Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 15 Niebieska godzina

background image

Ann-Christin Gjersoe

Niebieska Godzina

Dziedzictwo II

Tom 15.

Przełożyła Marta Petryk

background image

Galeria postaci:

Abelone Ladefoss – dwudziestodwuletnia żona Erika

Aksel Gimle – ojciec Abelone, właściciel Gimle

Ellen Bjerregaard – młodsza o dwa lata siostra

Abelone

Marie Gimle – najmłodsza, siedmioletnia siostra

Abelone

Jorgen Gimle – dwuletni młodszy brat Abelone,

przyszły dziedzic Gimle

Isak Gimle – brat bliźniak Jorgena

Erik Ladefoss – mąż Abelone, były właściciel

Ladefoss

Sjur Ladefoss – dziadek Erika

Ingvarda Ladefoss – teściowa Abelone

Ole Ladefoss – ośmioletni brat Erika

Blanche Bjerkely – kuzynka Abelone

Alf Bjerkely – mąż Blanche
Helenę Augusta – półtoraroczna córka Blanche i Alfa
Bera – służąca w Gimle

Hilmar – parobek w Gimle

Sofie – pokojówka w Gimle

Signe – gospodyni sierocińca

Line – siostra Signe, mamka Pernille, pracuje w

background image

sierocińcu

Pernille – niemowlę znalezione przez Blanche na

schodach jej domu

Ulrik Bjerregaard – mąż Ellen

Pastor Munfhe – nowy pastor

Pani Agnes – wdowa, bratowa i gospodyni pastora
Malinę – nowa służąca w Gimle
Greger Langaard – zarządca Ladefoss

Amalie i Mathias – rodzeństwo mieszkające w

sierocińcu

background image

1


Abelone nigdy dotąd nie słyszała, żeby jakieś zwierzę

tak ryczało. Głęboki, rozdzierający ryk, który sprawił, że
niedźwiedź cały się trząsł. Odsłonił ostre, spiczaste zęby.
W świetle ogniska widziała, jak oczy bestii rozszerzają się
z bólu i wściekłości.

Eriku!
Krzyknęła, gdy łapa niedźwiedzia zabójcy przejechała

po żebrach Erika. Strzelba wypadła mu z rąk, opadł na
kolana i chwycił się za pierś.

Nie mogła oddychać. Nie mogła myśleć. Wszystko

stało się ciszą. Dźwięki ucichły. Abelone obróciła głowę w
stronę Hilmara. Parobek stał jak zamurowany, nie był w
stanie nic zrobić. Znów spojrzała na Erika. Niedźwiedź
górował ponad nim, a Erik starał się znów chwycić
strzelbę. Nieporadnie pochylił się, gdy niedźwiedź znów
uniósł się na tylnych łapach.

Zacisnęła powieki. Nie chciała patrzeć. Nie chciała

myśleć. Nie chciała słyszeć.

Musisz coś zrobi, Abelone, Nie możesz tak stać i

patrzeć. Musisz coś zrobić.

Strzelba ojca. Tylko ona może uratować Erika.
Odwróciła się na pięcie, skoczyła do sieni i pobiegła

do gabinetu. Szarpnęła drzwi oszklonej szafki, w której

background image

ojciec trzymał broń używaną na polowaniach. Me myśl,
Abelone. Jedyne, co możesz zrobić, to wziąć strzelbę i
amunicję, wybiec z domu, załadować broń, wycelować i
zastrzelić bestię. Wiesz, jak to zrobić, zrób tak, jak uczył cię
ojciec.

Nie myśl o Eriku. Nie wolno ci o nim myśleć.
Chwyciła strzelbę ojca, otworzyła szarpnięciem

drewnianą skrzynkę, w której trzymał naboje, wzięła pełną
garść i znów wybiegła na dwór.

Wiedziała, że nie może patrzeć na Erika. Nie może

zastanawiać się, czy on jeszcze żyje, gdy tak leży przy
ognisku, na brzuchu, bez oznak życia. Słyszała, ze Hilmar
coś krzyczy, ale nie rozumiała jego słów.

Strzelaj. Musi zabić to przeklęte zwierzę.
Załadowała broń, nie spuszczając oczu z

niedźwiedzia. Krążył wokół Erika, Abelone widziała, że
potwór niepewnie trzyma się na nogach. A więc jest tak,
jak myślała. Erik musiał go zranić. Ognisko trzymało
niedźwiedzia na dystans, wzdrygnął się, gdy wystrzeliło z
niego kilka iskier i poszybowały w czarne niebo.

Chwyciła broń i przymknęła jedno oko, żeby

wycelować

w niedźwiedzia. Wstrzymała oddech.

Wiedziała, że inaczej nie utrzyma strzelby nieruchomo.

Stój spokojnie, potworze. Nie ruszaj się.
Niedźwiedź krążył wokół Erika. Abelone sądziła, że to

ognisko powstrzymuje go teraz przed atakiem. Poza tym

background image

zwierz sprawiał wrażenie osłabionego, jednak pomimo
rany miał dość sił, aby zaatakować.

Niedźwiedź wyciągnął szyję w kierunku nieba i zaczął

węszyć, jakby wyczuwał coś w powietrzu. Przez chwilę
stał nieruchomo.

Akurat tak długo, by Abelone zdążyła nacisnąć na

spust.

Niedźwiedź stał bez ruchu. Abelone zrobiło się

gorąco. Czyżby nie trafiła? Była absolutnie pewna, że
miała go na muszce.

Chciała wyjąć drugi nabój, wtedy jednak zwierzę

zaczęło się chwiać. Zrobiło kilka niepewnych kroków w
przód, po czym przewróciło się na ziemię.

Abelone odrzuciła broń, ruszyła pędem w stronę płotu,

wdrapała się na niego i zeskoczyła po drugiej stronie.
Podbiegła do Erika i padła przy nim na kolana.

Leżał twarzą do ziemi, z rękami ułożonymi wzdłuż

boków. Nocna koszula była zakrwawiona, Abelone
widziała kałużę krwi rozlewającą się po ziemi wokół
miejsca, w którym leżał. Ostrożnie chwyciła go za ramię i
odwróciła na plecy.

Zaczęła gwałtownie łapać powietrze, czując

obezwładniające mdłości.

Atak niedźwiedzia pozostawił na ciele Erika głęboką,

ziejącą ranę od żeber aż po brzuch. Na ramieniu widać było
ślad po ugryzieniu, zwisał z niego strzęp mięsa. Na szyi

background image

pazury niedźwiedzia zabójcy pozostawiły trzy krwawe
bruzdy.

Najgorsza jednak była rana na brzuchu Erika.
Abelone widziała jego wnętrzności.

background image

2


Ellen stała nieruchomo w pokoju dziecinnym. Odgłos

zatrzaskiwanych drzwi odbijał się echem w jej uszach.
Ostry zapach wypalonej świecy kręcił w nosie. Spowiła ją
ciemność. Mocno zaciskała dłonie na lichtarzu, jej plecy
ogarniało gorąco, a serce tłukło się w piersi.

Przeciąg, który zatrzasnął drzwi musiał być bardzo

silny, skoro zdmuchnął świecę. Ellen zamknęła oczy i
powtórzyła sobie samej to, co właśnie pomyślała. Przeciąg,
to na pewno przeciąg to sprawił.

Ale co z dziecięcymi ubrankami? To nie ona je

porozrzucała. Leżały ładnie zapakowane w walizce.

Chciała otworzyć oczy, gdy dotyk jej własnych

chłodnych rąk na twarzy sprawił, że aż uniosły się małe
włoski na skórze. Przez chwilę trudno było jej oddychać, a
zapach spalenizny przybrał na sile.

Skoczyła do drzwi, szarpnęła je i wypadła z sypialni,

błądząc po omacku wypadła na korytarz i dotarła do
schodów. Szybko zbiegła po wąskich stopniach i wpadła
do kuchni. Wiedziała, gdzie położyła zapałki; koło
kuchenki. Jej palce macały kuchenną ławę. One muszą tu
być! Była pewna, że tu są!

Palce napotkały pudełko, lecz okazała się tak

niezgrabna, że pudełko spadło na podłogę. Łzy trysnęły jej

background image

z oczu, gdy opadła na kolana, żeby je odnaleźć. Jak ona
nienawidzi ciemności! W mroku odchodzi od zmysłów ze
strachu. I co właściwie zaszło w pokoju?

Zapałki, Ellen. Musisz znaleźć zapałki, a nie myśleć o

tym, co się tam stało.

Drgnęła, gdy na nie natrafiła. Ręce jej drżały, gdy

zapalała świecę w lichtarzu. Drżąc, rozejrzała się wokół,
omiatając ściany złotym światłem rzucanym przez świecę.
Świeca. Musi zapalić więcej świec. Przerażało ją
zaglądanie do ciemnego pokoju. Nie mogła wtedy
dostrzec, co tam jest, nie wiedziała, co kryje się w
ciemności.

Zmusiła się do wejścia do pokoju, starając się

opanować drżenie. Uniosła lichtarz do góry, aby lepiej
widzieć. W mroku nie było tu inaczej niż za dnia. Meble
stały dokładnie tak jak zwykle, a piec kaflowy wciąż grzał.

Ellen, nie możesz pozwolić, aby myśli wymknęły ci się

spod kontroli.

Stanęła przy schodach, wpatrując się w ciemność,

która ziała ku niej z góry. Przełknęła ślinę. Zbliża się
północ. Ellen powinna spokojnie wejść na górę, wśliznąć
się do swojego pokoju, rozebrać i pójść do łóżka.

Nie była w stanie. Wzdragała się na samą myśl tym i

czuła, jak ściska się jej serce. Przeraziło ją to, co wydarzyło
się na górze. Drzwi, które się zatrzasnęły i porozrzucane
dziecięce ubrania. Nie mogła tego zrozumieć. Wiedziała,

background image

że walizka z ubraniami stała przy ścianie. Nie sądziła też,
że to Ulrik wpadł na pomysł, aby tak porozrzucać rzeczy.

Cofnęła się kilka kroków, sam widok schodów

napawał ją strachem.

Tak spokojnie, jak tylko była w stanie, zapaliła

wszystkie lampy naftowe i świece znajdujące się w pokoju,
nie potrafiła siedzieć w półmroku. Czuła się lepiej, kiedy
wokół było jasno.

Wciąż przestraszona, siedziała wpatrując się w świecę

stojącą na stole. I gdzie jest Ulrik? Obiecał, że nie wróci
późno, ale Ellen wiedziała, jak bardzo potrafią się
przeciągać jego karciane wieczory.

Wzdrygnęła się, kiedy zegar wybił północ. Ciężki

uderzenia odbijały się od ścian, wypełniając dom nagłym,
twardym dźwiękiem.

Zegar wybijał właśnie ostatnie uderzenie, gdy Ellen

postanowiła pójść do kuchni po jeden z tortów Bery, miała
też ochotę na odrobinę soku.

Teraz mogła usiąść na sofie i czytać książkę, czekając

na powrót Ulrika.

Może uda się jej odwrócić myśli od tego, co się stało.
Spojrzała na ścienny zegar, gdy usłyszała, że Ulrik

wchodzi do domu. Prawie pierwsza. Zamknęła książkę i
staranniej otuliła się kocem.

Wszedł do pokoju, nie zdjąwszy wcześniej płaszcza,

background image

światło w oknie musiało go zaskoczyć.

– Siedzisz tutaj? – zapytał wyraźnie zmieszany.
Skinęła głową i podciągnęła kolana. Postanowiła nie

odpowiadać. Obiecał, że nie wróci późno.

Ulrik podszedł do niej, widziała, że jest teraz bardziej

zatroskany, niż zmieszany.

– Coś się stało? Usiadł przy niej i spojrzał na nią z

lękiem, gładząc ja po włosach.

Patrzyła wprost na niego. – Obiecałeś, że nie wrócisz

późno.

Zdenerwowała się na samą siebie słysząc, jak

marudnie to brzmi. Potrząsnął głową.

– Przepraszam, Ellen, ale czas przeleciał tak szybko.

Zapomniałem o zegarku.

Nie odpowiedziała, starając się na niego nie patrzeć.

Strach wciąż tkwił w jej duszy.

Ulrik odgarnął z jej policzka kosmyk włosów. – Coś

nie w porządku?

Mówił miękko i Ellen wiedziała, że ma wyrzuty

sumienia – i słusznie. Wiedział, że ona boi się tego domu,
wiedział, że nie lubi być sama wieczorami.

Westchnęła, spoglądając na niego z ukosa. Nie

wiedziała, jak ma wytłumaczyć, co się stało. Poza tym
może to naprawdę przeciąg spowodował zatrzaśnięcie się
drzwi. Bo cóż innego mogłoby to być?

background image

– Hm? Ulrik spojrzał na nią łagodnie i ostrożnie się

uśmiechnął. – Widzę, że coś jest nie tak.

Wzruszyła ramionami. – To nic, ja tylko...
– Tylko co? – zapytał.
Ellen napotkała jego wzrok. – Kiedy się kąpałam,

usłyszałam jakby stukanie i wyszłam na korytarz.

Ulrik spojrzał na nią wyczekująco. Postanowiła

opowiedzieć, jak to było.

– Wydawało mi się, że dźwięki dobiegają z naszego

pokoju, a kiedy tam weszłam, zobaczyłam, że okno jest
otwarte na oścież.

Zmarszczył czoło. – Zostawiłaś je otwarte?
– Nie wydaje mi się. Spojrzała na swe dłonie i

pokręciła obrączką ślubną. – Drzwi do pokoju dziecinnego
były otwarte – ciągnęła, spoglądając na Ulrika. – Czy
wyjąłeś dziecięce ubranka z walizki?

Uniósł brwi. – Ubranka, które dała ci ciotka Hilda?
Potrząsnął głową.
Ellen zacisnęła wargi, czując, jak ściska się jej

żołądek. Jest więc tak, jak sądziła. – Wszystkie ubrania
leżały rozrzucone po podłodze – powiedziała cicho.

Między oczami Ulrika pojawiła się głęboka bruzda,

nic jednak nie powiedział.

– Weszłam do pokoju – ciągnęła Ellen – ale wtedy

drzwi się za mną zatrzasnęły, a świeca, która miałam w

background image

ręce, zgasła.

Uważnie się jej przyglądał. – Ja też zwróciłem uwagę

na to, że na górze mogą być przeciągi. Znajdę jakiegoś
cieślę, który na to spojrzy, może wieje z dachu lub okien.

Ellen spojrzała na Ulrika, widząc, że on nie zrozumiał.
– Ale ubrania... Nie rozumiem, jak mogły zostać

rozrzucone w taki sposób.

Ulrik uśmiechnął się, a Ellen uderzyło, że dostrzega w

tym uśmiechu pobłażliwość. – Jesteś zmęczona, Ellen.
Czas iść do łóżka.

Niechętnie pomogła mu zgasić świece, nim poszli na

górę. Cieszyła się, że Ulrik idzie pierwszy.

Czuła ciężar w piersi, gdy wchodzili do swego pokoju.

Ulrik poszedł do pokoju dziecinnego i zatrzymał się w
drzwiach. Ellen podeszła i stanęła za nim.

Uniósł świecę, mogła więc zajrzeć do wewnątrz.
Zakryła usta dłonią z nieprzyjemnym uczuciem w

żołądku.

Wszystkie ubrania, które wcześniej widziała

rozrzucone po podłodze, były posprzątane, a walizka stała
zamknięta w kącie.

Tak jak przedtem.

3

background image

Abelone siedziała nieruchomo na krześle, wodząc

oczami za doktorem Greni. Nachylał się nad łóżkiem, w
którym leżał Erik. Upłynęło już kilka godzin od czasu
przybycia lekarza i tyle właśnie czasu doktor szył i
opatrywał jego rany.

Spojrzała w okno. Świtało już. Dlaczego Hilmar nie

wrócił jeszcze z miasta? Prosiła go, żeby przywiózł
Ingvarde. Stan Erika nie pozwalał im zwlekać do rana z jej
sprowadzeniem, powinna już tu być.

Abelone bezszelestnie odetchnęła, ściskając ręce.

Hilmar. Dlaczego poszedł do wychodka bez broni? Gdyby
ją zabrał ze sobą, mogliby uniknąć tego wszystkiego.

Zapiekło ją w żołądku ze złości na bezużytecznego

parobka. Kiedy to wszystko się skończy, już ona zadba o
to, aby był to jego ostatni dzień pracy w Gimle.

Poczuła pieczenie pod powiekami. Twoja złość na

Hilmara nic tu nie pomoże. Poza tym to sam Erik
postanowił iść do owiec. Jedynym winnym nieszczęścia
jest niedźwiedź zabójca, który leży martwy na pastwisku.

Wyprostowała się, otarła dłonią czoło i spojrzała znów

na doktora. Pomagała mu Bera. Abelone też zaoferowała
swoją pomoc, lecz Bera uważała, że to nie zrobi jej dobrze.
Abelone utkwiła wzrok w swoich dłoniach. Jakby
bezczynne siedzenie było lepsze. Sama widziała rany Erika
i wiedziała, że tu chodzi o życie. Czy ktoś może przeżyć
coś takiego? Nie wiedziała. Doktor Greni także był

background image

przerażony i z początku zastanawiał się, czy nie przewieźć
Erika do szpitala w Tonsbergu, ale rany były zbyt
poważne. Doktor bał się, że Erik nie przeżyje podróży.

Abelone uniosła wzrok, gdy Bera szła przez pokój z

miednicą na wodę. Stara kobieta posłała jej dodający
otuchy uśmiech, lecz Abelone widziała, jaka jest blada i
przestraszona.

– Doktor Greni wkrótce skończy, Abelone. Bera

mówiła cicho, niemal szeptem.

Abelone nie była w stanie odpowiedzieć, odczuwała

zbyt wielką suchość w ustach i mdłości, skinęła jednak
lekko głową, nim Bera zniknęła za drzwiami.

Jak długo lekarz może operować? Mogła zajrzeć do

brzucha Erika. Widziała całą tę krew. Jednocześnie
wiedziała, że Erik jest silny. Jeśli ktoś może coś takiego
przeżyć, to właśnie on.

Znów spojrzała w stronę łóżka, zobaczyła białą twarz

Erika. Silnie kontrastowała z prawie czarnymi włosami,
wyglądała tak blado na tle białej poduszki. Doktor Greni
stał w taki sposób, że nie widziała brzucha Erika. Sądziła,
że to tam doktor operował na początku, teraz bandażował
ramię.

Erik nie odzyskał jeszcze przytomności. Hilmar

mówił, że upadł, gdy niedźwiedź rozszarpał mu ramię.
Wiedziała, że to możliwe. Czasami ból bywa nie do
wytrzymania i człowiek traci przytomność.

background image

Przełknęła ślinę i spuściła wzrok. Cieszyła się z tego.

To byłoby straszne, gdyby Erik musiał walczyć z bólem aż
do przybycia lekarza. Uniknięcie mąk to dla niego jak
wyzwolenie. Poza tym na pewno zrozumiałby, jak
poważna była rana brzucha.

Znów pojawiła się Bera i nalała do miednicy czystej

wody. Abelone widziała, jak służąca wymienia spojrzenia
z doktorem Greni, gdy lekarz mył ręce.

Bera podeszła do Abelone.
– Doktor Greni już skończył – powiedziała cicho.
Abelone znów spojrzała na łóżko. Erika przykrywała

kołdra. Widziała jedynie zabandażowane ramię. Sądziła, że
z bruzdami na szyi lekarz nie zrobił nic poza ich
oczyszczeniem.

Wstała, czując, jak bardzo zesztywniało jej ciało.
Doktor Greni wytarł ręce w ręcznik. – Erik jest

poważnie ranny, Abelone – zaczął cicho. –Poza tym stracił
wiele krwi.

Napotkała spojrzenie jego oczu. Słowa lekarza nie

niosły wielkiej pociechy. W jego twarzy też nie dostrzegła
oznak nadziei. Wręcz przeciwnie.

– Pierwsze dni będą miały decydujące znaczenie.

Doktor skierował wzrok na Erika. Ważne jest teraz, aby nie
dostał gorączki.

Abelone wolno podeszła do łóżka. Doktor przysunął

background image

się i stanął koło niej, położył jej dłoń na ramieniu i
delikatnie uścisnął.

– Erik jest młody i silny, Abelone. To dobry znak, że

przeżył pierwszych kilka godzin.

Wiedziała, że lekarz mówi tak, aby ją uspokoić. Ale

mógł mieć rację. Erik nie przegrał tej walki. Jeszcze nie.
Wciąż walczy o życie.

Bera i doktor cicho wyszli z pokoju i w końcu Abelone

została sama z Erikiem.

Przysunęła krzesło do łóżka i oparła policzek na

poduszce obok męża. Spojrzała na jego twarz. Twarz, którą
kochała. Prosty nos, miękkie wargi. Ciemne włosy
opadające na czoło.

Potarła nosem jego policzek, przytuliła swoją twarz do

jego twarzy. Przeczesała palcami gęste włosy. Zbliżyła
wargi do jego ucha. – Nie jesteś sam, Eriku. Siedzę przy
tobie.

Przełknęła ślinę, nie wiedziała, co ma powiedzieć. Czy

on ją słyszy? Nie wiedziała. Ale jeżeli ją słyszy, to co może
powiedzieć? Co chciałaby usłyszeć od niego, gdyby to ona
tu leżała?

– Kocham cię, Eriku – szepnęła do jego ucha. Urwała

czując, jak łzy moczą jej policzki. Zamknęła oczy. Słowa
wydawały się takie ubogie, takie puste.

