background image

1. Podaj przykład funkcji, której ekstremum nie można wyznaczyć za pomocą twierdzenia Fermata. 
f(x)  =  |x|  (jest  nie  różniczkowalna  w  pkt  x=0,  zatem  twierdzenie  Fermata  nie  wskaże  tego  punktu  jako 
kandydata. 
Tw. Fermata: Jeśli funkcja f posiada w punkcie x

0

ϵDf ekstremum lokalne i istnieje f’’(x

0

) to f’(x)=0. 

 
2. Podać przykład funkcji ograniczonej z dołu i rosnącej.  
f(x)=2

x

 

 
3. Czy funkcja y=|x| jest różnowartościowa? Pokazać graficznie.  
Nie jest, bo f(x)=f(-x) . 
 
4. Pokazać zależność między funkcjami: ciągłą, całkowalną i różniczkowalną.  
Każda  funkcja  ciągła  jest  całkowalna,  każda  funkcja  różniczkowalna  jest  ciągła  (nie  zachodzi  w  drugą 
stronę) 

 

 
5. Przykład granicy gdzie x

0

=0   

   

   

     

 

    

 
6. Czy ciąg rosnący i ograniczony może być zbieżny do więcej niż jednego punktu?  
Nie, ciąg monotoniczny i ograniczony jest zawsze zbieżny do 1 pkt.  
Każdy  ciąg  monotoniczny  i  ograniczony  jest  zbieżny.  Każdy  ciąg  zbieżny  posiada  dokładnie  jeden  punkt 
skupienia. 
 
7. Podać przykład funkcji która ma nieskończenie wiele ekstremów lokalnych:  

             

 
8. Czy podciąg ciągu rozbieżnego może być zbieżny? Uzasadnić. 
Tak, np. a

n

=(-1)

n

 – nie jest zbieżny, ale jeśli wybierzemy tylko elementy jednego znaku, to będzie ciąg stały 

(zawsze zbieżny). 
 
9. Czy każda funkcja ciągła jest różniczkowalna? Uzasadnić.  
Nie, np. f (x) = |x|. 
Jeżeli funkcja jest różniczkowalna w punkcie x

0

, to jest w nim ciągła. Twierdzenie odwrotne nie zachodzi. 

 
10. Charakterystyka parametrów zmiennych losowych. 
Wartość oczekiwana (średnia) (EX) – określa poziom zmiennej, wokół której skupia się najwięcej wyników;  
dla zmiennej skokowej: 

      

 

 

  

   

 

 

, dla zmiennej ciągłej: EX=

 

          

 

  

Wariancja  (Var)  –  określa  rozrzut  wartości  wokół  EX;  dla  zmiennej  skokowej:  Var(x)=∑(x

i

-EX)

2

p

i

,  dla 

zmiennej ciągłej: Var(x)=           

 

        

 

  

 
11. Czy istnieją ciągi mające więcej niż jeden punkt skupienia? Uzasadnić.  
Tak, np. a

n

=(-1)

n

, ma dwa pkt skupienia 1 i -1. 

 
12. Rodzaje pochodnych funkcji wielu zmiennych. 
 Czyste i mieszane. 

f. całkowalna 

f. ciągła 

f. 

różniczkowalna 

background image

 
13. Do czego można wykorzystać pochodną jednej zmiennej? 
* badanie przebiegu zmienności  funkcji  (jeśli pierwsza pochodna  jest >0 to funkcja  jest rosnąca,  jest <0  – 
funkcja malejąca, gdy =0, w danym punkcie może być ekstremum), 
* obliczanie granic funkcji z reguły de L’Hospitala. 
 
14. Rodzaje macierzy. 
* kwadratowa (l.wierszy =l.kolumn),  
* trójkątna (pod lub nad główną przekątną same zera),  
* diagonalna (pod i nad główną przekątną same zera),  
* jednostkowa (diagonalna i nagłownej przekątnej same jedynki),  
* zerowa (kwadratowa i wypełniona samymi zerami),  
* idempotentna (A

2

=A),  

* inwolutywna (A

2

=I),  

* ortogonalna (A

-1

=A

T

, A

T

*A=I),  

* transponowana (zamienione wiersze z kolumnami),  
* symetryczna (a

ij

=a

ji

),  

* skośno-symetryczna (dla i≠j, a

ij

=-a

ji

 
15. Definicja i własności rzędu macierzy. 
Rząd macierzy – maksymalna ilość wierszy/kolumn niezależnych liniowo w macierzy A.  
Własności: 
* r(A

nxm

)≤min{n,m},  

* r(A*B)≤min{r(A),  
* r(B)}, r(A

T

)=r(A),  

* rząd macierzy zerowej = 0,  
* rząd macierzy A jest równy stopniowi największego minora, różnego od zera, istniejącego w macierzy A.  
 
16. Podać metody rozwiązywania układu Cramera.   (Cramer: |A|≠0) 
*  x

i

=

    

   

,  gdzie  A

i

  to  macierz  powstała  po  zastąpieniu  i-tej  kolumny  w  macierzy  A,  kolumną  wyrazów 

wolnych 
* eliminacji Jordana-Gaussa (za pomocą wyrażeń elementarnych doprowadzić macierz do postaci trójkątnej, 
zbadać  r(A)  i  r(Ǎ)  [Ǎ-macierz  A  po  dopisaniu  kolumny  wyrazów  wolnych],  jeśli  r(A)<  r(Ǎ)  to  brak 
rozwiązań, jeśli są równe to wprowadzamy n-r parametrów i rozwiązujemy układ począwszy od ostatniego 
niezerowego wiersza macierzy trójkątnej.)  
 
17. Twierdzenia o ciągach zbieżnych. 
Ciąg stały jest zawsze zbieżny.  
Ciąg zbieżny ma dokładnie 1 granicę.  
Ciąg zbieżny jest ograniczony. 
Każdy ciąg ograniczony i monotoniczny jest zbieżny.  
Niech lim an = a i lim bn = b, wówczas lim(an*bn)=a*b, lim(αan+-βbn)= αa+-βb.  
Twierdzenie  o trzech  ciągach:  Niech  istnieje  takie  n

0

,  że  dla  każdego  n>n

0

  an≤bn≤cn  i  lim  an=lim  cn=g, 

wówczas lim bn=g. 
 
18. Narysuj wykres funkcji która jest JEDNOCZEŚNIE: niemalejąca, nie jest rosnąca, ma asymptotę ukośną 
LEWOSTRONNĄ y=x, ma asymptotę poziomą PRAWOSTRONNĄ y=0 
(rosnąca  do  pewnego 

momentu,  potem 

fragment  stała 

i  znowu  rosnąca  do  y=0) 

 
19. Opisać sposoby obliczania rzędu macierzy. 
*z definicji – analizując niezależność liniową wektorów (wierszy lub kolumn) w macierzy 

*doprowadzając macierz do postaci     

   

  r(A)=st(I) (wykorzystując operacje elementarne) 

*rząd  macierzy  równa  się  stopniowi  największego  niezerowego  minora  w  macierzy  (wykorzystując 
własności macierzy) 

background image

*Jeżeli |A|≠0 to r(A

nxn

)=n 

 
20. Własności wyznacznika 
- jeżeli dwa wiersze w macierzy są równe lub proporcjonalne to |A|=0 
- jeżeli w macierzy jest wiersz/kolumna złożona z samych zer to |A|=0 
- wyznacznik macierzy trójkątnej = iloczyn elementów na głównej przekątnej 
- przestawienie sąsiednich wierszy/kolumn zmienia znak wyznacznika na przeciwny 
- jeżeli do wiersza/kolumny dodamy  inny wiersz\kolumnę pomnożoną przez dowolną stałą, to wyznacznik 
się nie zmienia 
- jeżeli wiersz/kolumna w macierzy jest sumą dwóch elementów, to wyznacznik macierzy jest sumą dwóch 
wyznaczników 
- jeśli przemnożymy wiersz/kolumnę x razy to wyznacznik zwiększa się x razy 
- |A|=|A

