EWOLUCJA UZBROJENIA MORSKIEGO 



 

STATEK

: handlowy 



 

OKRĘT

: wojenny (jednostka morska pływająca pod banderą wojenną). 



 

PENTERA

: typ okrętu używanego w starożytności przez Greków, Fenicjan. Była wyposażona w dwa maszty 

ustawione na dziobie ukośnie i posiadała ożaglowanie rejowe. Przeważnie jedno wiosło było obsługiwane 
przez pięciu wioślarzy. 3 rzędy wioseł. 



 

TARAN

: element konstrukcji dawnych okrętów, służący do topienia okrętów wroga przez taranowanie - 

uderzanie własnym okrętem w okręt wroga. Taran stosowany był pierwotnie w starożytności na okrętach 
wiosłowych.  



 

PRYZY

: statki zdobyte, zmieniały nazwy, często wielokrotnie. 



 

DIERESY

: dwa rzędy wioseł, ok. 800 lat p.n.e. 



 

KATASTROMA

: kładka łącząca dziób i rufę. 



 

KORWUS

: kładka abordażowa o długości nawet do 10m, wymyślona przez Rzymian. 



 

LIBURNA

: rodzaj lekkiego rzymskiego okrętu, z dwoma rzędami wioseł i o małej wyporności. Jego kształt był 

długi i wąski, zaostrzony na obu koocach. Liburny nie miały pokładu, a tylko wąski pomost łączący dziób z 
rufą. Ok. 100 p.n.e. 



 

OGIEO GRECKI

: łatwopalna, nie dająca się ugasid wodą mieszanina, wymyślona przez Bizantyjczyków.  



 

DROMON

: okręt wiosłowo-żaglowy, używany na Morzu Śródziemnym po upadku Cesarstwa Rzymskiego 

przez floty Bizancjum. Statki miały wydłużoną formę i były dośd szybkie. Trójmasztowe, kilka rzędów wioseł. 
Dromony uzbrojone były w taran. Główną ich bronią były jednak katapulty i balisty. Miotały ogniem greckim. 



 

GALERA

: statek o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na 

Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych aż do XIX wieku. Były niezwykle smukłe co pozwalało uzyskad 
spore prędkości. Jedno wiosło 5-8 galerników. Dwumasztowe. 



 

GALEON

: XVI w. żaglowy okręt wojenny lub statek handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze 

nadbudówką rufową oraz galionem – figurą na dziobie okrętu, z reguły uzasadniającą jego nazwę. Zwykle 
trójmasztowe.  



 

DRAKKAR

: wiosłowo-żaglowy okręt Wikingów. Używany do wypraw zbójeckich. Drakkary były pełnomorskimi 

jednostkami, zdolnymi do żeglugi oceanicznej jak rzecznej. Wyposażone były w jeden duży rejowy żagiel.  



 

KOGA

: duży żaglowiec handlowy, dostosowywany do celów wojennych. Pierwszy bez wioseł. Pod koniec XIV 

wieku miały już stery. 



 

KARAWELA

: XV-XVII wieku oznaczała jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich 

nadbudówkach (tzw. kasztel) na dziobie i rufie, zwykle uzbrojona w kilka ciężkich dział oraz mniejsze działka 
Ze względu na swą szybkośd, statecznośd oraz bezpieczeostwo karawele umożliwiały dłuższe podróże 
morskie, co uczyniło je przydatnymi do wypraw odkrywczych. 



 

KARAKA

: pierwsze okręty posiadające żagle wielokondygnacyjne, bukszpryt usztywniał maszty. Nawet 40 

dział.  



 

BUKSZPRYT

: drzewce wystające do przodu z dziobu jednostki pływającej o napędzie żaglowym 



 

AMBRAZURY

: klapy zamykające otwory na działa na statku. 

 

 

OKRĘTY WOJENNE 



 

KANONIERKA

: historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone 

były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony 
wybrzeża, stawiania min i innych zadao pomocniczych. 



 

MONITOR

: jedna wieża artyleryjska z całym uzbrojeniem, niestabilne, do obrony wybrzeża. 



 

MINY

: środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Po raz 

pierwszy w 1777r.  



 

MINY DRYFUJĄCE

: utrzymujące się w odpowiednim zanurzeniu, słaba efektywnośd – rzecz przypadku.  



 

ZAPALNIK GALWANICZNY

: stosowany w minach morskich, w rogu fiolka z kwasem, która pękając prowadziła 

prąd do zapalnika. 



 

ZAPALNIKI NIEKONTAKTOWE

: wybuchają na skutek oddziaływania na ich urządzenia zapalające jednego lub 

kilku pól fizycznych okrętu: magnetycznego (miny magnetyczne), akustycznego, ciśnieniowo-
hydrodynamicznego.  



 

MINY DENNE

: stawiane na dnie na niedużych głębokościach. Zapalniki: akustyczny, magnetyczny, 

ciśnieniowy.  



 

TRAŁY

: urządzenie holowane za trałowcem (lub helikopterem) służące, w zależności od typu, do odcinania 

liny kotwicznej miny (minliny) lub zniszczenia miny przez pobudzenie jej zapalnika i detonację na miejscu. 



 

KUTRY MINOWE

: o napędzie parowym, atakujący za pomocą min wytykowych. 



 

TORPED

A: rodzaj niezależnego pocisku poruszającego się pod wodą, posiadającego własny napęd, służącego 

do niszczenia jednostek nawodnych i podwodnych. Należą do grupy broni inteligentnych. Pierwsza w 1868r. 



 

TORPEDOWIEC

: klasa niewielkich okrętów przeznaczonych głównie do wykonywania ataków torpedowych 

na większe okręty nieprzyjaciela.  



 

KUTRY TORPEDOWE

: ścigacz torpedowy – klasa niewielkich okrętów przeznaczonych do wykonywania 

grupowych ataków torpedowych na zespoły jednostek nawodnych przeciwnika, głównie na wodach 
przybrzeżnych, po czym szybkiego wycofania się z pola walki. 



 

TORPEDY HIPERKAWITACYJNE 

- bąbelki gazu przed torpedą, 400km/h 



 

OKRĘT PODWODNY

: klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą. 1680r. Anglia. 



 

SONAR

: rodzaj echosondy jedno lub wielowiązkowej, dzięki której uzyskujemy obraz całego dna, oraz 

obiektów w niej zanurzonych. 



 

HYDROFON

: to mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach.