Pozycja ustrojowa Senatu w Polsce

 

Podstawa prawna 

Konstytucja RP rozdział IV, Regulamin Senatu. 

Sposób kreacji 

–  wybory  powszechne,  równe,  tajne  i  bezpośrednie  oraz  większo-
ściowe (tzw. większości zwykłej), a nie proporcjonalne, tak jak w wy-
borach  do  Sejmu,  co  oznacza,  Ŝe  w  wyborach  do  Senatu  mandat  uzy-
skują  kandydaci,  którzy  uzyskali  kolejno  największą  liczbę  głosów  w 
danym okręgu wyborczym; 
– okręg wyborczy w wyborach do Senatu obejmuje obszar całego wo-
jewództwa  lub  jego  część.  Aktualnie  Polska  podzielona  jest  na  40 
okręgów wyborczych, w których wybieranych jest od 2 do 4 senatorów 
(liczba  mandatów  w  wyborach  do  Senatu  uzaleŜniona  jest  od  liczby 
mieszkańców w województwie); 
– czynne prawo wyborcze: wszyscy obywatele polscy, którzy najpóź-
niej w dniu głosowania ukończyli 18 lat (wyłączeni są ubezwłasnowol-
nieni i pozbawieni praw publicznych lub wyborczych); 
– bierne prawo wyborcze: obywatele polscy, którzy ukończyli 30 lat 
oraz  zamieszkują terytorium  Polski od  co  najmniej  5 lat i  mają  prawo 
wybierania; 

Skład 

100 senatorów. 

Kadencja 

– 4-letnia, liczy się od dnia wyborów; 
–  rozwiązanie  Sejmu  przed  upływem  kadencji  pociąga  za  sobą  jedno-
cześnie rozwiązanie Senatu; 

Struktura  organi-
zacyjna 

– plenum Senatu; 
– marszałek i wicemarszałkowie razem stanowią Prezydium Senatu; 
– Konwent Seniorów Senatu; 
–  komisje  senackie,  problemowe  lub  branŜowe,  stałe  lub  nadzwy-
czajne; 

kompetencje 

a)  ustrojodawcze:  uczestniczy  w  procedurze  zmiany  Konstytucji  po-
przez  prawo  inicjatywy  projektu  ustawy  konstytucyjnej  i  rozpatrzenie 
w  ciągu  60  dni  takiego projektu  (zmiana Konstytucji  w  Senacie  moŜe 
być  uchwalona  tylko  bezwzględną  większością  głosów  i  w  takim  sa-
mym brzmieniu jak w Sejmie); 
b)  ustawodawcze:  prawo  inicjatywy  ustawodawczej  (Senat  jako  cała 
izba), Senat moŜe w ciągu 30 dni ustawę uchwaloną przez Sejm przy-
jąć , wprowadzić do jej tekstu poprawki albo ją odrzucić; 
c)  kreacyjne:  bierze  udział  przy  powoływaniu  Prezesa  NIK  oraz 
Rzecznika  Praw  Obywatelskich,  wybiera  2  członków  Krajowej  Rady 
Radiofonii i Telewizji i 2 członków, spośród senatorów, Krajowej Ra-
dy Sądownictwa; 
d)  integracyjne:  uczestniczy  w  określaniu  głównych  kierunków  poli-
tyki  państwa  poprzez  udział  w  uchwalaniu  ustawy  budŜetowej  (Senat 
ma 20 dni na rozpatrzenie ustawy budŜetowej);