T

 
21. Scharakteryzować funkcje cyklometryczne. 
Są  to  funkcje  odwrotne  do  funkcji  trygonometrycznych  z  dziedzinami  ograniczonymi  do  pewnych 
przedziałów:  
- f(x)=sin x; f:<-

 

 

,

 

 

> → <-1,1>; arcsin x f:<-1,1>

 <-π/2, π/2>; arcsin x=y↔sin y=x 

- f(x)=cos x; f:<0,

 > → <-1,1>; arccos x f:<-1,1> <0,π>; arccos x=y ↔ cos y=x 

- f(x)=tg x; f:<-

 

 

,

 

 

> → R; arctg x f:(-∞,∞)

   <-π/2, π/2>; arctg x=y ↔ tg y=x 

- f(x)=ctg x; f:<0,

 > → R; arcctg x f:(-∞,∞)  (0,π); arcctg x=y ↔ ctg y=x 

 
22. Dystrybuanta i jej własności. 
Dystrybuanta  zmiennej  losowej  X  to  funkcja  F  określona  wzorem  F(x)=P(X<x)  dla  każdego  xϵR. 
Własności: 
- to funkcja niemalejąca i lewostronnie ciągła 
- dla każdego a,bϵR P(a<X<b)

               

-dla każdego aϵR P(X=a) = 

   

    

            

- F(-∞)=0, F(∞)=1 (

   

    

         i    

    

        ) 

 
23. Twierdzenia o funkcjach całkowalnych wg Riemanna (oznaczonych) 
* Jeżeli f(x) jest ciągła w przedziale <a,b>, a F(x) jest dowolną funkcją pierwotną f to: 

                 

 

 

     (twierdzenie Newtona – Leibnitza) 
 
Funkcja jest całkowalna w sensie Riemanna w przedziale <a,b>, jeżeli: jest ciągła w tym przedziale lub jest 
w nim ograniczona i posiada skończoną liczbę pkt nieciągłości, lub jest w nim monotoniczna i ograniczona. 
* Funkcja nieograniczona w przedziale <a,b> jest w nim niecałkowalna w sensie Riemanna. 
* Jeżeli f(x) i g(x) są całkowalne wg Riemanna w przedziale <a,b> to: 
-  αf(x)

  βg(x)  –  jest  całkowalna  wg  Riemanna  w  przedziale  <a,b>  (        )  oraz  zachodzi  wzór: 

                     

 

 

                     

 

 

 

 

 

- ich iloczyn jest całkowalny w tym przedziale 
*Jeżeli f(x) jest całkowalna w przedziale <a,b> oraz c∊<(a,b) to: 

          

 

 

                   

 

 

 

 

 

 
24. Przykład funkcji która nie ma funkcji odwrotnej.  
f(x)=|x|  (Aby  funkcję  można  było  odwrócić  musi  być  wzajemnie  jednoznaczna,  czyli  różnowartościowa  i 
„na”) 
 
Niech dana będzie funkcja wzajemnie jednoznaczna f:X→Y. 
Funkcję f

-1

:Y→X nazywamy funkcją odwrotną do f jeśli: 

 

   

 

   

                

  

   

 
 
 

background image

25. Funkcja mająca asymptotę ukośną y=x.  

      

 

 

   

 

 

 
 
26. Przykład funkcji mająca asymptotę pionową x=0. 
f(x)= 

 

 

 

 
27. Czy ciąg rozbieżny może być ograniczony (uzasadnij)? 
Tak,  bo  np.  ciągiem  rozbieżnym  jest  a

n

=(-1)

n

  bo  granica  nie  istnieje,  ale  jest  on  ograniczony,  bo  jest 

jednocześnie ograniczony z góry jedynką i z dołu minus jedynką. 
 
28. Wykorzystanie rzędu macierzy 
*sprawdzenie liniowej niezależności układu wektorów (jeżeli rząd równy ilości wektorów to są niezależne) 
*określenie  liczby  rozwiązań  układu  równań  (jeżeli  r(A)<r(Ǎ)  to  brak  rozwiązań,  jeżeli  równe  to 
rozwiązanie istnieje) 
 
29. Scharakteryzować rozkład normalny. 
Zmienna  losowa  X  ma  rozkład  normalny  z  parametrami  m  i  σ

2

>0,  jeśli  jej  gęstość  ma  postać: 

f(x)=

 

    

   

 

      

   

 .  

