NIEMCY POCZĄTEK

NIEMCY POCZĄTEK:

• Rok 1895 - na dwa miesiące przed Lumièrami bracia Skladanowscy prezentują „BIOSCOP” w Berlinie.

• Do 1910 Niemcy nie posiadają przemysłu filmowego.

• Głównie import z Francji, USA i Włoch (dużym powodzeniem cieszyły się też filmu duńskie - Asta Nielsen).

• Powstają pierwsze kina i sieci dystrybucyjne (Oskar Messter- prekursor wielu nowych technik).

• Powstają dwie pierwsze wytwórnie filmowe koło Berlina.

• Pojawia się zjawisko „Film d'Art”

• 1913 - pojawia się film detektywistyczny - Ernest Reicher - wzorowany na Sherlocku Holmesie.

• 1914 - wojna, jako „najpewniejszy środek zrealizowania szlachetnych zamysłów reformatorów filmowych” - wojna uwolniła rodzimą produkcję od zagranicznej konkurencji.

• Październik 1914 - zamiast kronik francuskich pojawiają się ilustracje zdjęciowe wydarzeń wojennych (statyści przebierani w mundury alianckie kapitulowali przed żołnierzami niemieckimi) - miało to podnosić ludzi na duchu; potem wybrani operatorzy uczestniczyli w operacjach wojskowych. Po pewnym czasie znudziło się to ludziom - powstają liczne komedie (Ernst Lubitsch)

Oskar Messter:

• 1866-1943

• Niemiecki pionier kinematografii

• Od 1896 realizował pierwsze filmy niemieckie

• W 1915 zbudował aparat fotogrametryczny do zdjęć seryjnych

Paul  Wegener:

• 1874-1948

• Niemiecki aktor, scenarzysta i reżyser filmowy

• Statystował w teatrze, studiował prawo, pobierał lekcje gry aktorskiej

• Występował na różnych scenach:

• 1906-1920 u M. Reinhardta w berlińskim Deutsches Theater (odtwórca ról klasycznych, m.in. króla Edypa w tragedii Sofoklesa)

• Na ekranie debiutował w 1913, stając się prekursorem niemieckiego ekspresjonizmu filmowego

• Twórca filmów fantastyki i grozy

• Grał we własnych filmach ( Golem )

• “Należy wyzwolić się z zależności od teatru lub powieści i tworzyć wyłącznie środkami dostępnymi kinu, za pomocą samego obrazu. To właśnie kamera powinna stać się prawdziwym poetą. Widz może w kinie nieustannie zmieniać punkt widzenia. Niezliczone chwyty techniczne zastępujące aktora na ekranie podzielonym na dwie części, nakładające się na siebie obrazy, jednym słowem technika i forma nadają wypowiedzi właściwy sens.

• Pomysł Golema podsunęła mu legenda opowiadana w Praskim getcie. Wszystko zależy w tym filmie od nie ostrości obrazu. “Światło i ciemność grają w kinie tę samą rolę jaką rytm i kadencja w muzyce. Pierwsza wersja Golema z 1914 roku zaginęła a została tylko druga z 1920. Treść drugiej ekranizacji została jedynie zaczerpnięta ze sfilmowanej pierwowzorze legendzie

• Wegener oprócz światłocienia, czy raczej cienia i półmroku upodobał sobie, co z resztą widać w Golemie mgłę. Niedookreśloność i symboliczność scen utrzymanych w poetyce snu. To co różniło go od reszty ekspresjonistów to fakt, że mglisty mrok przedkładał ponad kontrast. Zaprzeczał jakoby chciał zrealizować Golema w stylu ekspresjonistycznym. Typowo ekspresjonistyczna dekoracja jest tylko fasadą spowitą przez cienie i nie uczestniczy w całości obrazu. Ekspresja przyćmiona jest więc przez fantazję.

• Współreżyserował filmy:

• Student z Pragi (1913)

• Golem H. Galeena (1914, także aktor i współscenarzysta)

• Golem: jak przyszedł na świat C. Boesego (1920, także aktor).

• Samodzielnie zrealizował filmy:

• Król gór (1916)

• Szlarafia (1917)

• Szczurołap z Hammeln (1918)

• Moskwa-Szanghaj (1936, z P. Negri).

