1. TAJEMNICA ZAWODOWA 
Ograniczenie swobody rozporządzania danymi, które 
osoba podejmująca świadczenia lub usługi w ramach 
WOLNYCH  ZAWODÓW  otrzymuje  od  odbiorcy 
świadczenia  lub  usługi,  a  niekiedy  także  od  innych 
osób, 

wypływa 

już 

KONWENCJI 

PRAW 

CZLOWIEKA  z  1950r.  Także  UE  nie  mogła 
pozostawić  tej  dziedziny  wyłącznie  prawodawstwu 
wewnętrznemu  państw  członkowskich.  Zwykle  w 
prawodawstwie  państw  członkowskich  w  UE 
ustanawiane  są  odrębne  regulacje  dla  ograniczenia 
rozporządzania  danymi  dot.  organizacji  lub 
funkcjonowania  władzy  publicznej 

i  odrębne 

regulacje  w  ograniczaniu  rozporządzaniem  danymi 
dot. osób prywatnych . W 1  przypadku  mowa jest o 
tajemnicy  państwowej,  a  w  2  o  tajemnicy 
zawodowej.  W  obu  przypadkach  prawodawstwa 
poszczególnych  państw  powinny  określać  zarówno 
krąg podmiotów ,które mogą pozyskiwać dane ,jak i 
zakres  ,w  którym  pozyskiwanie  danych  jest 
dopuszczalne  .  Nie  może  też  być  obojętny  cel,  dla 
którego dane są pozyskiwane . Pozyskiwanie danych 
może być uzasadnione zadaniami porządkowymi lub 
ewidencyjnymi,  ciążącymi  na  władzy  publicznej, 
potrzebą  reglamentacji  stosunków  społecznych  lub 
zapewnienia  racjonalnej  dystrybucji  wartości.  Może  
być  także  uzasadnione  przedmiotem  funkcji 
publicznej,  która  może  być  wykonywana  zawodowo 
w  ramach  zatrudnienia  przez  władzę  publiczną  oraz 
także z racji bycia podmiotem usługi lub świadczenia 
w 

ramach 

wykonywania 

wolnego 

zawodu. 

Prawodawstwo wewnętrzne państw UE samo określa 
uprawnienia władzy publicznej w zakresie tajemnicy 
państwowej  lub  służbowej.  Natomiast  w  zakresie 
ochrony 

jednostki 

przed 

nieuzasadnionym 

gromadzeniem  lub  wykorzystywaniem  jej  danych 
personalnych  ,w  prawodawstwie  Unii  Europejskiej 
zauważalna  jest  tendencja  do  ustanawiania  takich 
samych regulacji prawnych w odniesieniu do władzy 
publicznej  i  w  odniesieniu  do  osób  prywatnych  . 
Ustanawiane są też identyczne bariery wkraczania w 
sferę  wolności  i  praw  podmiotowych  jednostki, 
wytyczające  treść  i  zakres  ochrony  niezależnie  od 
przedmiotu , któremu pozyskanie danych ma służyć.  
 
2.  CECHY  STATUTÓW  JAKO  ŹRÓDEŁ 
PRAWA 
 
Zwykle  statut  jest  swoistym  źródłem  prawa 
uzewnętrzniającym  w  zakresie  ,w  jakim  domaga 
się  tego  praktyka  działania  ,samodzielność  i 
niezależność 

jednostki 

administracji 

zdecentralizowanej  wobec  organów  powołanych 
do  jej  nadzorowania.  Opracowuje  go  sama 
jednostka  podporządkowana,  z  tym  że  jest  on 
zatwierdzany  przez  organ  ,który  ja  nadzoruje, 
Niemniej i w systemie administracji scentralizowanej 
organ  odpowiedzialny  za  działalność  jednostki 
podporządkowanej 

może 

być 

ustawowo 

zobowiązany  do  nadania  jej  statutu.  Wtedy  w 
jednostce  takiej  następuje  prawne  utrwalenie  jej 
struktury  organizacyjnej  i  wewnętrznego  podziału 
kompetencji.  Statuty  są  to  normatywne  akty 
wewnętrzne  .  Dlatego  nie  stanowią  źródeł  prawa 
powszechnie  obowiązującego.  Normatywne  akty 
wewnętrzne 

odgrywają 

w 

funkcjonowaniu 

administracji publicznej ograniczoną rolę za względu 
na  to,  że  dla  administracji  publicznej  podstawowe 
znaczenia  ma  mimo  wszystko  prawo  powszechnie 
obowiązujące.  Niemniej  jednak  są  źródłami  prawa 
obowiązującego  w  układach  kierownictwa  w 
administracji 

publicznej 

(w 

hierarchicznych 

powiązaniach 

organów 

administracyjnych 

na 

nadrzędnego  i  podporządkowanego).  Przepisy 
zawarte  w  statutach  regulują  formy  zależności 
organizacyjnej  i  funkcjonalnej  danej  jednostki 
organizacyjnej  administracji  publicznej  oraz  status 
organizacyjny i podział kompetencji w jej obrębie 
 
3. MAYER I KUMANIECKI 
 
Otto Mayer   był  pionierem  niemieckiego prawa 
administracyjnego. Opracował podręcznik ,w którym 
po raz pierwszy zamieszczono konsekwentny system 
ogólnych  instytucji prawa administracyjnego . Autor 
uważał  ,że  przedmiotem  prawa  administracyjnego 
jest 

administracja 

pojmowana 

jako 

funkcja 

(działalność)  państwowa  ,która  nie  jest  ani 
ustawodawstwem 

,ani 

sądownictwem. 

Adm. 

państwowa 

miała 

być 

podporządkowana 

ustawodawstwu  i  różna  od  sądownictwa  –  jest  to 
quasi-negatywna  definicja  adm.  publicznej.  Nie 
jest ona zwykłą definicja  negatywną bo pierwszy jej 
człon  tj.  „administracja  jest  działalnością  państwa”, 
wzięty  jest  z  klasycznej  definicji  Arystotelesa. 

Dopiero w drugiej części definicji, w słowach „która 
nie  jest  ustawodawstwem  ani  sądownictwem” 
zawarta  jest  negacja.  Wada  tej  definicji:  1-
dyskusyjne  są  założenia  na  jakich  jest  oparta  ta 
definicja. Przyjmuje bowiem, że istnieją trzy rodzaje 
działań 

publicznoprawnych: 

ustawodawstwo, 

sądownictwo  i administracja, a ponadto, że znane są 
treść  i  zakres  ustawodawstwa  i  sądownictwa.  A  inni 
autorzy:  John  Locke  był  zdania,  że  działalność 
państwa należy dzielić tylko na dwa rodzaje działań: 
na  stanowienie  prawa  i  na  wprowadzenie  go  w 
życie.2-nie 

daje 

ona 

wyraźniej 

wskazówki 

ułatwiającej  oddzielenie  wzajemne  kompetencji 
ustawodawcy,  kompetencji  sądów  i  kompetencji 
administracji  publiczne  Kolejny  ogromny  wkład  w 
naukę  o  adm.  publicznej  wniósł  Meyer  swoją 
definicją  samorządu.  Według  O.  Mayera  samorząd 
nie  oznacza  jednostki,  która  sama  się  rządzi,  lecz 
jednostkę  zarządzającą  pewnymi  sprawami,  którymi 
zarządzałoby  państwo,  gdyby  się  zostały  uznane  za 
jej  sprawy.  Podmiotem  samorządu  jest  dla  niego 
korporacja  prawa  publicznego  będąca  tworem 
państwowego  porządku  prawnego  i  posiadająca  w 
jego  ramach  publiczne  prawa  podmiotowe  wobec 
państwa  jak  jednostka  prywatna,  tylko,  że  dotyczą 
sprawowania  administracji  publicznej.  Także  do 
budowania  instytucji  prawnych  skierował  naukę 
prawa administracyjnego Otto Mayer. Wyznaczył jej 
podstawowe  zadania  :  1prawo  w  swojej  całości 
powinno  być  systemem  prawnym  zamkniętym  i  w 
swoim zakresie samowystarczalnym 2Należy założyć 
nadrzędność 

prawa 

przedmiotowego 

nad 

uprawnieniami  i  obowiązkami  przypisywanymi 
różnym 

podmiotom. 

Tylko 

w 

warunkach 

nadrzędności  prawa  przedmiotowego  nad  procesami 
jego  stosowania  i  obrotu  zagwarantowana  jest 
możliwość  budowania  instytucji  prawnych.    3Prawo 
przedmiotowe  musi  uznać  podmiotowość  prawną 
jednostki.       4Prawo przedmiotowe determinuje byt 
prawny  i  działalność  władzy  publicznej.  Musi  ona 
faktycznie  istnieć  i  działać,  aby  było  możliwe 
powstanie  i  stosowanie  prawa.  5Miejsce  konstrukcji 
normy  prawnej,  powinna  zająć  konstrukcja  normy 
upoważniającej  lub  zobowiązującej  do  żądania 
działania  od  kogoś  innego.  Kazimierz  Władysław 
Kumaniecki - Uważał ,że Państwo przed bezrządem, 
przed  utratą  organizacji  państwowej  może  ustrzec 
tylko  rząd.  Rząd  w  Polsce  nie  może  być  rządem 
biernym,  lecz  musi  spełniać  wciąż  swój  główny 
obowiązek:  mieć jasny  i systematyczny  plan  i dążyć 
konsekwentnie  do  jego  urzeczywistnienia  przez 
nadawanie  kierunku  pracom  sejmowym.  Najlepiej 
osiągnąć to można - zdaniem prof. Kumanieckiego - 
gdy  jest  to  silny  rząd  demokratyczny.  Oznacza  to 
rząd  który  rządzi  i  wprowadza  w  życie  uchwały 
władzy  ustawodawczej,  a  nie  jest  jej  cieniem;  rząd 
umiejący  władzę  piastować  i  wobec  tej  władzy  w 
granicach 

prawa 

nakazywać 

wszystkim 

posłuszeństwo;  rząd,  który  ma  inicjatywę  i 
wytyczoną  zgodnie  z  potrzebami  życia  i  interesem 
państwa  linię  polityczną.  A  "rząd  demokratyczny"? 
To  taki,  który  jest  wykonawcą  woli  i  myśli 
większości narodu, uwzględniający przy tym interesy 
i prawa wszystkich grup i warstw, co znajduje wyraz 
w  uchwałach  izb  prawodawczych,  a  więc  rząd 
parlamentarny. 
 
4. 

DEFINICJE 

PRZEDMIOTOWE 

I 

PODMIOTOWE 
 
Definicje 

przedmiotowe: 

Wśród 

określeń 

pozytywnych administracji  publicznej, wypracowane 
zostały  definicje  przedmiotowe  i  podmiotowe. 
Definicje  przedmiotowe  zaliczają  do  adm.  publ. 
czynności ze względu na wyłącznie im przypisywane 
cechy,  niezależnie  kto  jest  ich  autorem.  Niemal 
każdy 

zwolennik 

definicji 

przedmiotowych 

proponuje  własne  ustalenia  i  sformułowania.  Z  tych 
względów celowe jest wyodrębnienie tylko pewnych 
podstawowych  kierunków,  w  jakich  rozwijały  się 
definicje  przedmiotowe  administracji  publicznej 
.Najwcześniej wykształcił się pogląd nawiązujący do 
kryteriów  interesu,  który  wprowadził  już  na  gruncie 
prawa 

rzymskiego 

Ulpian 

dla 

rozgraniczenia 

interesów  prywatnych  i  publicznych.  Przy  rożnych 
szczegółowych  odchyleniach  w  poglądzie  tym 
przypisywano  administracji  państwowej  spełnianie 
zadań  leżących  w  interesie  publicznym,  gdy  sądy 
cywilne  miały  rozstrzygać  w  przedmiocie  interesów 
prywatnych.  Później  rozpowszechnił  się  pogląd, 
według  którego  szczególną  chechą  adm.  publ.  była 
nierówność  podmiotów  występujących  w  jego 
obrębie.  W  odróżnieniu  od  prawa  cywilnego,  w 
którym  podmioty  są  sobie  równe,  w  ramach  prawa 
administracyjnego 

przysługuje 

administracji 

publicznej  upoważnienie  do  posługiwania  się 
uprawnieniami 

władczymi, 

jednostronnego 

określania  praw  i  obowiązków  adresatów  jej  aktów, 
gdy  adresat  jej  aktów  jest  zobowiązany  do 
podporządkowania  się  im.  Kolejny  kierunek  łączy  z 
prawem  administracyjnym  bezwzględną  moc  jego 
obowiązywania,  podczas  gdy  prawo  cywilne  ma 
obowiązywać  w  sposób  względny,  tj.  o  tyle  o  ile 
strony  w  swoich  czynności  ciach  nie  postanowią 
inaczej.  Ostatni  kierunek  przyjął,  że  rola  sędziego 
kończy  się  na  wydawaniu  orzeczeń  określających 
prawa  lub  obowiązki  ,  natomiast  dla  adm.  publ. 
wydanie  aktu  administracyjnego  jest  tylko  środkiem 
do  celu  jakim  jest  osiągnięcie  pewnych  efektów 
rzeczowych 

np. 

budowa 

drogi. 