Parametry: EX=m, Var(x)= σ

2. 

 
30. Podstawowe rozkłady prawdopodobieństwa. 
* zmienna skokowa (dyskretna) – zerojedynkowy, dwumianowy (Bernoullego), Poissona 
* zmienna ciągła – jednostajny, normalny (Gaussa) 
 
31. Zmienna losowa i jej rozkład. 
Zmienną  losową nazywamy  dowolną  funkcję X:Ω→R, taką, że dla dowolnej  liczby rzeczywistej  c, zbiór: 
A

c

={ω∊Ω;X(ω)<c} należy do zbioru zdarzeń losowych S. Rozkład zmiennej losowej to jej matematyczny 

opis;  polega  na  określeniu  zbioru  wszystkich  jej  wartości  i  prawdopodobieństwie  pojawienia  się  tych 
wartości.  
 
32. Podać definicję wyznacznika macierzy. 
Wyznacznikiem stopnia n nazywamy taką funkcję, która przyporządkowuje każdej macierzy kwadratowej A 
pewną liczbę rzeczywistą oznaczoną przez |A| lub detA, spełniającą warunki: 
* |A|=∑(-1)

i+j 

* a

ij 

* M

ij

, dla 0<j<=n, gdzie Mij jest minorem macierzy A; 

* A=[a]

[x] 

to |A|=a. 

 
33. Scharakteryzować działania na macierzach. 
- sumą macierzy A=[a

ij

]

nxm

 i B=[b

ij

]

nxm

 nazywamy macierz C=[c

ij

]

nxm

, gdzie c

ij

=a

ij

+b

ij

 dla każdego i, j. 

- iloczynem macierzy A=[a

ij

]

nxm

 i B=[b

ij

]

nxm 

nazywamy macierz C=[c

ij

]

nxm

, gdzie c

ij

=∑a

kj

*b

ik

 dla każdego i, j 

(gdy macierze A i B są zgodne) 
- mnożenie macierzy przez liczbę 

 : A=[a

ij

]

nxm

, C=[c

ij

]

nxm

 gdzie c

ij

=

 a

ij

 dla każdego i,j. 

 
34. Podać własności iloczynu macierzy. 
- A*B≠B*A (nie jest przemienne) 
- łączne (A∙B)∙C=A∙(B∙C) 
- rozdzielność mnożenia względem dodawania (A+B)∙C=A∙C+B∙C 
- (AB)

T

=B

T

*A

- |AB|=|A|*|B| 
- IA=AI=A 
- α(AB)= (αA)B= A(αB) 
 
 

background image

35. Podać definicję i własności macierzy odwrotnej. 
Macierz B jest odwrotna do macierzy A, jeśli A*B=B*A=I (macierze A-kwadratowe i nieosobliwe) 
- |A

-1

|=

 

   

 

- (A

-1

)

-1

=A 

- (αA)

-1

=

 

 

 A

-1  

      

- (AB)

-1

=B

-1

A

-1 

- (A

T

)

-1

=(A

-1

)

- istnieje co najwyżej jedna macierz odwrotna 
 
36.Opisać procedurę obliczania macierzy odwrotnej. 
1- liczymy wyznacznik |A| → macierz musi być nieosobliwa! 

2 – tworzymy macierz dopełnień algebraicznych C =  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

  

 

 

  

 gdzie A

ij

 = (-1)

i+j

M

ij 

3 – transponujemy macierz C 

4 – obliczamy macierz odwrotną: A

-1

=

 

   

   

 

 

 
37. Podać definicję i własności wektorów liniowo niezależnych/zależnych. 
Wektory 

{

 

 

   ,  

 

      

 

      

 

      są 

liniowo 

niezależne, 

gdy 

jedynym 

rozwiązaniem 

równania 

α

1*

 

 

   + α

2*

 

 

   +…+ α

k*

 

 

   =   jest α

1

= α

2

=…= α

k

=0. 

