
jakich poszukiwania są prowadzone
oraz dokładności prowadzenia
poszukiwań;

Definicje

Prawdopodobieństwo wykrycia -

POD

(Probability of Detection)

Prawdopodobieństwo wykrycia -

POD

(Probability of Detection)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

prawdopodobieństwo odnalezienia
obiektu w czasie danego
poszukiwania

•

dla każdego przeszukanego obszaru:

Definicje

Prawdopodobieństwo sukcesu -

POS

(Probability of Success)

Prawdopodobieństwo sukcesu -

POS

(Probability of Success)

POD

POC

POS





6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

dla kilku jednoczesnych poszukiwań
lub kilku poszukiwań w określonym
czasie (np. w ciągu jednego dnia)
dlatego samego poszukiwanego
obiektu całkowite POS jest sumą
wartości POS poszczególnych
podobszarów poszukiwań

Definicje

Prawdopodobieństwo sukcesu -

POS

(Probability of Success)

Prawdopodobieństwo sukcesu -

POS

(Probability of Success)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

zakumulowane prawdopodobieństwo
odnalezienia obiektu z całym
wysiłkiem poszukiwań rozciągniętym
na wszystkie przeprowadzone do
danego momentu poszukiwania

•

jest sumą wartości POS
poszczególnych podobszarów
poszukiwań

Definicje

Skumulowane prawdopodobieństwo

sukcesu -

POS

(Cumulative Probability of Success)

Skumulowane prawdopodobieństwo

sukcesu -

POS

(Cumulative Probability of Success)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

ilość czasu, jaką jednostka
poszukująca może poświecić na
miejscu akcji

Definicje

Wysiłek na miejscu akcji

(On –Scene Endurance)

Wysiłek na miejscu akcji

(On –Scene Endurance)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

ilość efektywnego czasu poszukiwania
w obszarze poszukiwań

•

wartość tą przyjmuje się jako 85%
wysiłku na miejscu akcji

•

pozostałe 15% rezerwowane jest na
wykonanie zwrotów po przejściu
zadanego odcinka wzoru poszukiwań

Definicje

Czas poszukiwań -

(Search Endurance)

Czas poszukiwań -

(Search Endurance)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

•

przy poszukiwaniu trasami
równoległymi

•

jest to odległość między środkami
przyległych pasów (kursami jednostek
poszukujących)

Definicje

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Szerokość pasa
poszukiwań (Mm)
dla jednostek
nawodnych
(wg IAMSAR
Manual)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Meteorologiczny współczynnik korekcyjny dla każdego rodzaju jednostek

poszukujących

(wg IAMSAR Manual)

Meteorologiczny współczynnik korekcyjny dla każdego rodzaju jednostek

poszukujących

(wg IAMSAR Manual)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Szerokość pasa poszukiwań (Mm) dla śmigłowców

(wg IAMSAR Manual)

Szerokość pasa poszukiwań (Mm) dla śmigłowców

(wg IAMSAR Manual)

6. Planowanie poszukiwań i aspekty oceny.

Definicje

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Odstęp między kursami poszukiwania-

(Track Spacing)

Meteorologiczny współczynnik korekcyjny dla śmigłowców

(wg IAMSAR Manual)

Meteorologiczny współczynnik korekcyjny dla śmigłowców

(wg IAMSAR Manual)

7. Wysiłek poszukiwań – optymalizacja.

• Optymalizację wysiłku poszukiwań

osiąga się przez:

– podział obszaru poszukiwań na

podobszary;

– przyjęcie obszaru poszukiwań

zapewniającego najwyższe możliwe POS;

– ścisłą realizację planu poszukiwań;
– stałą aktualizację wszystkich POS w celu

maksymalizacji POS kolejnego
poszukiwania.

100

7. Wysiłek poszukiwań – optymalizacja.



Pierwsze poszukiwanie powinno
ukierunkowane by na szybkie
odnalezienie rozbitków i odbywa się
przy zachowaniu zasad:



określić wystarczająco duży obszar, aby
mieć stosunkowo wysoką pewność, że
obiekt poszukiwania znajduje się w nim;



zastosować odstęp (S) równy szerokości
pasa (W);



określi czas zakończenia poszukiwań;



obliczy ilość jednostek niezbędną do
przeszukania określonego obszaru w
wyznaczonym czasie;



przydzielić do poszukiwania odpowiednią
ilość jednostek;

101

7. Wysiłek poszukiwań – optymalizacja.



przy niepowodzeniu pierwszego
poszukiwania stosować koncepcję
rozszerzenia rejonu i powtarzania
poszukiwań;



gdy możliwe, nie zmieniać zadań
postawionych poszczególnym jednostkom
poszukującym;



nie przerywać prowadzonych poszukiwań
w przypadku pojawienia się nowych,
niesprawdzonych i niepewnych informacji.