Definicje 

podmiotowe    Definicje  podmiotowe  nawiązują  do 
identyfikowania 

administracji 

publicznej 

z 

podmiotami  :  grupą  organów  lub  urzędami,  które 
właśnie  mają  ją  uosabiać.  Według  A.  Merkla, 
jednego 

z 

najwybitniejszych 

przedstawicieli 

normatywistycznej  szkoły  H.  Kelsena,  administracja 
państwowa  jest  obok  sądownictwa  powołana  do 
wprowadzenia w życie ustawodawstwa . Dlatego, tak 
jak  sądownictwo,  należy  system  jej  organów 
umiejscowić  w  stosunku  do  ustawodawcy  na 
niższym szczeblu w procesie tworzenia  i stosowania 
prawa.  Natomiast  w  odróżnieniu  od  sądownictwa, 
które  oddane  zostało  w  ręce  zawisłych  sędziów 
podległych  tylko  ustawie,  administracja  państwowa 
jest  wykonywana  przez  organy  podległe  nie  tylko 
ustawie  ,  lecz  także  instrukcjom  i  poleceniom 
przełożonych  tj  organom  zajmującym  wyższy 
szczebel 

w 

ramach 

tej 

samej 

administracji 

państwowej.  O  tym,  co  jest  ustawodawstwem, 
administracją  i  sądownictwem,  decydują  więc, 
według Merkla, znamiona formalno organizacyjne. 
 
5.  AKTY  WYDAWANE  Z  URZĘDU  I  NA 
WNIOSEK 
 
 Administracja  publiczna  może  być  uprawniona  lub 
zobowiązana do wkraczania w sferę wolności i praw 
podmiotowych  jednostek  lub  z  urzędu,  albo  na 
wniosek  samego  adresata  aktu,  rozróżniamy 
dwojakiego  rodzaju  upoważnienie  lub  zobowiązanie 
administracji  publicznej  do  wkraczania  w  sferę 
wolności  i  praw  podmiotowych  jednostek.  W 
przypadku 

upoważnienia 

lub 

zobowiązania 

administracji  publicznej  do  działania  z  urzędu 
jednostka  ma  być  zobowiązana  do  poddania  się 
konkretyzacji  praw  lub  obowiązków  i  znoszenia 
związanych  z  tym  ograniczeń  w  korzystaniu  z 
uprawnień.  Natomiast  w  przypadku  działania 
administracji  publicznej  na  wniosek  jednostki 
jednostka  ma  być  uprawniona  do  żądania  od 
administracji  publicznej  rozpatrzenia  sprawy  i 
wydania autorytatywnego aktu. 
W  przypadku  upoważnienia  lub  zobowiązania 
administracji publicznej do wydania autorytatywnego 
aktu  mamy  do czynienia z  normami, które znajdują 
zastosowanie  do  rzeczywistości  już  istniejącego 
stanu faktycznego. 
Autorytatywny akt administracyjny, który wkracza w 
sferę  wolności  i  praw  podmiotowych  jednostki, 
nakłada  na  administrację  publiczną  i  jednostki 
uprawnienia  lub  obowiązki  co  do  podjęcia  lub 
zaniechania pewnego działania lub niedziałania. 
Podstawę  faktyczną  stosunków  prawnych  mogą 
stanowić:1stany 

faktyczne, 

związane 

np. 

z 

przebywaniem  na  pewnych  terenach  lub  w  pewnych 
miejscach.  Tak  np.  osoba  przebywająca  na  terenie 
parku  narodowego  może  być  adresatem  zarządzeń 
podejmowanych 

z 

punktu 

widzenia 

ochrony 

przyrody.2występowanie  u  adresata  normy  prawnej 
pewnych  cech  fizycznych  lub  psychicznych.  Na 
przykład  ukończenie  pewnego  wieku  może  otwierać 
obowiązek  meldunkowy  albo  obowiązek  służby 
wojskowej.3stany  faktyczne,  zdeterminowane  w 
jakiś  sposób  zjawiskami    klęsk  żywiołowych  (np. 
powodzi,  pożaru  itp.).  W  celu  ich  zwalczania 
administracja państwowa  może być  upoważniona do 
wydawania  różnych  zarządzeń.4Pewne  sytuacje 
prawne.  Mogą  to  być  zwłaszcza  sytuacje 
cywilnoprawne.  Tak  np.  właściciel  może  z  tytułu 
swojego  prawa  własności  pozostawać  w  różnych 
stosunkach  administracyjnoprawnych.  Może  to  być 
np.  pewien  stosunek  podatkowy  z  tytułu  własności 
nieruchomości. 
5wynikają  z  innych  praw  rzeczowych.  Niektóre  z 
nich łączą się z prawem posiadania (zwłaszcza różne 
obowiązki 

rejestracyjne), 

inne 

z 

prawem 

użytkowania  (kierowca  prowadzący  samochód 
podlega  przepisom  drogowym,  niezależnie  od  tego, 
czy jest on właścicielem pojazdu). 
 

6. NA SZCZEBLU WOJEWÓDZKIM: ORGANY 
W ZALEŻNOŚCI HIERARCHCZNEJ 
 
 Zależność  hierarchiczna  na  szczeblu  wojewódzkim 
ma  miejsce  na  płaszczyźnie  relacji  między 
wojewodą, a wojewódzką administracją  zespoloną 
.  Zespolenie  jest  nową  konstrukcją  wprowadzoną 
powtórnie w Polsce w ramach  reformy administracji 
z  1998roku.  Na  stopniu wojewódzkim  wyraża  się  w 
nazwie  zespolona  administracja  rządowa,  a  na 
stopniu 

powiatowym 

w 

nazwie 

powiatowa 

administracja  zespolona,  co  jest  reminiscencją  faktu 
iż  na  stopniu  powiatowym  nie  ma  wyodrębnionej 
organizacyjnie 

administracji 

rządowej. 

Zwierzchnikiem 

wojewódzkiej 

rządowej 

administracji  zespolonej  jest  wojewoda,  który 
wykonuje 

zadania 

głownie 

prze 

pomocy 

kierowników  zespolonych  służb,  inspekcji  i  straży 
wojewódzkich. 

Jako 

zwierzchnik 

zespolonej 

administracji  rządowej  wojewoda  kieruje  nią  i 
koordynuje  jej  działalność.  Zapewnia  warunki  do 
skutecznego jej działania. Odpowiada za rezultaty jej 
działania.  Ponadto  sprawuje  zwierzchnictwo  w 
postaci  osobowej  i  służbowej.  Zwierzchnictwu 
osobowemu  podstawę  daje  włączenie  inspekcji, 
straży  lub  służb  w  strukturę  urzędu  wojewódzkiego. 
Jednocześnie 

całość 

układu 

organizacyjnego 

administracji  zespolonej  określa  statut  urzędu 
wojewódzkiego  nadany  przez  wojewodę,  choć 
uzależniony  w  treści  nierzadko  od  postanowień 
ministerialnych 

rozporządzeń 

w 

sprawach 

organizacji  wojewódzkich  inspektoratów.  Poza 
określonymi  wyjątkami  (Policja  i  Straż  Pożarna)  do 
wojewody  należy  powoływanie  i  dowoływanie 
kierowników  zespolonych  służb,  inspekcji  i  straży 
wojewódzkich.  Osoby  te,  noszące  zazwyczaj  nazwy 
wojewódzkich  komendantów  i  inspektorów,  działają 
z  ustawowego  upoważnienia  w  imieniu  wojewody, 
co  jest  już  wyrazem  zwierzchnictwa  służbowego 
popartego  uprawnieniem  wojewody  w  zakresie 
kierowania,  koordynacji,  zapewnienia  warunków 
skutecznego 

działania, 

wydawania 

poleceń 

służbowych  i  pełną  własną  odpowiedzialnością.  Na 
stopniu 

wojewódzkim 

rządowa 

administracja 

obejmuje:  Policję,  Państwową  Straż  Pożarną, 
Inspekcję Budowlaną, Inspekcję Sanitarną. 
 
7. 

GRANICE 

MIĘDZY 

DZIAŁALNOŚCI 

PRAWNĄ A FAKTYCZNĄ 
 
Podział  form  działania  administracji  publicznej  na: 
czynności prawne  i   inne działania administracji, nie 
polegające  na  wydawaniu  aktów  prawnych,  nie 
będące 

czynnościami 

prawnymi 

opiera 

się 

skierowaniu  działania  administracji  publicznej  na 
wywołanie 

skutków 

prawnych. 

Czynności  prawne  polegają  na  objawieniu  woli 
organu 

adm. 

publicznej 

celem 

wykonania 

określonych skutków prawnych takich jak powstanie, 
zmiana  lub  zniesienie  stosunków  prawnych.  Mamy 
dwa  rodzaje  tych  czynności  prawnych:  1czynności 
administracyjnoprawne-  regulowane  przez  prawo 
administracyjne, 

gdy 

adm. 

działa 

władczo. 

Czynności 

administracyjno 

prawne 

mogą 

wywoływać  skutki  prawne  w  dziedzinie  prawa 
cywilnego,  ale  nie  jest  to  regułą.  Regułą  jest 
natomiast,  że  obowiązki  ustanowione  w  drodze 
czynności  administracyjnoprawnych  mogą  być 
egzekwowane  w  drodze  egzekucji  administracyjnej 
(bez  potrzeby  występowania  do  sądu).  Adm. 
publiczna  sama  przeprowadza  wykonanie  aktów 
administracyjnych  oraz  gdy  jest  potrzeba  stosuje 
przymus 

państwowy 

(środki 

egzekucyjne). 2czynności 

prawa 

cywilnego- 

regulowane  przez  prawo  cywilne,  gdy  adm.  nie 
działa władczo. Stwarzają stosunki prawne, które dla 
wyegzekwowania  w  drodze  przymusu  państwowego 
wymagają orzeczenia Sądu Powszechnego.  
 
8. 

INNE 

DZIAŁANIA 

ADMINISTRACJI 

PUBLICZNEJ  NIE  BĘDĄCE  CZYNNOSCIMI 
PRAWNYMI  
 
Skutek prawny występuje tylko czasem ale nie jest to 
bezpośrednim  celem  takiego  działania.  Zaliczmy  do 
nich:  
1  działania  społeczno  –  organizatorskie  -  są  to  takie 
działania  jakie  może  dokonać  również  każda 
organizacja  społeczna.  Typ  tych  działań  określany 
jest  także  mianem  działań  nie  władczych,  choć 
pojęcie  to  obejmuje  również  i  pewne  działania 
prawne 

np. 

czynności 

prawa 

cywilnego, 

organizowanie  akcji  społecznych  nie  popartych 
przymusem 

państwowym,  

2  działania  materialno  –  techniczne  (faktyczne)  –  są 

to  takie  działania  organów  administracji,  które  , 
oparte są na wyraźnej podstawie prawnej i wywołują 
konkretne skutki prawne a zarazem są czynnościami 
faktycznymi,  np.  prowadzenie  różnych  rejestrów, 
ewidencji,  kartotek  oraz  na  zewnątrz  urzędu,  np. 
utrzymywanie  czystości  na  ulicach.  Istnieją  dwa 
rodzaje  czynności  materialno  –  techniczne, 
wewnętrzne np. sporządzanie sprawozdań, statystyki, 
czynności  kancelaryjne;  i  czynności  materialno  – 
techniczne 

zewnętrzne 

np. 

przymusowe 

doprowadzenie 

zwierzęcia 

do 

szczepienia, 

wyburzenie 

obiektu 

budowlanego, 

opróżnienie 

lokalu,  zajęcie  nieruchomości  lub  rzeczy  ruchomej 
itp.3  „zwykłe”  poświadczenia-  nie  tworzą,  nie 
zmieniają  i  nie  znoszą  stosunków  prawnych.  Ich 
znaczenie polega na tym, że służy im szczególna moc 
dowodowa.  
 