 

 

   

 

       

 

   

Wektory są zależne gdy nie są niezależne (istnieje inne rozwiązanie tego równania). 
Własności: 
- W zbiorze wektorów liniowo niezależnych nie ma wektora zerowego. 
- Dowolny podzbiór zboru liniowo niezależnego jest liniowo niezależny. 
- Zbiór wektorów jest zależny gdy jeden z nich jest kombinacją liniową pozostałych.

 

 
38. Podać treść twierdzenia Kroneckera-Capellego. 
Niech A

mxn

 to macierz układu równań. 

Układ 

równań 

ma 

co 

najmniej 

jedno 

rozwiązanie 

 

r(A)=r(Ǎ) 

[układ 

zgodny] 

 
39. Sformułować definicję ciągu liczbowego oraz wymienić sposoby określania ciągów. 
Ciąg liczbowy to każda funkcja, której dziedziną jest zbiór liczb naturalnych. f: N→R 
 
Ciąg można określić: 
- podając wartości wszystkich jego elementów 
- wzorem jawnym a

n

=… (pozwala określić wartość a

n

 w zależności od liczby n) 

- wzorem rekurencyjnym a

n+1

=… (pozwala określić a

n

 w zależności od wcześniejszych wyrazów ciągu) 

 
40. Sformułować definicję Cauchy’ego granicy ciągu. 
Liczba gϵR jest granicą ciągu (a

n

), jeśli do każdego otoczenia liczby g należą prawie wszystkie wyrazy tego 

ciągu. 
 
41. Podać definicję i przykłady ciągu zbieżnego oraz rozbieżnego. 
Ciąg (a

n

) jest zbieżny jeśli posiada granicę skończoną, np. a

n

=1/n 

Ciąg (a

n

) jest rozbieżny jeśli nie jest zbieżny, tzn. ma granicę nieskończoną lub jej nie ma, np. a

n

=(-1)

n

 

 
42. Wymienić rodzaje wyrażeń nieoznaczonych. 
1

, ∞-∞, ∞

0

, 0/0, ∞/∞, 0

0

, 0∙∞ 

 
43. Podać definicję i własności liczby Eulera. 
Granicę ciągu a

n

=(1+1/n)

n

 nazywamy liczbą Eulera i oznaczamy symbolem e. 

własności:  
- lim

n->∞

(1+k/n)

n

=e

k

,   

- lim

n->∞

(1+k/a

n

)

an

=e

k

(gdy a

n

 -> +-∞), 

background image

- lim

n->∞

(1+ a

n

)

1/an

=e(gdy a

n

->0) 

 
44. Scharakteryzować podstawowe pojęcia dotyczące funkcji.  
Funkcją  f:X→Y  nazywamy  odwzorowanie  zbioru  X  w  zbiorze  Y,  które  każdemu  elementowi  x∊X 
przyporządkowuje dokładnie jeden element y∊Y. 
Zbiór X - dziedzina, zbiór Y - przeciwdziedzina, f(X) - zbiór wartości. 
 
45. Zdefiniować złożenie funkcji. 
Niech dane będą funkcje f:X→Y i g:Y→Z. 
Złożeniem funkcji f i g nazywamy odwzorowanie h:X->Z, określane wzorem: h(x)=g(f(x)). 
 
46. Podać definicję otoczenia i sąsiedztwa punktu. 
Otoczeniem punktu x

0

  o promieniu δ>0, nazywamy przedział  otwarty  (x

0

-δ, x

0

+δ) i oznaczamy symbolem 

U. 
Sąsiedztwem punktu x

0

 o promieniu δ>0, nazywamy  zbiór (x

0

-δ, x

0

)

∪( x

0,

 x

0

+δ) i oznaczamy symbolem S. 

 
47. Sformułować definicję granicy funkcji w punkcie. 
Heinego:  
Niech dana  będzie funkcja f:X→Y oraz punkt x

0

 będący punktem skupienia zbioru X. 