STUDENT Z PRAGI:

Reżyseria: Paul Wegener, Stellan Rye

Scenariusz: Paul Wegener, Hanns Heinz Ewers

Zdjęcia: Guido Seeber

Muzyka: Josef Weiss

Scenografia: Kurt Richter, Robert A. Dietrich

Na podstawie: poematu Alfreda de Musseta "Grudniowa noc"

Produkcja: Niemcy

Rok produkcji: 1913

Obsada: Paul Wegener, John Gottowt, Lyda Salmonova, Grete Berger, Werner Krauss

• Historia studenta, który usiłuje pozbyć się swojego cienia - odbicia w lustrze - prześladującego od chwili, gdy sprzedał duszę diabłu Zły czarownik Scapinelli proponuje studentowi Baldwinowi zawarcie szatańskiego paktu, pragnie otrzymać jego lustrzane odbicie w zamian za pieniądze i zaszczyty. Ubogi student, zakochany w pięknej hrabiance, godzi się na podpisanie paktu. Baldwin i hrabianka spotykają się na balu. Śledzi ich zakochana w studencie Cyganka, która zawiadamia narzeczonego hrabianki o ich miłości. Narzeczony wyzywa studenta na pojedynek. Baldwin na prośbę ojca hrabianki postanawia oszczędzić swego przeciwnika, ale tutaj akcję komplikuje pojawienie się sobowtóra.

• Nie tylko prawdziwy początek kina niemieckiego, ale także zwiastun jego dni największej chwały, które nadejdą wraz z rozwinięciem się stylistyki ekspresjonizmu.

• Student Baldwin sprzedaje swe odbicie w lustrze czarownikowi, ten zaś wykorzystuje zdobycz do stworzenia sobowtóra, który zrujnuje życie nieszczęśnika. Zewnętrznie treść ta nie wykracza poza archetyp opowieści grozy - zawiera jednak równocześnie zarodek fascynującego, zasadniczego dla niemieckiego kina tematu, którym jest dwoistość natury ludzkiej i który zostanie szeroko rozwinięty w latach dwudziestych

• Jeden z pierwszych filmów, którego strona wizualna posiada własny wyraz artystyczny

• W sensacyjnych i fantastycznych na przemian obrazach widz mógł znaleźć coś więcej, niż tylko przyjemność dla oczu, docierała do niego jakaś prawda o życiu i ludzkich losach.

Max Reinhardt:

• Należał do zespołu Deutsches Theater w Berlinie.

• Był jednym z pierwszych artystów, którzy wprowadzili postulaty Wielkiej Reformy teatru w zakresie prymatu inscenizatora-autora widowiska teatralnego

• Unowocześnił technikę sceniczną, zwłaszcza oświetlenie.

• Po mistrzowsku operował tłumem na scenie.

• Wywarł znaczny wpływ na niemieckich twórców filmowych.

• Dla Maxa Reinhardta teatr był przede wszystkim widowiskiem. Spektaklem utkanym z elementów ruchu, świateł i muzyki. Literackie walory dzieła, tekst dialogów, a nawet sposób ich wypowiadania - to były niewątpliwie sprawy ważne, ale jednak wtórne.

• Reżyser-tradycjonalista, wierzący w słowo jako w podstawowy oręż teatralnego oddziaływania      

• W roku 1913 Reinhardt zapragnął spróbować pracy w nowej dziedzinie i poznać środki wyrazowe, jakie dawała mu do dyspozycji kamera zdjęciowa. Owocem tych eksperymentów była Wyspa błogosławionych - komedia liryczno- satyryczna w czterech częściach, nakręcona według scenariusza pisarza Alberto Kahane.

• Reżyserował filmy:

• Das Mirakel (1912)

• Noc wenecka (1913)

• Sen nocy letniej (1935)

NOC WENECKA:

Reżyseria: Max Reinhardt

Scenariusz: Carl Vollmöller

Zdjęcia: Friedrich Weinmann

Na podstawie: przedstawienia teatralnego

Produkcja: Niemcy

Rok produkcji: 1913

Obsada: Alfred Abel, Maria Carmi, Joseph Klein, Ernst Matray

• Student Anselmus Aselmeyer przybywa do Wenecji i mimo woli bierze udział w weselu korpulentnego kupca i jego ładnej młodej żony. Swoje wrażenie przetwarza w nocy w mroczną senną wizję, pełną scen rozpasanej zmysłowości i namiętnej, zabójczej zazdrości.

• Mimo iż Reinhardt swymi inscenizacjami teatralnymi wprowadził nowe impulsy do filmu niemego (m.in. dzięki zastosowaniu pantomimy, zainscenizowanym z ogromną siłą wyrazu scenom masowym oraz efektownej grze świateł i cieni), jego twórczość filmową, zdaniem współczesnych recenzentów, cechuje nijakość.