9.  DOKUMENTY  O  SZCZEGÓLNEJ  MOCY 
PRAWNEJ  (DOWÓDW  Z  DOKUMENTU 
URZĘDOWEGO)  
 
Dokumentami  o  szczególnej  mocy  prawnej  w 
administracji publicznej są dokumenty urzędowe. 
Dokument  urzędowy jest  to  środek  dowody  w  
postaci dokumentu pochodzącego  od  powołanego  do 
jego 

sporządzenia organu  

państwowego 

,organizacji, 

 jednostki 

organizacyjnej lub podmiotu (w 

zakresie 

poruczonych  im  z  mocy  prawa  lub  porozumienia 
spraw 

rozstrzyganych 

w 

drodze decyzji 

administracyjnej,  czy  też  wydawania zaświadczeń). 
Zgodnie 

z  Kodeksem 

postępowania 

administracyjnego (art. 

76 

kpa) 

dokumentem 

urzędowym 

jest 

dokument 

sporządzony 

w 

przepisanej  formie  przez  powołane  do  tego  organy 
władzy  publicznej  i  inne  organy  państwowe  w 
zakresie ich działania .Przepisy dotyczące formy oraz 
ewentualnej  treści  dokumentu  urzędowego  zawarte 
są 

w 

przede 

wszystkim 

w prawie 

administracyjnym(art.  107  kpa)  oraz  przepisach 
szczególnych 

regulujących 

sposób 

działania 

danego organu.  Dokumentem  urzędowym  jest  także 
dokument sporządzony przez organizacje zawodowe, 
samorządowe,  spółdzielcze  i  inne  organizacje 
społeczne 

w 

zakresie 

zleconych 

im 

przez ustawę spraw 

z 

dziedziny administracji 

publicznej.  Dokumenty,  które  nie  są  dokumentami 
urzędowym i, są dokumentami prywatnymi. 
Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało 
w  nim  urzędowo  stwierdzone.  Dowód  urzędowy 
sporządzony 

przez 

upoważniony 

do 

jego 

sporządzenia  organ  w  zakresie  swojego  działania 
korzysta 

z 

domniemania 

prawdziwości 

(autentyczności dokumentu) oraz zgodności z prawdą 
tego,  co  zostało  w  nim  urzędowo  stwierdzone. 
Jakkolwiek  domniemania  te  mogą  być  obalone,  to 
jednak  z  tych  względów  dokument  urzędowy  staje 
się  najbardziej  wiarogodnym  środkiem  dowodowym 
Za  dokumenty  urzędowe  uznaje  się  np.:  dowód 
osobisty, 

wojskowy 

dokument 

osobistego 

(książeczka  wojskowa),  dokument  paszportowy 
(paszport)  pocztowy  dowód  doręczenia  przesyłki, 
dyplomy  i  świadectwa  z  ukończenia  nauki decyzje  i 
zaświadczenia  wydane  przez  organy  administracji 
publicznej  w  tym: dowód  rejestracyjny  wypis 
z ewidencji 

gruntów  i  budynków, akty  stanu 

cywilnego, prawo 

jazdy, 

karta 

rowerowa, karta 

motorowerowa 
DRUGA WERSJA 
Konstytucja  posiada  szczególną  moc  prawną. 
Szczególna  moc  prawna  konstytucji  polega  na  tym, 
że  żaden  akt  niższego  rzędu  nie  powinien  być  z 
konstytucją  sprzeczny  i  powinien  być  zgodny. 
Konstytucja 

różni 

się 

od 

innych 

aktów 

normatywnych  i  jest  to  akt  prawny  o  bardzo  dużym 
stopniu  ogólności  i  w  konsekwencji  konieczne  jest 
wydawanie  ustaw  jako  aktów  konkretyzujących 
konstytucje.  W  systemie  prawnych  istnieje  zakaz 
sprzeczności  aktów  prawnych  z  Konstytucją  oraz 
nakaz  spójności  z  nią  i  nakaz  realizacji  norm 
konstytutywnych.  Konstytucja  może  służyć  za 
podstawę  prawną  wyroków  sądowych  lub  decyzji 
organów administracyjnych. 
Zgodność  ustawy  z  konstytucją  kontroluje  Trybunał 
Konstytucyjny.  
Ustawa  ma  swoistą  moc  obowiązującą,  może  być 
zmieniana  lub  uchylana  tylko  przez  inną  ustawę. 
Każda  norma prawa krajowego  może być  zmieniana 
przez ustawę. Wydanie innych aktów normatywnych 
może  być  tylko  na  podstawie  ustawy  i  w  celu  jej 
wykonania. 
 
10.  Jak  ukształtowały  się  resorty  współcześnie 
(Premier, Ministrowie) 

 
Zgodnie  z  zasadą  resortowości  wykonywanie 
administracji państwowej zostało podzielone  między 
niezależne  od  siebie  piony  organizacyjne,  tzw. 
resorty.  Na  ich  czele  postawieni  zostali  ministrowie, 
z  których  każdy  miał  mieć  w  terenie  swoich 
własnych  urzędników,  wyłącznie  tylko  jemu 
podporządkowanych.  Ministrowie  mieli  na  zasadach 
równości wchodzić w skład Rady Królewskiej, która 
pod  przewodnictwem  króla  zajmować  miała 
stanowisko  we  wszystkich  sprawach,  jakie  król 
stawiał  na  jej  obrady.  Sprawy  objęte  porządkiem 
obrad  referował  resortowo  właściwy  minister. 
Zrównanie  ministrów  sprzyjało  wykonywaniu 
władzy absolutnej. 
Podzielono administracje na pięć resortów: 
1.)  resort  spraw  zewnętrznych  –resort  ten  działał 
poza granicami państwa. 
2.)  resort  spraw  wojskowych  –resort  ten  miał 
wypracowywać metody taktyki działania i strategii w 
warunkach bojowych, dowodzenia ludźmi itd. 
3.) 

resort 

spraw 

wewnętrznych 

–resort 

odpowiedzialny  za  porządek  publiczny,  spokój  i 
bezpieczeństwo wewnętrzne kraju. 
4.)  resort  skarbu  –organami  terenowymi  resortu 
skarbu byli prokuratorowi. 
5.)  resort  wymiaru  sprawiedliwości  –działał  przez 
administracje sądów, przez oskarżycieli publicznych i 
zakłady karne w sprawach oraz przez komorników. 
Po  Wielkiej  Rewolucji  Francuskiej  liczba  resortów 
systematycznie wzrastała. 
Obecnie  liczba  resortów  zależnie  od  krajów  jest 
różna i liczniejsza niż dawniej. 
W  Polsce  Ministra  powołuje  Prezydent  RP  na 
wniosek  Prezesa  RM,  który  kieruje  pracami  całej 
Rady  Ministrów  i  jest  organem  zwierzchnim  wobec 
wszystkich Ministrów. 
 
11. Akty prawa wewnętrznego i zewnętrznego 
 
Akty  administracji  publicznej  skierowane  do 
jednostki,  albo  innych  podmiotów  zrównanych  w 
obliczu  prawa  administracyjnego  z  jednostką  zalicza 
się do zewnętrznych aktów administracyjnych. Wydane 
w sformalizowanym postępowaniu i względnie trwale, 
według 

zasad 

ustanowionych 

w 

prawie 

przedmiotowym  określają  prawa  i  obowiązki.  Akty 
zewnętrzne  są  to  akty  które  w  sferze  orzekania 
autorytatywnie 

określają 

uprawnienia 

lub 

obowiązki  jednostki.  Autorytatywne  akty  wydane 
przez  administracje  publiczna  w  ramach  wykonania 
nadzoru  lub  kontroli  nad  jednostka  nazywamy  aktami 
zewnętrznymi. Aktami zewnętrznymi są akty wydane 
w 

zakresie 

powszechnie 

(dwustronnie) 

obowiązującego prawa administracyjnego. 
Akty  wewnętrzne  wydawane  przez  organy  nadrzędne 
wobec  organów  podporządkowanych  w  ramach 
wewnętrznej  zależności  organizacyjnej  zachodzącej  w 
obrębie  samej  administracji  publicznej,  oparte  na 
normach określających zakresy działania i kompetencje 
organów  administracyjnych  ,  tryb  ich  powstania  ma 
być  prawnie  niesformalizowany,  mogą  też  być  bez 
prawnego  ograniczenia  uchylane  lub  zmieniane. 
Aktami  wewnętrznymi  są  akty  wydawane  w  układzie 
szczególnej zależności administracyjno prawnej. 
Akty  wydawane  w  ramach  stosunku  egzekucyjnego- 
służą  doprowadzeniu  do  wykonania  obowiązków 
jednostki  nałożonych  na  nią  w  sferze  prawa 
materialnego. 
Akty 

bezpośrednio 

zobowiązujące- 

od 

razu 

wprowadzają  adresata  do  którego  są  skierowane  w 
obręb stosunku egzekucyjnego. Każdy administracyjny 
akt  generalny  jest  zawsze  aktem  bezpośrednio 
zobowiązującym. Tylko akty indywidualne gdy nie są 
aktami bezpośrednio zobowiązującymi, mogą być aktami 
wydanymi  w  sferze  prawa  powszechnie  (dwustronnie) 
obowiązującego.  Indywidualny  akt  administracyjny  , 
wydany 

w 

zakresie 

prawa 

powszechnie 

obowiązującego, jest również czynnością prawna. 
 
12. Uprawnienia ustawodawcze gminy 
 
Władzą  ustawodawczą  w  gminie  jest  Rada  Gminy 
wybierana  w  wyborach  powszechnych  na  4  letnią 
kadencję.  RG  jest  organem  stanowiącym  i 
kontrolnym  w  gminie.  Mają  należeć  do  niej 
wszystkie  sprawy  pozostające  w  zakresie  działania 
gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. 
Rada  gminy  została  wyposażona  w  następujące 
kompetencje: 
1. 

organizacyjne, 

polegające 

m.in. 

na: 

a) 

uchwalaniu 

statutu 

gminy, 

b)  zawieraniu  porozumienia  w  sprawie  przyjęcia 
zadań 

z 

zakresu 

administracji 

rządowej, 

c)  podejmowaniu  uchwał  w  sprawie  tworzenia  i 

przystępowania  do  spółek  lub  spółdzielni,  ich 
rozwiązywania 

czy 

występowania 

z 

nich, 

d) podejmowaniu uchwał w sprawie współdziałania z 
innymi 

gminami, 

2.)programowe, 

polegające 

m.in. 

na: 

a) uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania 
przestrzennego, 
b) 

uchwalaniu 

programów 

gospodarczych, 

c) 

uchwalaniu 

budżetu 

gminy, 

3.)finansowo 

- 

majątkowe, 

polegające 

na 

dysponowaniu 

mieniem 

gminy, 

m.in.: 

a)  w  drodze  przekazywania  go  do  korzystania 
jednostkom 

pomocniczym, 

b)  poprzez  podejmowanie  uchwał  w  sprawach 
podatków 

i 

opłat 

gminnych, 

c)  w  drodze  podejmowania  uchwał  o  emitowaniu 
obligacji 

gminnych, 

d)  przez  podejmowanie  uchwał  o  zaciągnięciu 
długoterminowych 

pożyczek 

4.)kreacyjne, 

związane 

z 

wybieraniem 

i 

odwoływaniem zarządu gminy, sekretarza i skarbnika 
gminy, 
5.)kontrolne, 

polegające 

na: 

a) 

ustalaniu 

kierunków 

działania 

zarządu, 

b)  przyjmowaniu  sprawozdań  z  tej  działalności, 
c)  udzielaniu  zarządowi  absolutorium  z  wykonania 
budżetu 

gminy, 

-  podejmowanie  uchwał  w  innych  sprawach,  m.in. 
dotyczących  herbu  gminy,  nazw  ulic  i  placów, 
wznoszenia 

pomników, 

-  ponadto  do  właściwości  rady  gminy  należą 
wszystkie  sprawy  z  zakresu  działania  gminy,  które 
nie zostały wyraźnie przekazane innym organom. 
 
13. Stosunek Prezesa RM do wojewody 
 
Wojewoda  jest  zależny  od  Prezesa  Rady  Ministrów 
osobowo  jak  i  służbowo.  Prezes  RM  powołuje  i 
odwołuje  wojewodę  na  wniosek  ministra  MSWiA. 
Prezes  RM  sprawuje  nadzór  nad  działalnością 
wojewody  i  dokonuje  okresowej  oceny  jego  pracy. 
Jest to nadzór  pod  względem  zgodności  działania    z 
prawem  i  polityką  rządu  oraz  pod  względem 
rzetelności  i  gospodarności.  Prezes  RM  kieruje 
działalnością  wojewody  wydając  zarządzenia  i 
polecenia  oraz  kontroluje  ich  wykonywanie. 
Wojewoda  składa  sprawozdania  z  wykonywanej 
działalności Prezesowi RM. 
Co ważne Prezes RM rozstrzyga także spory między 
wojewodami  oraz  między  wojewodą  a  właściwym 
ministrem. 
 