Splotła swoje palce z palcami Erika i ostrożnie

uścisnęła jego zdrową rękę.

background image

Panie. Nie odbieraj tego, co dałeś, Ty, który nas

kochasz. Bo to, co Twoje, jest też nasze, jeśli my należymy
do Ciebie.
Zamilkła, nie była w stanie zakończyć
modlitwy. Zamiast tego odmówiła w myślach inną. Pozwól
mu spoczywać dziś wieczór w Twych ramionach. Niech
jego sny będą. święte. Pozwól mu zbudzić się jutro, silnym i
wolnym, aby mógł Ci służyć.

Przycisnęła wargi do policzka Erika i złożyła głowę na

poduszce.

Amen.

background image

4


Blanche wtuliła się w Alfa pozwalając, by objęły ją

jego ramiona. Leżała wpatrzona w płomyk świecy stojącej
na nocnym stoliku.

– Nie mam pojęcia, gdzie mogą być Mathias i Amalie.
Mocniej przytuliła się do męża, potrzebowała jego

ciepła i bezpieczeństwa. Kiedy usłyszała o chłopcu, który
zginął przy dworcu, bała się, że to Mathias, ale potem
okazało się, że był to ktoś inny. Jego koledzy uciekli, gdy
zrozumieli, że stracił życie, kiedy wpadł pod lokomotywę.
Dlatego też początkowo nikt nie wiedział, kim był ten
chłopiec.

– Musisz jutro porozmawiać z policją stwierdził Alf.
Wiedziała o tym. Niedługo upłynie doba od zaginięcia

dzieci, nikt nie wiedział, gdzie one są. A jeśli śpią w nocy
na dworze? Noce wciąż są zimne, chociaż jest już maj. I co
z małą Amalie? Mathias ma mimo wszystko dziewięć lat,
ale Amalie nie ma więcej niż dwa. Muszą też być głodni.

Nabrała powietrza w płuca, starając się odsunąć od

siebie myśl o nich. I tak tej nocy nie mogła zrobić nic
więcej. Przez całe popołudnie i wieczór szukali dzieci w
mieście, pytając wszystkich, którzy przypuszczalnie mogli
coś wiedzieć. Anna też brała udział w poszukiwaniach.
Jeżeli ktoś znał ciemne strony miasta, to właśnie ona.

background image

Alf pocałował Blanche na dobranoc. – Postaraj się

trochę przespać. Może dzieci same wrócą jutro rano.

Zdmuchnęła świecę, lecz wciąż leżała wpatrzona w

ciemność. Może Alf ma rację. Miała nadzieję, że dzieci
wrócą do sierocińca, jeśli zmarzną.

Pokręciła się na bok słysząc, że Alf już śpi, zawsze

zasypiał szybko. Często o tym ostatnio myślała, chciała
mieć więcej dzieci i sądziła, że Alf także tego pragnie. Za
pierwszym razem tak szybko zaszła w ciążę, ale teraz,
kiedy naprawdę pragnęła dziecka, było to trudniejsze.

Z ciężkim westchnieniem położyła ramię na kołdrze i

ułożyła się wygodnie.

Nie chciała jeszcze nic mówić Alfowi, ale był już

tydzień po czasie.

Może maleństwo jest już w drodze?

*


Blanche nałożyła rękawiczki. – Nie możemy zrobić

nic więcej, Signe. Muszę iść na policję.

Signe w milczeniu skinęła głową. Twarz miała szarą i

ściągniętą. Blanche wiedziała, że gospodyni niewiele spała
tej nocy.

– Wrócę zaraz po wyjściu z posterunku. Starała się

uśmiechnąć, aby dodać Signe otuchy, lecz jej uśmiech był

background image

sztuczny i sztywny. Blanche była dokładnie tak samo
zmartwiona jak gospodyni.

Szybko wyśliznęła się przez drzwi wejściowe i

spiesznie ruszyła przez ogród. Nie tylko dorośli martwili
się o Amalie i Mathiasa, Signe mówiła, że wiele dzieci nie
spało tej nocy, bojąc się o los rodzeństwa.

Zagłębiona we własnych myślach, otworzyła żelazną

bramę. Gdzie mogły skierować się dzieci? Nie miała
pojęcia, gdzie mogą być.

Pani Bjerkely?
Wzdrygnęła się na dźwięk męskiego głosu

wypowiadającego jej nazwisko. Odwróciła się. Nie
słyszała, jak zatrzymał się za nią wytworny powóz. To
pastor, który poprzedniego dnia towarzyszył jej w drodze
na 0ya, gdzie mieszkali Mathias i Amalie, kiedy jeszcze
żyła ich matka.

Pastor wysiadł z powozu i ruszył w kierunku Blanche.

Pulchny mężczyzna otarł chusteczką pot z czoła, sprawiał
wrażenie przejętego. – Pani Bjerkely – powtórzył. – Jak
dobrze, że panią spotykam.

Poszła mu na spotkanie.
– Czy znalazła pani dzieci? Spojrzał na nią z lękiem.
Blanche potrząsnęła głową. – Przykro mi. Idę teraz na

policję, żeby zgłosić ich zaginięcie.

Pastor pokiwał głową, lecz Blanche zrozumiała, że coś

background image

mu leży na sercu. Wyglądał na niezwykle czymś
przejętego.

– W nocy coś mi przyszło do głowy, pani Bjerkely –

ciągnął, wycierając swoją grubą, czerwoną szyję. – Dzieci
mają ciotecznego dziadka.

Blanche wpatrywała się w niego. – Ale ja sądziłam, że

nie mają nikogo, kto mógłby się nimi zająć.

Pastor skinął głową i znów osuszył czoło. –Ma pani

rację, dziadek nie może się nimi zająć.

Blanche zmarszczyła czoło. – Myśli pastor, że Mathias

jednak do niego poszedł? – zapytała z powątpiewaniem.
Nie sądziła, że chłopiec udałby się do kogoś, kto nie chciał
się nimi zaopiekować.

Pastor zawahał się. – Nie wiem, pani Bjerkely. Wiem

tylko, że proponował Mathiasowi pracę w swojej piekarni.

Te informacje zainteresowały Blanche. –A więc jest

piekarzem?

Pastor skinął głową. – Tak, ale matka Mathiasa nie

chciała, aby chłopiec tam pracował. Uważała, że jest za
młody, poza tym pragnęła, aby skupił się na nauce.

Blanche zacisnęła dłoń na swojej pompadurce. Tego

nie wiedziała. Nie było nieprawdopodobne, że Mathias
udał się do ciotecznego dziadka. Mimo wszystko
oferowano mu tam pracę. Może Mathias wpadł na to, że
mógłby utrzymać Amalie i siebie dzięki zarobionym przez
siebie pieniądzom.

background image

– Bardzo chciałabym złożyć wizytę temu piekarzowi –

stwierdziła Blanche, czując narastająca nadzieję.

Pastor skinął głową, wskazując swój powóz. –Na to

liczyłem, pani Bjerkely.

Powóz podskakiwał na bruku, gdy Blanche dostrzegła

pojazd państwa Aaroe. Jechał w stronę sierocińca.

– To małżeństwo Aaree – wyjaśniła pastorowi. To oni

chcą wziąć małą Amalie. Bardzo się martwią o dzieci.

Pastor natychmiast dał znak woźnicy, aby się

zatrzymał. – W takim razie chciałaby może pani
opowiedzieć im o dziadku dzieci?

Blanche skinęła głową. Zakładała, że państwo Aaroe

jadą do sierocińca, żeby z nią porozmawiać.

– To pani, pani Bjerkely? – zapytała pani Aaroe, gdy

oba powozy stanęły. – Czy ma pani jakieś nowe wieści o
Amalie? – zapytała szybko. Na jej twarzy, skrytej pod
szerokim rondem kapelusza, widniała troska.

Blanche wymieniła szybkie spojrzenia z pastorem, po

czym w krótkim zarysie przedstawiła jego opowieść.
Wyglądało na to, że te informacje bardzo poruszyły panią
Aaroe, która aż musiała sięgnąć po chusteczkę.

Spojrzenie pana Aaroe było pełne nacisku. –Chętnie

towarzyszylibyśmy pani do tego piekarza – pokiwał głową.
Zgadzam się, że Mathias mógł wpaść na pomysł, żeby tam
pójść.

background image

Blanche najchętniej pojechałaby do ciotecznego

dziadka dzieci sama, ale wiedziała, jaki zdecydowany
potrafi być pan Aaroe.

– Mam nadzieję, pani Bjerkely, że nie ma pani nic

przeciwko temu? – zapytała pani Aaroe. –Od czasu
wczorajszego zniknięcia dzieci nie myśleliśmy o niczym
innym.

Blanche potrząsnęła głową. Trudno im tego odmówić,

sądziła jednak, iż wczoraj wystarczająco wyraźnie
wyjaśniła państwu Aaroe, że nie mogą wziąć do siebie
Amalie.

Chociaż wiedziała, że bardzo ich to rozczarowało.

*


Mathias chwycił pręty wózka do przewożenia chleba,

chcąc przeciągnąć go przed podwórze, lecz pojazd stał w
miejscu jak przymurowany.

Westchnął, puścił go i obejrzał się za siebie. Jakie to

ciężkie! Nie wiedział, jak da radę pociągnąć to za sobą.
Poza tym spieszyło mu się, bo musiał odwiedzić wiele
miejsc, nim wózek zostanie opróżniony. Pensjonat,
cukiernię w mieście, garbarnię...

Opadł na kolana i zajrzał pod wózek. Nic dziwnego, że

nie dał rady go pociągnąć. Jedno koło blokował duży

background image

kamień. Chłopiec położył się na brzuchu i wpełzł pod
wózek.

Mathias!
Wzdrygnął się, potem skulił na głos ciotecznego

dziadka, który nawoływał go głośnym rykiem. Dziadek
wyjaśnił mu już, że musi wytrwale pracować, jeżeli on i
Amalie mają mieć zapewnione mieszkanie i wyżywienie.

Odrzucił kamień spod wózka i znów stanął na nogi.

Pod złym spojrzeniem dziadka poczuł nieprzyjemne ssanie
w żołądku. Może źle postąpił, uciekając z Amalie z
sierocińca? Obrzucił spojrzeniem piekarnię. Wiedział, że
siostrzyczka jest tam wraz z żoną piekarza, której się boi. A
w nocy Amalie płakała przez sen mówiąc, że chce wracać
do sierocińca, w którym są takie miłe panie.

Siostrzyczka wciąż nie rozumiała, że pani Bjerkely i

inni znaleźli dla niej nowe miejsce, do którego będzie
musiała przenieść się sama. Jego ta para nie chce wziąć.

– Mathias! – zagrzmiał dziadek. Jak sądzisz, co

powiedzą klienci na to, kiedy zobaczą, jak wyglądasz?

Mathias opuścił wzrok, żeby sprawdzić, jak wygląda.

Pobrudził się podczas wpełzania pod wózek.

Schylił głowę. – Ja.... nie wiem – odpowiedział cicho.
Dziadek parsknął. – Nie wiesz? W takim razie ja ci to

powiem, chłopcze! Nikt nie będzie już chciał kupować ode
mnie chleba! Nikt nie kupi go od kogoś, kto wygląda jakby
tarzał się w błocie jak świnia.

background image

Mathias przełknął ślinę, starając się zacisnąć zęby.

Dziadek był dokładnie taki zły, jak mówiła mama. Nie było
też sensu wyjaśniać, dlaczego się pobrudził. Dziadek i tak
już narzekał, że Mathias robi wszystko tak wolno.

– A więc ruszaj, chłopcze! Już wystarczająco się

spóźniasz!

Mathias chciał iść, lecz dziadek chwycił jego czapkę z

daszkiem. Z uśmieszkiem na twarzy uderzył nią chłopca w
głowę. – Musisz wziąć się w garść, chłopcze, jeśli chcesz
nadal u mnie pracować. Mogę cię zapewnić, że żaden
gamoń nie zagrzeje tu miejsca!

Mathias połknął łzy i wyciągnął rękę po czapkę, ale

dziadek rzucił ją na ziemię.

Był dorosły, chociaż zachowywał się tak podle.

Mathias zagryzł wargi. Wiedział, że gdy tylko znajdzie się
na ulicy, łzy popłyną, jednak tutaj, przy dziadku, nie chciał
płakać. Nie będzie płakał.

Nie patrzył na dziadka wiedząc, że to może go

rozdrażnić. Dlatego schylił się, wtedy jednak dziadek
znalazł się obok i kopnął czapkę, która wylądowała w
błocie.

Panie Wiig!
Ostry głos sprawił, że Mathias się odwrócił.
To pani Bjerkely i pastor.
I para, która chciała zabrać Amalie.

background image

*


– Panie Wiig!
Blanche dość już zobaczyła. Dziadek Mathiasa

ściągnął mu z głowy czapkę, rzucił ja na ziemię – i kopnął,
gdy chłopiec schylił się po nią.

Utkwiła wzrok w piekarzu. Był to starszy mężczyzna o

siwych włosach, lecz jego ogromna broda była czarna.
Oczy patrzyły wściekle spod krzaczastych brwi. Teraz ujął
się pod boki i spojrzał na nią wyzywająco.

– A kim pani jest?
Podeszła,

obrzucając

spojrzeniem

Mathiasa.

Wyglądał, jakby miał ochotę uciec, jego wzrok kierował
się ku państwu Aaroe.

– Nazywam się Bjerkely i zarządzam sierocińcem im.

Helenę Augusty Blickenfeldt.

Mężczyzna zrobił kwaśną minę. – A więc to pani –

powiedział tylko.

Blanche skinęła głową i położyła dłoń na ramieniu

Mathiasa, spoglądając na pana Aaroe, który podniósł z
ziemi jego czapkę i zaczął ją osuszać swoją chusteczką.

Blanche znów spojrzała na piekarza. – Czy jest pan

świadomy tego, że Mathias i jego siostra mieszkają w
sierocińcu?

background image

Piekarz roześmiał się kwaśno. – Nie jest im tam za

dobrze. Wczoraj o świcie dzieci stały w moich drzwiach.
Skinął w stronę Mathiasa. – Chłopak żebrał, żeby móc u
mnie pracować.

Blanche stanęła przed Mathiasem i nachyliła się nad

nim. Pan Aaroe podszedł i wyciągnął do niego rękę z
czapką. Chłopiec wziął czapkę, nie podnosząc wzroku.

– Mathiasie?
Chłopiec nie chciał spojrzeć na Blanche, jego wzrok

utkwiony był w ziemi. Ręce ściskały mokrą czapkę.

– Rozumiem, dlaczego uciekliście – zaczęła cicho.

Nils Johan powiedział, że usłyszał moją rozmowę z
gospodynią.

Mathias spojrzał na nią pełnymi bólu oczami. Potem

bez słowa skierował wzrok na państwa Aaroe. Pan Aaroe
stanął koło żony. Oboje przyglądali się chłopcu z rozpaczą
w oczach.

– To prawda, co mówi Nils Johan – ciągnęła Blanche.

Ale zmieniłam zdanie, zanim państwo Aaroe przyjechali
do sierocińca. Amalie się nie przeprowadzi.

Mathias wpatrywał się w nią. – Ale... myślałem, że...
Blanche skinęła głową. – Rozumiem, że tak

pomyślałeś, ale tak się nie stanie, Mathiasie. Amalie się nie
przeprowadzi – powtórzyła.

Piekarz wydał z siebie niezadowolone chrząknięcie. –

background image

I tak jest za mały – burknął. Poza tym ta młodsza robi zbyt
wiele hałasu.

Blanche odetchnęła głęboko i znów spojrzała na

Mathiasa. – Gdzie jest Amalie?

Mathias wskazał głową otwarte drzwi. –W piekarni.
Blanche wzięła go za rękę. – Teraz pójdziemy po

Amalie i razem wrócimy do willi. Spojrzała na chłopca z
uśmiechem. – Prawda?

Mocno ścisnął jej rękę. – Tak, pani Bjerkely.
Mała twarzyczka Amalie rozjaśniła się na widok

Blanche. Dziewczynka przycupnęła na stołeczku w kącie.
Blanche zgadywała, że kazano jej tu cicho siedzieć, aby nie
przeszkadzała żonie piekarza, która właśnie zamiatała
podłogę.

– Tak, tak, to słodka dziewczynka – powiedziała

kobieta, gdy Blanche wyjaśniła, że zabiera dzieci z
powrotem do sierocińca. – Ale ja jestem za stara, żeby mieć
w domu dzieci – zakończyła kwaśnym tonem i wróciła do
zamiatania.

Blanche uderzyło, że kobieta nie wyglądała na

szczególnie zmartwioną, gdy Amalie wychodziła z kuchni.
Tak było jednak prościej. Byłoby trudniej, gdyby piekarz i
jego żona chcieli, by dzieci zostały. To mimo wszystko ich
rodzina.

Pastor pomógł rodzeństwu wsiąść do powozu. Mathias

przyniósł te trochę rzeczy, które zabrał dla siebie i siostry,

background image

uciekając z sierocińca.

Blanche podeszła w stronę państwa Aaroe, którzy

śledzili wzrokiem dzieci, gdy pastor pomagał im wsiąść. –
Przykro mi, że tak się stało – powiedziała cicho Blanche.

Pani Aaroe mocni ściskała w ręce swoją chusteczkę. –

Pomyśleć, że przyprowadził tu swoją siostrę, bo nie chciał,
żeby ich rozdzielono.

Blanche spuściła wzrok i nie odpowiedziała. Może

Mathias myślał, że dziadek mu pomoże, ale jedyną
prawdziwą rodzinę, jaką dzieci miały, stanowiły tylko one
dla siebie nawzajem.

– Po tym, co dziś zobaczyliśmy, zmieniliśmy zdanie –

rzekł pan Aaroe.

Blanche popatrzyła na niego ze zdziwieniem. – O

czym pan mówi?

Spojrzeli po sobie, po czym zabrał głos pan Aarae. –

Byliśmy przekonani, że chcemy mieć małe dziecko,
dziewczynkę, lecz Mathias to niezwykły chłopiec.

Państwo Aaroe znów wymienili spojrzenia. –Kiedy

pani zdaniem nadejdzie odpowiedni czas, pani Bjerkely,
chcielibyśmy, żeby zapytała pani Mathiasa, czy nie
chciałby się do nas przeprowadzić. Bardzo byśmy chcieli,
żeby on i Amalie zamieszkali u nas.

5

background image


Abelone odsunęła Małego Erika od piersi i oparła go

na ramieniu, żeby mu się odbiło. Wędrując po pokoju nie
odrywała wzroku od Erika. Wciąż nie było żadnych oznak,
żeby się budził. Doktor Greni zajrzał do niego kilka razy w
ciągu poranka, ale nie mógł powiedzieć nic poza tym, że
puls jest słaby.

Abelone podeszła do łóżka i ostrożnie położyła dłoń

na czole męża. Doktor bał się, że Erik dostanie gorączki.
Mówił, że jego krew może zostać zatruta, lecz Erik nie był
rozpalony. Przeciwnie, jego skóra wydawała się chłodna.

Dokładniej otuliła go kołdrą i już miała iść dołożyć do

pieca, lecz w tej chwili ktoś ostrożnie zapukał do drzwi.
Stanęła w nich Bera, a za nią Hilmar. W końcu wrócił z
miasta.

Abelone podeszła do niego, nie widziała jednak

Ingvardy.

– Chodzi o panią Ingvarde – wyjąkał parobek.

Nietrudno było dostrzec, że jest mu ciężko. Ten dorosły
mężczyzna wyglądał tak, jakby zaraz miał wybuchnąć
płaczem. Ręce nerwowo przekładały czapkę.

– Gdzie ona jest? – zapytała Abelone z

niecierpliwością.

– Ingvardy nie było u przyjaciółki – wybuchnęła Bera,

podczas gdy Hilmar milczał.

Hilmar jakby miał ochotę zapaść się pod ziemię. – Ale

background image

rozmawiałem z jej przyjaciółką. Pani Ingvarda wczoraj po
południu pojechała do Holmestrand, jednak jest
oczekiwana dziś przed południem – powiedział potulnym
głosem.

Abelone próbowała spojrzeć mu w oczy, lecz parobek

unikał jej wzroku.

– Czy przyjaciółka wiedziała, którym pociągiem

pojechała Ingvarda? – zapytała, starając się zachować
spokój.

Hilmar w milczeniu potrząsnął głową.
Spojrzała na Erika. Wiedziała, że mąż balansuje

między życiem i śmiercią. Hilmar musi przywieźć
Ingvarde do Gimle.

Zrobiła krok do przodu i położyła dłoń na ramieniu

parobka. – Czy możesz jechać na stację i tam poczekać na
Ingvarde?

Hilmar

spojrzał

na

nią

podkrążonymi

i

zaczerwienionymi oczami. – Oczywiście, pani Abelone.
Oczywiście, że tak zrobię. Twarz mu się ściągnęła. – O,
pani Abelone, tak bardzo mi przykro. Łzy popłynęły mu z
oczu, gdy spojrzał na Erika. – Nie powinienem był
zostawiać strzelby.

Abelone potrząsnęła głową. – Nie mogłeś zapobiec

temu, co się stało, Hilmarze.

Hilmar rozłożył ręce. – Nie powinienem był...

background image

Abelone przerwała, kładąc mu rękę na ramieniu. – Nie

mogłeś zapobiec temu, co się stało – powtórzyła. – Gdyby
nie niesprawna ręka, Erik sam zastrzeliłby niedźwiedzia,
zanim zwierzę go zraniło.

Twarz Hilmara była ściągnięta. Szybkim ruchem

nałożył na głowę czapkę, a potem jak cień zniknął w
korytarzu.

Abelone pochyliła się ku drzwiom, gdy Hilmar już

odszedł. Czuła ciężkie uderzenia serca w piersi. Hilmar
miał rację. Gdyby nie zszedł ze stanowiska, Erik nie
leżałby teraz w łóżku walcząc o życie.

