TEMAT: PIERWSZY PROGRAM NA ROZGRZEWKĘ – EDYTOR TEKSTU
Czas zajęć: 45 min.
Cele ogólne:
Uczeń zdobędzie ogólną wiedzę i podstawowe umiejętności posługiwania się edytorem
tekstu OpenOffice Writer
Cele operacyjne:
Uczeń:
rozumie, zna i wymienia funkcje edytora tekstu,
określa podstawowe zasady konstruowania dokumentu tekstowego,
otwiera dokument do edycji,
łamie wiersz tekstu,
dzieli tekst na akapity,
zmienia krój, rodzaj i rozmiar czcionek,
kopiuje i przenosi wybrane fragmenty tekstu
zapisuje dokument na dysku lub nośniku wymiennym.
Metody nauczania:
Wykład połączony z pogadanką i instruktażem, ćwiczenia praktyczne, prezentacja.
Forma pracy:
Zespołowa, indywidualna.
Środki dydaktyczne:
Podręcznik, zeszyt ćwiczeń, zestaw komputerowy, oprogramowanie OpenOffice Writer, projektor multimedialny.
Przebieg lekcji
1. Część organizacyjna
2. Wprowadzenie (czas 5 min)
Działania nauczyciela
Podanie tematu lekcji i uświadomienie uczniom celu lekcji.
W programach służących do komputerowego pisania i redagowania teksu można znaleźć wiele cech wspólnych. Można także określić pewne zasady i wybrać edytor zaspakajający nasze potrzeby i oczekiwania. Na zajęciach będziemy pracować w OpenOffice.org Writer – jest to edytor wchodzący w skład darmowego pakietu OpenOffice. Pakiet znajduje się na płytach CD-ROM
dołączonych do książki, możecie go w domu zainstalować lub korzystać z wersji wbudowanej w system nelinux, uruchamiany bezpośrednio z płytki. OpenOffice Writer, jak każdy z edytor tekstu, zawiera następujące podstawowe funkcje:
− wprowadzanie tekstu, poruszanie się po nim i poprawianie go
− określenie kroju, rodzaju i rozmiaru czcionki
− formatowanie linii, fragmentów tekstu i całego dokumentu
− definiowanie formatu i układu strony
− wstawianie do teksu rysunków, tabel, wykresów
− zapisanie dokumentu na dysku (lub innym nośniku) i odczytywanie go
− sprawdzanie pisowni
− drukowanie dokumentu.
3. Treści (czas 35 min)
Działania nauczyciela
Uruchomienie programu: w systemie Windows – Start / Programy / OpenOffice Writer lub w systemie nelinux: K / Aplikacje biurowe / OpenOffice / OpenOffice Writer – wykorzystanie projektora multimedialnego celem prezentacji programu.
Omówienie przez nauczyciela widoku ekranu. Okno wygląda podobnie jak w wielu innych programach z interfejsem graficznym, nie będziemy więc omawiać ikon Otwórz, Zapisz itp. Warto jednak zwrócić uwagę uczniów na kilka elementów:
− kliknięcie i przytrzymanie ikony nowy z paska funkcji powoduje rozwinięcie listy; istnieje możliwość wybrania nowego dokumentu tekstowego, arkusza kalkulacyjnego i kilku innych dokumentów;
− klikając prawym przyciskiem myszy lub dwa razy lewym na skali (np. 100%) na pasku stanu, można dostosować wielkość okna; warto zwrócić uwagę na widok optymalny, który zmienia się automatycznie przy zmianie wielkości okna;
− okno otwierające się po kliknięciu Style i formatowanie zawiera kolejno następujące style:
akapitu, znaku, strony i numeracji. Należy zwrócić uwagę na to narzędzie – bardzo ułatwia pracę.
Działania uczniów
Uruchamiają program, słuchają i wykonują polecenia nauczyciela.
Działania nauczyciela
Nauczyciel przypomina, jakie czynności i w jakiej kolejności wykonujemy, rozpoczynając pracę z nowym dokumentem.
Działania uczniów
Wykonują wskazane przez nauczyciela czynności – ustalają orientację strony i marginesy. Zapisują dokument z ustaloną nazwą i w odpowiednim miejscu na dysku.
Działania nauczyciela
Omawiając zapisywanie dokumentu nauczyciel wyjaśnia, że OpenOffice.org Writer potrafi czytać i zapisywać pliki w formacie zgodnym z MSOffice (.doc, .xls, .ppt). Jednak, jeżeli nie ma wyraźnej potrzeby, lepszym rozwiązaniem jest praca z jego własnymi formatami plików (odpowiednio: .sxw,
.sxc, .sxi).
Pisząc dokument, często należy zaczynać kolejny fragment tekstu od nowego wiersza, a więc nie czekając, aż tekst wypełni cały wiersz poprzedni – wówczas łamiemy wiersz. Nauczyciel tłumaczy oraz pokazuje, w jaki sposób łamiemy wiersz tekstu – należy ustawić kursor tekstowy w miejscu, w którym wiersz ma być zakończony, i nacisnąć klawisz ENTER. Uczniowie mają wykonać ćwiczenie utrwalające tę umiejętność.
Działania uczniów
Otwierają Zeszyt ćwiczeń: Ćwiczenie 3. Czytają polecenie, następnie:
1. wczytują z płyty CD-ROM, lub w nelinuksie z katalogu Cwiczenia, dokument
do formatowania – plik kot – linijki.txt,
2. dokonują zmian w tekście zgodnie z poleceniem,
3. porównują swoje prace z tym, co nauczyciel wyświetlił projektorem na ekranie.
Jeżeli ktoś źle wykonał ćwiczenie – poprawia je.