14.  Czy  wojewoda  może  stanowić  pewne  źródła 
prawa? 
W  zakresie  źródeł  prawa  terenowego  powszechnie 
obowiązującego wojewoda wydaje akty wykonawcze 
prawa  miejscowego  i  rozporządzenia  porządkowe. 
Akty  wykonawcze  prawa  miejscowego  wojewoda 
wydaje,  ilekroć  szczegółowy  przepis  ustawy  go  do 
tego upoważnia. 
Do  wydania  rozporządzeń  porządkowych  ustawa  o 
administracji  rządowej  w  województwie  upoważnia 
generalnie  wojewodę.  Wojewoda  może  wydawać 
rozporządzenia porządkowe w zakresie i w sprawach 
nieunormowanych  w  ustawach  lub  w  innych 
przepisach, jeżeli jest to niezbędne do ochrony życia, 
zdrowia  lub  mienia  oraz  zapewnienia  porządku, 
spokoju 

lub 

bezpieczeństwa 

publicznego. 

Rozporządzenie  porządkowe  wojewody  może 
przewidywać  za  naruszenie  zawartych  w  nim 
przepisów  kary  grzywny  wymierzane  w  trybie  i  na 
zasadach prawa o wykroczeniach. 
W  przypadku  aktów  prawa  miejscowego  wydanych 
na 

podstawie 

szczegółowego 

upoważnienia 

ustawowego  następuje  z  reguły  określenie  stanów 
faktycznych, 

w 

których 

mają 

znajdować 

zastosowanie 

administracyjnoprawne 

formy 

działania, przewidziane w ustawie. 
W przypadku rozporządzeń porządkowych wojewoda 
jest  upoważniony  nie  tylko  do  określenia  stanów 
faktycznych, 

które 

maja 

być 

poddane 

administracyjnoprawnej  regulacji,  lecz  także  form 
działania,  jakie  w  tych  stanach  faktycznych  będą 
mogły  być  zastosowane.  Obok  wojewody  przepisy 
prawa  miejscowego  mogą  wydawać  także  niektóre 
organy  rządowej  administracji  specjalnej,  np. 
dyrektor urzędu morskiego, urzędu celnego. 
 
15. Uznanie administracyjne 
 
Uznanie  administracyjne  sąd  weryfikuje  przy 
ocenianiu  udziałów  elementów  woli  w  akcie 
wydanym  przez  administrację  publiczna.  I  w  tym 
zakresie  sąd  bada,  czy 

 

akt  administracyjny,  oparty 

na  elementach  woli,  nie  narusza  podstawy  prawnej 

uzasadniającej jego obowiązywanie. To, czy ustawa 
w  sposób  ogólniejszy  albo  w  sposób  bardziej 
szczegółowy 

upoważnia 

bądź 

zobowiązuje 

administrację publiczną do pewnych działań,  nie  ma 
większego  znaczenia  dla  jej  działań  w  określonym 
stanie  faktycznym.  Dopiero  gdy  podstawa  prawna 
jest  tak  ogólnie  sformułowana,  że  praktycznie  nie 
daje  żądnych  wskazań  dla  działalności  administracji 
publicznej, trzeba przyjąć, że nie spełnia ona już roli, 
jaką  porządek  prawny  jej  przypisuje.  W  ramach 
interpretacji  przepisów  prawnych  nie  jest  wiec 
możliwe  uznanie  administracyjne  przy  ustaleniu 
stanu  rzeczywistości,  który  ma  być  podstawą 
faktyczną autorytatywnego aktu administracyjnego 
uznania 

administracyjne 

są 

jedynie 

oświadczeniami  woli  administracji  publicznej, 
którymi  ustawa  jest  zastosowywana  do  konkretnego 
stanu  faktycznego.  Właśnie  w  tych  oświadczeniach 
woli 

może 

znajdować 

wyraz 

uznanie 

administracyjne.  Ale  to,  czy  i  jak  w  konkretnych 
przypadkach  może  się  ono  przejawiać  zależy  od 
prawnego określenia stanu faktycznego, w którym akt 
administracyjny ma być wydany. 
Uznanie  administracyjne  może  wystąpić  tylko  w 
zakresie 

stosowania 

ustawy 

wobec 

stanu 

faktycznego 

mającego 

stanowić 

przedmiot 

obowiązywania aktu administracyjnego. 
Również  w  orzecznictwie  sądowo  administracyjnym 
kontrola 

wykonywana 

nad 

uznaniem 

administracyjnym  zawartym  w  aktach  woli 
wypracowanych  przez  administrację  publiczna 
powinna  być  uważana  za  odrębny  rodzaj  kontroli, 
który  nie  powinien  być  identyfikowany  z  kontrola 
dotycząca  interpretacji  prawa  albo  kontrola  dotycząca 
prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej aktu. Sad 
powinien  zbadać,  czy  administracja  publiczna  nie 
przekroczyła  granic,  w  jakich  ustawa  oddała  do 
zakresu  jej  objawów  woli  określenie  części 
składowych 

stanu 

faktycznego, 

w 

którym 

autorytatywny 

akt 

administracyjny 

powinien 

obowiązywać.  Ustawa  może  nie  determinować 
bardzo  rożnych  składników  stanu  faktycznego,  który 
ma  stanowić  podstawę  faktyczna  autorytatywnego 
aktu administracyjnego.  Z  ustawy  może  nie  wynikać, 
na  jakim  terenie  albo  w  odniesieniu  do  jakiego 
miejsca akt będzie obowiązywał. 
Zaś  to  co  nie  jest  uregulowane  przez  ustawy  należy 
do  „swobodnego  uznania”  i  na  tym  obszarze 
administracja 

publiczna 

może 

działać 

bez 

powoływania  się  na  jakąkolwiek  podstawę  prawną. 
Koncepcja  ta  była  związana  z  okresem  państwa 
policyjnego  i  dążeniem  do  zachowania  uprawnień 
władzy  wykonawczej  wówczas,  gdy  zostały  one 
poddane  władzy  ustawodawczej.  Współcześnie 
nauka  prawa  administracyjnego  odeszła  od  pojęcia 
„swobody”,  kładąc  nacisk  na  luzy  decyzyjne  i 
elastyczność administracji. 
 
16.  Kto  zajmował  się  tematyką  uznania 
administracyjnego? 
 
Na  pewno  Merkl...ale  nawet  niemieckiej  wikipedii 
nic  o  tym  nie  wiadomo  aby  był  jakimś  guru  prawa 
administracyjnego... 
Otto Bahr i Edmund Bernatsik - teorie wewnętrznych 
granic swobodnego uznania. 
Rudolf  von  Laun  -  swobodne  uznanie  dopuszczone 
wszędzie  tam,  gdzie  ustawodawca  posługuje  się 
pojęciem interesu publicznego. 
 Walter Jelinek – stworzył teorię pojęć nieostrych. 
Uznał  on,  że  pojęcia  nieostre  wprowadza 
ustawodawca  właśnie  po  to,  by  umożliwić 
administracji  pewną  swobodę  w  działaniu  (z  racji 
wieloznaczności  pojęć  nieostrych  i  wielości  ich 
interpretacji).  Teorie  te  rozwijały  się  w  latach 
dwudziestych,  trzydziestych  ubiegłego  wieku, 
szczególnie  intensywnie  w  krajach  totalitarnych,  co 
trzeba zaznaczyć – wbrew intencjom autorów. 
Friedrich  Tezner  -  każde  pojęcie,  nawet  nieostre  ma 
treść obiektywną, która wiąże organ administracyjny, 
a interpretacja tych pojęć podlega kontroli sądowej. 
 
17. ROZPORZĄDZENIA A ZARZĄDZENIA 
 
Rozporządzenie  to  akt  wykonawczy  do  ustawy, 
upoważniony  do  jego  wydania  może  być  rząd  w 
całości,  Prezes  Rady  Ministrów,  poszczególni 
ministrowie  z  osobna  albo  łącznie  dwóch  lub  kilku 
ministrów. Zarówno to, kto jest upoważniony do ich 
wydania,  jak  i  zakres  materii,  która  ma  być 
uregulowana  w  rozporządzeniu,  powinny  być 
określone  w  szczegółowym  upoważnieniu,  tzw. 
Delegacji  ustawowej  do  ich  wydania.  W  praktyce 
ustawodawczej  nie  upoważnia  się  zwykle  do 
regulowania  w  drodze  rozporządzenia  całej 

działalności  administracyjnej  w  pewnej  dziedzinie. 
Zwykle ustawa sama określa formy działania, jakimi 
administracja 

publiczna 

będzie 

mogła 

się 

posługiwać, natomiast w drodze rozporządzenia będą 
miały być określone bardziej szczegółowo zwłaszcza 
stany  faktyczne,  w  jakich  ustawowo  przewidziane 
formy działania będą miały znajdować zastosowanie. 
Rozporządzenie  trzeba  traktować  jako  źródło  prawa 
wiążące 

sędziego 

cywilnego 

lub 

karnego. 

Niezależnie od tego sędzia cywilny lub karny będzie 
podlegał  rozporządzeniu,  ilekroć  w  drodze  wyjątku 
od  zasady  jest  on  kompetentny  do  rozpatrywania 
środków prawnych od decyzji administracyjnych lub 
innych  form  administracyjnoprawnego  działania. 
Dotyczy  to  np.  prostowania  treści  aktów  stanu 
cywilnego.  Rozporządzenie  wykonawcze  wydane 
przez  rząd  lub  poszczególnych  ministrów  podlegają 
kontroli  Trybunału  Konstytucyjnego,  który  bada  ich 
zgodność z konstytucją. W odniesieniu do ustawy, w 
której  jest  zawarta  delegacja  do  ich  wydania, 
spełniają  one  szczególnie  ważną  rolę,  bowiem 
uwalniają ją od regulacji prawnych, które są skazane 
na  częste  zmiany.  Tryb  zmieniania  ustawy  jest 
sformalizowany  i  przez  to  powolny.  Natomiast 
zmiana  rozporządzenie  może  nastąpić  stosunkowo 
szybko. 

Stąd 

łatwiej 

jest 

dostosowywać 

rozporządzenie  do  zmieniających  się  warunków 
społecznych,  technicznych  lub  innych  bez  zmiany 
ustawy.  Można  też  zmienionym  rozporządzeniem 
zmienić regulacje, które tylko dla części ustawy mają 
większe  lub  mniejsze  znaczenie  przy  utrzymaniu  w 
mocy  całej  reszty  ustawowej  regulacji.  Z  drugiej 
jednak  strony  następuje  wraz  z  delegacją  ustawową 
upoważniającą 

administrację 

publiczną 

do 

wypełniania  jej  treści  uzależnienie  stosowania 
ustawy  od  administracji  publicznej.  Niejednokrotnie 
ustawa  będzie  mogła  być  faktycznie  stosowana  w 
sferze  rzeczywistości  do  stanów  faktycznych,  które 
są  nią  objęte,  tylko  łącznie  z  rozporządzeniami 
wykonawczymi.  Bez  nich  ustawa  będzie  musiała 
pozostawać w sferze normatywnej regulacji.  
Zgodnie  z  art.  93  Konstytucji  zarządzenia  Prezesa 
Rady  Ministrów  mają  charakter  wewnętrzny  i 
obowiązują  jednostki  podległe  organowi,  który  je 
wydaje.  Tym  samym  nie  mogą  one  nakładać 
obowiązków  na  adresatów  niepodporządkowanych 
organizacyjnie  autorowi  aktu  i  nie  mogą  ustanawiać 
uprawnień wobec administracji publicznej, o których 
mógłby  orzekać  sąd  administracyjny.  Ale  mogą 
zarządzenia  będące  źródłami  prawa  w  rozumieniu 
art.  93  Konstytucji  przyznawać  prawa  jednostce  w 
ramach,  w  jakich  dla  ich  skonkretyzowania  sama 
administracja  publiczna  ma  spełniać  zadania  poza 
sferą 

autorytatywnego 

działania 

administracji 

publicznej. Do wydania zarządzeń  nie jest potrzebna 
szczegółowa  delegacja  ustawowa  przewidziana  dla 
rozporządzeń  wykonawczych.  Zarządzenia  Prezesa 
Rady  Ministrów  i  ministrów  mają  być  wydane  nie 
tylko  w  ramach  kierunków  działania,  jakie  są  dla 
nich  wyznaczone  przez  Konstytucję,  lecz  także  w 
imię  wykonania  udzielonych  im  upoważnień 
ustawowych  do  określonego  dostatecznie  wyraźnie 
działania.  Tyle  że  te  upoważnienia  do  określonego 
dostatecznie  wyraźnie  działania  przewidziane  w 
ustawie  nie  przybierają  analogicznych  znamion,  aby 
mogła  być  wydana  decyzja,  innymi  słowy  –  nie 
przybierają one analogicznych znamion, jakie  muszą 
być  spełnione,  aby  mogła  być  wydana  decyzja 
administracyjna wobec jednostki, osób prawnych lub 
innych 

podmiotów. 