Bera lekko poklepała ją po ręce. – To było miłe z

twojej strony. Hilmar całkiem wychodzi z siebie.

Abelone spuściła wzrok czując, jak przytłaczający

strach znów chwyta ją za serce, miała jednak nadzieję, że
Hilmar przestanie obwiniać się za nieszczęście.

Erikowi nic nie pomoże, że Hilmar chodzi i cierpi.

*


Abelone patrzyła na twarz Erika. Miała nadzieję, że

ujrzy na niej jakieś niewielkie poruszenie. Czasami
wydawało się jej, że dostrzega słabe skurcze wokół oczu,
ale gdy wstała, żeby przyjrzeć się dokładniej zrozumiała,
że to pomyłka.

background image

Przetarła zamglone oczy. Była tak bardzo zmęczona

od tego siedzenia. Bera zaofiarowała się, że posiedzi przy
łóżku Erika, żeby mogła odpocząć, ale Abelone nie chciała
go opuszczać.

Jej spojrzenie padło na drugą stronę łóżka, gdzie

zazwyczaj leżała ona sama. Bera zaproponowała, żeby
Abelone położyła się na trochę, ale wydawało się jej
dziwne leżeć obok Erika, który jest w takim stanie.

Spojrzała w stronę kołyski, w której spał Mały Erik.

Jeszcze przez jakiś czas nie powinien się obudzić. Cicho
wstała i ostrożnie odsunęła na bok kołdrę okrywającą
Erika. Doktor Greni musiał się napracować, zszywając
jego brzuch. Na bandażu nie było śladów krwi.

Przełknęła ślinę i ponownie nakryła Erika kołdrą.

Postanowiła zrobić tak, jak mówiła Bera. Była bardzo
śpiąca i bolało ją całe ciało. Przechodząc na swoją stronę
łóżka wyjrzała przez okno. Gdzie jest Ingvarda? Zbliża się
południe, niedługo będzie dwunasta, a Hilmar jeszcze nie
wrócił.

Zmęczona zdjęła suknię i wśliznęła się pod kołdrę.

Leżała wpatrzona w twarz Erika. Lekko przesunęła
opuszkami palców po jego czole w kierunku kości
policzkowej i brody.

Jej uwagę przyciągnęły jego wargi. Jakby zacisnął

usta. Abelone usiadła na łóżku. Erik poruszył wargami!

– Eriku? – szepnęła i pogładziła jego włosy. Nachyliła

background image

się nad nim. Widziała, że jego powieki drżą lekko.

– Eriku? – powtórzyła i uścisnęła jego dłoń.
Jego usta leciutko się rozwarły, powieki zaczęły się

unosić.

Ogarnęła ją nagła ulga. – Nie próbuj niczego mówić,

Eriku – powiedziała cicho, gładząc go po policzku. Jego
spojrzenie błądziło po pokoju, jak gdyby nie pojmował,
gdzie się znajduje.

– Jestem tutaj, Eriku, jestem tutaj. Uchwyciła

spojrzenie jego oczu i uśmiechnęła się, przestraszona, że
mąż nigdy nie przyjdzie znów do siebie.

– To... to diabelskie zwierzę. Głos Erika był ochrypły,

słowa niewyraźne.

Uczucie ulgi spłynęło na każdą komórkę jej ciała. Erik

mówi.

– Niedźwiedź nie żyje, Eriku – powiedziała szybko.
Erik znów zamknął oczy. – Owce? Słyszała, że

wypowiadanie słów przychodzi mu z trudem, twarz
ściągała się z bólu.

Położyła mu rękę na piersi. – Niedźwiedź nie zrobił

nic żadnemu ze zwierząt. Ale nie mów już nic,
potrzebujesz odpoczynku. Bolesna bruzda na twarzy Erika
wygładziła się, lecz Abelone widziała, że mąż porusza
ustami. Pochyliła się nad nim, aby usłyszeć, co mówi.

– Żyć... Chcę żyć.

background image

*


Gorączka musiała nadejść nagle. Kiedy Abelone

powiedziała doktorowi Greni, że Erik odzyskał
przytomność, zjadła coś, żeby potem chwilę odpocząć.
Kiedy się obudziła, zwróciła uwagę na to, że twarz Erika
zmieniła barwę. Z początku cieszyła się, że kolory wracają,
ale gdy dotknęła jego czoła, było rozpalone.

Doktor Greni ujął nadgarstek Erika, tak jak to ostatnio

robił coraz częściej. Przez chwilę patrzył na zegarek, a
potem delikatnie ułożył rękę z powrotem na łóżku.
Głęboka bruzda na jego czole i zatroskane spojrzenie
powiedziały Abelone więcej, niż potrzebowała wiedzieć.
To, czego nie chciała się dowiadywać.

– Gdyby chociaż był przytomny, moglibyśmy dać mu

coś do picia – cicho powiedział lekarz.

Abelone zauważyła, że doktor unika jej wzroku.

Przeraziło ją to bardziej niż wszystko inne.

Zebrała się na odwagę i odsunęła się kilka kroków od

łóżka. – Czy sądzi pan, doktorze, że on przeżyje? –
zapytała cicho. Nie chciała, aby Erik ją słyszał, mimo że
był nieprzytomny.

Doktor Greni patrzył teraz wprost na nią. Zobaczyła w

jego oczach odpowiedź, zanim znów opuścił wzrok na
podłogę. – Nie wiem, Abelone. Położył rękę na jej

background image

ramieniu. – Nie wiem. Najlepsze, co możemy zrobić, to
pilnować, by gorączka nie wzrastała. I modlić się.

Lekarz wrócił do Erika, a ona sama stała przy kołysce

synka.

Nie wiedziała, o czym myśli. Nie wiedziała, co czuje.

Jakby to nie ona tam stała. To był ktoś inny.

Ktoś inny w jej ciele.
To było jak zły sen, z którego nie można się obudzić.
Usiadła na skraju łóżka. Złożyła ręce na kolanach.

Nabrała powietrza w płuca. Wypuściła je. Odwróciła
głowę w stronę Erika. Jego twarz była teraz taka spokojna.

Jakby spał.
Abelone spojrzała w kierunku okna. Dzień

przechodził już w wieczór, nadeszła ta dziwna pora, gdy
światło staje się niebieskie, a ląd i morze spowijają różne
odcienie tej barwy. Gdy zmierzch otula wierzchołki drzew,
nim skryje je ciemność nocy. Babka nazywała tę porę
niebieską godziną.

Abelone wstała i wolno podeszła do okna. Z

niewielkiego szkieru w zatoce poniżej Gimle zerwał się
kormoran, zdecydowane ruchy skrzydeł niosły go teraz
ponad cichym, połyskującym morzem, nim skierował się
na zachód i zniknął za horyzontem.

W tej chwili na dziedziniec zajechał powóz. Za

powożącym Hilmarem, ze wzrokiem nieruchomo

background image

utkwionymi przed siebie, siedziała wyprostowana
Ingvarda.

Abelone opuściła powieki, starając się nabrać

powietrza głęboko do płuc, nie była jednak w stanie tego
zrobić.

Daj mi siłę, Panie.
Daj mi siłę.

*


Abelone zeszła po schodach i zatrzymała się, Hilmar

pomagał Ingvardzie wysiąść. Chciała wyjść teściowej na
spotkanie, ale nie mogła.

Ingvarda podbiegła do niej. Twarz miała trupiobladą, z

wielkie oczy wypełnione przerażeniem. – Jak on się czuje?

Jej głos przepełniony był strachem.
Abelone podeszła o krok, chciała objąć teściową, lecz

nie była w stanie. Musiała użyć wszystkich swych sił, aby
stać prosto, gdy wypowiadała słowa, o których wiedziała,
że całkowicie zmiażdżą matkę Erika. – Przyjechałaś za
późno.

background image

6


Ellen nachyliła się nad ojcem, z ulgą dostrzegając

lekki uśmiech na jego ustach, najbardziej jednak cieszyła
się na widok spojrzenia jego ciemnych oczu, w których
błyszczały, jak się jej zdawało, ulga i radość.

– Lepiej się dziś czujesz, ojcze?
Ojciec skinął głową i trochę niezgrabnym ruchem

przesunął ręką po bandażu, którym miał owiniętą głowę. –
Jestem tylko trochę nieprzytomny. Uśmiechnął się do
córki, wydawał się taki zadowolony. Może bardziej
martwił się o wynik operacji, niż chciał to przyznać. Taki
właśnie był, nie należał do tych, którzy dużo mówią. W
każdym razie o sobie samym.

Usłyszała za sobą kroki i odwróciła się. Nadchodził ku

nim profesor Wald-Michaelsen.

Lekarz uśmiechnął się do Ellen z dużą pewnością

siebie. – Jak pani widzi, pani Bjerregaard, pani ojciec jest
w wyśmienitej formie.

Ellen wstała z uśmiechem. Tak bardzo bała się

wczoraj o ojca, gdy odwiedziła go po operacji. Tym
większą ulgę odczuła, kiedy weszła dziś do jego sali i
zobaczyła, że siedzi na swoim łóżku, obficie posilając się
jedzeniem, które przyniosła mu jedna z pielęgniarek.
Wciąż był blady, lecz córkę uspokoił jego dobry apetyt.

background image

– Jestem panu bardzo wdzięczna za to, co pan zrobił

dla mojego ojca, profesorze.

Profesor zaśmiał się. – Wie pani, to mój zawód. Pani

wydaje się to zapewne przerażające, ale taka operacja to
dla mnie codzienność. Mrugnął do niej. – A za kilka dni
pani ojciec będzie mógł wrócić do domu.

Spojrzał na Aksela. – Jak rozumiem, sądzi pan, panie

Gimle, że bóle głowy ustąpiły?

Aksel przytaknął. – Nie mogę powiedzieć nic innego,

profesorze. Znów pogładził ręką bandaż i Ellen zaczęła się
zastanawiać, jak ojciec wyglądałby bez niego. Ulrik mówił
jej, że lekarz wywierci w głowie ojca dziurkę, ale czy ona
wciąż tam jest? Nie wiedziała tego i nie miała ochoty
pytać.

– Czuję ból, lecz nie taki silny jak przedtem –ciągnął

ojciec.

Profesor Wald-Michaelsen skinął głową.

–To

naturalne, że czuje pan pewien ból po trepanacji. Odwrócił
się do Ellen. – Czy mogę panią przeprosić, pani
Bjerregaard? Chciałbym obejrzeć ranę pooperacyjną.

Ellen kiwnęła głową. – Oczywiście.
Po raz ostatni uścisnęła ojca. – Przyjdę też jutro, ojcze.
Ujął jej dłoń i uścisnął. Oczy zaczęły mu błyszczeć.

Nie musiał nic mówić. Ellen wiedziała, że jest wdzięczny
za to, iż go odwiedziła.

background image

*


Ellen nakryła do stołu. Było po piątej i Ulrik powinien

wkrótce wrócić do domu.

Podeszła do kuchennej lady i wyciągnęła misę, na

którą miała wyłożyć solone mięso. Zawsze cieszyła się,
gdy Ulrik miał wrócić do domu, teraz jednak wyjątkowo
wyglądała jego powrotu. Wiedziała, że mąż też martwi się
o jej ojca. Mimo wszystko to Ulrik przestawił mu
profesora.

Pomyśleć, że operacja poszła tak dobrze! Wiedziała,

że profesor Wald-Michaelsen to zdolny chirurg, ale jednak
się bała.

Wyjrzała przez kuchenne okno i dostrzegła, jak Ulrik

otwiera furtkę do ogrodu. Mocniej oparła się o ladę, by
móc się mocniej wychylić. Co on ze sobą niesie? Niósł
niewielki koszyk z pokrywką. Wyszła mu na spotkanie do
sieni, rzucając okiem na zegar w salonie. Ulrik przyszedł
wcześniej niż zwykle, zazwyczaj nie pojawiał się w domu
przed pół do szóstej.

Otworzyła mu drzwi. Gdy ją zobaczył, posłał jej

tajemniczy uśmiech.

Nie mówiąc nic o koszyku, pocałował ją w policzek. –

Jak się dziś czuje Aksel?

background image

Opowiedziała mu o udanej operacji. – Ojciec mówił,

że bóle głowy zniknęły.

Ulrik odstawił koszyk i objął żonę. – Jak dobrze to

słyszeć.

Stali przytuleni, aż w końcu Ulrik skinął głową w

stronę koszyka. – Mam dla ciebie niespodziankę.

Znów rozpaliła się w niej ciekawość.
Ulrik nachylił się i podniósł koszyk. – Chodź tu!
Poszła za nim do salonu, Ulrik postawił koszyk na

podłodze. Ostrożnie zdjął pokrywkę i włożył do koszyka
ręce.

Ellen usłyszała, zanim zdążyła zobaczyć. Jasnoszary,

kudłaty kociak, który pisnął, kiedy Ulrik wziął go na ręce.

– Spał – roześmiał się Ulrik i uniósł do góry małą

puchatą kuleczkę. Czy nie jest słodki?

Ellen roześmiała się, wyciągając ręce. Lubiła koty, w

Gimle zawsze jakiś był. – Jest śliczny! Przytuliła kotka do
piersi. – Jakie ma miękkie futerko.

Pogłaskała długie, wełniste futro. – Nigdy jeszcze nie

widziałam kociaka o tak długiej sierści.

Ulrik pokiwał głową. – Jego matka też jest

długowłosa.

Ellen spojrzała na męża. – Skąd go masz?
– Z muzeum – uśmiechnął się. Zwalczają tam myszy.

background image

Ellen usiadła na sofie z kotem na kolanach. –Myślę, że

wciąż jest senny – stwierdziła ze śmiechem.

Kociak przewrócił się na grzbiet i wyciągnął na całą

długość. Delikatnie podrapała go po brzuchu. Brzuch i łapy
miał białe. – Widziałeś, że ma niebieskie oczy?

Ulrik skinął głową. – To się z czasem zmieni.

Uśmiechnął się do niej. – Chcesz go? Jeśli nie, mogę go
odnieść do muzeum.

Potrząsnęła głową szczęśliwa, że Ulrik jest taki

troskliwy po tym, co się stało w nocy. Poza tym kot będzie
stanowił dla niej miłe towarzystwo.

– Cieszę się, że go przyniosłeś. Pogłaskała miękkie

łapy kota. Pieszczoch z niego! – Musimy dać mu jakieś
imię, prawda? – wymruczała. Widziała, że to kocia
dziewczynka. Mała kuleczka. – Kuleczka – powiedziała,
uśmiechając się do Ulrika.

Skinął głową. – To ładne imię. Usiadł przy niej. –

Przepraszam, Ellen, że wczoraj wróciłem tak późno.

Napotkała jego wzrok. – Nie szkodzi. To nie jego

wina, że ona boi się tego domu. – Na pewno mam po prostu
bujną wyobraźnię.

Znów spojrzała na kota. Wiedziała, że Ulrik też tak

uważa. Że wymyśliła sobie to wszystko, co się wydarzyło
w pokoju dziecinnym, zwłaszcza tę historię z ubrankami.
Teraz leżały ładnie ułożone w walizce, osobiście
sprawdziła to rano. A drzwi musiały po prostu się

background image

zatrzasnąć, tak jak mówił Ulrik.

– Zaprosiłem kilku kolegów na najbliższy piątek –

powiedział Ulrik. Pomyślałem sobie, że pewnie chciałabyś
ich bliżej poznać. Przyjdą także żony kilku z nich.

Powiedział to tak, jakby to była najzwyklejsza rzecz

na świecie – zaproszenie do domu grona nieznajomych
ludzi. Mógł ją przynajmniej najpierw zapytać. Nie dlatego,
żeby miała powiedzieć nie, chociaż na to miałaby
największą ochotę.

Zmusiła się do uśmiechu. – Jak miło. Ilu gości

zaprosiłeś?

Ulrik uśmiechnął się tak samo spokojnie jak zwykle. –

Ośmiu pracowników muzeum, pięciu z nich przyjdzie z
żonami.

Trzynaście osób! Na samą myśl o tym ścisnął się jej

żołądek. Do tego czasu Betsy zacznie wprawdzie pracę, ale
będzie przecież całkiem nowa. A ona sama nie ma
wielkiego doświadczenia w podejmowaniu takiej liczby
gości. Zawsze obawiała się wielkich przyjęć, które
urządzali w Gimle jej rodzice. Poza tym przygotowaniami
zajmowały się Abelone i matka. Ellen tylko pomagała.

I co ma podać? Nigdy nie umiała zbyt dobrze gotować.
Ulrik wstał. – Cieszą się, że będą mogli cię poznać.
Spojrzała na niego, starając się odwzajemnić jego

uśmiech.

background image

Nie sądziła, żeby zrozumiał, że ona wcale się nie

cieszy.

background image

7


Blanche zapięła pod szyją broszkę i uszczypnęła się w

policzki. Nigdy nie czuła się dobrze w pierwszych dniach
swego miesięcznego krwawienia. Ciało miała wtedy
obrzmiałe, zwłaszcza brzuch, odczuwała mdłości. Była też
blada.

Po raz ostatni obrzuciła spojrzeniem swoje odbicie w

lustrze i ruszyła do drzwi. Wcześniej myślała, że jest w
ciąży, tak jednak nie było. Kilka dni temu powiedziała
nawet Alfowi, iż podejrzewa, że znów nosi dziecko, dziś
jednak pojawiło się krwawienie. Alf niezmiernie się
ucieszył, tak jak ona sama, ale teraz musiała mu wyjaśnić,
że jednak nie jest w ciąży.

Położyła dłoń na klamce i nabrała powietrza w płuca.

Nie sądziła przedtem, że będzie jej tak przykro. Wiedziała
przecież, że nie może mieć tak wcześnie całkowitej
pewności, lecz rozpoznawała wszystkie oznaki. Piersi były
wrażliwe, a rano miewała nawet mdłości.

A więc wszystko to sobie wmówiła.
Poszła w stronę schodów, słysząc na dole głosy Signe i

Line. Dzisiaj dzień pełen napięcia. Przez ostatni tydzień
państwo Aaree codziennie odwiedzali Mathiasa i Amalie.
Z początku Mathias zachowywał dystans, ale Blanche
zauważyła, że szczególnie pan Aaroe okazywał chłopcu
zainteresowanie. Z początku Mathias nie rozmawiał z nimi

background image

dużo, lecz pan Aaroe umiał zachęcić go do rozmowy,
zwłaszcza gdy mówiono o tym, co chłopiec lubi robić.
Blanche nie wiedziała przedtem, że Mathias chętnie łowi
ryby. Teraz obaj planowali wyprawę na ryby w sobotę.

Na początku Blanche nie mówiła Mathiasowi, że

małżeństwo chce, aby on i Amalie przeprowadzili się do
nich. Mathias bał się najpierw, że państwo Aaroe zabiorą
do siebie jego siostrę, lecz stopniowo zaczął się uspokajać.
A wczoraj Blanche powiedziała panu Aaroe, że jej zdaniem
nadszedł już czas, aby powiedzieć Mathiasowi, że para
chce wziąć oboje dzieci.

Nikt nie wiedział, jak zareaguje Mathias. Blanche

obawiała się, że chłopiec może się rozzłościć, ale widziała
wyraz jego twarzy, gdy pan Aaroe powiedział mu o tych
planach. Ucieszył się, a Blanche sądziła, że to zasługa
uwagi, którą pan Aaroe okazywał chłopcu. Wiedziała, że
Mathias stopniowo zaczął go lubić.

A dziś Mathias i Amalie mieli jechać obejrzeć dom

państwa Aaroe. Nic jeszcze nie zostało postanowione.
Blanche powiedziała, że to Mathias musi podjąć decyzję,
czy będzie się dobrze u nich czuł. Amalie jest za mała, żeby
wyrazić własne zdanie, ale w każdym razie nie było
wątpliwości co do tego, że dziewczynka lubi panią Aaroe,
bo często wdrapywała się jej na kolana.

Blanche weszła do salonu. Line siedziała z Amalie i

spoglądała do książki. Blanche spojrzała na wiszący na
ścianie zegar. Zbliżało się wpół do szóstej. Państwo Aaroe

background image

wkrótce tu będą. – Gdzie jest Mathias?

Line podniosła wzrok. – Pomaga Signe w kuchni.
Wzrok Blanche spoczął na Amalie, która patrzyła na

nią wielkimi, niebieskimi oczami. Nic dziwnego, że panią
Aaroe całkowicie urzekła ta mała dziewczynka. Wygląda
jak aniołek, poza tym jest taka miła i grzeczna.

Blanche

weszła

do

kuchni,

gdzie

Signe

przygotowywała obiad; miała być zupa na mięsie. Mathias
stał przy oknie i wyciągał się na palcach, żeby móc
wyjrzeć.

Signe uśmiechnęła się do Blanche. – Państwo Aaroe

wkrótce przyjadą, Mathiasie.

– Widzę ich powóz w dole ulicy! Mathias odwrócił się

szybko, policzki miał zarumienione, a jego oczy błyszczały
oczekiwaniem.

Blanche poczuła ulgę, równie dobrze mógł

powiedzieć, że nie chce wprowadzać się do państwa Aaroe.
Byłoby to całkiem zrozumiałe. W każdym razie nie musi
podejmować decyzji, zanim nie odwiedzi ich domu.

Mathias wybiegł z kuchni, a Blanche została tam

razem z Signe.

– Mam nadzieję, że mu się tam spodoba –powiedziała

Signe, odkładając chochlę na ladę.

Blanche odwzajemniła jej uśmiech. Signe mówiła tak,

jakby już było postanowione, że dzieci się przeprowadzą. –

background image

Ja też na to liczę.