Działania nauczyciela
Kieruje pracą uczniów, przypomina, że aby wstawić pusty wiersz, należy umieścić kursor tekstowy na końcu poprzedniego wiersza i nacisnąć klawisz ENTER.
Wyjaśnia dodatkowo, jak można cofnąć ostatnio wykonaną operację. Sprawdza poprawność wykonania ćwiczenia. Wyświetla za pomocą projektora multimedialnego prawidłowo
sformatowany tekst.
Przypomina definicję akapitu oraz przedstawia sposoby formatowania czcionki i akapitu.
Formatowanie tekstu: Zeszyt ćwiczeń – Ćwiczenie 1.
Prosi uczniów o wykonanie następujących czynności w edytorze tekstu OpenOffice Writer.
1. Wczytanie z płyty CD-ROM dokumentu do formatowania – plik z tekstem mzimu.txt
2. W ćwiczeniu 1 dokonanie zmiany wyglądu otworzonego tekstu – zapis rozmowy Stasia
i Kalego (Henryk Sienkiewicz, „W pustyni i w puszczy”) zgodnie z poleceniem ćwiczenia.
Działania uczniów
Uczniowie uruchamiają płytę, otwierają plik mzimu.txt i pod kierunkiem nauczyciela formatują tekst.
Działania nauczyciela
Obserwuje, pomaga, koordynuje pracę uczniów.
Wyświetla za pomocą projektora multimedialnego prawidłowo sformatowany tekst.
Działania uczniów
Porównują swoje prace z tym, co widoczne jest na ekranie. Jeżeli ktoś źle wykonał ćwiczenie
– poprawia je. Rezultat pracy zapisują z ustaloną nazwą i w odpowiednim miejscu na dysku.
Działania nauczyciela
Nauczyciel przypomina, co to jest blok (zaznaczony fragment tekstu) i jakie operacje można wykonać.
Korzystając z teksu z poprzedniego ćwiczenia, nauczyciel pokazuje i tłumaczy, jak wykonać poniższe czynności. Uczniowie obserwują i wykonują na swoich komputerach.
Kopiowanie tekstu
Zaznaczyć fragment tekstu: ustawić kursor na początku fragmentu tekstu, wcisnąć lewy klawisz myszy i nie puszczając go, przeciągnąć wskaźnik do końca zaznaczanego tekstu.
Wybrać jedną z proponowanych opcji:
a) Z menu Edycja wybrać opcję Kopiuj.
b) Kliknąć lewym klawiszem myszy na pasku Standardowym i wybrać przycisk Kopiuj.
c) Kliknąć prawym klawiszem myszy zaznaczony tekst i z rozwijanego menu wybrać Kopiuj.
d) Wcisnąć jednocześnie klawisze Ctrl+C
Aby kopię zaznaczonego fragmentu tekstu umieścić w innym miejscu dokumentu, należy umieścić kursor w wybranym miejscu i następnie wybrać jedną z proponowanych opcji:
a) Z menu Edycja wybrać opcję Wklej.
b) Kliknąć lewym klawiszem myszy na pasku Standardowym i wybrać przycisk Wklej.
c) Kliknąć prawym klawiszem myszy i z rozwijanego menu wybrać Wklej.
d) Wcisnąć jednocześnie klawisze Ctrl+V
Przenoszenie tekstu
Zaznaczyć fragment tekstu tak jak poprzednio i wybrać jedną z proponowanych opcji:
a) Z menu Edycja wybrać opcję Wytnij.
b) Kliknąć lewym klawiszem myszy na pasku Standardowym i wybrać przycisk Wytnij.
c) Kliknąć prawym klawiszem myszy zaznaczony tekst i z rozwijanego menu wybrać Wytnij.
Aby wycięty fragment tekstu został wstawiony w wybranym miejscu dokumentu, należy umieścić tam kursor, następnie wybrać jedną z proponowanych opcji:
a) Z menu Edycja wybrać opcję Wklej.
b) Kliknąć lewym klawiszem myszy na pasku Standardowym i wybrać przycisk Wklej.
c) Kliknąć prawym klawiszem myszy i z rozwijanego menu wybrać Wklej.
Celem opanowania tych umiejętności uczniowie wykonują ćwiczenie 2.
Działania uczniów
Czytają polecenie ćwiczenia 2. Wczytują z płyty plik linijki.txt, wykonują ćwiczenie. Zapisują swoją pracę z ustaloną nazwą w odpowiednim miejscu na dysku.
Działania nauczyciela
Wyświetla projektorem na ekranie prawidłowo sformatowany tekst; kieruje pracą uczniów podczas formatowania.
4. Podsumowanie (czas 5 min)
Działania nauczyciela
Utrwalenie wiadomości i umiejętności:
Sformułowanie poleceń dotyczących celów lekcji.
1. Przedstawcie zalety edytora tekstu w porównaniu z maszyną do pisania.
2. Wymieńcie podstawowe operacje edytorskie, jakie poznaliście na lekcji.
Działania uczniów
Uczniowie odpowiadają na powyższe polecenia.
Działania nauczyciela
Ocena uczniów – nauczyciel nagradza uczniów stawiając im znaczki „plus”.
5. Praca domowa
Nauczyciel przypomina o przeczytaniu Rozdziału 8 podręcznika. Prosi o zastanowienie się, jak formatować różne rodzaje tworzonych dokumentów, np. zaproszenie, dyplom, dokument oficjalny, krótki życiorys (potocznie zwany CV). Celem utrwalenia wiadomości i umiejętności poleca
wykonać w zeszycie ćwiczeń ćwiczenia nr: 8, 9 i 14.
Opracowała:
Elżbieta Okseniuk