102

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

a) obliczyć optymalny obszar poszukiwań

Optymalny obszar poszukiwań będzie kwadratem o boku 2R

i powierzchni ,gdzie R

jest optymalnym promieniem

poszukiwania

b) obliczyć wysiłek poszukiwania dla każdej jednostki

biorącej udział w akcji

c) obliczyć całkowity dostępny wysiłek poszukiwań

(suma wysiłków wszystkich jednostek)

103

Dla optymalizacji poszukiwań niezbędne jest wykonanie następujących czynności









.....

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

d) porównać optymalny obszar z całkowitym

dostępnym wysiłkiem i określić odstępy między
kursami (halsami)

jeśli całkowity dostępny wysiłek jest większy od
optymalnego obszaru, wybrać współczynnik pokrycia dla
każdego podobszaru i i określić odstęp wg wzoru

gdzie: W – Sweep Width – szerokość pasa poszukiwań

C - Coverage Factor – współczynnik pokrycia

jeśli całkowity dostępny wysiłek jest mniejszy od
optymalnego obszaru, obliczyć kompromisowe wielkości
odstępu

104

Dla optymalizacji poszukiwań niezbędne jest wykonanie następujących czynności (cd)

S 

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

7. Wysiłek poszukiwań –

optymalizacja.

e) obliczyć współczynnik pokrycia dla każdej jednostki

poszukującej

f) obliczyć możliwy do przeszukania obszar dla każdej

jednostki poszukującej

g) obliczyć całkowity możliwy do przeszukania obszar
h) obliczyć POD i POS dla całego poszukiwania

Uwaga !!! : Do wykonywania obliczeń stosować

formularze, tabele i wykresy zawarte w
załącznikach (L,M,N) do IAMSAR Manual Vol.II
„Mission Co-ordinarion”

105

Dla optymalizacji poszukiwań niezbędne jest wykonanie następujących czynności (cd)

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

• Planowanie prowadzone w dobrych

warunkach, całkowity prawdopodobny
błąd pozycji obiektu poszukiwań E

=15

Mm, a dostępny całkowity wysiłek
poszukiwań

• Obszar określany wokół pozycji

odniesienia

107

PRZYKŁAD

1850Mm

Z 

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

1. Obliczamy względny wysiłek dla

pierwszego poszukiwania:

Ponieważ jest to pierwsze poszukiwanie,
to

108

PRZYKŁAD



1850



8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

2. Z wykresu N-5 w IAMSAR Manual

wybieramy optymalny współczynnik
poszukiwań f

dla pozycji odniesienia i

obliczamy optymalny promień obszaru

109

PRZYKŁAD













8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

8. Planowanie – przykłady

obliczeń.

3. Obliczamy optymalny obszar

poszukiwań

4. Obliczamy optymalny współczynnik

pokrycia dla tego obszaru

111

PRZYKŁAD

1521

380















1521

1850



9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

• Nie wszystkie decyzje podejmowane w czasie

akcji poszukiwawczej będą mogły opiera się
na obliczeniach matematycznych.

• Dużą rolę odgrywa będzie doświadczenie

oraz praktyka prowadzącego akcję.

• Osoba ta będzie zmuszona do oceny

poniższych aspektów sytuacji:

117

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

a) Przewidywane ruchy obiektu poszukiwań.
- z każdą godziną trwania akcji wzrastać

będzie niepewność co do rzeczywistej
pozycji obiektu poszukiwań

- mogą wystąpić sytuacje w których wzrost

niepewności następuje skokowo – np., gdy
poszukiwanie prowadzone jest na małym,
ograniczonym obszarze (jak zatoka), wyjście
obiektu poza ten rejon skomplikuje sytuację
i zdecydowanie rozszerzy rejon poszukiwań



w takim przypadku prowadzący akcję może użyć
jednostek w sposób zapobiegający „ucieczce” obiektu,
pomimo, że skutkiem takiej decyzji może być okresowe
zmniejszenia POS.