Signe uśmiechnęła się krzywo. – Tak w ogóle to wiem,

że mu się spodoba. Dla pana Aaroe będzie jak syn. Nie
zauważyłaś, jak bardzo jest zajęty chłopcem?

Blanche wyjrzała przez okno i zobaczyła, państwo

Aaroe idących przez ogród. Szli ramię w ramię,
uśmiechając się do siebie, przejęci i pełni oczekiwania.

Mathias i Amalie mieli szczęście.

*


Dom państwa Aaroe wyglądał tak, jak Blanche go

zapamiętała. Był to duży, biały, drewniany budynek
położony na obrzeżach miasta, otoczony dużym,
wspaniałym ogrodem. Coś się jednak zmieniło. Dwa z
pokoi znajdujących się na górze zostały zamienione na
pokoje dziecinne.

Pani Aaroe otworzyła drzwi do pokoju, który miał

należeć do Amalie. Wyczekująco spojrzała na
dziewczynkę, która natychmiast wbiegła do ślicznie
urządzonego pomieszczenia. Blanche nigdy dotąd nie
widziała takiego pięknego pokoju dla dziewczynki. Ściany
oklejone były tapetą w białe i jasnoróżowe pasy, a jasne,
lekkie zasłonki ładnie udrapowano wokół okien.

Pani Aaroe podeszła do okna. – Zleciłam

background image

zamontowanie rolety, żeby wieczorem było tu ciemno –
powiedziała, zaciągając roletę. Ukazał im się ładny
widoczek małej dziewczynki i jej matki, stojących nad
potokiem. Nietrudno było dostrzec, że pani Aarae
poświęciła dużo czasu i wysiłku na urządzenie pokoju dla
Amalie. Poza tym Blanche sądziła, że musiało to
kosztować majątek. A jeżeli Mathias postanowi, że on i
siostra nie zamieszkają tu?

Pani Aarae znów podciągnęła roletę. Amalie zajęła się

już lalkami, które leżały na łóżku. Pani Aarae kupiła dla
dziewczynki nie jedną lalkę z porcelany, kupiła trzy. Koło
łóżka dziewczynki stało niewielkie łóżeczko dla lalek z
małą kołdrą i małą poduszką.

Pani Aarae podeszła do pomalowanej na biało półki. –

A tutaj mamy mały serwis do kawy dla twoich lalek.

Pochyliła się, wyciągając rękę ze spodeczkiem i

filiżanką w różyczki.

Blanche spojrzała na Mathiasa stojącego w drzwiach.

Wodził wielkimi oczami po pokoju. W sierocińcu pokoje
też były ładnie urządzone, ale Blanche wiedziała, że nie
mogą mierzyć się z tym. Poza tym każde z dzieci miało tu
dostać własny pokój. Bardzo niewielu dzieciom było dane
coś takiego.

Pan Aaroe położył dłoń na ramieniu Mathiasa. – I co ty

na to, Mathiasie? Chciałbyś zobaczyć pokój, który może
być twój?

background image

Mathias spojrzał na niego i w milczeniu skinął głową.

Blanche podążyła za nimi. Amalie była zajęta zabawą w
podawanie kawy pani Aaroe.

Pan Aaroe otworzył najdalsze drzwi w korytarzu.

Mathias przestąpił próg.

Jego pokój był większy niż pokój Amalie. Nietrudno

było dostrzec, że pani Aaroe ma talent do urządzania.
Pokój Mathiasa wytapetowano na niebiesko, pod oknem
stało biurko z ciemnego drewna. Blanche widziała, że z
drewna tego samego gatunku wykonane jest łóżko. Przy
krótszej ścianie stał regał wypełniony książkami. Mathias
uwielbiał czytać.

Chłopiec postawił kilka ostrożnych kroków w głąb

pokoju i stanął, rozglądając się dookoła.

Blanche postanowiła trzymać się z tyłu.
Pan Aaroe podszedł do szary na ubrania, otworzył

drzwi i wyciągnął wędkę.

Trochę niezgrabnie podał ją Mathiasowi. –Musisz

mieć przecież własną wędkę, teraz, gdy mamy razem łowić
ryby – powiedział stłumionym głosem.

Blanche widziała, jak sztywna była jego twarz. Musiał

się bać, że Mathias nie przyjmie prezentu.

Tego nie musiał się obawiać. Twarz Mathiasa

rozjaśniła się w szerokim uśmiechu. – Dziękuję, panie
Aaroe!

background image

Pan Aaroe nachylił się i uśmiechnął. – Chciałbym,

żebyś nazywał mnie Bernhardem.

Mathias skinął głową, wciąż uśmiechnięty. – Dobrze.

Wyciągnął dłoń, aby podziękować. –Dziękuję za wędkę,
Bernhardzie – powiedział na próbę.

Przez chwilę stali naprzeciwko siebie trochę

zażenowani, obrzucając się spojrzeniami. Potem pan Aaroe
nachylił się i uścisnął Mathiasa.

Blanche przełknęła ślinę, widząc, jak obydwu

błyszczą oczy.

Mathias i Amalie trafią do dobrego domu. Mathias

powie tak, nim dzień dobiegnie końca.

Dobrze wiedzieć, że los może obejść się łaskawie z

dwojgiem dzieci, które utraciły rodziców.

background image

8

Ellen obrzuciła spojrzeniem udekorowany do obiadu

stół. Wszystko wyglądało tak, jak sobie zaplanowała.
Serwis w kwiatki dobrze się komponował z białym
obrusem z adamaszku i srebrnymi sztućcami.
Wykrochmalone sztywno serwetki ładnie ułożyła na
talerzach, a dekoracja z niebieskich kwiatów świetnie
pasowała do serwisu.

Wszystko było gotowe na przyjście gości Ulrika. Ellen

miała tylko nadzieję, że jedzenie będzie im smakowało, nie
była pewna, co podać. Ulrik zaproponował dania, o których
ledwo słyszała, a już na pewno nie zdarzyło się jej ich
przygotowywać – jak flądra z ostrygami i boczkiem oraz
peklowana kaczka w sosie z reńskiego wina. Powiedział,
że Ellen może poprosić o radę jego matkę, która bardzo
dobrze gotuje, lecz ona chciała przygotować coś, co sama
potrafi przyrządzić. W końcu zgodzili się, że na
przystawkę zostanie podana zupa z homara, jako danie
główne szynka w sosie burgundzkim, groszek,
podsmażone ziemniaki i mus kasztanowy, a na deser krem
kawowy i ciasteczka. Wprawdzie Ellen nigdy jeszcze nie
robiła musu kasztanowego, ale dostała przepis od matki
Ulrika.

Nerwowo spojrzała na zegar, zbliżała się siódma,

godzina nadejścia gości. Ulrik przebierał się na górze, ona

background image

sama zrobiła to wcześniej, gdy Betsy zajmowała się
ostatnimi przygotowaniami w kuchni. Na szczęście
dziewczyna bardzo Ellen pomagała. Była bystra, poza tym
najwyraźniej otrzymała dobre przeszkolenie u poprzedniej
chlebodawczyni, nieżyjącej już wdowy. W każdym razie
nie wyglądała na specjalnie zdenerwowaną tym, że ma
podawać tego wieczoru i to cieszyło Ellen. Ona sama
odczuwała takie napięcie, że aż rozbolał ją żołądek,
chociaż przez ostatnią godzinę starała się nie denerwować.

Odetchnęła głęboko, podeszła do portier i trochę je

poprawiła. Na wieść o śmierci Erika pomyślała z początku,
że muszą odwołać przyjęcie, ale Ulrik chciał, żeby się
jednak odbyło. I tak Ellen nie chciała wyjeżdżać z
Christianii, póki ojciec nie mógł jechać razem z nią. Wraz z
lekarzami postanowili, że będzie mógł pojechać do domu
jutro, dzień przed pogrzebem Erika, chociaż profesor
Wald-Michaelsen uważał, że Aksel powinien zostać w
szpitalu całe dziesięć dni. Ojciec jednak wydawał się być
prawie taki sam jak przedtem, chociaż wiadomość o
śmierci Erika odcisnęła na nim swoje piętno.

Słyszała, że Ulrik schodzi po schodach i odwróciła się.

Dobrze mu było w bieli i we fraku. Podszedł do niej z
uśmiechem i lekko pocałował ją w policzek.

– Jak ładnie wyglądasz – powiedział miękko, ujął jej

dłonie i uścisnął.

Spojrzała po sobie. Brzuch zaczynał się już

powiększać, wciąż jednak była dość szczupła w talii. Jeśli

background image

ktoś nie wiedział, że jest w ciąży, mógłby sądzić, że tylko
trochę przytyła. Na szczęście jej ciało nie spuchło, tak jak
podczas poprzedniej ciąży.

– Dziękuję – odrzekła, czując, że pod wpływem słów

Ulrika na jej policzki występują rumieńce. Miała dobrego i
oddanego męża, miał zwyczaj tak po prostu prawić jej
komplementy.

Ulrik puścił jej dłonie i spojrzał w stronę kuchni. – Czy

wszystko już gotowe?

Ellen skinęła głową zadowolona, że Ulrik jest tak

samo spokojny, jak zawsze. Nie okazywał najmniejszego
niepokoju, chociaż ona po raz pierwszy przygotowywała
przyjęcie. Nie rozumiała, jak może być taki rozluźniony,
jednocześnie wiedziała, że mąż cieszy się na ten wieczór.
Powiedział, że czeka, aż będzie ją mógł przedstawić swoim
kolegom i ich żonom, a ona wiedziała, iż liczy na to, że
Ellen odnajdzie się w towarzystwie tych kobiet i też będzie
miała w Christianii znajomych. Teraz nie zna tu wielu
osób, tylko kilku sąsiadów, matkę Ulrika i swoją własną
ciotkę Sibylle.

– Czy jest tu odpowiednio ciepło? – zapytała. –

Wydaje mi się, że jest gorąco.

Ulrik potrząsnął głową i uśmiechnął się. –Nie jest za

gorąco, Ellen.

A więc tylko jej jest za ciepło. Może to dlatego, że jest

w ciąży. Chociaż nie utyła jeszcze bardzo, zaczęła

background image

zauważać, że jej ciało staje się coraz bardziej ociężałe.

Miała właśnie pójść do kuchni, żeby zobaczyć, czy

wszystko jest w porządku, gdy ktoś zadzwonił do drzwi.

Wzdrygnęła się, czując ściskanie w żołądku.
Wieczór mógł się zacząć.

*


Powinna była wiedzieć, że nie ma się czego bać.

Przyjaciele Ulrika okazali się bardzo mili, ich żony także.
Ellen nie wiedziała, czego się od niej oczekuje; na weselu
odniosła wrażenie, że niektórzy znajomi męża mają dość
sztywny sposób bycia, jednak podczas obiadu wcale tak nie
było, wręcz przeciwnie. Zrozumiała, że koledzy Ulrika i
ich żony dobrze się już znają, więc tylko ona musiała
zostać przedstawiona.

Nie musiała się też obawiać o jedzenie. Zupa

smakowała dokładnie tak, jak powinna, podobnie szynka i
mus. Sos burgundzki był może odrobinę za słony, ale to nie
szkodzi. A krem i ciasteczka smakowały tak jak te, które
podawała na deser matka.

Sama Ellen nie była w stanie delektować się

jedzeniem, była na to zbyt zajęta konwersacją ze swoim
towarzyszem przy stole, starszym profesorem zoologii. Na
szczęście z czasem zaczęła podzielać zainteresowanie

background image

Ulrika przyrodą, więc wydawało się jej, że zadaje teraz
odpowiednie pytania. Poza tym profesor okazał się
sympatycznym człowiekiem i łatwo się z nim rozmawiało.

Obrzuciła stół spojrzeniem, chyba wszyscy się najedli.

Teraz już tylko jej towarzysz powinien podziękować za
posiłek.

Posłała mu przyjazny uśmiech. – Jeśli goście już się

nasycili, możemy przejść na pokoje. Wiedziała, że po tych
słowach to on powinien wygłosić podziękowanie.

Profesor wstał i uśmiechnął się do niej z sympatią.

Uwaga pozostałych gości skierowała się na niego.

Słuchała jednym uchem, gdy profesor dziękował za

wyśmienitą zupę, za pyszną szynkę i słodki, odświeżający
deser.

Przed przyjściem gości czuła się nieswojo, ponieważ

się bała, lecz w trakcie obiadu było gorzej. Spływała
potem, jakby miała gorączkę, poza tym czuła się otępiała.
A miało jeszcze upłynąć kilka godzin, nim pierwsi z gości
ruszą do domów. Najpierw zostanie podana kawa, potem
mężczyźni przejdą do palarni, a ona będzie musiała
rozmawiać z ich żonami.

Goście unieśli kieliszki, gdy profesor zakończył swą

mowę. Kiedy dziękowali za posiłek, Ellen wstała, wsparła
się na ramieniu swojego towarzysza i poszli do pokoju,
gdzie przystanęła, aby przyjmować podziękowania.

Spojrzała na Ulrika i zobaczyła, jaki jest dumny.

background image

Odwzajemniła jego uśmiech i dalej pełniła obowiązki
gospodyni, jak tego od niej oczekiwano.

Najchętniej poszłaby na górę i się położyła, kręciło się

jej w głowie, gdy wstała, ale byłoby niegrzeczne odejść tak
wcześnie.

Może poczuje się lepiej, gdy wypije trochę kawy.

*


Głowę miała ciężką, gdy wreszcie mogła wśliznąć się

do łóżka. Kociak też tam wskoczył i wygodnie ułożył się
na kołdrze. Zaczęła głaskać miękkie futerko, a on otarł się
wtedy o jej twarz i przytulił do policzka. Roześmiała się
cicho. Kuleczka to przymilne kocię, poza tym miło jest tak
leżeć i głaskać małe ciałko. Wydawało się jej niemal, że to
uśmierza ból, który odczuwała w całym ciele, także w
gardle. Sądziła, że ma też gorączkę, taka była rozpalona.

Naciągnęła kołdrę aż pod brodę i zamknęła oczy.

Większość gości już poszła, zostali tylko dwaj mężczyźni,
którzy grali teraz w karty z Ulrikiem. Gdyby Ellen dobrze
się czuła, nie poszłaby do łóżka przed odejściem
wszystkich gości, ale Betsy obiecała, że zadba, aby ostatni
goście otrzymali wszystko, czego będą potrzebowali. Poza
tym Ulrik, który zauważył, jaka jest blada, odwołał ją na
stronę i zapytał, czy nie jest chora. Nie chciała mu tego
mówić, ale on zbyt dobrze ją znał i zażądał, żeby poszła na

background image

górę i położyła się. Powiedział, że musi dbać o dziecko.

Myśli zaczęły się rozpływać, gdy Ellen zapadała w

sen, poczuła też, że ból głowy stopniowo ustępuje. Tak
dobrze było nareszcie móc odpocząć.

*


Nie wiedziała, jak długo spała ani co ją obudziło.

Może to ból głowy, który powrócił i był teraz bardzo silny.

Spojrzała na stronę łóżka, po której zwykle sypiał

Ulrik. Wciąż go jeszcze nie było, zatem siedział pewnie na
dole i grał w karty. Kociak musiał uznać, że jest mu przy
niej za ciepło, bo zwinął się na kołdrze Ulrika, leżał sobie
tam i spał.

Obróciła się na łóżku. Może powinna zejść i przynieść

sobie coś do picia? Czuła taką suchość w ustach.

Odsunęła od siebie tę myśl, czuła się tak marnie.

Chciała tylko spać.

Właśnie zapadała znów w sen, gdy jakiś prawie

niesłyszalny głos sprawił, że otworzyła oczy. Leżała
nasłuchując. Czyżby usłyszała, że ktoś coś mówi? Może to
goście Ulrika się żegnają?

Spojrzała na Kuleczkę, która lekko się poruszyła,

wyciągnęła na grzbiecie, ziewnęła i zwinęła się w kłębek.

Mamo?

background image

Ellen aż podskoczyła. Głos. Teraz usłyszała go

wyraźnie. Cienki dziecięcy głosik. Dziewczynka.

Leżała wpatrzona w ciemność czując, że serce zaraz

wyskoczy jej z piersi. Mamo? Wyraźnie słyszała, że ktoś
powiedział: mamo. A może śniła?

Wstrzymała oddech i nastawiła uszu. Coś sprawiało,

że źle się czuła. Bała się też, chociaż nie wiedziała czego.

Słyszałaś mężczyzn z dołu, Ellen. Tutaj nikogo nie ma.

A w każdym razie nikogo, kto szukałby matki.

Starała się uspokoić tą myślą. Poza tym była

zmęczona, bardziej niż przypuszczała. Zmęczyły ją
przygotowania, miała za wiele do myślenia i bała się, czy
goście będą się dobrze bawili.

Mama!
Usiadła na łóżku. Nie śniła, lecz głos, który słyszała,

nie dochodził z żadnego miejsca. Płynął przez powietrze
jak słaby szept.

Kot też się teraz obudził, wyprężył swój mały grzbiet i

wyciągnął pazury, a potem pougniatał trochę kołdrę i znów
się ułożył. Przez chwilę leżał mrugając oczami, ale potem
jego powieki się zamknęły.

Ellen rozejrzała się po ciemnym pokoju, wciąż

niepewna, co właściwie słyszała.

W końcu postanowiła zejść do Betsy. Poza tym

chciało jej się pić, gardło miała wyschnięte i obolałe.

background image

Narzuciła na ramiona szlafrok i ruszyła do drzwi, rzucając
spojrzenia na boki. Jak zimno jest w pokoju, nie dołożyła
do pieca, gdy się kładła, bo było jej tak gorąco.

Wyszła na schody i zatrzymała się nasłuchując, nie

chciała, aby przyjaciele Ulrika zobaczyli ją w tym stroju,
słyszała jednak, że wciąż siedzą w palarni.

Chciała zejść na dół, gdy z kuchni wyszła Betsy – Ależ

pani Ellen, czy nie powinna pani leżeć w łóżku? Słodka
twarzyczka Betsy spoglądała na nią z troską.

Ellen zawahała się, po czym zeszła dwa stopnie w dół.

– Czy na pewno dasz sobie radę sama?

Betsy pokiwała głową. – Oczywiście, wciąż tam

jestem i pilnuję, żeby mieli przez cały czas coś do picia i do
jedzenia. Trzymała w rękach tacę z kanapkami. –
Pomyślałam, żeby podać im teraz coś jeszcze.

Ellen skinęła głową, zadowolona, że Betsy jest taka

zaradna. – To miłe, że o to zadbałaś.

– Czy życzy sobie pani, żebym coś przyniosła na górę?

Może pani też chciałaby coś zjeść?

Ellen potrząsnęła głową, czując jak ciężkie jest całe jej

ciało. Powinna wracać do łóżka. – Nie, dziękuję, ale czy
mogłabyś przynieść mi trochę wody, kiedy już podasz
jedzenie gościom?

Betsy skinęła głową. – Oczywiście, proszę pani.
Ellen weszła z powrotem na górę, czując szum w

background image

uszach. Musiała nabawić się silnego przeziębienia. A
przecież jutro ma jechać do Gimle! Nie wiedziała, jak sobie
poradzi w tym stanie.

Ociężałym krokiem weszła do pokoju, po omacku

znalazła łóżko i zapaliła świecę w lichtarzu.

Senna usiadła na skraju łóżka i rozejrzała się dookoła.

Gdzie się podział kot?

– Kiciu? – szepnęła do kota, lecz nie mogła go

dostrzec, chociaż zazwyczaj przychodził na jej wołanie.

Może zostawiła otwarte drzwi i wymknął się na

korytarz? Nie, była pewna, że zamknęła drzwi. Ulrik był
zdania, że powinni trzymać zwierzę z dala od gości, nie
wszyscy lubili koty.

Wstała i opadła na kolana, żeby móc zajrzeć pod

łóżko. Kota nie było. Znów go zawołała i teraz usłyszała
już miauczenie.

– Kuleczko?
Rozejrzała się zdziwiona dookoła, a potem odkryła,

skąd dochodzi dźwięk. Z zamkniętego pokoju dziecinnego.

Stanęła, wpatrując się w drzwi. Słyszała drapiącego w

nie kota. Była pewna, że drzwi były wcześniej zamknięte.
Po tej nocy, gdy widziała rozrzucone ubrania, wolała je
zamykać.

Z ociąganiem podeszła do drzwi, kot miauczał teraz

głośniej, musiał być zdesperowany. Kuleczka wyskoczyła

background image

z pokoju dziecinnego, gdy tylko drzwi się otworzyły, otarła
się jej o nogi. Ellen z powrotem zamknęła drzwi i wzięła
kota na ręce.

Coś ją zastanowiło. Zagłębiła nos w kocie futro.

Pachniało dymem, niemal spalenizną. Zaczęła węszyć w
powietrzu. To muszą być cygara mężczyzn. Ulrik nie palił,
lecz jego goście – owszem.

Czuła się nieswojo, kładąc się znów do łóżka. Tym

razem kot nie położył się na kołdrze Ulrika, zwinął się koło
Ellen, wtulając się w nią jak najmocniej.

Przez chwilę leżała, czekając na dźwięk kroków Betsy

na schodach i wkrótce je usłyszała. – Czy życzy sobie pani
czegoś jeszcze? – Betsy nalała wody do szklanki, którą
postawiła na nocnym stoliku.

Ellen najchętniej poprosiłaby ją, żeby została z nią aż

do przyjścia Ulrika, lecz musiała wreszcie skończyć z
porywami takich uczuć. – Nie, dziękuję, Betsy –
uśmiechnęła się do niej. – To miło, że zostałaś tak długo.

Betsy dygnęła i wyszła.
Ellen ułożyła się wygodniej w łóżku i leżała,

wpatrując się w płomień świecy, który spowijał pokój złotą
poświatą.