Liczba  g  jest  granicą  funkcji  f:X→Y  w  punkcie  x

0

  gdy  dla  każdego  ciągu  (x

n

)  takiego,  że  x

n

->x

0

  (x

n

∊X, 

x

n

≠x

0

), ciąg wartości f(x

n)

 dąży do g, przy n->∞. 

 
Cauchy’ego: 
Liczba g jest granicą funkcji f:X→Y w punkcie x

0

, gdy dla każdej liczby       istnieje liczba  

 

    taka 

że dla każdego xϵX z nierówności           

 

     

 

 wynika nierówność  

             . 

 
48. Sformułować definicję jednostronnej granicy funkcji w punkcie. (Heinego) 
Liczba  g  jest  granicą  jednostronną  funkcji  w  punkcie  x

0

  gdy  dla  każdego  ciągu  x

n

->x

(x

0

<lewostronna[>prawostronna]x

n

), ciąg wartości f(x

n)

 dąży do g, przy n->∞. 

 
49. Podać twierdzenia dotyczące granicy funkcji. 
* Funkcja f posiada granicę w punkcie x

wtedy i tylko wtedy gdy istnieją obie granice jednostronne funkcji 

f w punkcie x

0

 i są sobie równe. 

* o działaniach arytmetycznych na granicach 
Jeśli lim f(x)=p, lim g(x)=q, to:  
- lim[αf(x)+-βg(x)]= αp+-βq,  
- lim(f(x)*g(x))=p*q,  
- lim(f(x)/g(x))=p/q (

                     ) 

* o trzech funkcjach 
Niech  funkcje  f(x),  g(x),  h(x)  będą  określone  w  pewnym  sąsiedztwie  S(x

0

,δ).  Jeżeli        

 

    , 

f(x)≤g(x)≤h(x) i lim f=lim h=g, wówczas lim g=g. 
 
50. Podać definicję ciągłości funkcji w punkcie. 
Funkcja f jest ciągła w punkcie x

0

, jeżeli istnieje granica właściwa funkcji f(x) w punkcie x

0

 i jest ona równa 

wartości w tym punkcie, tzn.    

   

 

          

 

 . 

 
51. Podać definicję pierwszej oraz n-tej pochodnej funkcji. Scharakteryzować działania na pochodnych. 
Pochodną  funkcji  f  w  punkcie  x

0

  nazywamy  granicę  ilorazu  różnicowego,  określoną  wzorem: 

f’=   

    

          

    

 

N-tą pochodną funkcji f nazywamy funkcję 

 

   

        

     

     , gdzie przez  

   

    rozumiemy f(x). 

Działania na pochodnych: 
- [f(x)±g(x)]’=f’(x)±g’(x) 
- [f(x)∙g(x)]’=f’(x)g(x)+g’(x)f(x) 

- [f(x)/(x)g]’=

 

 

             

 

   

      

 

    g(x)≠0 

background image

- [c∙f(x)]’=c∙f’(x) 
- [f(g(x))]’=f’[g(x)∙g’(x)] jeśli funkcja f ma pochodną w punkcie g(x), a funkcja g w punkcie x. 
 
52. Zdefiniować pojęcia: 
- monotoniczność funkcji – funkcja jest monotoniczna jeżeli jest niemalejąca lub nierosnąca,  
-  ekstremum  lokalne  –  funkcja  posiada  ekstremum  lokalne  w  x

0

ϵDf  jeżeli  istnieje  pewne  sąsiedztwo 

S(x

0

,δ)ϵDf pkt x

0

 

takie, że dla każdego x 

∊ tego sąsiedztwa, f(x

0

)

 

≤minimum

 

[≥maksimum] f(x), 

-  ekstremum  globalne  –  w  punkcie  x

0

ϵDf  funkcja  ma  ekstremum  globalne  jeśli  dla  każdego  xϵDf, 

f(x

0

)≤[≥]f(x). 