Zarządzenia 

ministrów 

przewidziane  w  art.  93  Konstytucji  są  źródłami 
prawa,  które  wiążą  normatywnie,  mogą  też 
ustanawiać  zasady,  według  których  ma  nastąpić 
strukturalne  ukształtowanie  podległych  jednostek 
organizacyjnych  albo  zasady  określające  porządek 
działania  organów  administracyjnych.  Ostatnio 
wymienione  zasady  wiążą  w  zakresie  prawa 
administracyjnego  nawet  jednostkę  zarówno  wtedy, 
gdy  pragnie  ona  prawnie  skutecznie  skorzystać  z 
uprawnień,  jak  i  wtedy,  gdy  prawnie  skutecznie 
pragnie  ona  spełnić  obowiązki  wobec  administracji 
publicznej. 

Konstytucja 

potwierdza 

podporządkowanie 

zarządzeń 

Prezesa 

Rady 

Ministrów 

i 

ministrów  prawu 

powszechnie 

obowiązującemu,  skoro  mają  one  podlegać  kontroli 
co do ich zgodności z tym prawem. 
 
18. 

AKTY 

WZRUSZALNE 

A 

AKTY 

NIEWZRUSZALNE (MERKL) 
 
Akty  dotknięte  wadami  istotnymi  dzieli  się  na: 
bezwzględnie  nieważne  –  ex  tunc  (nieważne  od 
początku); akty wzruszalne – ex nunc (są skuteczne z 
chwilą  dokonania  korekty).  O  tym,  że  dany  akt  jest 
bezwzględnie nieważny czy jest aktem wzruszalnym 

decyduje  organ  władzy  publicznej.  Organ  sięga  do 
argumentacji  oportunistycznej  (wygodnej)  –  nie  jest 
to  do  końca  zgodne  ze  szkołą  normalistyczną,  ale 
praktyka nakazuje tak postępować. 
 
19. MERKL – NIE-AKTY I AKTY NIEWAŻNE 
 
Tematyka  nie-aktów  („akty  pozorne”,  actus  nullus)  
tzn. aktów dotkniętych najdalej idącymi brakami. Nie 
ma  w  tym  wypadku  podmiotowości  prawnej,  z 
drugiej  strony  nie  ma  przedmiotowości,  np.:  akt 
wystawiany  na  scenie  w  teatrze  –  pozostaje  poza 
sferą prawa.  
Akty  dotknięte  wadami  nieistotnymi  –  tymi  wadami 
zajmuje się KPA. Wady nieistotne to takie, które nie 
powodują nieważności danego aktu, organ usuwa je z 
urzędu.  Do  wad  nieistotnych  zalicza  się:  omyłka  co 
do  pewnych  danych  personalnych,  omyłka  co  do 
daty;  omyłki  w  zakresie  pisowni;  dopuszczenie  się 
błędów  gramatycznych,  błędów  w  zapisie  (np.: 
wpisanie  w  nieodpowiedniej  rubryce).  Akt  ma  być 
zrozumiały,  jeżeli  jest  niezrozumiały  wówczas  nie 
może  wywołać  pożądanych  skutków.  Czynność 
dotknięta wadami nieistotnymi jest ważna, ale należy 
wadę  usunąć.  Usuwanie  wad  normuje  Kodeks 
postępowania Administracyjnego. 
Wady istotne powodują to, że dotknięty nimi akt nie 
będzie  wywoływać  skutków  prawnych.  Swoje  myśli 
wyraził  bardzo  jasno  A.  Merkl,  według  niego  akty 
bezwzględnie nieważne powinny być uchylone przez 
kompetentny  organ  administracyjny  z  działaniem  ex 
tunc,  tj.  od  chwili  ich  wydania.  Są  to  akty,  które 
obowiązują  tylko  pozornie.  Ze  względu  na  braki, 
jakimi  są  dotknięte,  nie  powinny  wywoływać 
jakichkolwiek  skutków  prawnych.  Dlatego,  gdy 
zachodzi  taka  potrzeba,  organ  administracyjny  tylko 
stwierdza 

ich 

nieważność. 

Natomiast 

akty 

wzruszalne obowiązują do chwili ich uchylenia przez 
kompetentny organ, tj. tracą moc ex nunc. Do chwili 
ich  uchylenia  wywołują  skutki  prawne.  Podziałowi 
temu  można  zarzucić,  że  nie  zawsze  znajduje  on 
dostateczne  oparcie  w  prawie  administracyjnym.  A 
wtedy 

trzeba 

pozostawić 

w 

ręku 

organu 

administracyjnego  rozstrzyganie  w  konkretnym 
przypadku,  czy  akt  ma  być  uchylony  z  mocą 
wsteczną albo na odwrót – czy ma być uchylony bez 
mocy wstecznej.   
Wady  bezwzględne  powoduje  naruszenie  prawa 
materialnego,  ale  są  wyjątki  od  tej  zasady.  Gdy  akt 
narusza podstawę prawną to jest to akt bezwzględnie 
nieważny,  natomiast  gdy  akt  prawny  stan  faktyczny 
to  jest  to  akt  wzruszalny.  Ustawodawca  w  art.  156 
KPA  wymienia  wypadki,  w  których  akt  jest 
nieważny  (1.  Nie  ma  określonego  podmiotu,  2.  Nie 
ma określonej normy prawnej, 3. Każda sprawa może 
być  rozstrzygnięta  tylko  raz,  4.  Nie  ma  strony,  5. 
Decyzja  jest  niewykonalna,  6.  Jeżeli  decyzja 
wywołałaby  naruszenie  prawa  karnego,  7.  Jeżeli 
decyzja byłaby sprzeczna z innymi przepisami. 
 
20. RODZAJE SAMORZĄDU 
 
Samorząd  powszechny  –  terytorialny.  Kryterium 
mającym  najważniejsze  znaczenie  przy  określaniu 
pojęcia  samorządu  terytorialnego  jest  zamieszkanie 
osób  na  wspólnym  terytorium.  Tworzy  się  wtedy 
lokalna  (terytorialna)  wspólnota  samorządowa, 
nazywana  samorządem  terytorialnym  (komunalnym, 
powszechnym).  Samorząd  terytorialny  wprowadza 
bezpośrednio  sama  Konstytucja  stanowiąc,  że  ogół 
mieszkańców  jednostek  zasadniczego  podziału 
terytorialnego  stanowi  z  mocy  prawa  wspólnotę 
samorządową.  Samorząd  to  społeczność  lokalna  o 
demokratycznej  organizacji  wewnętrznej,  która 
została  przez  ustawę  wyodrębniona  strukturalnie  i 
podmiotowo 

w 

celu 

zdecentralizowanego 

wykonywania  zasadniczej  części  lokalnych  zadań  z 
zakresu  administracji  publicznej,  z  prawem  do 
korzystania 

z 

prawnych 

form 

działania, 

charakterystycznych dla administracji publicznej. 
Samorządy specjalne – nazwane tak, ponieważ w ich 
skład  nie  wchodzą  już  wszyscy,  ale  grupy  osób 
wyodrębnione na podstawie szczególnego kryterium. 
Wśród  samorządów  specjalnych  wyróżnić  można 
samorząd  zawodowy,  jednoczący  grupy  społeczne 
wykonujące  ten  sam  zawód.  Możliwość  tworzenia 
takich  samorządów  przewiduje  również  sama 
Konstytucja, 

dopuszczająca 

powoływanie 

samorządów  przez  osoby  wykonujące  zawodu 
zaufania  publicznego  i  sprawujące  piecze  nad 
należytym  wykonywaniem  tych  zawodów  w 
granicach  interesu  publicznego  i  dla  jego  ochrony. 
Katalog  samorządów  zawodowych  jest  bardzo 
szeroki.  Należą    tu  samorządy:  adwokacki,  radców 
prawnych,  lekarski,  lekarzy  weterynarii,  notarialny, 

pielęgniarek  i  położnych,  aptekarski,  biegłych 
rewidentów,  rzeczników  patentowych,  rolniczy, 
doradców  podatkowych,  komorniczy,  architektów, 
inżynierów budownictwa, urbanistów i psychologów. 
Katalog  ten  nie  pokrywa  się  z  listą  tzw.  wolnych 
zawodów.  Struktura  samorządu  zawodowego  jest 
zbudowana  z  izb  tego  samorządu,  usytuowanych 
zazwyczaj  na  dwóch  szczeblach.  Podstawowym 
szczeblem  są  izby  okręgowe,  wyposażone  w 
osobowość  prawną.  Ich  organami  są  zjazdy,  rady, 
komisje  rewizyjne,  komisje  (sądy)  dyscyplinarne  i 
rzecznicy 

odpowiedzialności 

zawodowej. 

Do 

podstawowych  zadań  samorządu  zawodowego 
należy  współdziałanie  z  organami  władzy    i 
administracji rządowej i samorządowej oraz z innymi 
instytucjami  i  organizacjami  społecznymi  w 
sprawach  związanych  z  wykonywaniem  danego 
zawodu, opiniowanie i występowanie z inicjatywami 
dotyczącymi 

wydawania 

aktów 

prawnych 

dotyczących  tego  zawodu,  prowadzenie  szkoleń  itp. 
Samorząd  zawodowy  zajmuje  się  też  ustalaniem 
zasad  etyki  danego  zawodu,    a  szczególną  domeną 
jego  działania  jest  decydowanie  o  nabywaniu  i 
pozbywaniu  uprawnień  członków  korporacji  (np.: 
sprawy wpisu na listę adwokacką lub notarialną) oraz 
pociąganie  ich do odpowiedzialności dyscyplinarnej. 
Inną  formą  samorządu  specjalnego  jest  samorząd 
gospodarczy,  stanowiący  uzupełnienie  działalności 
państwa  w  sferze  ekonomicznej.  Można  go 
zdefiniować jako związek publiczno-prawny, którego 
uczestnicy  są  powiązani  więzią  gospodarczą. 
Jednostkami 

organizacyjnymi 

samorządu 

gospodarczego  są  izby  gospodarcze,  zorganizowane 
na  podstawie  kryterium  regionalnego.  Są  to 
organizacje  dobrowolne,  reprezentujące  interesy 
gospodarcze  zrzeszonych  podmiotów  w  zakresie  ich 
działalności  wytwórczej,  handlowej,  budowlanej  lub 
usługowej,  w  szczególności  wobec  organów 
państwowych. Izby  gospodarcze działają  w podobny 
sposób  do  izb  samorządu  zawodowego,    jednak 
wśród  ich  zadań  nie  ma  wykonywania  funkcji  z 
zakresu  administracji  publicznej.  Izby  gospodarcze 
zrzeszają  się  w  Krajowej  Izbie  Gospodarczej. 
Rodzajem samorządu specjalnego, łączącego w sobie 
cechy  samorządu  zawodowego  i  gospodarczego  są 
izby  rolnicze.  Inne  rodzaje  samorządów  specjalnych 
są 

wyodrębnione 

na 

podstawie 

kryteriów 

wyznaniowych  (  kościoły  i  związki  wyznaniowe), 
narodowościowych 

(organizacje 

mniejszości 

narodowych) i in. 
 
21. ZASŁUGI PROF. KUMANIECKIEGO 
 
Kazimierz  Władysław  Kumaniecki  -   prawnik, 
myśliciel  polityczny,  specjalista  w  dziedzinie prawa 
administracyjnego, 

minister 

w 

rządach II 

Rzeczypospolitej. 

Od 1917 profesor Uniwersytetu 

Jagiellońskiego. W 1922 minister wyznań religijnych 
i oświecenia publicznego w rządzie Juliana Nowaka. 
Do  najbardziej  znanych  publikacji  zalicza  się:  Akt 
administracyjny (1913); 

Ustrój 

władz 

samorządowych 

na 

ziemiach 

Polski 

w 

zarysie (1921); 

Odbudowa 

państwowości 

polskiej. (1924);  W  poszukiwaniu  suwerena.  Wybór 
pism. (red.  B.  Szlachta,  M.  Zakrzewski),(2006). 
Uważał,  że  Państwo  przed  bezrządem,  przed  utratą 
organizacji  państwowej  może  ustrzec  tylko  rząd. 
Rząd  w  Polsce  nie  może  być  rządem  biernym,  lecz 
musi  spełniać  wciąż  swój  główny  obowiązek:  mieć 
jasny i systematyczny plan i dążyć konsekwentnie do 
jego  urzeczywistnienia  przez  nadawanie  kierunku 
pracom  sejmowym.  Najlepiej  osiągnąć  to  można  - 
zdaniem prof. Kumanieckiego - gdy jest to silny rząd 
demokratyczny.  Oznacza  to  rząd  który  rządzi  i 
wprowadza w życie uchwały władzy ustawodawczej, 
a  nie  jest  jej  cieniem;  rząd  umiejący  władzę 
piastować  i  wobec  tej  władzy  w  granicach  prawa 
nakazywać wszystkim posłuszeństwo; rząd, który ma 
inicjatywę i wytyczoną zgodnie z potrzebami życia i 
interesem  państwa  linię  polityczną.  A  "rząd 
demokratyczny"? To taki, który jest wykonawcą woli 
i  myśli większości  narodu, uwzględniający przy tym 
interesy  i  prawa  wszystkich  grup  i  warstw,  co 
znajduje  wyraz  w  uchwałach  izb  prawodawczych,  a 
więc rząd parlamentarny. 
 