Lepiej się czuła ze świecą w pokoju.
Postanowiła jej nie gasić.
I tak Ulrik na pewno niedługo przyjdzie się położyć.

background image

Sen nie chciał nadejść, chociaż Ellen była chora i

zmęczona. Leżała w półśnie, czekając na Ulrika. Dlaczego
te obiady i wieczorne gry w karty muszą tak długo trwać?
Poza tym oni wszyscy idą jutro do pracy, muszą chyba być
zmęczeni?

Spojrzała na świecę. Wypalił się już dość duży

kawałek, może wkrótce powinna ją zgasić. Rozejrzała się,
nie chciała zdmuchiwać świeczki. Z jakiegoś powodu
znów czuła strach. Może to dlatego nie mogła zasnąć.

Jej dłoń odnalazła kota, leżał cicho jak myszka, odkąd

wypuściła go z dziecinnego pokoju. Bicie małego
serduszka pod puchatym futrem działało na nią
uspokajająco. Zamknęła oczy, czując ogarniający ją sen,
myśli przeszły w marzenia senne.

Czy śniła? Wydało jej się, że usłyszała lekkie

stuknięcie. Zmęczona otworzyła oczy. Ciemność. A więc
świeca musiała się wypalić. Jednocześnie usłyszała dźwięk
zamykanych na dole drzwi i Ulrika zamieniającego kilka
słów z Betsy na schodach. W końcu nadchodzi.

Położyła się na plecach i czekała na odgłos jego

kroków w korytarzu. Szybkie, raźne stąpanie. Ulrik nigdy
nie bywał zmęczony po takich wieczorach, pomyślała,
tylko rozradowany, chociaż nigdy nie pił zbyt dużo.

Drzwi otworzyły się bezszelestnie i Ellen odwróciła

się w stronę Ulrika, który trzymał w ręku lichtarz.

– Nie śpisz? – zapytał. Słyszała zatroskanie w jego

background image

głosie.

– Nie mogłam spać – odparła cicho.
Ulrik podszedł do niej usiadł na skraju łóżka. –

Rozlałaś swoją wodę?

Ellen zdziwiona spojrzała na nocny stolik. Szklanka

się przewróciła, i zauważyła, że świeca również. Lichtarz
spadł na podłogę. To właśnie musiało ją przed chwilą
obudzić.

Ulrik przytrzymał świecę wysoko w górze, aby Ellen

mogła zobaczyć leżący na podłodze lichtarz. W miejscu,
gdzie leżała świeca, na podłodze widniała czarna,
zwęglona plama.

Ellen zakryła usta dłonią. A gdyby coś się naprawdę

zajęło?

Ulrik nachylił się i podniósł lichtarz, postawił go na

stoliku. – Musiałaś zrzucić lichtarz i szklankę – powiedział.

Ellen wpatrywała się w kałużę wilgoci tam, gdzie

płomień świecy sięgnął podłogi. Me mogła zrzucić obu
przedmiotów naraz. Świeca nie zostawiłaby wtedy
wypalonego śladu. Szklanka musiała spaść później.

Usiadła na łóżku, czując, że drży. Ulrik objął ją

ramionami i przytulił. – Nie myśl o tym, Ellen.

Uśmiechnął się, żeby dodać jej otuchy. –Wszystko

dobrze się skończyło, prawda? Każdemu może coś się
przydarzyć.

background image

Pogłaskał ją po policzku. – Wyglądasz na chorą.
Spojrzała mu w oczy, nie mogąc nic powiedzieć.
Kociak wśliznął się między nich i otarł o Ulrika, który

wziął go na ręce.

Zaczął wąchać jego futerko. – Myślę, że tu mamy

winowajcę – powiedział, podając kota Ellen. Czujesz? Jego
futro pachnie spalenizną. Musiał przejść koło lichtarza i go
przewrócić.

Ellen przytulił kota, zatopiona w myślach.
Futro pachniało spalenizną, zanim świeca spadła na

podłogę.

background image

9


Czy wciąż pani marznie, pani Bjerregaard? Betsy

podeszła do łóżka.

Ellen skinęła głową, starając się skulić pod kołdrą, aby

utrzymać ciepło. Czuła się marnie. Drżała z zimna, chociaż
naciągnęła grube, wełniane pończochy, a Betsy zadbała o
to, aby w piecu było dobrze napalone. Poza tym bolało ją
całe ciało, wszystkie członki, każdy mięsień. Dręczył ją też
ból głowy, jakby jej czoło uciskała opaska, schodząca ku
ramionom. Kark miała sztywny.

– Czy mogę coś jeszcze dla pani zrobić? Służąca

okazała się nie tylko obowiązkowa, była także mądra i
troskliwa.

Ellen odchrząknęła, żeby oczyścić obolałe gardło. –

Czy mogłabyś pójść do apteki?

Betsy skinęła głową. – A co mam kupić?
– Krople kamforowe, balsam ryski, miód, spirytus

kamforowy i roztwór lukrecji – powiedziała stłumionym
głosem, ledwo mogła mówić. – Pieniądze leżą w skrzynce,
w szufladce po lewej stronie.

Betsy dygnęła. – Pospieszę się, proszę pani.
Służąca wyszła z pokoju i Ellen znów została sama.

Ulrik jakąś godzinę wcześniej wyszedł do pracy, ale miał
też wstąpić po drodze do szpitala, aby powiadomić jej ojca,

background image

że nie jest w stanie jechać dziś do Gimle. Miała ogromną
nadzieję, że będzie mogła pojechać z ojcem na pogrzeb
Erika, ale ledwo była w stanie wstać, zaraz potem musiała
znowu się kłaść. Ustalili, że zamiast tego Ulrik i ojciec
pojadą razem. Betsy obiecała zostać z Ellen aż do powrotu
Ulrika.

Ellen przekręciła się na bok i zamknęła oczy. Chciała

tylko spać.

*


Mamo? Mamo, ratuj mnie. Musisz mi pomóc, mamo!

Ellen gwałtownie usiadła na łóżku i nic nie rozumiejąc

rozejrzała się dookoła. Betsy pozostawiła odsunięte
zasłony, w pokoju było więc jasno.

Maaamooo!
Ellen zatkała uszy rękami, chciała odizolować się od

tego cienkiego, dziecięcego głosiku, pełnego śmiertelnego
przerażenia.

Czy popada w obłęd? Tak właśnie sądziła. Zaczyna

słyszeć głosy w biały dzień!

Ręce jej opadły, drżała na całym ciele. Głos umilkł – a

może tylko go sobie wyobraziła? Wyśniła? Przesunęła
dłońmi po policzkach. Czuła, jak jej ciało trawi gorączka.
Może to dlatego wydaje jej się, że widzi i słyszy rzeczy,

background image

które naprawdę nie istnieją. Wiedziała, że czasami
gorączka zaćmiewa umysł.

A co z dzieckiem, które nosi? Czy tej małej istotce

może jakoś zaszkodzić jej choroba?

Opadła z powrotem na poduszki i leżała tak, starając

się zapomnieć o dziecięcym głosiku. Może powinna
posłuchać Ulrika, który chciał wezwać doktora, nie znała
jednak tego lekarza. W domu było inaczej, doktora Greni
znała od zawsze.

Na dole zaskrzypiały otwierane drzwi. Na szczęście

Betsy się pośpieszyła.

Potem usłyszała, że służąca wchodzi po schodach, a po

chwili dziewczyna zastukała do drzwi i ostrożnie zajrzała
do środka.

– Wejdź, Betsy, nie śpię. Ellen usiadła na łóżku.
Betsy wyciągnęła koszyk z zakupami. – Czy mam

sporządzić miksturę?

Ellen skinęła głową i wyjaśniła, jak należy zmieszać

składniki. – Wlej wszystko do szklanej butelki. Na jedną
szklankę wody powinnaś użyć dziesięciu kropel.

Betsy znów poszła ku drzwiom. – Zaraz wrócę, proszę

pani.

Ellen siedziała, patrząc na zamknięte drzwi.

Właściwie powinna udać się w ustronne miejsce, nie
wiedziała jednak, czy da radę. Wciąż marzła i nie miała

background image

najmniejszej ochoty wstawać. Jednak powinna kazać Betsy
zmienić pościel, ta jest już przepocona. Może dlatego
marznie.

Leżała czekając na Betsy, postanowiła wypić najpierw

miksturę, potem dziewczyna może znaleźć czystą pościel.

Służąca wróciła i Ellen przyjęła od niej kubek z

lekarstwem. Pachniało właśnie tak, jak zapamiętała,
Zapach był ostry lecz gdy tylko zaczęła go wdychać,
wydało się jej, że ból głowy trochę zelżał.

Zmusiła się do przełknięcia wszystkiego i odstawiła

kubek, kiedy skończyła pić. Betsy musi zmienić pościel,
teraz to czuła. Ta jest wilgotna i zimna.

Spojrzała na Betsy, bojąc się wstać. Czuła się taka

otępiała. – Czy będziesz taka dobra i zmienisz pościel?

Betsy uśmiechnęła się. – Oczywiście, proszę pani.
Ellen chciała wstać, lecz czuła się tak źle, że

postanowiła położyć się na stronie Ulrika i tam poczekać,
aż Betsy skończy.

Z mozołem przetoczyła się na drugą stronę łóżka i

naciągnęła kołdrę pod brodę. Jak strasznie marzła!
Spojrzała na Betsy. Dlaczego jest taka przerażona? Jakby
chciała się rozpłakać.

– Och, pani Bjerregaard...
Ellen spojrzała na nią zdziwiona. – O co chodzi,

Betsy?

background image

Betsy odsunęła kołdrę. Ukazała się wielka, czerwona

plama.

– Pani krwawi.

*


Ulrik chodził tam i z powrotem, przystając co jakiś

czas i spoglądając w sufit. Jak długo doktor już tam jest?
Spojrzał na ścienny zegar, chociaż nie mogło minąć więcej
niż kilka minut od czasu, gdy patrzył na niego poprzednio.

Wkrótce upłyną trzy godziny, od kiedy po niego

posłano. Dowiedział się jedynie, że Ellen jest poważnie
chora, ale nie sądził, że coś jest nie tak z dzieckiem.

Zakrył twarz rękami, usiadł na sofie, ale zaraz znów

wstał, nie był w stanie spokojnie siedzieć.

Niezwłocznie wyszedł z muzeum, a gdy dotarł do

domu, lekarz był tam już od pół godziny. Służąca
odchodziła od zmysłów, mówiła, że Ellen może stracić
dziecko. Z doktorem zamienił tylko kilka słów w korytarzu
na górze, potem lekarz wszedł do Ellen. Ulrik znał go
dobrze, doktor Hartvig był rodzinnym lekarzem u jego
rodziców przez te lata, kiedy mieszkali w Christianii.

Usłyszał kroki Betsy na schodach i szybko poszedł w

jej stronę. – Czy wiadomo coś nowego?

Blada na twarzy służąca spojrzała na niego poważnie

background image

swoimi wielkimi oczami. – Doktor chce z panem
porozmawiać.

Na te słowa właśnie czekał. W trzech krokach znalazł

się na górze i pędem ruszył do ich pokoju. Zatrzymał się na
chwilę. Czy ma zapukać? A może lekarz wyjdzie? Jego
zdaniem doktor Hartvig uważał, że Ulrik nie ma w pokoju
nic do roboty.

Uniósł dłoń i ostrożnie zapukał. Czekał.
Usłyszał kroki doktora, drzwi się otworzyły.
Serce mu zamarło, gdy zobaczył poważną twarz

lekarza. – Chciałbym porozmawiać z panem w cztery oczy
– powiedział doktor Hartvig.

Ulrik wyciągnął szyję, aby zobaczyć Ellen. Widział,

że leży. Brązowe loki były rozrzucone jak wachlarz na
poduszce, oczy miała zamknięte. Ulrik chwycił doktora za
ramię, czując, że trudno mu oddychać.

– Czy ona...
Doktor potrząsnął szybko głową i zamknął za sobą

drzwi. – Pańska żona jest bardzo chora, panie Bjerregaard,
ale przeżyje.

Ulrik cofnął się o krok i oparł plecami o ścianę. Starał

się oddychać spokojnie. – A dziecko?

Wzrok doktora napotkał jego oczy. – Przykro mi,

panie Bjerregaard.

Ulrik ukucnął i wplótł palce we włosy. Zacisnął

background image

powieki. Oparł głowę o ścianę. Ellen tak się cieszyła, że
dziecko przyjdzie na świat, on sam zresztą też.

Doktor cicho chrząknął i położył dłoń na klamce.
– Może pan do niej wejść, ale jest bardzo słaba.

*


Ulrik wolno podszedł do łóżka. Czy Ellen śpi? Leżała

teraz na boku, odwrócona do niego plecami. Ostrożnie
usiadł na skraju łóżka, wyciągając się tak, aby dostrzec
twarz żony. Zamarł. Ellen leżała z uchem przykrytym
dłonią i zaciśniętymi powiekami.

– Ellen? Nakrył jej rękę swoją dłonią.
Ellen wzdrygnęła się, obróciła ku niemu i otworzyła

zaczerwienione oczy. Jej wzrok wyrażał zagubienie.

– Ellen. Ujął jej dłoń i uścisnął. Wydawała się taka

przerażona, taka zagubiona. – Tak bardzo mi przykro.

Ellen leżała nieruchomo, jej ręka w jego dłoni była

zimna. Łza spłynęła po policzku i zmoczyła poduszkę.
Wargi drżały, a skóra była biała jak porcelana, niemal
szara.

Ulrik położył się obok żony i odgarnął mokry lok.

Oparł czoło o czoło Ellen, zamknął oczy. On też żałował
dziecka, ale wiedział, że kobiety odczuwają to inaczej.
Ellen czuła, jak dziecko kopie, przez wiele miesięcy nosiła

background image

je pod sercem. Ich dziecko żyło w niej.

A teraz już go nie było.
– Boli cię? – zapytał cicho, otwierając oczy.
Ellen potrząsnęła głową, oczy jej się zamgliły.
Spojrzał na nią, pragnąc, aby powiedziała cokolwiek.

Wiedział, że Ellen nie należy do kobiet, które dużo mówią,
ale akurat teraz chciałby, żeby coś powiedziała. Chociaż
nie wiedział, co sam ma powiedzieć. Co ona by chciała,
żeby powiedział. Poza tym odczuwał wyrzuty sumienia. To
on chciał wyprawić wczoraj przyjęcie, chociaż wiedział, że
dla Ellen oznacza to wiele przygotowań. Myślał tylko o
tym, że miło jej będzie poznać jego przyjaciół.

Dotknął jej twarzy ręką, przytulił do niej policzek. –

Powiedz coś, Ellen.

Zapadła między nimi cisza, słyszał jednak, że Ellen

nabiera powietrza do płuc, jakby chciała coś powiedzieć,
jednak zatrzymała się.

– Co chciałaś powiedzieć? – zapytał cicho Ulrik.
Ellen splotła swe palce z jego palcami. Jej ręka była

teraz lepka. Mocno ją uścisnął. – Słyszałam małą
dziewczynkę wołającą swą matkę.

Ulrik starał się zrozumieć, o czym mówi żona, ale nie

pojmował, o co jej chodzi. – O czym mówisz, Ellen? –
spytał, patrząc na jej bladą twarz. Z brązowych oczu
wyzierał strach.

background image

Ellen spuściła oczy i potrząsnęła głową. – O niczym.
Ulrik wsunął rękę pod jej podbródek. – Powiedz mi, co

miałaś na myśli.

Ellen popatrzyła na niego, ale nic nie powiedziała.
– Powiedz mi, o czym myślisz – powtórzył cicho.
Ellen znów opuściła głowę na poduszkę, patrząc w

sufit. – Słyszałam go także wczoraj, po tym, jak się
położyłam.

Ulrik spojrzał na nią zdziwiony. – Co słyszałaś?
Twarz Ellen była mroczna, oczy rozszerzone. – Głos

dziecka. Małej dziewczynki. Pytała o swoją matkę. A dziś
prosiła matkę, żeby ją ratowała.

Ulrik poczuł ciężar na sercu. Ellen mówiła o tym już

wcześniej, wychodziła z siebie tego dnia, gdy za późno
wrócił do domu. Utrzymywała wtedy, że część dziecięcych
ubrań leżała rozrzucona po podłodze, ale kiedy poszedł to
obejrzeć, walizka stała tak, jak powinna. Żadne z ubrań nie
było ruszone.

Pogładził ją po włosach i delikatnie pocałował w

policzek. – Masz gorączkę, moja droga. To dlatego
słyszysz głosy, które nie są rzeczywiste.

Widział, że czuje się zraniona, nie wątpił, iż ona sama

uważa, że to wszystko prawda.

Uścisnął jej dłoń. – To był dla ciebie ciężki czas, Ellen.

Operacja twojego ojca i to, co się stało z Erikiem.

background image

Musiał przełknąć ślinę, odwrócił więc wzrok. Erik

należał do jego najlepszych kolegów, a teraz został
rozszarpany w straszny sposób. Żeglowali razem po
dalekich krajach, Erikowi udało się przeżyć w dziczy
wśród Indian, a teraz jego życie zakończył niedźwiedź
zabójca w Norwegii. A jutro pogrzeb. Plan był taki, że
Ulrik wyjdzie wcześniej z pracy, żeby pojechać do
Tonsbergu pociągiem, razem z Akselem, teraz jednak było
to nie do pomyślenia. Nie mógł zostawić Ellen w tym
stanie. Była chora i słaba, poza tym miała te swoje zwidy,
które przerażały go bardziej niż choroba. To było do niej
niepodobne, Ellen jest kobietą mocno stąpającą po ziemi,
lecz Ulrik wiedział wystarczająco dużo o ludzkim umyśle,
aby zdawać sobie sprawę z tego, że coś takiego może się
przytrafić każdemu.

Ellen wysunęła rękę z jego dłoni i trochę się o niego

odsunęła. Leżała wpatrując się pustym wzrokiem w sufit,
jakby nie zauważała męża.

Ulrik podniósł się z łóżka. – Niedługo wrócę.
Nie wiedział, czy Ellen chce, aby z nią siedział, ale

musiał porozmawiać z lekarzem. Ellen nie musi tak
cierpieć, są lekarstwa, które mogą jej pomóc w tym
trudnym czasie.

Gdy szedł ku drzwiom, usłyszał od zewnątrz drapanie

kociaka. Gdy otworzył, zwierzę wpadło do środka jak
szary cień, przemknęło do łóżka Ellen, wskoczyło i otarło
się o jej twarz. Ellen zaczęła głaskać długą sierść.

background image

– Chcesz, żeby kot tu został, czy mam go zabrać? –

zapytał Ulrik.

– Może tu zostać – odpowiedziała Ellen, nie patrząc na

niego.

Westchnął bezgłośnie, zamknął za sobą drzwi i zszedł

do salonu, gdzie Betsy podejmowała doktora Hartviga
kawą i kanapkami.

Lekarz natychmiast wstał, lecz Ulrik dał mu znak, aby

znów usiadł.

– Poronienie było silnym przeżyciem dla pana żony –

zaczął doktor, odstawiając filiżankę.

Ulrik spojrzał na niego. Przypuszczał, że doktor nie po

raz pierwszy był świadkiem czegoś takiego, wyglądał
jednak na naprawdę zagubionego.

– Ma pan rację, doktorze – odparł Ulrik i upił trochę

kawy, którą podała Betsy. Czy ma powiedzieć o głosach,
które słyszała Ellen? Z niechęcią myślał o przedstawieniu
Ellen jako chorej na umyśle, ale nie wiedział, jak powinien
wyłożyć tę sprawę.

Postanowił po prostu to powiedzieć. – Mówiła mi

doktorze, że słyszy głosy – powiedział niepewnie i
poprawił się na krześle.

Doktor przekrzywił głowę, a między jego brwiami

ukazała się głęboka zmarszczka. – Czy to się pojawiło
niedawno?

background image

Ulrik zawahał się. – Tak, tydzień temu.
Postanowił opowiedzieć o dziecięcych ubrankach. –

Ellen uważa, że głos, który słyszy, należy do małej
dziewczynki – dodał.

Doktor Hartvig siedział przez chwilę w milczeniu.

Ulrik widział, że lekarz zastanawia się nad tym, co
usłyszał. – Pańska żona z radością wyczekiwała narodzin
dziecka, prawda? – zapytał zamyślony.

Ulrik skinął głową. – Jak zapewne panu mówiła,

straciła kiedyś dziecko. Chyba bała się, że to się znów
wydarzy, ale cieszyła się, że to dziecko przyjdzie na świat.

Doktor westchnął ciężko i potrząsnął głową. – Tak to

jest z kobietami, panie Bjerregaard. To, czego chcą od
życia, to zostać matką. I czymże byłoby nasze
społeczeństwo bez tych ofiarnych matek?

Doktor Hartvig wstał, podszedł do swojej walizeczki i

otworzył ją. Na stole pojawiła się mała, niebieska butelka.
– Proszę jej podawać chloral po południu i wieczorem albo
wtedy, gdy zaczyna być niespokojna. Lekarstwo wywoła
zmęczenie i będzie mogła odpocząć.

Ulrik wysłuchał, jak powinien dozować lekarstwo, a

potem lekarz wziął swoją walizkę i poszedł do drzwi. –
Chciałbym, aby powiadomił mnie pan, jeśli pańska żona
nie będzie zdrowiała, panie Bjerregaard.

Ulrik kiwnął głową, zadowolony, że istnieje lekarstwo

na dolegliwości Ellen. – Dziękuję, doktorze.

background image

Patrzył przez chwilę na odchodzącego lekarza, a

potem poszedł do Ellen. Nie było żadnych powodów, żeby
zwlekać z udzieleniem jej pomocy.