 
53. Podać warunki konieczne oraz dostateczne istnienia ekstremum funkcji jednej zmiennej. 
konieczne:  tw.  Fermata:  Jeżeli  funkcja  f  posiada  w  punkcie  x

0

ϵDf  ekstremum  lokalne  i  istnieje  f’(x

0

)  to 

f’(x

0

)=0. 

dostateczne: w znalezionych punktach następuje zmiana znaku pochodnej. 
 
54. Podać definicję oraz własności całki nieoznaczonej. 
Całka nieoznaczona  funkcji  f(X), to rodzina wszystkich  funkcji pierwotnych  funkcji  f, oznaczona  wzorem 
         
Własności: 
1) 

                 =                     

2) 

                           

 
55.  Podać  przykład  funkcji  całkowalnej,  której  całki  nieoznaczonej  nie  da  się  wyrazić  używając  funkcji 
elementarnych. 
f(x)=sin(x

2

 
56. Zastosowanie całki oznaczonej. 
Obliczanie pola pod krzywą 
 
57. Podać treść oraz przykład zastosowania twierdzenia Newtona-Leibniza. 
Jeżeli f(x) jest ciągła w przedziale <a,b>, a F(x) jest dowolną funkcją pierwotną funkcji f to:           

 

 

           . Zastosowanie: obliczanie całek oznaczonych. 
 
58. Własności wartości oczekiwanej i wariancji 
1. E(c) = c, Var(c) = 0, gdzie c jest stałą 
2. E(c * x) = c*E(x), Var (c * X) = c

2

 * Var(X) 

3. E(X+Y) = E(X) + E(Y) 
4. Var(X + c) = Var(X) 
Ponadto jeśli zmienne X Y są niezależne to: 
5. E(X*Y) = E(X) * E(Y) 
6. Var(X 

 Y) = Var(X) + Var(Y)   

 
59. Podać przykład z asymptotą poziomą. 
f(x) = arctg (x) 
 
60. Narysować wykres funkcji rosnącej w przedziałach (- 

, 0] i (0, + 

) tak, aby nie była rosnąca w R -  

odwołać się do definicji funkcji rosnącej. 
f(x)=  -1/x,  nie  jest  rosnąca  w  R  bo  istnieje  takie  x1<x2,  że  f(x1)>f(x2)  np.  x1=-1,  x2=1 
 
61. Czy funkcja y = |x| jest „na”? (funkcja „na”: 

 

   

 

   

        ) 

Tak, bo nie ważne jaki będzie x

R, to i tak zawsze znajdzie się dla niego „odwzorowanie” w Y 

 

62. Definicja macierzy. 
Niech N

1

={1, 2, …, n}, N

2

={1, 2, …, m}. 

background image

Macierzą o n wierszach i m  kolumnach o współczynnikach w zbiorze R nazywamy każdą funkcję A, 

która każdej parze (i,j) takiej że i 

 N

1

, j

N

2

 przyporządkowuje pewien element a

ij

 

 R. Tzn. (i,j)  a

ij

 

dla każdego i 

 N

1

, j 

 N

2

. Każda macierz ma swoje wymiary n x m.

 

 

63. Rodzaje ciągów: 
Ciąg (a

n

) nazywamy:  

*rosnącym  dla każdego

 

n

N a

n

 < a

n+1

  

*malejącym > 
*nierosnącym ≥ 

*niemalejącym ≤ 
*stałym = 
Ciąg (a

n

) nazywamy ograniczonym z dołu jeśli istnieje takie c

R że dla każdego n

N a

n

 ≥ c.  

Ciąg (a

n

) nazywamy ograniczonym z góry, jeśli: analogicznie a

n

 ≤ c.  

[twierdzenie: ciąg jest ograniczony  jest jednocześnie ograniczony z dołu i z góry] 
Każdy  ciąg  zbieżny  posiada  dokładnie  jeden  punkt  skupienia;  jest  nim  granica  tego  ciągu  (innymi 

słowy: każda granica jest również punktem skupienia). 
 

64. Czy ciąg zbieżny jest stały?  
Może być, ale nie musi. Ciąg stały jest zawsze zbieżny, twierdzenie odwrotne nie zachodzi. 
 