118

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

b) Prognozy warunków poszukiwania

prognozy będą zawsze ważnym czynnikiem przy
planowaniu poszukiwań;

należy rozważyć, czy w bardzo niesprzyjających
warunkach ma sens podejmowanie działań, których
szanse na powodzenie są minimalne;

w przypadku dobrej pogody tak rozłożyć wysiłek,
aby jak najlepsze efekty osiągnąć przed
zapowiadanym pogorszeniem warunków;

119

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

9. Inne czynniki uwzględniane w podczas

planowania.

c) Czas przeżycia rozbitków.

- szanse przeżycia rozbitków na morzu maleją

gwałtownie z upływem czasu;

- okoliczność ta musi być bezwzględnie brana

pod uwagę przy planowaniu działań,

nawet w przypadku, gdy w pierwszej fazie akcji mogą
występowa trudności koordynacyjne i logistyczne.

120

10. Wykorzystywanie POS

dla określenia momentu zakończenia

poszukiwań.

10. Wykorzystywanie POS

dla określenia momentu zakończenia

poszukiwań.

• wartość POS

dostarcza wskazówek

kiedy przerwać poszukiwania w danym
obszarze;

• wysoka wartość POS

, np. 99%oznacze,

że bez względu na to, ile wysiłku włoży
się w następne poszukiwanie, jego POS
nie będzie większy niż 1%.

122

10. Wykorzystywanie POS

dla określenia momentu zakończenia

poszukiwań.

10. Wykorzystywanie POS

dla określenia momentu zakończenia

poszukiwań.

• może to oznaczać, że:

a) obiekt poszukiwania nigdy nie istniał lub

przestał istnieć (statek lub człowiek
zatonął bez śladu) i nie może być
zlokalizowany na powierzchni morza;

b) obiekt poszukiwania istnieje, lecz nie

znajduje się w granicach wyznaczonego
obszaru;

 jest to często spotykany przypadek, będący

następstwem niedostatku informacji

 wraz ze wzrastaniem POSc i brakiem efektów

poszukiwania należy

poważnie rozważyć, czy

plan poszukiwań został oparty o właściwe i
wiarygodne informacje.

123

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.



obliczania całkowitego znosu oraz jego
składowych;



obl. całkowitych prawdopodobnych
błędów pozycji, szerokości pasa
poszukiwania, wysiłku poszukiwania,
współczynników pokrycia itd.;



tworzenia i aktualizowania map
prawdopodobieństwa, obliczania
prawdopodobieństwa sukcesu;



obl. optymalnego rozkładu wysiłku
poszukiwań;

125

W procesie planistycznym komputery mogą być używane do:

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.



obliczania parametrów podobszarów, w tym;

współrzędnych punktu rozpoczęcia poszukiwań

wyboru wzoru poszukiwań

obl. parametrów punktów zwrotu dla każdego
odcinka poszukiwań

punktów narożnych

punktów centralnych

czasu zakończenia poszukiwań dla różnych
szybkości, itp.;

126

W procesie planistycznym komputery mogą być używane do:

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.



pokazywania, porównywania i łączenia
wskazówek i map prawdopodobieństwa
dla różnych scenariuszy;



obliczanie każdej zmiennej w procesie
planowania poszukiwań;



utrzymywania i łatwego dostępu do
różnego rodzaju baz danych;



zapewnienia nowego toru
komunikacyjnego wygodnego w
procesie kierowania akcją.

127

W procesie planistycznym komputery mogą być używane do:

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.

11. Komputery w planowaniu

poszukiwań.



są to urządzenia wspomagające, lecz nie
zastępujące człowieka (jego zdolności
abstrakcyjnego myślenia oraz doświadczenia);



systemy komputerowe muszą by odpowiednio
utrzymywane i unowocześniane, co pociąga za
sobą duże koszty;



wymagane jest odpowiednie szkolenie personelu
do pracy z nowym sprzętem i oprogramowaniem;



długotrwałe wykorzystywanie komputera sprzyja
zrutynizowaniu procesu planowania i kierowania
działaniami, co może doprowadzc do utraty
przez personel SAR niezbędnych umiejętności.

128

Document Outline