Wśliznął się do pokoju, zatrzymał się jednak w

drzwiach. Ellen zasnęła, leżała z kociakiem mocno
wtulonym pod jej pachę. Na jej twarzy malował się spokój,
wyglądało na to, że śpi twardo.

Ulrik cicho zamknął drzwi.
Nie chciał budzić żony, gdy nareszcie udało jej się

zaznać spokoju.

background image

10


Abelone usiadła na skraju łóżka i splotła ręce na

podołku. Oddech wydawał się ciężko zalegać jej w piersi,
podobnie jak przez ostatnie osiem dni. Od ośmiu dni była
wdową.

Nie wiedziała, jak sobie z tym poradzi. Nie wiedziała,

jak uda się jej zejść do pokoju, w którym wystawiono ciało,
jak da radę stać wyprostowana przy trumnie Erika, gdy
ksiądz będzie wygłaszał kazanie, a ludzie zaśpiewają
zwyczajowe psalmy.

W pokoju odszedłem daleko, Przyjaciel mój na mnie

czekał, Bóg, Zbawca uratował mnie.

Zacisnęła dłonie, które trzymała na kolanach,

wpatrując się w sufit.

Jak ja przez to przejdę?
Musiała głęboko odetchnąć, starając się powstrzymać

łzy, jednak nie udało jej się to. Zakryła oczy rękami i
opadła na łóżko.

Jakim cudem będzie w stanie stać prosto, gdy

jedynym, czego chce, to położyć się przy trumnie Erika?
Gdy jedynym, czego pragnie, to objąć go, wziąć w ramiona
– krzycząc do Boga, aby go jej zwrócił?

Zagłębiła twarz w poduszce, bijąc pięścią kołdrę.

Chwyciła ją i mocno ściskała, płacząc z twarzą wtuloną w

background image

pościel.

Eriku. Wróć do mnie. Wróć do mnie. Wiedziała, że

nikt jej nie słucha, nawet Pan. Tak samo, jak nie słuchał jej
modlitw, gdy Erik walczył o życie. Błagała Go, aby nie
zabierał do siebie jej męża, żebrała, aby pozwolił mu żyć.
Prosiła, żeby Mały Erik nie tracił ojca. Modliła się, aby ona
sama nie została wdową.

Modliła się, żeby Erik mógł żyć.
Objęła się ramionami i skuliła. Nie da rady. Nie da

rady zejść do pokoju, w którym leży Erik. Nie da rady iść
za trumną na cmentarz, gdzie jest już przygotowany grób.

Chciała jedynie leżeć tu w spokoju, sama. W ten

sposób mogła być najbliżej Erika. To martwe ciało leżące
na dole nie było mężczyzną, którego kochała. To tylko
pusta skorupa. Erik – on jest tutaj. W tym pokoju, gdzie
wydał swe ostatnie tchnienie. To tutaj wyczuwa jego
obecność. To tutaj kochali się po raz ostatni. To tutaj snuli
plany na przyszłość. Tutaj byli tylko oni.

I Mały Erik.
Abelone spojrzała na kołyskę synka. Była pusta. Przez

ostatnie dni tak było najlepiej, po tym, jak straciła mleko.
Mały Erik wykrzykiwał z siebie płuca, bo matka nie miała
dla niego pokarmu, chociaż postępowała według rad
akuszerki i przystawiała dziecko mimo wszystko do piersi.
Może mleko wróci. Ale Mały Erik był głodny, nie mógł
czekać, aż znów będzie miała dla niego pokarm, więc

background image

zaczęli karmić go zwykłym mlekiem i odrobiną owsianki,
chociaż był jeszcze taki mały.

Łzy znów się pojawiły, smutek ogarnął całe jej ciało.

Nie jest nawet w stanie podać piersi własnemu dziecku.

Odwróciła głowę od kołyski, leżała wpatrując się w

okno. Nie mogła pojąć, jak słońce może świecić w taki
dzień, wydawało się jej, że Bóg z niej drwi.

Zamknęła oczy, nie chcą patrzeć na czyste, niebieskie

niebo i silne, wiosenne słońce.

Wiedziała, jaki obraz pojawi się w jej myślach.

Powracał zawsze, gdy zamykała oczy. Ostatnie spojrzenie,
które posłał jej Erik, zanim zamknął powieki po raz ostatni.
Jego ostatnie słowa. Chcę żyć. Czy wiedział, że zbliża się
jego koniec? Że rany, które odniósł, są tak poważne, iż
spowodują jego śmierć?

Usiadła na łóżku i potarła czoło palcami. Nie da się o

tym myśleć. Była taka szczęśliwa, gdy Erik wreszcie się
obudził, a kiedy zaczął mówić o owcach i niedźwiedziu,
wydawało się jej, że przeżyje. Lecz potem zapadł w sen, z
którego już się nie obudził.

Oparła czoło o kolana, pozwoliła łzom płynąć.

Wiedziała, że Erik chciał żyć. Miał wszelki powody, aby
żyć dalej. Jego plany, żeby sprzedawać towary kolonialne,
budowa domu, Mały Erik, z którego był taki dumny. Było
mu ciężko, gdy zranił rękę, ale w ostatnim czasie jaśniej
spoglądał na życie.

background image

A potem stało się to.
Znów ogarnął ją przemożny żal, okrutny i

wyniszczający. Wydawało się, że do jej ciała przywarła,
całkiem je omotując, bolesna żałoba. Nie opuszczała jej ani
na moment, ani w dzień, ani w nocy. Nic nie pomagało, nic
nie mogło uśmierzyć bólu.

Abelone?
Wzdrygnęła się, nie słyszała pukania ojca.
Odwróciła głowę, starając się osuszyć łzy, nie chciała,

by ojciec zobaczył, że płakała.

Wszedł do pokoju, podszedł do niej i usiadł. Ostrożnie

położył dłoń na ramieniu córki.

– Nie musisz kryć przede mną swego żalu, Abelone.

Wiem, czym jest żałoba.

Słowa ojca trafiły ją prosto w serce. Odwróciła się do

niego wiedząc, że on nie przejmuje się jej obrzmiałą,
czerwoną twarzą. To jej ojciec.

Uśmiechnął się do niej, wyciągając ramiona. – Moja

mała dziewczynka.

Zniknęła w jego objęciach, płacząc na jego piersi. Tak

się cieszyła, że przyjechał wczoraj do domu, była jednak
rozczarowana, że Ellen nie przybyła wraz z nim. Ojciec
mówił, iż siostra tak się przeziębiła, że nie była w stanie
udać się w podróż, lecz Abelone miała nadzieję, że
przynajmniej Ulrik przyjedzie. Może Ellen jest poważniej

background image

chora, niż chcą jej powiedzieć. Czy oni nie rozumieją, że
wolałaby znać prawdę? Ellen na pewno nie
zrezygnowałaby z przyjazdu na pogrzeb Erika tylko z
powodu przeziębienia. Poza tym Ulrik należał do
najlepszych przyjaciół Erika.

Musi kryć się za tym coś innego, ale nie była w stanie

o tym myśleć, nie była w stanie męczyć ojca, żeby jej to
powiedział. Nie miała siły.

Ojciec pozwolił jej płakać, wolno gładząc jej włosy. –

Teraz wydaje ci się, że nigdy już nie będzie lepiej, ale
obiecuję ci, Abelone. Pewnego poranka obudzisz się
myśląc, że czujesz się lepiej. Że żałoba nie jest już taka
ciężka, taka okrutna.

Nie mogła w to uwierzyć. Wydawało się jej, że spada,

spada i nikt nie może jej zatrzymać, a ona sama też nie
może zrobić nic, aby przestać lecieć dalej w dół.

Spojrzała na ojca. Wokół głowy miał owinięty bandaż,

ale zapewnił ją, że czuje się dobrze. Wyglądał też lepiej,
nie był taki wyczerpany jak wtedy, gdy jechał do
Christianii. Mówił, że bóle głowy zniknęły.

– Nie wiem, czy przetrwam pogrzeb. Słyszała, jak

cichy i cienki jest jej głos. Nie chciała być taka. Chciała
być silna, wziąć ze sobą Małego Erika i podziękować
wszystkim, którzy – jak wiedziała – czekają na dole, za to,
że przyszli. Wiedziała, że niemało osób przyszło na
pogrzeb i czekają teraz na nią. Nie była jednak w stanie.

background image

Chciała jedynie leżeć w łóżku.

Ojciec pogładził jej czoło. – Tak to jest, Abelone, gdy

tracimy kogoś, kto był nam bliski. Jedyne, czego
pragniemy, to odzyskać go, żeby życie było takie, jak
dawniej.

Wolno potrząsnął głową. – Nie da się zrozumieć, jakie

plany ma wobec nas Pan, czasami może się to wydawać
bezsensowne, a także niesprawiedliwe, lecz takie bywa
życie. Zamilkł i patrzał przed siebie. – Czasami nie
możemy zrobić nic innego, jak tylko wytrzymać. Sądzisz
być może, że nie dasz rady przetrwać dziś pogrzebu, lecz
wieczorem będziesz wiedziała, że dałaś radę.

Jej wzrok napotkał oczy ojca. Wiedziała, o czym on

myśli. Czuł się tak, kiedy zmarła jej matka. Nigdy nie
widziała ojca takim, jak wtedy, ani przedtem, ani potem.
Zaczął nawet pić, on, który potrafił wytrzymać wszystko.
Wraz z upływem czasu stopniowo zaczął jednak
odzyskiwać swe dawne ja.

Może jest tak, jak ojciec mówi. Że żal z czasem

przestanie być taki straszny. Może to prawda, ale teraz jej
to nie pomagało.

Ojciec wstał i wyciągnął do niej rękę. – I co powiesz,

Abelone? Zejdziemy na dół?

Nie była w stanie wstać, a jednak tego dokonała.

Ruszyła ku ojcu, mimo że nogi miała jak z waty.
Wyprostowała się, chociaż najchętniej skuliłaby się pod

background image

kołdrą.

Da radę.
Dla Erika.

*


Widziała, że Ingvarda płacze, ale nie słyszała jej

szlochu. Widziała, że pastor Munthe czyta Biblię, lecz nie
słyszała jego słów. Widziała, że ludzie śpiewają, lecz nie
słyszała ich śpiewu.

Jej wzrok omiótł innych żałobników. Sjura, małego

Olego, który stał ze łzami w oczach, kurczowo ściskając
rękę dziadka. Ojca, który mrugał oczami, na próżno
starając się odgonić łzy. Przyjaciół, znajomych, sąsiadów.
Wszyscy ubrani byli na czarno i stali ramię w ramię ze
spuszczonymi głowami.

Nie mogła patrzeć na Erika. Nie była w stanie spojrzeć

na jego twarz. Nie chciała zapamiętać jej takiej. Takiej
innej, takiej zimnej i bez życia. Tej twarzy, którą tak wiele
razy pieściła, warg, które tak często dotykały jej ust.
Czasami delikatnie, czasami miękko i ciepło, a czasami
łapczywie, przepełnione żądzą.

To nie Erik tam leży. Nie mój Erik. To nie jest

mężczyzna, którego kocham.

Spuściła głowę, starając się nie patrzeć na trumnę.

background image

Marzła. Palce miała zdrętwiałe, mróz wypełniał całe

ciało.

Zamknęła oczy, modląc się, aby ceremonia wkrótce

dobiegła końca. Nie wiedziała, jak długo jeszcze da radę
tak stać.

Myśleć. Muszę myśleć o czymś innym.
W jej myślach pojawiło się wspomnienie. Dzień, w

którym ojciec wysadził bobrzą tamę. Dzień, w którym
uratowała Olego z kipieli. Twarz Erika, gdy dotarła na
brzeg. Ulga w brązowozielonych oczach, uśmiech igrający
na wargach.

Marzła wtedy tak jak teraz, lecz Erik narzucił jej na

ramiona koc.

I ten dzień, kiedy patrzyła, jak łowi perły. Tak

przyjemnie było leżeć na nagrzanej słońcem trawie. To
wtedy po raz pierwszy się pocałowali.

Ogarnęła ją fala wspomnień, ciepłych i dobrych. To

właśnie chciała zapamiętać. Swojego żywego, dobrego i
przystojnego męża. Ojca Małego Erika. Chciała pamiętać,
jak trzymał syna w ramionach, z jaką dumą patrzył na
małego człowieczka, który narodził się z ich miłości.

Nie takiego, jaki leżał w trumnie.
Otworzyła oczy, słysząc, że psalm już przebrzmiał.

Czy ona sama też śpiewała?

Tak sądziła.

background image

Wydawało się jej, że otwarta trumna przyciąga jej

wzrok. Nie mogła już dłużej powstrzymywać się od
patrzenia na niego.

Oddychaj, Abelone, musisz oddychać.
Łapała powietrze, ale nie dawała rady. Poczuła czyjeś

chwytające ją dłonie. Ojciec. Mocno ją trzymał i przyciskał
do siebie.

Wiedziała, że głośno płacze, wiedziała, że innym

przykro jest słuchać takiego szlochu, ale nie mogła
zatrzymać tego wybuchu żalu, który ją ogarnął.

Nie było w niej żadnych myśli, żadnych słów.
Ktoś położył jej dłoń na ramieniu i ostrożnie uścisnął.

Odwróciła się zdziwiona, bo nie sądziła, że ktoś za nią stoi.

Nikogo tam nie było.
Wpatrywała się w pustkę, ale wiedziała, że to był on. Z

ociąganiem położyła na ramieniu własną dłoń. Wciąż czuła
tam lekki ucisk. Nie wiedziała, co się stało, ale nagle dotarł
do niej płacz Małego Erika. Musiała się nim zajmować
Sofie albo Malinę, Abelone ledwo go słyszała.

Odwróciła się do ojca, napotykając spojrzenie jego

oczu. – Przyniesiesz Małego Erika? –szepnęła.

Wydawało się, że ojciec ma wątpliwości, ale skinęła

lekko głową na potwierdzenie swych słów.

Została

przy

trumnie.

Pastor

spojrzał

na

wychodzącego ojca, podobnie żałobnicy.

background image

Zacisnęła pięści i wargi. Podeszła bliżej do trumny. Jej

oddech przyspieszył, a po policzkach spływały łzy.
Spuściła wzrok i spojrzała na jego twarz.

Przysięgliśmy sobie wierność póki śmierć nas nie

rozłączy, Eriku. Lecz śmierć nas nie rozdzieli. Wciąż jestem
twoja, jak zawsze byłam i zawsze będę.

Delikatnie nakryła dłonią rękę Erika i uścisnęła.

Nachyliła się i po raz ostatni potarła nosem jego policzek.
Jej wargi dotknęły jego ust.

Zobaczymy się jeszcze, Eriku. Nie dziś, ani nie jutro,

ale pewnego dnia znów się spotkamy.

Zamknęła oczy i oparła się policzkiem o jego policzek,

zbliżając swe zimne wargi do jego ucha.

Kocham cię, Eriku.
Oparła głowę o jego czoło, nie mogła się ode^ rwać.
Wszystkie chwile, które dzielili. Wszystkie te dni.

Życie, które mieli przed sobą, którego jednak nie dane im
było spędzić razem. Czegóż by nie dała, aby mieć Erika z
powrotem.

Płacz Małego Erika sprawił, że powróciła do

rzeczywistości. Płakał tak rozpaczliwie. Wyprostowała się,
odwróciła od trumny i wzięła synka na ręce. Przytuliła do
siebie małe, gorące ciałko dziecka. Ostrożnie go
zakołysała, wiedziała, że tak lubi.

Nie miała już dla niego mleka, ale wiedziała, jak ma

background image

pocieszyć swoje dziecko. Po chwili płacz ucichł. Mały Erik
oparł główkę na jej ramieniu.

Podparła mu głowę dłonią; gdy ojciec przyniósł wieko

trumny, mocno przycisnęła dziecko do siebie.

Ojciec spojrzał na nią pytająco. Chciał wiedzieć, czy

ma już zamknąć trumnę. Abelone spojrzała na Erika.
Nadszedł czas. Pożegnała się z mężem, ale czuła, że to nie
jest ostateczne pożegnanie. Me chciała, żeby trumna
została zamknięta. Nie chciała, żeby Erik zniknął. Tak
bardzo bała się jego widoku w trumnie, ale teraz chciałaby
przy niej pozostać na zawsze.

Po raz ostatni spojrzała na jego twarz, zamknęła oczy i

przytuliła Małego Erika. Zmusiła się, żeby patrzeć, gdy
zamykano trumnę. Chciała ujrzeć po raz ostatni przebłysk
twarzy Erika, gdy nakładano wieko.

Odwróciła się, kiedy wbijano gwoździe. Uderzenie za

uderzeniem. Przycisnęła do siebie Małego Erika. Ich syna.
Najpiękniejsze, co mogli stworzyć.

Wciąż żyjesz, Eriku. Zawsze będziesz żył w swoim

synu.

background image

11

12 listopada 1884 roku

Kochany Eriku,
minęło już sześć miesięcy od Twojej śmierci. Nie mogę

uwierzyć, że tak dawno temu po raz ostatni słyszałam Twój
głos, że tak dawno temu Cię dotykałam. Wciąż czasami
wydaje mi się, że żyjesz. Wydaje mi się, że w każdej chwili
możesz stanąć w drzwiach albo że wkrótce przyjdziesz, aby
usiąść do stołu. Wczoraj zdawało mi się, że zobaczyłam Cię
w mieście. Byłam taka pewna, że idziesz przede mną, taka
pewna, że zaczęłam biec za Tobą. Ale okazałeś się kimś
innym.

Abelone zakryła oczy dłonią. Pisanie dziennika dobrze

jej robiło, pisała codziennie od dnia pogrzebu Erika,
sprawiało jej to jednak też ból. Jednocześnie mogła pisać o
tym, co czuje, nie zwracając uwagi na to, jak się wysławia.
Tak trudno było o tym mówić. Słowa nie okazywały się
takie, jak myślała, poza tym nie chciała obciążać innych
swoją żałobą. Zatem łatwiej przychodziło jej przelewanie
swoich uczuć na papier. Poza tym inni nie odczuwali tak
samo, jak ona. Nie myśleli o Eriku przez cały czas, tak jak
ona.

Zawsze był obecny w jej myślach, cały czas.

background image

Może już zawsze będę na Ciebie czekała. Tak czuję.

Zawsze czegoś brakuje, gdy Ciebie tu nie ma. Jakby
brakowało części mnie. Nie ma już nas.

Zanurzyła stalówkę w atramencie i zastanawiała się

przez chwilę, nim zaczęła pisać dalej.

Myśli innych zajmuje tak wiele różnych rzeczy.

Odczuwają żałobę po Tobie, ale nie w ten sposób, co ja.
Jestem pogrążona w żałobie nie tylko dlatego, że byłeś
moim mężem, ale też dlatego, że Mały Erik nie będzie miał
żadnych wspomnień o swoim ojcu. Żal mi też, że nigdy nie
zobaczysz, jak dorasta Twój syn.

Wyjrzała przez okno, patrząc na uderzające w szybę

krople deszczu. Pomyśleć, że to już listopad. Prawie nie
pamiętała wiosny. Czas tuż po śmierci Erika wydawał się
pustką. Nie robiła nic poza trwaniem. Poza mozolnym
pokonywaniem dni dla Małego Erika.

Znów pochyliła się nad pamiętnikiem.
Jest tak, jak mówił ojciec. W pewne dni żyję tylko po

to, aby przetrzymać. Wytrzymać do następnego dnia w
nadziei, że nie będzie już przepełniony taką beznadzieją.

Spojrzała na ostatnie słowo. Beznadzieja.
Beznadzieja to niewłaściwe słowo. Najgorsze są te dni,

kiedy żyję nie żyjąc. Gdy ciało chce umrzeć. Nie sądziłam,
że można tak się czuć. Ale ojciec miał jednak rację, gdy
mówił, że pewnego dnia poczuję się trochę lepiej.

Zapatrzyła się przed siebie. Pamiętała, kiedy po raz

background image

pierwszy poczuła, że żałoba już tak jej nie ciąży. Jedna z
krów się ocieliła. Cielenie było długie i ciężkie, ale gdy
cielak chwiejnie stanął na nogi, Abelone poczuła coś,
czego nie zaznała od dawna. Radość.

Dlaczego nie mówiłam częściej, że Cię kocham? I

dlaczego nie kochaliśmy się częściej?

Po narodzinach Małego Erika kochali się tylko jeden

raz.

Wciąż za Tobą tęsknię, Eriku. Tęsknię za Tobą, gdy

wstaję rano, gdy wychodzę do zwierząt, gdy kładę się spać
wieczorem. Tęsknię za Tobą, kiedy Mały Erik robi coś
nowego. Jest takim ładnym, wesołym małym chłopcem.
Twoja matka mówi, że przypomina Ciebie, kiedy byłeś
mały, chociaż odziedziczył po mnie niebieskie oczy. Myślę,
że będzie miał ciemne włosy.

Spojrzała w stronę kołyski, usłyszawszy, że Mały Erik

właśnie się budzi. Szybko dmuchnęła na atrament. Synek
nie sypiał już ani tak dużo, ani długo jak dawniej, ale
przestał na szczęście budzić się w nocy. Abelone sądziła,
że zawdzięczają to owsiance, to samo mówiła Bera. Mały
Erik najadał się do syta wieczorem, zanim kładziono go
spać, a potem spał aż do świtu.

Abelone zamknęła książeczkę i podeszła do kołyski.

Para niebieskich oczu spojrzała na nią z wyczekiwaniem, a
pulchne ramionka wyciągnęły się w górę. Tak się cieszyła,
że Mały Erik jest radosnym, spokojnym dzieckiem. Dużo

background image

płakał, gdy straciła mleko, ale potem przyzwyczaił się do
zwykłego mleka i owsianki. Zaczęła go karmić także
innym jedzeniem, jej mały chłopiec miał dobry apetyt.