22.  KIEDY  AKT  NIE  MOŻE  STAĆ  SIĘ 
PRAWOMOCNY? 
 
Nie mogą być prawomocne decyzje, które mogą być 
w każdym czasie uchylane lub zmienione, gdy na ich 
mocy  żadna  ze  stron  nie  nabyła  prawa,  jeżeli 
przemawia  za  tym  interes  społeczny  lub  słuszny 
interes  strony.  To  samo  odnosi  się  do  decyzji 
przewidzianych  w  art.  155  KPA  w  zakresie,  w 

którym  na  ich  mocy strona  nabyła prawo,  ale  na  ich 
uchylenie lub zmianę się godzi. W zakresie, w jakim 
decyzja  nie  może  się  stać  materialnie  prawomocna, 
nie  ma  znaczenia  jej  prawomocność  formalna. 
Dlatego  formalna  prawomocność  decyzji  prawnie 
bezskuteczna  wobec  decyzji,  które  mogą  być 
uchylane  lub  zmieniane  w  trybie  art.  154  KPA 
(możliwość ich uchylania lub zmieniania, gdy na ich 
mocy  żadna  ze  stron  nie  nabyła  praw).  To  samo 
odnosi  się  do  decyzji,  które  mogą  być  uchylane  lub 
zmieniane  w  trybie  art.  155  KPA.  Formalna 
prawomocność  jest  bezskuteczna  wobec  nowych 
aktów  ustawowych,  które  uchylają  lub  zmieniają 
dotychczasowe  decyzje,  podobnie  jak  jest  prawnie 
bezskuteczna wobec nowych aktów ustawowych moc 
wiążąca  dotychczasowych  aktów  ustawowych.  Gdy 
w istotnej mierze uległa zmianie podstawa faktyczna 
aktu  –  zarówno  jego  prawomocność  formalna,  tak 
samo  jak  prawomocność  materialna  stają  się 
bezprzedmiotowe,  a  do  tego  stanu  rzeczywistości 
mogą  być  wydane  nowe  decyzje  –  bez  potrzeby 
liczenia  się  z  decyzjami  wydanymi  poprzednio. 
Natomiast  decyzje  mieszczące  się  w  zasięgu,  w 
którym  –  generalnie  rzecz  biorą  –  na  podstawie 
prawa  materialnego  mogą  być  wydawane  decyzje 
materialnie  prawomocne,  stają  się  prawomocne 
formalnie. Ale nie oznacza to, że nie są ograniczone 
w  różnym  zakresie  możliwości  ich  uchylenia  lub 
zmieniania zanim staną się formalnie prawomocne 
 
23.  PODSTAWA  PRAWNA  I  FAKTYCZNA  W 
PRAWIE ADMINISTRACYJNYM 
 
PODSTAWA PRAWNA. Wszelkie administracyjne 
działanie  egzekucyjne  zmierza  do  spowodowania 
wykonania  obowiązków,  których  treść  była  już 
ostatecznie  określona.  Dlatego  w  normach, 
upoważniających 

administrację 

publiczną 

do 

wdrożenia  i przeprowadzenia egzekucji, zawarta jest 
formalnoprawna  podstawa  prawna  dla  działań,  które 
są nią objęte. W stadium egzekucji nie podejmuje się 
jakiegokolwiek  merytorycznego  rozstrzygnięcia  w 
zakresie  praw  lub  obowiązków  będących  jej 
przedmiotem. Nic też nie stoi na przeszkodzie, aby w 
każdym przypadku egzekucji administracyjnej uznać 
za jej formalną podstawę prawną tylko jedną normę, 
tj.  normę  właśnie  zobowiązującą  administrację 
publiczną  do  podjęcia,  a  jednostkę,  która  uprzednio 
była  adresatem  autorytatywnego  aktu,  do  poddania 
się egzekucji. 
PODSTAWA  FAKTYCZNA.  W  obliczu  normy 
prawnej 

wydanie 

aktu, 

który 

ostatecznie 

skonkretyzował czyjeś prawa  lub obowiązki, spełnia 
już  nie  tylko  rolę  czynności  prawnej,  ile  zwłaszcza 
rolę  przesłanki  faktycznej  w  ramach  stanu 
faktycznego,  jaki  ma  zaistnieć,  aby  mogła  być 
wszczęta. 

Organ, 

powołany 

do 

działań 

egzekucyjnych,  ma  stwierdzić  faktyczne  istnienie 
takiego  aktu,  podobnie  jak  stwierdza  się  różne 
zaszłości,  w  tym,  że  w  akcie  określającym 
ostatecznie  czyjeś  prawa  lub  obowiązki  są 
jednocześnie 

zdeterminowane 

inne 

elementy 

faktyczne,  stanowiące  łącznie  podstawę  faktyczną 
stosunku 

egzekucyjnego. 

Natomiast 

część 

dyspozycyjna  normy  zobowiązującej  administrację 
państwową  do  podjęcia  egzekucji,  a  jednostkę  do 
poddania  się  jej,  określa  środki  (formy)  działania, 
jakie  mogą  być  zastosowane  do  przeprowadzenia 
egzekucji.  
 
24. 

ISTOTA  I  CHARAKTER  DZIAŁOW 

ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ 
 
Tradycyjne 

wyodrębnienie 

resortów 

administracyjnych niezależnych od siebie i od całości 
rządu  doznaje  istotnego  ograniczenia  przez  oddanie 
najważniejszych  funkcji  rządowych  w  ręce  całego 
rządu  i  przez  daleko  idące  podporządkowanie 
ministrów  rządowi  i  Prezesowi  Rady  Ministrów. 
Prezes  Rady  Ministrów  może  dowolnie  kształtować 
liczbę  członków Rady  Ministrów,  przydzielając 
ministrowi  jeden  lub  więcej  działów.  Jedynym 
ograniczeniem  jest  ustawowy  wymóg,  by  działami: 
budżet,  finanse  publiczne  i  instytucje  finansowe 
kierował  ten  sam  minister.  Ministrowie  na  mocy 
normy konstytucyjnej kierują odpowiednimi działami 
administracji  rządowej  lub  wypełniają  zadania 
wyznaczone  im  przez  Prezesa  Rady  Ministrów. 
Ustawa  o  organizacji  i  trybie  pracy  Rady  Ministrów 
upoważnia 

i 

zobowiązuje 

ministrów 

do 

nadzorowania  działalności  terenowych  organów 
administracji  rządowej.  W  stosunku  do  organów, 
urzędów  i  jednostek  organizacyjnych,  które  ustawa 
pozostawia 

w 

ogólnie 

podporządkowanym 

podporządkowaniu 

charakterystycznym 

dla 

tradycyjnych struktur resortowych, minister nie tylko 
nadzoruje  i  kontroluje  działalność  terenowego 
aparatu, lecz także nią kieruje. 
 
25. Wolne zawody 
 
Zostały  one  wyodrębnione  w  początkach  państwa 
liberalnego,  ich  wykonywanie  nie  może  być 
szczegółowo  regulowane  przez  prawo,  ponieważ 
godziłoby to w  ich  istotę. Nie oznacza to jednak,  że 
jakieś  zawody  wolne  od  regulacji  prawnej.  Żadna 
osoba  trzecia(w  tym  podmiot  publiczny)  nie  może 
określać metod działania w obrębie wolnego zawodu 
tj. 

wiedzy 

fachowej, 

dorobku 

nauki 

lub 

doświadczenia, zasad stosowania lub dobierania form 
działalności  itp.  –  dopóki  mieści  się  to  w  ramach 
obowiązującego  prawa. W odróżnieniu od rzemiosła 
w  ich  obrębie  podejmowane    są  działania 
skomplikowane,  wymagające  wysokich  kwalifikacji, 
zdolności  lub przygotowania, dlatego też  najczęściej 
możliwość  ich  wykonywania  uzależniona  jest  od 
skończenia  studiów  wyższych.  Sam  proces  ich 
świadczenia jest również  inny niż  w rzemiośle, przy 
wykonywaniu  wolnych  zawodów  ma  być  on 
nieskrępowany  prawnie  a  przy  rzemiośle  jest  on 
nieistotny.  Proces  odgraniczenia  wolnych  zawodów 
od rzemiosła  nie zawsze jest łatwy, ponieważ opiera 
się na kryteriach organizacyjno-socjologicznych a nie 
prawnych. Zakres normowania wolnych zawodów w 
ustawodawstwach  różnych  krajów  jest  różnorodny, 
nie  ulega  jednak  wątpliwości,  że  są  one  bardziej 
zróżnicowane niż rzemiosło i że ustawowa regulacja 
powinna  zostawiać  większe  pole  działania    dla 
orzecznictwa  niż  ustawowa  regulacja  rzemiosła. 
Każdy  z  wolnych  zawodów  ma  odmienną  specyfikę 
wykonywania  np.:  lekarz,  adwokat,  architekt, 
prywatny  detektyw,  zawody  artystyczne  itp.  Często 
wykonywanie  pracy  w  prywatnoprawnym  stosunku 
pracy  lub  publicznoprawnego  stosunku  służbowego 
może  mieć cech podobne do wykonywania wolnego 
zawodu, 

jednak 

cecha 

odróżniającą 

jest 

niesamodzielność  wykonywania  pracy.  Tymczasem 
w  wypadku  wolnych  zawodów  domniemanie 
powinno  przemawiać  za  swobodą  wykonywania 
zawodu. 

Ustawowe 

gwarancje 

swobody 

ich 

wykonywania  są  zróżnicowane  w  zależności  od 
rodzaju  zawodu.  Ustawa  musi  regulować  istotne 
elementy każdego wolnego zawodu tj.: treść i zakres 
wolności  zawodowej,  zasady  nabywania  i  utraty 
uprawnień  do  ich  wykonywania,  powinna  też 
przesądzać  istnienie  i  funkcjonowanie  samorządu 
zawodowego. SZ jest cechą wyłączną WZ, powinien 
on  być  zapewniony  rzemiosłu  i  ewentualnie  innym 
zawodom. W przypadku WZ powinien on zapewniać 
swobodę  ich  wykonywania.  Dla  każdego  wolnego 
zawodu powinien istnieć odrębny SZ uwzględniający 
jego 

specyfikę. 

Tajemnica 

zawodowa 

przy 

świadczeniu  usług  w  ramach  WZ  nie  jest 
wyznaczania  jedynie  przez  zleceniodawcę  usługi  ale 
też  przez  prawo  np.  Konwencja  Praw  Człowieka  z 
1950r., 

ustawodawstwo 

państwowe 

lub 

wspólnotowe.  Regulacje  państwowe  powinny 
zawierać  krąg  podmiotów,  które  mogą  pozyskiwać 
dane,  zakres  w  którym  pozyskiwanie  danych  jest 
dopuszczalne a  także cel  ich pozyskiwania. Cele  ich 
pozyskiwania  mogą  być  różne  np.  ewidencyjne, 
porządkowe.  
W  polskim  ustawodawstwie  mamy  do  czynienia 
jedynie  ze  szczątkowym  uregulowaniem  WZ. 
Rozwinęło  się  ono  głównie  po  1989r.,  jest  ono 
niejednolite  i  nie  kompleksowe.  Nie  jest  jednak 
możliwe  stworzenie  dla  całokształtu  WZ  jednolitej 
kodyfikacji  ustawowej.  Są  one  bowiem  na  tyle 
zróżnicowane ze względu na ich przedmiot, że nie da 
się  ich  objąć  tymi  samymi  kategoriami  uprawnień  i 
obowiązków. Nawet w zakresie w jakim aktualnie w 
Polsce  obowiązują  w  odniesieniu  do  wolnych 
zawodów  ustawowe  regulacje  prawne,  podstawy 
prawne 

w 

nich 

zawarte 

regulują 

tylko 

fragmentarycznie  materie,  jakie  w  przypadku 
wolnych  zawodów  powinny  być  ustawowo 
normowane. 