65.  Czy każdy ciąg monotoniczny jest zbieżny?  
Nie, tylko jeśli jest monotoniczny i ograniczony jednocześnie. (twierdzenie) 

 
66. Układy równań jednorodnych. 
Układ nazywa się jednorodnym, jeżeli wyrazy wolne są równe zeru. 
 
67. Podaj przykład granicy gdzie x

0

 =0  gdy [0∞] 

lim

x->0

  (log

1/2

x*x

2

 
68. Warunki konieczne i dostateczne istnienia ekstremum funkcji wielu zmiennych. 
1) Ekstremum lokalne. 
Warunek konieczny: Niech funkcja f – różniczkowalna w punkcie 

 

 

Jeżeli f posiada ekstremum lokalne w 

punkcie x0, to: 

        

 

     . ( 

         

  

  

 

  

 

     ) 

2) Warunek dostateczny: 

Niech A= 

 

  

 

 

  

 

 

 

 

  

 

 

  

 . 

 
Oznaczamy minory główne: 
|H

1

|=|a

11

|H

2

|= 

 

  

 

  

 

  

 

  

  

|H

3

|= 

 

  

 

 

  

 

 

 

 

  

 

 

  

  

 
Macierz A nazywamy dodatnio określoną jeśli  

         

  

 

       

Macierz A nazywamy nieujemnie określoną jeśli  

         

  

 

       

Macierz A nazywamy ujemnie określoną jeśli  

         

    

 

  

 

       

Macierz A nazywamy niedodatnio określoną jeśli  

         

    

 

  

 

       

 
Jeśli macierz Hessa w punkcie  

 

 jest dodatnio określona to w punkcie 

 

 

 ma minimum lokalne. 

Jeśli macierz Hessa w punkcie  

 

 jest ujemnie określona to w punkcie 

 

 

 ma maksimum lokalne. 

Jeśli macierz Hessa w punkcie  

 

 jest nieokreślona to nie istnieje ekstremum lokalne. 

background image

 
2) Ekstrema warunkowe 
Warunek konieczny: 
Funkcja  f  ma  w 

 

 

ϵD  lokalne  maksimum  (minimum)  warunkowe  jeśli  istnieje  pewne  sąsiedztwo  S( 

 

,δ) 

punktu 

 

 

 takie że 

 

       

  

 

            

 

          

 

   

 
Warunek wystarczający: 
Warunkiem wystarczającym  istnienia  maksimum  warunkowego jest aby  minory główne począwszy od   

 

 

miały znaki naprzemienne, począwszy od „+”. 
Warunkiem  wystarczającym  istnienia  minimum  warunkowego  jest,  aby  minory  główne  począwszy  od   

 

 

były ujemne. 
 
69. Czy istnieją ciągi zbieżne nie będące monotonicznymi? Uzasadnij. 
Nie każdy ciąg zbieżny jest monotoniczny, np.     

 

 

 

 

 jest zbieżny do zera, ale nie jest monotoniczny. 

 
70. Opisać metody rozwiązywania układów równań Cramera. 
Gdy układ Cramera (|A|≠0) to rozwiązaniem jest  

 

 

  

 

 

   

, i=1,2,…,n. 

Gdy dowolny układ równań (w tym Cramera): metoda eliminacji Jordana-Gaussa. 
Doprowadzamy  macierz do postaci trójkątnej  i obliczamy r(A)  i r(Ᾰ). Jeśli r(A)< r(Ᾰ) to brak rozwiązań. 
Jeśli  r(A)=r(Ᾰ)  to  liczymy  dalej.  Wprowadzam  parametry  jeśli  to  konieczne  i  wyznaczam  rozwiązanie 
począwszy od ostatniego niezerowego wiersza (równania) macierzy trójkątnej. 
 
71. Czy istnieje macierz osobliwa, która po transpozycji staje się nieosobliwa? Uzasadnij. 
Nie, ponieważ transpozycja nie zmienia wyznacznika. Jeśli wyznacznik wyjściowej macierzy wynosi zero, 
to po transpozycji nadal będzie wynosił zero.