Wyjęła go z kołyski i przytuliła jego ciepły policzek

do swojej twarzy. Mały Erik zawsze miał takie policzki po
obudzeniu; czerwone i ciepłe.

– Dobrze spałeś? – zapytała, pocierając nosem jego

policzek. Zawsze tak ładnie pachniał.

Mały Erik zaszczebiotał coś w odpowiedzi, lecz

Abelone wiedziała, że wkrótce synek zaocznie okazywać
niecierpliwość.

– Tylko doprowadzę cię do porządku, a dostaniesz

swoje jedzenie – zapewniła go, zaczynając go przewijać.
Tak jak myślała, wpadł w kwaśny nastrój, kiedy prawie już
skończyła. Zmarszczył małe czółko i zaczął kopać nogami.
Kilka tygodni wcześniej przestała go owijać, nietrudno
było zauważyć, że Mały Erik nie lubi być zawinięty. Poza
tym zaczynał być już duży, lubił się ruszać.

– Patrz, jesteś gotowy – uśmiechnęła się i wzięła go na

ramię. Objął ją za szyję, jak to miał w zwyczaju i zaczął się
bawić włoskami na jej karku. Przytuliła policzek do jego
twarzy. Jaki grzeczny chłopiec.

Niezależnie od tego, jak bardzo załamana się czuła,

zawsze robiło się jej lepiej, gdy trzymała go przy sobie albo
gdy się do niej uśmiechał. Wcześniej sądziła, że wie, jak to
będzie stać się matką, lecz było inaczej, niż myślała.

background image

Wiedziała, że pokocha swoje dziecko, ale że aż tak7. Miała
nadzieję, że Ellen też będzie dane to przeżyć, utrata
dziecka, które nosiła, musiała być dla niej strasznym
przeżyciem. Nic nie wiedziała początkowo, co sprawiło, że
jej siostra i Ulrik nie przyjechali na pogrzeb Erika, dopiero
jakiś czas później jej to powiedziano. Ojciec mówił, że nie
chcieli dokładać kolejnego kamienia do brzemienia, które
dźwigała, ale gdy tylko Ellen poczuła się na siłach, żeby
udać się w podróż, przyjechali do Gimle.

Abelone nigdy nie zapomni żalu, który ujrzała w

oczach siostry, gdy zobaczyła Małego Erika. Sądziła, że
chłopiec przypomniał siostrze o dziecku, które ona sama
miała urodzić.

Mały Erik gaworzył zadowolony, kiedy niosła go do

kuchni, gdzie Bera przygotowywała już dla niego
owsiankę.

Abelone usiadła na swoim krześle z synkiem na

kolanach. Wiedział już, co się szykuje, bo natychmiast
zaczął radośnie wywijać nogami. Twarzyczkę miał
rozpromienioną. Abelone dolała do owsianki mleka i
zamieszała, a potem spróbowała. Akurat odpowiednio
ciepła. Nabrała trochę na łyżkę, a Mały Erik nie zwlekał z
otwarciem ust. Łapczywie zjadł zawartość łyżki.

Karmiła go dalej, a jej myśli krążyły, jak to się często

ostatnio zdarzało. Wiedziała, że stała się taka po śmierci
Erika. Była obecna ciałem, lecz jej myśli błądziły gdzie
indziej. I nie zawsze myślała o Eriku. Mogło to być

background image

cokolwiek, chociaż starała się poświęcać Małemu Erikowi
tyle uwagi, na ile zasługiwał.

Abelone?
Zmieszana spojrzała na Berę, która podniosła głos.
Służąca uśmiechnęła się. – Mówiłam, że masz gościa.
Abelone usłyszała teraz, że ktoś idzie przez korytarz,

któraś ze służących musiała otworzyć. – Kto to?

– Pani Agnes – odparła Bera i przygotowała się do

karmienia Małego Erika. – Idź, dam mu resztę owsianki.

Abelone wstała, trochę oszołomiona. Nie była w

nastroju ani na przyjmowanie wizyt, ani na rozmowy z
kimkolwiek. Dość miała swoich spraw w ostatnich dniach.
Gdy nadchodził wieczór, rzucała się na łóżko, chociaż
prawie zawsze miała problemy z zaśnięciem.

Wyszła na spotkanie gospodyni, a zarazem bratowej

pastora. Zauważyła, że pani Agnes stale ma jakieś sprawy
w Gimle. Zachowywała się bardzo przyjaźnie i Abelone
miała wrażenie, że pani Agnes chciałaby rozmawiać z nią
bardziej poufnie. Wiele razy mówiła, że Abelone nie
powinna zwlekać z otwarciem przed nią swego serca.

Ale co mogłaby powiedzieć? Że tęskni za Edkiem aż

do bólu? Że dni, które są przed nią, wydają się jej
nieskończone, że nigdy nie cieszy się na wstanie z łóżka?
Inni nie byli już pogrążeni w żałobie, wydawało się, iż
myślą, że ona też powinna już z tym skończyć. Dlatego nic
nie mówiła. Mówili tylko o tym, że powinna się cieszyć z

background image

Małego Erika. Oczywiście, że cieszyła się, iż go ma!
Kochała swego synka ponad wszystko, ale to nie znaczyło,
że nie opłakiwała Erika.

Sjur odczuwał tak samo silną żałobę jak ona. Widziała

to w jego oczach, rzadko jednak mówił o Eriku i o tym, co
się wydarzyło, gdy zginął. Nikt z pozostałych też tego nie
robił. Nie rozumiała tego. Zauważyła to w ciągu lata,
ludzie przybierali dziwny wyraz twarzy, kiedy ktoś
wspominał Erika i niedźwiedzia zabójcę. Wyraźnie było
widać, że nie chcą o tym rozmawiać. Stopniowo zaczęła
rozumieć, że najlepiej jest milczeć na ten temat. Z Ingvarda
rozmawiała coraz rzadziej, a gdy się spotykały, ich
rozmowy były uprzejme, lecz powierzchowne. Ingvarda
znalazła sobie pracę w sklepie tekstylnym w mieście i
Abelone z zaskoczeniem stwierdziła, że chyba jej się to
podoba. Nigdy nie przypuszczała, że Ingvarda znajdzie
pracę – nie sądziła, że zechce pracować – ale Ingvarda
musiała zrozumieć, że nie może dłużej służyć tylko za
ozdobę. Znalazła też w mieście mieszkanie.

Abelone bezgłośnie westchnęła i zmusiła się do

uśmiechu, zbierając siły na rozmowę.

– Dzień dobry, pani Abelone – uśmiechnęła się do niej

pani Agnes. – Mam nadzieję, że nie przeszkadzam?

Abelone z obowiązku potrząsnęła przecząco głową. –

Ależ skąd, pani Agnes. To bardzo miło, że przyszłaś.

Wydało się jej, że uśmiech pani Agnes był jeszcze

background image

bardziej promienny niż zazwyczaj i starała się odgadnąć,
jaka mogła być tego przyczyna. Często zapominała, o
czym opowiadali jej ludzie. Po śmierci Erika niemal nie
potrafiła zebrać myśli.

Wtedy to zauważyła. Że też nie zwróciła na to uwagi

od razu! Po raz pierwszy widziała panią Agnes bez
żałobnego stroju. Wdowa miała na sobie bawełnianą
suknię w kolorze butelkowej zieleni, która ładnie
komponowała się z jej rudymi włosami. Musiał więc
upłynąć już rok, od czasu, kiedy pani Agnes owdowiała.
Abelone sądziła, że jednym z powodów częstych wizyt
była chęć podzielenia się doświadczeniami związanymi z
utratą męża. Czasami bywało to niemal irytujące, pani
Agnes mogła być zbyt pełna zrozumienia.

A niezależnie od tego nie mogła wiedzieć, jak to jest

być matką pozbawionego ojca niemowlęcia.

– Jaką ładną ma pani suknię! – wykrzyknęła Abelone.
W oczach pani Agnes natychmiast pojawił się

przepraszający wyraz. – Rozumie pani, tęskniłam za moimi
codziennymi ubraniami.

Właśnie to jest takie męczące, pomyślała Abelone. Jej

nic nie obchodziło, że pani Agnes nie musi już nosić
czarnych strojów, chociaż ona sama ubierała się na czarno,
lecz pani Agnes zawsze bardzo się bała, żeby jej nie
dotknąć.

– Cieszę się razem z panią – odpowiedziała Abelone,

background image

mając nadzieję, że pani Agnes wkrótce powie, po co
naprawdę przyszła. Poza tym zauważyła, że przyniosła
ciasto. Pani Agnes musiało więc leżeć na sercu coś
wyjątkowego.

Jej twarz znów się rozjaśniła. – O czym ja tu myślę!
Wydała z siebie ten swój nerwowy śmieszek, a potem

wyciągnęła swój prezent. – Przyniosłam ciasto. Mam
nadzieję, że lubi pani tarte jabłkową?

Abelone z uśmiechem skinęła głową i wzięła ciasto.

Wiedziała, że przez ostatnie miesiące schudła, ale nie
mogła dużo jeść. Najczęściej zmuszała się do jedzenia,
chociaż nic jej nie smakowało, a zdawała sobie sprawę, że
ciało potrzebuje pożywienia. Zawsze wydawało się jej, że
w gardle ma kulę, która sprawia, że jest jej niedobrze.

– Mam nadzieję, że ma pani czas usiąść na chwilkę,

abyśmy mogły spróbować ciasta i napić się kawy? –
zapytała Abelone, tak jak tego od niej oczekiwano. Inna
reakcja byłaby niegrzeczna.

– Na pewno nie przeszkadzam? Pani Agnes zbliżyła

się o krok. – Chciałabym z panią o czymś porozmawiać.

Usiadły i pani Agnes opowiedziała o kiermaszu, który

miał się odbyć za kilka dni u pastora. – Mam nadzieję, że
będzie pani mogła pomóc – zakończyła, odstawiając
filiżankę.

Abelone upiła kawy, ociągając się z odpowiedzią.

Naprawdę, miała co innego do roboty! Poza tym świetnie

background image

wiedziała, dlaczego pani Agnes do niej przyszła. Wciąż
mówiła o tym, jak ważne jest, aby mieć o czym myśleć i co
robić, lecz Abelone miała przecież gospodarstwo i Małego
Erika. Zaczęły się już także przygotowania do świąt,
szybko mijały tygodnie dzielące ich od Bożego
Narodzenia, kończył się już listopad.

– Oczywiście, że pomogę przy kiermaszu powiedziała

grzecznie. Co innego mogła zrobić? Nie odpowiada się, że
nie jest się w stanie albo że nie ma się czasu.

Na twarz pani Agnes wypłynął uśmiech zadowolenia.

– Sprawiła mi pani radość. Jest tak wiele rzeczy do
zrobienia. Musimy mieć więcej stoisk, ale to nie powinno
nastręczyć trudności. Poza tym nie zdążyłam jeszcze
pomyśleć o loterii. Ani o nagrodach.

Dochód z kiermaszu przeznaczony był dla

potrzebujących we wsi, Abelone wiedziała, że takie
przedsięwzięcie przyniesie duże zyski. Poza tym
wieczorem miał odbyć się koncert, bilety miały kosztować
po dziesięć ore.

– Chciałam zapytać, czy mogłaby pani zająć się

nagrodami? I losowaniem? Pani Agnes spojrzała na nią
prosząco.

Abelone skinęła głową, chociaż nie miała na to

najmniejszej ochoty. – Chętnie się tym zajmę – odparła z
wymuszonym uśmiechem.

Pani Agnes siedziała jeszcze przez chwilę i gawędziła

background image

z nią, potem jednak wstała. – Należy się pani
podziękowanie za kawę i ciasto – uśmiechnęła się.

Abelone podniosła się z miejsca, czując ulgę, że pani

Agnes postanowiła już się pożegnać. – To ja muszę
podziękować pani. Tarta była pyszna.

Pani Agnes stała trochę niespokojnie. – Może

przyszłaby pani jutro na plebanię? Mogłybyśmy omówić
szczegóły losowania, a jednocześnie możemy miło spędzić
czas. Na takich kiermaszach zawsze tyle się dzieje.

– Oczywiście.
Abelone odprowadziła panią Agnes na dwór. Gdy

wdowa odjechała, stała przez chwilę w przedsionku,
spoglądając w stronę, gdzie zniknął powóz.

Przemknęło jej przez myśl, że na kiermaszu może być

miło, zapomniała jednak, że będzie musiała jechać tam
sama. Bez Erika.

Zaraz po losowaniu przeprosi i wróci do domu.
Nikt nie będzie uważał tego za dziwne. Jako wdowa

może

pomagać

podczas

takich

dobroczynnych

przedsięwzięć, ale większość ludzi sądziłaby, że nie
wypada jej brać udziału w wieczornych zabawach.

Jak gdyby mogło jej to sprawić jakąkolwiek radość.

*

background image

Aksel stanął przy oknie i popatrzył na Abelone

kroczącą przez dziedziniec w stronę stajni. Nadszedł czas
wieczornego obrządku.

– Mogła kazać dziewce oporządzić dziś zwierzęta –

mruknął cicho do Bery, która podeszła do niego i stanęła
obok.

Bera potrząsnęła głową. – Wydaje mi się, że ona lubi

być u zwierząt.

Aksel odgarnął włosy z czoła. – Tak, zawsze lubiła

przebywać w stajni. Jak zwykle palce natrafiły na małe
zagłębienie za prawym uchem, które zawsze będzie mu
przypominało o wiosennej operacji. Wciąż nie mógł
uwierzyć, że zabieg spowodował ustąpienie bólów głowy,
ale sądził, że profesor Wald-Michaelsen zrobił kawał
dobrej roboty. Liczyło się tylko to, że teraz Aksel czuł się
jak dawniej.

Ale jego córka nie.
Tak bardzo schudła.
Odwrócił się do Bery.
Skinęła głową. – Staram się przygotowywać potrawy,

które lubi, ale nie wygląda na to, żeby to wpłynęło na jej
apetyt.

Bera podreptała do salonu, a Aksel nadal stał,

przyglądając się Abelone, która weszła do stajni. Wiedział,
dlaczego córka lubi tam przebywać. Dawało jej to spokój,
wiedział, że woli być na razie sama. Tak jak on po śmierci

background image

Louise.

Wyszedł z kuchni i ruszył w stronę gabinetu.

Zobaczył, że jedna ze służących siedzi w pokoju z Małym
Erikiem na kolanach. Nie wiedział, co byłoby z jego córką,
gdyby nie. ten mały chłopiec. Po śmierci Erika pogrążyła
się w tak głębokiej żałobie, że aż zaczął się tego bać.
Wcześniej była radosną dziewczyną, ale gdy zginął Erik,
zmieniła się. Może trzeba po prostu poczekać. Nie mówiła
też wiele, najchętniej w spokoju wypełniała swoje
obowiązki. Synem jednak zajmowała się dobrze, chociaż
załamała się, kiedy nie mogła podawać mu już piersi.
Wykonywała także inne zadania w gospodarstwie.

Otworzył drzwi do gabinetu. Miał nadzieję, że córka

niedługo poczuje się lepiej, że czas przygasi jej żałobę –
wiedział, że tak się stanie. Że wspomnienia o tym, co
zaszło wiosną, powoli zbledną.

W każdym razie zatroszczył się o to, żeby córka nigdy

już nie zobaczyła niedźwiedzia. Zaraz po ściągnięciu z
niego skóry zakopał ciało, a futro sprzedał.

Usiadł przy biurku, odchylając się na oparciu. Sześć

miesięcy. Pół roku. Dla innych, którzy nie stracili
małżonka, to dużo czasu. Wiedział, że to nieprawda. Poza
tym Abelone jest taka młoda, niedawno pobrali się z
Erikiem. Że też życie może się z dnia na dzień tak bardzo
zmienić.

Sądził, że w młodym wieku utrata małżonka jest na

background image

pewno straszniejszym przeżyciem niż wtedy, gdy ma się
już swoje lata. W każdym razie teraz. Stopniowo Abelone
zacznie czuć się lepiej, a kiedyś spojrzy może przychylnie
na innego mężczyznę.

Pochylił się nad biurkiem i wydał z siebie głębokie

westchnienie. Liczył na to.

Po tym, jak Erik musiał sprzedać Ladefoss, Aksel

widział zięcia jako nowego gospodarza w Gimle, póki
gospodarstwa nie przejmie Jorgen. Dobrze było móc liczyć
na pomoc Erika i Aksel zaczął już nastawiać się na to, że to
Erik

właśnie

stopniowo

przejmie

największą

odpowiedzialność za Gimle. Był taki pracowity i uczciwy.

Teraz

Aksela

czekało

wiele

lat

trudnej

odpowiedzialności.

background image

12


Ellen leżała w łóżku, wpatrując się w nieciekawą aurę

za oknem – ołowiane niebo i bicze deszczu uderzające o
szybę.

Która może być godzina? Prosiła Betsy, żeby obudziła

ją około pół do czwartej, żeby mogła wstać i przygotować
obiad przed powrotem Ulrika z pracy. Ulrik nie musi
wiedzieć, że Ellen dużą część dnia spędza w łóżku.
Zazwyczaj wstawała razem z nim rano, potem wspólnie
jedli śniadanie, a następnie Ulrik szedł do pracy. Ellen
najczęściej wykonywała wtedy trochę prac domowych, a
potem znów się kładła, zawsze była taka zmęczona.

Odetchnęła głęboko i przekręciła się na bok. Poza tym

jest tak mało do zrobienia. Nie ma nic do zrobienia poza
przygotowaniem obiadu. Dlatego postanowili, że Betsy nie
musi przychodzić do nich codziennie, wystarczy co drugi
dzień.

Gdyby tak Ellen znów zaszła w ciążę. Tak się jednak

nie działo. Każdego miesiąca miała nadzieję, że
krwawienie nie nadejdzie i zawsze czuła żal i
rozczarowanie, gdy się pojawiało. Tak jak wczoraj.

Naciągnęła kołdrę pod brodę i leżała, czując lekkie

skurcze w brzuchu. Zawsze tak to wyglądało, gdy
nadchodziło krwawienie. Bolało ją, czasami tak bardzo, że
nie była w stanie stać prosto. Dziwiło ją, że odczuwa takie

background image

same bóle, jak te, które dręczyły ją, gdy traciła dziecko.

Przesunęła ręką po twarzy, wiedziała, że powinna

wstać, ale ciało miała takie ociężałe. Każda czynność
wydawała się potwornym wysiłkiem. Jedyne, na co
czekała, to podróż do Gimle, gdzie mieli spędzić święta.

Rozległo się delikatne pukanie do drzwi j i do środka

zajrzała Betsy. – Pani Bjerregaard? Służąca weszła do
pokoju. – Zbliża się wpół do czwartej. I Ellen skinęła
głową. – Zaraz zejdę.

– Czy czegoś sobie pani życzy7.
Ellen potrząsnęła głową. – Nie, dziękuję Betsy
Dziewczyna zniknęła z pokoju, a Ellen leżała jeszcze

kilka minut. Gdyby nie wiedziała, że musi wstać,
zasnęłaby znowu.

Zmusiła się, żeby odrzucić kołdrę na bok i wstać.

Szybko doprowadziła się do porządku, ubrała i ułożyła
włosy. Szybko obrzuciła wzrokiem swoje odbicie w lustrze
toaletki. Jak nieporządnie wygląda. Skórę ma szarą, a
włosy jakby bez życia. Pod oczami widać ciemne kręgi.
Nigdy nie była specjalnie kształtna, lecz teraz suknia
niemal na niej wisi.

Może pomoże jej trochę, jeśli weźmie się w garść i

zacznie trochę więcej jeść.

Starała się słuchać, co mówi Ulrik. Zawsze miał tak

dużo do powiedzenia o swojej pracy w muzeum, a ona
sama rzadko mogła dodać coś równie interesującego.

background image

Ograniczała się do tego, o czym rozmawiała z sąsiadami
albo powtarzała, co ciekawego opowiedziała )t) Betsy o
swojej rodzinie.

– Jutro przyjeżdża profesor z Niemiec – ciągnął Ulrik i

mówił dalej o odkryciu przez kolegę nieznanego wcześniej
gatunku żuka.

Ellen przytknęła do ust szklankę z wodą. Czy tak ma

być? Wszystkie interesujące sprawy, które jej się
przytrafiały, to opowieści innych o ich życiu. Ona sama nie
robi nic oprócz chodzenia po domu, który Betsy utrzymuje
w porządku i czystości, i czasami spacerami do miasta po
niezbędne sprawunki.

Wbiła widelec w przygotowaną przez Betsy baraninę.

Myślała o powrocie do kształcenia się na nauczycielkę, ale
nie pociągała jej ta myśl. Nie po tym, co zaszło w Danii,
gdy rodzice uczniów powiedzieli, że nie są zadowoleni z
jej pracy. Ulrik mówił jej wiele razy, że wdowa Abildholm
mogła ją okłamać, ale Ellen i tak nie miała ochoty.

Jedyne, czego chciała, to zostać matką.
– Ellen? Ulrik spojrzał na nią z troską.
Przełknęła kilka łyków wody i odstawiła szklankę. –

Coś mi utkwiło w gardle – przeprosiła, wiedząc, że zwrócił
uwagę na jej błyszczące oczy.