Wykonywanie 

WZ 

nie 

jest 

podporządkowane  jedynie  przepisom  pr  cywilnego 
ponieważ prawo wykonywania określonego wolnego 
zawodu  przyznaje,  zawiesza  i  odbiera  akt  władzy 
publicznej.  Dlatego  ustawa  powinna  określać 
podstawę tego aktu oraz przesłanki warunkujące jego 
wydanie.  Ustawowo  powinny  być  też  określone 
przesłanki  uzasadniające  zawieszenie  lub  odebranie 
tego  prawa.  Następnie  ustawa  powinna  określać 
zakres,  w  jakim  wykonywanie  WZ  powinno  być 
poddane  administracyjnemu  nadzorowi  władzy 
publicznej.  Nadzór  taki  jest  niezbędny  wobec 
wykonywania  WZ  i  wobec  tego  że  sfera  wolnego 
jego  wykonywania  musi  być  podana  kontroli 

określonej  w  prawie  przedmiotowym.  Zastępowanie 
jej  kontrolą  charakterystyczną  dla  cywilistycznego 
stosunku, jaki zachodzi pomiędzy osobą podejmującą 
świadczenie lub usługę w ramach wolnego zawodu a 
osobą będącą  odbiorcą tego świadczenia  lub  usługi, 
nie  jest  możliwe  i  mija  się  z  celem.  Jeśli  chodzi  o 
zakres  uprawnień  samorządu  zawodowego  to 
domniemanie  ogólne  powinno  przemawiać  za 
Samorządem  natomiast  kompetencje  administracji 
rządowej  powinny  być  szczegółowo  wymienione 
przez ustawę. Do kompetencji administracji rządowej 
powinno  należeć  przede  wszystkim  wydawanie 
świadectw i dyplomów niezbędnych do podjęcia WZ, 
wydawanie  decyzji  ograniczających  wykonywanie 
WZ 

ze 

względu 

na 

potrzeby 

porządku, 

bezpieczeństwa i zdrowia publicznego itp.  
 
26. Wadliwość aktów 
 
Pojęcie  aktu  administracyjnego  nie  jest  pojęciem 
prawa pozytywnego. Jest ono stworzone przez naukę 
prawa , która chciała nim objąć autorytatywne formy 
działania władzy publicznej podejmowane w zakresie 
prawa  administracyjnego.  W  tak  skonstruowanym 
ujęciu 

akt 

administracyjny 

jest 

czynnością 

skierowaną  na  wywołanie  skutków  prawnych  tj. 
czynnością  prawną.  Musi  on  więc  być  podjęty 
świadomie  i  w  swym  nastawienie  na  wywołanie 
skutków  prawnych    wyrażać  objaw  woli.  Akt 
administracyjny  nastawiony  jest  na  autorytatywne 
określenie  praw  lub  obowiązków,  których  nie 
wypełnienie  będzie  skutkować  odpowiedzialnością 
prawną.  Akt  administracyjny  niesie  za  sobą  w 
zakresie 

jego 

obowiązywania 

 

wyłączność 

powodowania 

autorytatywnych 

następstw 

administracyjno-prawnych i trwałość obowiązywania 
Jest on zdeterminowany przez prawo przedmiotowe a 
administracja  państwowa  posługując  się  nim  stosuje 
to prawo. Czynność, która  nie  ma tych cech  nie  jest 
aktem  administracyjnym.  W  zakresie  wymogów 
ważności  aktów  i  uznania  ich  za  wadliwe 
analizowane 

są 

wymagania, 

jakie 

aktom 

administracyjnym 

narzucają 

przepisy 

obowiązującego  prawa.  Wady  jakimi  jest  dotknięty 
mogą  wpływać  na  jego  losy.  Przepisy  prawa 
dopuszczają  w  różny  sposób  i  w  różnym  zakresie 
dowodzenie  o  jego  wadliwości  lub  niewadliwości. 
Akt  może  być  dotknięty  wadami  istotnymi  i 
nieistotnym.  Akt  dotknięty  wadą  nieistotną  jest 
obowiązujący,  jednakże  w  razie  jej  wykrycia 
powinien być on sprostowany. W przypadku decyzji 
wydanej 

w 

sformalizowanym 

postępowaniu 

administracyjnym  sprostowanie  powinno  nastąpić 
poprzez  wydanie  postanowienia  z  urzędu  lub  na 
wniosek  strony.    Jego  przedmiotem  mogą  być  błędy 
pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki , 
jakimi  decyzja  może  być  dotknięta.  Sprostowanie 
takie  nie  następuje  poprzez  wprowadzenie  zmian  do 
już  istniejącej  decyzji  ale  jest  dokonywane  nowym 
aktem.  W  odróżnieniu  od  wad  nieistotnych  wady 
istotne  aktu  adm  są  wadami,  z  którymi  akt  nie 
powinien obowiązywać. Wady te mogą mieć dwojaki 
charakter ze względu  na  następstwa jakie  powodują. 
Można  w  nich  wyodrębnić  wady  powodujące 
nieważność 

aktu, 

nazywane 

bezwzględną 

nieważnością  aktu(powinny  one  być  stwierdzone 
przez administracje), oraz wady, których wystąpienie 
powoduje,  że  akt  jest  wzruszalny,  w  szczególności 
powinien  być  uchylony  lub  zmieniony  przez  adm 
publiczną.  Istnieje  wiele  teorii  dotyczących  granicy 
pomiędzy  błędami  istotnymi  i  nieistotnymi.  Według 
A Merkla akty bezwzględnie nieważne powinny być 
uchylone przez kompetentny organ administracyjny z 
działaniem  ex  tunc  tj.  od  chwili  ich  wydania.  Są  to 
akty,  które  obowiązują  tylko  pozornie.  Ze  względu 
na  braki,  którymi  są  dotknięte  nie  powinny 
wywoływać  jakichkolwiek  skutków  prawnych. 
Dlatego,  gdy  zachodzi  taka  potrzeba,  organ 
administracyjny tylko stwierdza ich nieważność.  Wg 
teorii  A.Merkla  akty  bezwzględnie  nieważne 
powinny  być  uchylane  przez  kompetentny  organ 
administracyjny  ex  tunc  czyli  od  chwili  od  ich 
wydania. Są to akty, które obowiązują tylko pozorni, 
nie  powinny  one  wywoływać  żadnych  skutków 
prawnych ze względu na wady, którymi są dotknięte. 
Organ  adm  powinien  tylko  stwierdzić  ich 
nieważność.  Natomiast  akty  wzruszalne  obowiązują 
do  chwili  ich  uchylenia  przez  organ  adm  więc  tracą 
one  moc  ex  nunc.  Podział  ten  nie  zawsze  znajduje 
oparcie  w  Pr  adm  i  często  organ  adm  musi 
zadecydować  która  forma  wadliwości  występuje  w 
konkretnym  przypadku.    Z  kolei  podział  stanowisko 
łączące  akty  nieważne  z  naruszeniem  norm  prawa 
materialnego  a akty wzruszalne z naruszeniem norm 
postępowania  administracyjnego,  prowadzi  do 

podziału  aktów  dotkniętych  wadą  istotną  ,  który  w 
prawie 

pozytywnym 

często 

nie 

znajduje 

potwierdzenia.  Jest tak  ponieważ  akt adm  może  być 
bezwzględnie  nieważny  zarówno  wtedy  gdy  narusza 
Pr  materialnego  jak  i  wtedy  gdy  narusza  przepisy 
postępowania  adm.  Wzruszalny  może  być  akt  adm 
gdy  narusza  Pr  materialne  jak  i  wtedy  gdy  narusza 
prawo  proceduralne.  Nie  ma  odrębnych  podstaw 
prawnych  aktu  adm,  które  nie  byłyby  zawarte  w  Pr 
mat  i  odwrotnie.  Prawo  o  postępowaniu  adm  służy 
materialnemu 

prawu 

adm 

i 

takim 

zakresie 

współuczestniczy  w  podstawach  prawnych  i 
podstawach faktycznych aktu adm określonych przez 
prawo 

materialne. 

Kodeks 

postępowania 

administracyjne  rozgranicza  akty  na  nieważne  i 
wzruszalne  w  jeszcze  inny  sposób.  Stanowi  on  że 
organ  adm  publicznej  stwierdza  nieważność  decyzji 
która:  1)wydana  została  z  naruszeniem  przepisów  o 
właściwości 2)wydana została bez podstawy prawnej 
lub z rażącym  naruszeniem prawa 3)dotyczy sprawy 
już  poprzednio  rozstrzygniętej  inną  decyzją 
ostateczną 4)została skierowana do osoby nie będącej 
stroną  w  sprawie  5)była  niewykonana  w  dniu  jej 
wydania  i  jej  niewykonalność  ma  charakter  trwały 
6)w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony 
karą  7)zawiera  wadę  powodującą  jej  nieważność  z 
mocy  prawa.  Postępowanie  w  sprawie  stwierdzenia 
nieważności  decyzji  wszczyna  się  z  urzędu  lub  na 
wniosek strony a rozstrzygnięcie następuje w drodze 
decyzji. 
Wynika  z  tego,  że  stwierdzenia  nieważności  decyzji 
następuje 

w 

odrębnym 

postępowaniu 

o 

unieważnieniu  aktu,  którego  rezultat  nie  jest  z  góry 
przesądzony. Kodeks nie rozstrzyga też z jaką chwilą 
następuje  unieważnienie  –  ex  tunc  czy  ex  nunc. 
Natomiast  wznawia  się  postępowanie  w  sprawie 
zakończonej ostateczną decyzją jeżeli: 1)dowody, na 
których  podstawie  ustalono  istotne  dla  sprawy 
okoliczności  faktyczne,  okazały  się  fałszywe  2) 
decyzja  została  wydana  w  wyniku  przestępstwa 
3)decyzja  została  wydana  przez  pracownika  lub 
organ  który  podlega  wyłączeniu  stosownie  do  kpa 
4)strona  bez  własnej  winy  nie  brała  udziału  w 
postępowaniu  5)wyjdą    na  jaw  istotne  dla  sprawy 
nowe  okoliczności  faktyczne  lub  nowe  dowody 
istniejące  w  dniu  wydania  decyzji,  nieznane 
organowi,  który  wydał  decyzję  6)decyzja  wydana 
została  bez  uzyskania  wymaganego  prawem 
stanowiska  innego  organu  7)zagadnienie  wstępne 
zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ  lub sąd 
odmiennie  od  oceny  przyjętej  przy  wydaniu  decyzji 
8)decyzja  została  wydana  w  oparciu  o  inną  decyzję 
lub  orzeczenie  sądu  ,  które  zostało  następnie 
uchylone  lub  zmienione.  Można  również  wznowić 
postępowanie  w  wypadku,  gdyby  TK  orzekł  o 
niezgodności  aktu  normatywnego  z  konstytucją, 
umową  międzynarodową  lub  ustawą  na  podstawie 
której została wydana decyzja. Odmowa wznowienia 
następuje  w  drodze  decyzji,  natomiast  wznowienie 
następuje  w  drodze  postanowienia.  W  wyniku 
wznowienia 

postępowania 

następuje 

wydanie 

decyzji, 

która  a)odmawia  uchylenia  decyzji 

dotychczasowej,  gdy  stwierdzi  brak  podstaw  do  jej 
uchylenia albo b)uchyla decyzję dotychczasową, gdy 
stwierdzi  istnienie  podstaw  do  jej  uchylenia  i  wyda 
nową  decyzję  rozstrzygającą  o  istocie  sprawy. 
Wynika  z  tego,  że  wznowienie  postępowania 
następuje w ramach tego samego postępowania, które 
zostało  wznowione.  Nie  powinno  też  być  też 
wątpliwości co do tego, że adresat aktu i  każda inna 
osoba,  która  w  dobrej  wierze  podporządkowała  się 
wadliwemu 

aktowi, 

powinna 

mieć 

prawo 

dochodzenia odszkodowania za poniesione starty  nie 
tylko  wtedy,  gdy  akt  ten  został  uchylony  a  także 
wtedy gdy w wyniku upływu czasu nie można go już 
uchylić.  Nie  jest  podnoszony  w  nauce  Pr 
administracyjnego  inny  podział  aktów  dotkniętych 
wadą  istotna,  mianowicie  ich  podział  na  akty,  które 
naruszają  przepisy  prawa,  na  jakich  powinny  być 
oparte, i akty, dla których stan faktyczny był ustalony 
w wadliwy sposób. Akty naruszające przepisy prawa 
są  dotknięte  błędem  co  do  treści  i  zakresu 
obowiązywania  prawa.  Chodzi tu  o  błąd  popełniony 
przez  organ,  który  dany  akt  wydał.  Błąd  ten  może 
dotyczyć  istnienia  lub  nieistnienia    w  normatywnej 
sferze 

obowiązywania 

prawa 

wystarczającej 

podstawy  prawnej  dla  wydania  aktu  ,  błędnej 
interpretacji  prawa  lub  błędnego  posługiwania  się 
nim.  Te  znamiona  odróżniają  akty  naruszające  
obowiązujące  przepisy  prawne  od  nie-aktów  nie 
będących  objawami  woli  władzy  publicznej 
uzewnętrznionej  wobec  jednostki,  która  ma  się  im 
podporządkować.  Natomiast  akty,  dla  których  stan 
faktyczny  był  ustalony  wadliwie,  są  wydane  bez 
ostatecznego uwzględnienia –przy ich podejmowaniu 

-  obiektywnej  rzeczywistości  w  danej  sprawie  przy 
wykorzystaniu  dorobku  nauki,  doświadczenia, 
danych 

niezależnych 

od 

normatywnego 

obowiązywania  prawa  a  zaczerpniętych  z  działania 
procesów przyrody lub życia społecznego, faktycznie 
podjętych działań ludzkich itp. Akty, które naruszają 
przepisy 

prawne, 

w 

razie 

stwierdzenia 

ich 

wadliwości w istotnej mierze mogą być uznane tylko 
za akty nieważne z mocą ex tunc. Natomiast akty, dla 
których  stan  faktyczny  był  ustalony  wadliwie,  gdy 
uzupełnienie  ustaleń  co  do  stanu  faktycznego 
wykazało,  że  są  wadliwe  w  istotnej  mierze  –  też 
powinny  być  uznane  za  nieważne  ex  tunc  i  tylko 
wyjątkowo za nieważne ex nunc. 
 