Ulrik spojrzał na żonę z powątpiewaniem, ale pokiwał

głową i posłał jej pełen otuchy uśmiech. – No więc, jak
minął dzień mojej małej żonce?

background image

Nienawidziła tego pytania, które zawsze zadawał jej

przy obiedzie, każdego dnia. Jak gdyby nie wiedział, co
robiła! – Sporządziłyśmy z Betsy listę rzeczy do zrobienia
przed świętami – zaczęła, biorąc do rąk nóż i widelec.
Czuła się taka niepotrzebna!. Wielokrotnie myślała, że
powinna zwolnić Betsy, mogłaby wtedy przynajmniej
sama zająć się domem, ale ta sympatyczna dziewczyna
stanowiła dla niej miłe towarzystwo. Poza tym była
zręczna i przyjazna. Co by było, gdyby Ellen nie miała do
kogo otworzyć ust?

– Myślałem, że moglibyśmy zaprosić kilku sąsiadów

na spotkanie przedświąteczne – zaproponował Ulrik i
spojrzał na żonę wyczekująco. – Poznałaś przecież dobrze
siostry Skagen, prawda?

Nie, Ulriku, nie poznałam dobrze Caroline i Fanny.

Dwie siostry były tak różne od niej. W przeciwieństwie do
Ellen, wydawały się zadowolone ze swojego życia, chociaż
nie sądziła, żeby zajmowały się specjalnie czymś innym,
niż przyjmowanie gości i składanie wizyt.

– Oczywiście, że moglibyśmy – odparła, chociaż

najchętniej by odmówiła. Ulrik uwielbiał przyjęcia, ale to
ona musiała zajmować się wszelkimi przygotowaniami.

Ulrik mrugnął do niej. – Może zaprosimy ich w sobotę

albo niedzielę przed świętami? Bo w same święta nie
będzie nas w domu.

Starała się sprawiać wrażenie podekscytowanej, kiedy

background image

planowali co podadzą i kogo wypada zaprosić.

Ulrik zrozumiał chyba, że dni jej się dłużą, ale

wyraźnie nie pojmował, jak męczące są dla niej przyjęcia.

Chciałaby mieć jakieś zajęcie, ale nie wiedziała jakie.
Zajęcie na czas, gdy oczekiwała, aż znów zajdzie w

ciążę.

*


Leżała wpatrując się w ciemność, Ulrik już zasnął.

Byli małżeństwem już dobre pół roku i wiedziała, że mąż
ma swoje potrzeby, ale ona sama już ich nie odczuwała.
Nie wiedziała dlaczego. Kochała Ulrika, ale nigdy nie
miała ochoty się kochać. Jedynym powodem, dla którego
się z nim kochała było to, że dzięki temu znów mogła zajść
w ciążę. Ulrik jednak nie rozumiał, że ona nie czerpie z
miłosnych aktów tej samej radości, co on.

Położyła się na boku, mając nadzieję, że wkrótce

ogarnie ją zmęczenie. Wiedziała, że spałaby lepiej nocą,
gdyby nie spała tyle w dzień, ale wieczorami nigdy nie
czuła się znużona. Tylko w dzień.

Leżała jeszcze przez chwilę, wiedziała jednak, co

powinna zrobić, żeby zasnąć.

Zapaliła świecę w lichtarzu i wstała z łóżka. Mała

buteleczka chloralu stała na jej nocnym stoliku. Niewiele

background image

było nocy, gdy nie brała swego lekarstwa, ale sprawiało
przynajmniej, że zaczynała czuć senność.

Wpuściła kilka kropel do szklanki z wodą i wypiła.

Kiedy znów położyła głowę na poduszce, czuła się już
zmęczona i po chwili zapadła w sen.

*


Czuła zapach dymu.

Wyskoczyła z łóżka, czując, że dym kręci ją w nosie.
– Ulriku! – wykrzyknęła, szukając po omacku zapałek.

Drżącymi rękami zapaliła świecę w lichtarzu.

Spojrzała przez ramię na łóżko, na stronę należącą do

Ulrika. Nie było go tam! Dlaczego go nie ma?

Poczuła ogarniający ją strach. Naprawdę pachniało

dymem. Ostry, kwaśny zapach, jakby ktoś właśnie
zdmuchnął świecę, tylko silniejszy.

Trzymając w ręku lichtarz, omiotła światłem świecy

ściany pokoju. Zatrzymała gwałtownie rękę, gdy spojrzała
na drzwi pokoju dziecinnego.

Ze szpary pod drzwiami sączył się dym.
– Ulriku! Teraz już krzyczała. – Ulriku, gdzie jesteś?
Zrobiła dwa kroki w stronę drzwi, położyła dłoń na

klamce, ale natychmiast ją cofnęła. Klamka była taka

background image

gorąca!

Mamo! Mamo, musisz mi pomóc. Ratuj mnie, mamo!
Głos dziecka. Głos, który słyszała już wcześniej.

Dochodził z tamtego pokoju.

Nie dbała o to, że klamka parzy. Wiedziała, co słyszy.

W środku jest dziecko. Dziecko, które woła o pomoc.

Szarpnęła drzwi, ale musiała się cofnąć, gdy buchnęło

w jej stronę morze płomieni.

Ujrzała małą dziewczynkę w białej koszuli nocnej.

Dziewczynka krzyczała, stojąc w płomieniach. Przyciskała
do siebie lalkę, która już prawie się stopiła od gorąca.
Spojrzenie dziecka padło na Ellen, mała twarzyczka
wykrzywiła się w histerycznym płaczu.

Mamo, ratuj mnie! Ratuj mnie, mamo!

background image

13


Ulrik pędem wbiegł na górę, słysząc krzyk Ellen.

Poczuł pragnienie i zszedł na dół, żeby wziąć sobie
szklankę wody. Stał właśnie w kuchni, kiedy usłyszał po
raz pierwszy jej wołanie. Teraz jednak krzyczała.

Wbiegł do ich sypialni, w której Ellen leżała skulona

przed otwartymi drzwiami do pokoju dziecinnego. Ukląkł
przy niej i objął ją ramionami. Wtuliła się w niego, wciąż
rozpaczliwie łkając.

– Ellen, Ellen, co się stało?
Nie odpowiadała, czuł jednak, jak bardzo drży.
Pogłaskał ją po włosach i przytulił policzek do jej

twarzy. – Miałaś zły sen Ellen, znów śniły ci się koszmary.

Zauważył, że żona potrząsa głową i spojrzał na nią.

Twarz miała wykrzywioną, ujrzał na niej śmiertelne
przerażenie.

– Widziałam w środku dziecko – wyjąkała.
Czy znów prześladują ją te jej fantazje? –O czym

mówisz?

Ellen ruchem głowy wskazała drzwi do pokoju

dziecinnego. – Mała dziewczynka – ciągnęła cicho, prawie
niesłyszalnie.

Ulrik wciąż gładził jej włosy i plecy. – To był sen –

background image

powtórzył, ale Ellen wyrwała się mu, zerwała na nogi i
drżącą ręką wskazała na pokój. –To nie był sen –
powiedziała lekko drżącym głosem. Rozpuszczone i
potargane włosy otaczały jej twarz. – Widziałam ją.
Odwróciła się do Ulrika. Nigdy jej takiej nie widział. Oczy
miała wielkie, szkliste i wilgotne. Usta drżały. Twarz była
trupio blada.

Widziałam ją w płomieniach – powtórzyła z

naciskiem.

Ulrik przełknął ślinę, musiał odwrócić wzrok. Znów

stała się taka. Wmawiała sobie, że słyszy rzeczy, których
nie widzą ani nie słyszą inni. Sądził, że z powodu utraty
dziecka. Tak bardzo to przeżywała, a on wiedział, jak
mocno odbija się na niej, że nie zachodzi ponownie w
ciążę. Niczego nie pragnął bardziej niż dobra Ellen, ale
teraz stała się taka... Ona traci rozum.

Spokojnie podszedł do żony i delikatnie ujął ją za

ramiona. Wiedział, iż nie ma sensu tłumaczenie jej, że to,
co zobaczyła, nie jest rzeczywiste. Dla niej to była
rzeczywistość.

I nie ulegało najmniejszej wątpliwości, że widoki,

które uznawała za prawdziwe, śmiertelnie ja przerażały.

– Chodź się położyć, Ellen – powiedział spokojnie i

poprowadził ją do łóżka. Na szczęście nie protestowała,
lecz widział, że jej wzrok jest wciąż utkwiony w pokoju
dziecinnym. Czy nadal widzi małą dziewczynkę otoczoną

background image

płomieniami? W takim razie nic dziwnego, że jest
przerażona.

Usiadł przy niej na łóżku i objął ją ramieniem. –

Widzisz? – powiedział, wskazując na pokój dziecinny.
Nikogo tam nie ma. Nic się nie pali.

Ellen wciąż siedziała ze wzrokiem sztywno

utkwionym przed siebie i nie odpowiadała.

Ulrik wstał, wziął lichtarz i wszedł do pokoju

dziecinnego. To tutaj Ellen miała wizje, może dlatego, że
zaplanowała, iż ten pokój będzie należał do ich dziecka?

Uniósł świecę, żeby Ellen się uspokoiła. – Widzisz? –

powtórzył.

Szybko do niej podszedł, gdy łzy znów zaczęły płynąć

po jej policzkach. – Ze snami tak bywa – starał się ją
pocieszyć, pomagając jej ułożyć się w łóżku. – Mogą
wydawać się takie prawdziwe, że sądzimy, iż to
rzeczywistość.

Przykrył Ellen kołdrą i domieszał do jej szklanki z

wodą trochę chloralu. – Masz, wypij trochę, a poczujesz się
lepiej.

Ellen wypiła pół szklanki, a potem bez słowa opadła z

powrotem na poduszkę.

Ulrik położył się przy niej, mając nadzieję, że żona

odwróci się w jego stronę, ale ona leżała plecami do niego.
Ostrożnie się nachylił i pocałował ją w policzek. –
Zostawię świecę zapaloną, póki nie zaśniesz.

background image

Ellen nie odpowiedziała, tak się właśnie zachowywała,

kiedy coś ją martwiło. On sam leżał wpatrzony w sufit,
rozmyślając nad tym, co się wydarzyło. Dotąd sądził, że da
sobie radę sam, ale wyraźnie widać, że Ellen nie jest
zdrowa.

Jutro Ulrik musi porozmawiać z doktorem

Hartvigiem.

*


Ellen postawiła na stole świece i omiotła pokój

spojrzeniem. Wyglądał ładnie i porządnie, jak zawsze, dziś
jednak wyjęła elegancki serwis i włożyła dużo wysiłku w
obiad, który chciała podać Ulrikowi: mięso miękkopióra z
warzywami i mocnym brązowym sosem.

Betsy miała tego dnia wolne, więc Ellen przygotowała

wszystko sama. Była zadowolona, że dziewczyna ma
wolne, bo mogła bez przeszkód porozmawiać z Ulrikiem.

Podeszła do okna i zaczęła wyglądać, czy nie zbliża się

ciemną ulicą. Wkrótce powinien być w domu, zbliża się
wpół do szóstej.

Szybko poszła do kuchni, aby zamieszać sos, żeby nie

pojawił się na nim kożuch. Wciąż nie była pewna, jak
powinna przedstawić to, co ma do powiedzenia, ale
musiała porozmawiać z mężem. W nocy nie była w stanie
protestować, kiedy mówił, że to tylko koszmarne sny. To

background image

nie były koszmarne sny, nie mogła w to uwierzyć.
Wszystko wydawało się takie realne. A jeśli nie sny, to co?

Czuła dziwny niepokój w żołądku. Ona naprawdę

widziała małą dziewczynkę. Widziała, jak krzyczy ze
strachu. Widziała małą twarzyczkę tak wyraźnie – tak
samo wyraźnie, jak gdyby to Ulrik tam stał. I płomienie.

Pogładziła swoje ramię. Tego właśnie nie mogła

pojąć. Gdy otwierała drzwi do dziecinnego pokoju, klamka
była gorąca, lecz kiedy buchnęły ku niej płomienie... nie
czuła wtedy ich żaru. Rozpoznawała jednak zapach, ostry
zapach pożaru. I dźwięk. Trzask płonącego drewna. To ją
też dziwiło, bo ich dom był murowany.

A może jest tak, jak sądzi Ulrik i ma koszmary.

Wiedziała przecież, że to nie jest prawdziwe. Nie było tam
żadnej małej dziewczynki, a w ich domu nic się nie paliło.
Odkryła to, gdy nadbiegł ku niej Ulrik, kiedy krzyknął jej
imię. Odwróciła się wtedy ku niemu, ale gdy znów
spojrzała w stronę pokoju dziecinnego, było tam znowu
ciemno.

Podeszła do stołu i usiadła. Oparła czoło na dłoniach.

Gdyby to się wydarzyło tylko raz, nie myślałaby o tym tak
dużo, ale to nie pierwszy raz przeżyła coś takiego.

Wiedziała, że słyszała i widziała rzeczy, które nie są

prawdziwe. Tak jak szaleńcy.

Wzdrygnęła się na dźwięk kroków Ulrika w

przedsionku. Szybko poprawiła włosy i wygładziła suknię,

background image

chciała, żeby Ulrik uważał, iż bardzo się postarała.
Ostatnio nie przykładała zbyt wiele uwagi do wyglądu.

Szybkimi krokami wyszła na korytarz. Na twarzy

Ulrika pojawił się pełen zaskoczenia uśmiech, kiedy
całował ją na powitanie i zdejmował zimowy płaszcz, nic
jednak nie powiedział.

– Jak ci upłynął dzień? – zapytała wieszając płaszcz.
Ulrik uśmiechnął się. – Myślę, że jak zwykle.
Spojrzała na niego, odwzajemniając jego uśmiech. –

Czy przyjechał ten niemiecki profesor?

Ulrik skinął głową i zasiadł do stołu, a Ellen podała

jedzenie.

– Bardzo dobrze wygląda i pachnie – powiedział.
Ellen miała nadzieję, że będzie też smaczne. Nigdy

przedtem nie przyrządzała miękkopióra, ale przygotowała
go według przepisu od sióstr Skagen.

Siedzieli przy stole i gawędzili podczas jedzenia. Ellen

zauważyła, że Ulik lustruje ją spojrzeniem i uśmiechnęła
się do niego. Dawno już tak nie siedzieli i nie rozmawiali –
i to z jej winy. Nie starała się słuchać opowieści Ulrika o
muzeum ani nie odpowiadała porządnie, gdy on pytał, jak
upłynął jej dzień.

Sprzątnęła po obiedzie i podała deser: waniliową

leguminę z czerwonym sosem. Postanowiła, że przy
deserze powiedzie, co jej leży na sercu. Zaspokoili już głód

background image

i miała nadzieję, że Ulrik ją wysłucha.

Odłożyła łyżkę i wytarła usta serwetką, kiedy zjedli

już połowę deseru.

– Ulriku, chcę z tobą o czymś pomówić.
Ulrik spojrzał na nią, dokładając sobie drugą porcję. –

Słucham – odparł i mrugnął do niej.

Bezgłośnie nabrała powietrza w płuca i wyprostowała

się. – Chodzi o to, co się stało w nocy.

Twarz Ulrika spoważniała i Ellen zauważyła, jak

bardzo mąż jest zajęty nabieraniem leguminy na łyżkę.
Starała się rozmawiać z nim na ten temat także wcześniej i
wiedziała, że najchętniej pominąłby go milczeniem.

Ulrik oparł łyżkę o krawędź miseczki i uchwycił jej

wzrok. – Rozumiem, że to musiało być dla ciebie
wstrząsające.

Kiwnęła głową, ale wiedziała, iż Ulrik wciąż myśli, że

śniła. – Widziałam ją naprawdę, Ulriku – zaczęła. – To nie
był sen. Widziałam ja tak wyraźnie, jak teraz ciebie.

Ulrik spuścił wzrok i siedział bawiąc się serwetką. –

Ellen – powiedział, a potem znów na nią spojrzał. – Wiem,
iż wierzysz, że widziałaś dziewczynkę i płomienie, ale
musisz zrozumieć, że to wyobraźnia płata ci figle.
Wmawiasz sobie, że widzisz i słyszysz dziewczynkę, tak
samo jest z pożarem. Tak czasami jest ze snami. Wydają
się rzeczywiste.

background image

Ellen nachyliła się nad stołem i potrząsnęła głową. – A

co z walizką z ubrankami dla dziecka? I kotem, który był
zamknięty w pokoju dziecinnym? I lichtarzem, który spadł
na ziemię.

Odetchnęła głęboko, widząc, jak mroczna jest jego

twarz. – Słyszę, jak ona mówi, Ulriku. Nie wiem dlaczego,
ale jest tu mała dziewczynka, która woła swoją matkę.

Poczuła, że głos jej drży, ale tak musiało być. – Myślę,

że dziewczynka nie żyje, ale nie zaznała spokoju po
śmierci.

Widziała, jakim wzrokiem patrzy na nią Ulrik i szybko

zaczęła mówić dalej. – Chciałabym, żebyśmy wezwali tu
pastora. Może pomóc nam zrozumieć, co się tu dzieje i
zadba, żeby dziewczynka dostała się do Królestwa
Niebieskiego.

Ulrik wciąż siedział wpatrzony w stół i Ellen

wiedziała, że mąż przygotowuje się do zabrania głosu.
Wolno uniósł głowę i złożył ręce przed sobą. – Ellen,
musisz mnie posłuchać –powiedział cicho. – Nie ma żadnej
dziewczynki. Słyszałem już opowieści o ludziach, którzy
powracają po śmierci, ale jeśli spytasz jakiegoś naukowca,
powie ci, że to niemożliwe.

Ellen odchyliła się na krześle i wpatrywała się w męża.

On nie chce zrozumieć. Nawet nie chce posłuchać.

Wiedziała, co on myśli. – Uważasz, że jestem

obłąkana.

background image

Ulrik szybko potrząsnął głową. – Oczywiście, że nie,

Ellen! Mówię tylko, że wmawiasz sobie te wszystkie
rzeczy. Duchy nie istnieją. To twoje myśli sprawiają, że
wierzysz, iż widzisz i słyszysz dziewczynkę. Ona nie
istnieje naprawdę.

Nie odpowiedziała mu. Bała się właśnie tego, co

powiedział.

On uważa, że ona traci rozum.

*


– Nie wiem, co mam robić, doktorze. Ulrik patrzył z

powagą na doktora Hartviga. – Utrzymuje, że widzi i
słyszy tę małą dziewczynkę, sądzi, że dziecko nie żyje.

Doktor cmoknął swoje cygaro i odchylił się w swoim

fotelu z uszakami. – I to trwa już jakiś czas?

Ulrik skinął głową. – Zaczęło się dość szybko po

naszym ślubie.

Doktor w zamyśleniu wpatrywał się w przestrzeń

przed sobą. – A więc to może być coś, co ją dręczyło,
zanim się pobraliście?

Ulrik zastanawiał się nad tym, lecz Ellen nigdy

wcześniej nie wspominała o czymś takim. – Nic mi o tym
nie wiadomo, doktorze.

Oczy lekarza zwęziły się, jakby się nad czymś

background image

zastanawiał. – Czy ma jakieś inne słabości? Histerie?
Napady złości? Nerwy?

Ulrik wiedział, że to pytanie w końcu padnie i

postanowił powiedzieć prawdę. Chciał jedynie, żeby Ellen
była zdrowa, a widział, że tak nie jest. – Jako młoda
dziewczyna próbowała odebrać sobie życie – powiedział
cicho i utkwił wzrok w swoich dłoniach.

Nie rozmawiali o tym nigdy, poza tym jednym razem i

nie chciał o tym wspominać, ale doktor wiedział o ludzkim
umyśle więcej niż on sam.

Doktor Hartvig pochylił się w przód i odłożył cygaro.

– Tak pan mówi? Zaczął bębnić palcami o blat stołu. – Jak
dawno temu to było?

Ulrik zastanowił się. – Chyba jakieś trzy lata temu.
– A dlaczego chciała to zrobić?
Ellen nie mówiła wiele o powodach, tylko tyle, że

została zdradzona. – Kochała mężczyznę, który ożenił się z
jej kuzynką. Gdy Ellen odkryła, że nosi jego dziecko,
próbowała odebrać sobie życie.

Doktor wolno pokiwał głową. – Mówiła mi o

dziewczynce, która zmarła zaraz po porodzie.

Ulrik spuścił wzrok. Sądził, że to dlatego Ellen jest tak

ciężko, z powodu dwojga dzieci, które straciła. Gdyby
tylko znów zaszła w ciążę! Był pewien, że znów byłaby
sobą. W każdym razie miał na to nadzieję.

background image

– Co pan sądzi, doktorze? – zapytał z napięciem.
Doktor w zamyśleniu zmarszczył czoło. Gwałtownym

ruchem wyciągnął kartkę, zapisał coś i podał papier
Ulrikowi.

– Chciałbym, żeby pan i pańska żona odwiedzili

profesora Calmeyera w szpitalu psychiatrycznym. Proszę
wziąć ze sobą tę kartkę i powiedzieć mu to samo, co mnie.
On zdecyduje, jakie leczenie będzie odpowiednie dla pana
żony.

Ulrik wpatrywał się w trzymaną w dłoni kartkę.

Szpital psychiatryczny? Zacisnął wargi. A więc jest tak, jak
on sam myślał – i jak się bał.

Doktor Hartvig także sądzi, że Ellen jest chora na

umyśle.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 15 Niebieska godzina
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 22 Ucieczka
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 16 Tajemne księgi
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 25 Lustro wody
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 26 Rodzinne więzy
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 19 Wir
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 16 Tajemne księgi
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 21 Pieśń słońca
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 26 Rodzinne więzy
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 18 Niebiańska panna młoda
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 24 Niepewność jutra
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 23 Podejrzenia
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 23 Podejrzenia
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 19 Wir
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 20 Ukojenie
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 17 Groźby
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 17 Groźby
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 20 Ukojenie
Gjersoe Ann Christin Dziedzictwo II 22 Ucieczka

więcej podobnych podstron