27. Co to jest kodeks? 
 
Kodeks  postępowania  administracyjnego  nie  jest 
kodeksem  w  ścisłym  tego  słowa  znaczeniu.  Wbrew 
ustalonemu  w  ciągu  stuleci  znaczenia  nazwy 
„kodeks”  nie  stanowi  on  zbioru  przepisów  w  sensie 
„korpus  iuris  clausum”    tj.  zbioru  przepisów 
regulujących  wyczerpująco  pewną  dziedzinę  prawa. 
Już  w  przepisach  ogólnych  rozdziału  I  kodeks 
stanowi,  że  nie  stosuje  się  jego  przepisów  do: 
1)postępowania  w  sprawach  karnych  skarbowych  i 
2)spraw  uregulowanych  ordynacją  podatkową. 
Przepisy  kodeksu  postępowania  administracyjnego 
nie 

mogą 

być 

sprzeczne 

z 

powszechnie 

obowiązującym prawem materialnym. 
 
28. Zakład administracyjny 
 
Zakład  administracyjny  to  np.  izba  wytrzeźwień, 
zakład  poprawczy,  szpital  dom  opieki  społecznej, 
areszty śledcze. Zakłady administracyjne są tworzone 
w wyniku aktów administracyjnych, które wymagają 
szczegółowej  podstawy  prawnej.  Nie  tworzy  się 
zwykły,  typowy  stosunek  administracyjno-prawny 
pomiędzy  podmiotami  powołanymi  a  zakładem 
administracyjnym,  ale  tworzy  się  w  drodze  aktu 
wewnętrznego.  Organ  powołany  do  wydania  aktu 
wewnętrznego  może  odpowiadać  za  to  wydanie,  za 
niewydajnie,  za  treść  i  będzie  odpowiadał  wobec 
organu nadzorczego. Zależność zakładową wytyczają 
głównie  normy  zadaniowe,  czyli  normy  które 
zobowiązują  zakład  do  określonych  świadczeń  na 
rzecz użytkowników zakładu i mają doprowadzić do 
celu jaki sobie postawił. Istotą zakładu jest spełnianie 
świadczeń  i  cała  działalność  zakładu  ma  służyć 
realizacji celów jakie zakładowi postawiono na mocy 
aktu wewnętrznego. Normy prawa administracyjnego 
materialnego  mają  zapewnić  tej  działalności 
autorytatywne  środki,  formy  dla  realizacji  celów. 
Zakłady  administracyjne  można  podzielić  na: 
1)zakłady  podporządkowane  organom  nadzoru  wg 
zasad  hierarchicznej  zależności  np.  zakłady  karne 
2)zakłady  działające  na  zasadzie  samodzielności  i 
niezależności  np.  instytucje  naukowo-badawcze. 
Inny podział zakładów na 1)przebywanie w zakładzie 
jest  obligatoryjne  np.  areszty  śledcze.  Stosunek 
zależności 

powstaje 

w 

wyniku 

aktu 

administracyjnego,  wyroku,  ustawy.  Nie  można 
wydalić  takiej  osoby,  która  tam  przebywa 
2)przebywanie  w  zakładzie  jest  fakultatywne, 
dobrowolne.  Powstaje  z  woli  osoby,  która  chce  tam 
przebywać.  Można  taką  osobę  wydalić  z  powodu 
naruszenia  regulaminu.  Zależności  między zakładem 
a  odbiorcą  towarzyszy  władztwo  przekraczające 
ramy 

władztwa 

w 

typowych 

stosunkach 

administracyjnych.  Jest  to  władztwo  porządkowe  i 
temu  władztwu  podlegają  użytkownicy,  ale  także 
osoby  znajdujące  się  przypadkowo  na  terenie 
zakładu.  Władztwo  zakładu  jest  po  to  aby  działania 
zakładu były faktycznie przeprowadzone np. ustalone 
godziny  pracy  zakładu.  Organy  zakłady  powinny 
kierować  się  następującymi  zasadami:  a)równego 
traktowania 

użytkowników 

b)obowiązku 

udostępniania  świadczeń  przez  organy  zakładu 
c)działalność  ma  służyć  nie  tylko  celom,  ale  także 
dobru  publicznemu.  Działalność  organów  zakładu 
nie  jest  działalnością  normatywną  ale  wydawane  są 
akty  indywidualne  i  generalne,  ale  nie  mogą  one 
stanowić  podstawy  prawnej  do  innych  aktów 
określających 

uprawnienia 

bądź 

obowiązki 

użytkowników.  Osoba  spełniająca  funkcje  organów 
w zakładzie jest urzędnikiem  i  ma takie same prawa 
jak  urzędnik  samorządowy,  gdy  jej  działalność 
narusza  prawo  to  podlega  odpowiedzialności 
służbowej,  dyscyplinarnej.  Zakład  nie  jest  organem 
administracyjnym  ale  tworzy  się  go  w  celu 
wykonywania  zadań  administracyjnych.  Jet  to 
jednostka  publiczna,  która  została  powołana  do 
wykonywania 

zadań 

publicznych. 

Zakład 

administracyjny  różni  się  od  organu  adm  tym,  że  w 

przypadku  zakładu  nad  elementem  organizacyjnym 
przeważa  świadczenie  fachowych,  merytorycznych 
usług.  
*Władztwo zakładowe 
Jest  to  ogół  uprawnień  przysługujących  organom 
zakładu  adm  w  stosunku  do  jego  użytkowników  w 
celu  jednostronnego  ukształtowania  wiążących  ich 
stosunków 

prawnych. 

Granicą 

władztwa 

zakładowego  jest  realizacja  celu  zakładu.  Przejawia 
się  ono  w  prawie  do  wydawania  przez  organy 
zakładu bądź to aktów  normatywnych  np. regulamin 
bądź  poleceń  kierowanych  do  użytkowników 
zakładu.  Czasami  przysługuje  ono  również    w 
stosunku  do  osób,  które  wyłącznie  przebywają  na 
terenie zakładu lecz nie są jego użytkownikami.  
 
29. Prawomocność 
 
Może być ona rozpatrywana w aspekcie materialnym 
i  formalnym.  Prawomocność  materialna  ma  miejsce 
wtedy gdy dana decyzja administracyjna jest wiążąca 
w  odniesieniu  do  wszystkich  podmiotów,  które  w 
swych prawa i obowiązkach mogą się z nią zetknąć a 
także  wiąże  trwale  w  obrębie  form  administracyjno-
prawnego działania. Natomiast gdy w sferze w której 
decyzja  może  stać  się  prawomocna  materialnie  nie 
zostały  wykorzystane  w  przewidzianym  terminie 
albo  zostały  wyczerpane  środki  prawne  jakie  mogły 
służyć  jej  uchyleniu  lub  zmianie  –  mammy  do 
czynienia z decyzją prawomocną formalnie. Nie będą 
prawomocne  decyzje  które  mogą  być  w  każdym 
czasie  uchylone  lub  zmienione,  gdy  na  ich  mocy 
żadna ze stron nie nabyła prawa jeżeli przemawia za 
tym  interes  społeczny.  To  samo  dotyczy  decyzji  na 
mocy  których  strona  nabyła  prawo  ale  na  ich 
uchylenie  lub  zmianę  godzi  się.  Prawomocność 
materialna  ma  podstawowe  znaczenie,  bo  gdy  nie 
występuje  to  nie  ma  decyzji.  Formalna  daje  prawne 
możliwości  dochodzenia  uprawnień.  Zanim  decyzja 
stanie  się  formalnie  prawomocna  powinna  ona  być 
ostateczna w rozumieniu kpa tzn nie powinno od niej 
służyć odwołanie w administracyjnym toku instancji. 
Prawomocność  w  prawie  administracyjnym  ma 
cechy 

szczególne, 

obowiązuje 

powszechnie. 

Obowiązuje  strony  i  wszystkie  inne  podmioty  które 
mogą  się  spotkać  z  rozstrzygnięciem,  nie  może  być 
inaczej  bo  w  ramach  systemu  prawa  potrzebne  są 
autorytatywne  działania.  Wyjątki  od  zasady 
prawomocności: 1)akty wydane w sformalizowanym 
postępowaniu  w  stosunkach  służbowych  2)  stosunki 
wewnętrzne 

zależności 

zakładowej 

3)akty 

przyznające uprawnienia 
Decyzja  jest  prawomocna  gdy  strona  nie  może  jej 
zaskarżyć  do  sądu:  1)gdy  strona  nie  wniosła  w 
terminie  skargi  do  WSA  2)gdy  sprawę  rozstrzygnął 
WSA  utrzymując  decyzję  w  mocy  a  nie  złożono 
skargi  do  NSA  3)sprawę  rozstrzygnął  NSA 
utrzymując decyzję w mocy. 
*Akt nie może się stać prawomocny gdy: 
Zanim  decyzja  stanie  się  formalnie  prawomocna 
powinna ona być ostateczna w rozumieniu kpa – nie 
powinno 

od 

niej 

służyć 

zażalenie 

w 

administracyjnym  toku  instancji.  Ostateczność  ma 
zachodzić wtedy gdy jednostka nie może się odwołać 
od  decyzji,  która  przez  I  instancję  była  wydana. 
(Odwołanie  trzeba  wnieść  w  ciągu  14  dni  –  później 
już  traci  się  do  tego  prawo).  Prawomocne  ma  być 
rozstrzygnięcie 

wydane 

przez 

władzę 

administracyjną. Wtedy  gdy  nie  ma skargi do sądu ( 
jeżeli strona nie może wnieść skargi do sądu w ciągu 
miesiąca – później już traci do tego prawo).  
 
30. Kompetencje wójta 
 
Według  ustawy  z  1990r.  o  samorządzie  gminnym 
mieszkańcy  gminy  z  mocy  prawa  tworzą  wspólnotę 
samorządową  na  odpowiednim  terytorium.  Gmina 
wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na 
własną  odpowiedzialność  i  ma  posiadać  osobowość 
prawną. Ustawa ta stworzyła ogólne domniemanie na 
rzecz kompetencji gminy. Do jej zakresu działalności 
należą  wszystkie  sprawy  publiczne  o  znaczeniu 
lokalnym,  nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych 
podmiotów.  Ustawa  o  bezpośrednim  wyborze 
wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zalicza do 
organów  gminy:  1)radę  gminy  2)wójta(burmistrza, 
prezydenta  miasta).  Rada  gminy  jest  organem 
stanowiącym  i  kontrolnym  w  gminie.  Mają  do  niej 
należeć  wszystkie  sprawy  pozostające  w  zakresie 
działania  gminy,  o  ile  ustawy  nie  stanowią  inaczej. 
Wójt(burmistrz,  prezydent  miasta)  ma  być  organem 
wykonawczym 

gminy. 

Na 

mocy 

ustawy 

o 

bezpośrednim  jego  wyborze  ma  on  kompetencje  i 
zadani,  które  wcześniej  należały  do  kompetencji 
zarządu  gminy oraz jego przewodniczącego. Ustawa 

ta  dodała  również  do  kompetencjo  wójta  inicjatywę 
uchwałodawczą  w  odniesieniu  do  działalności  rady 
gminy,  na  wniosek  wójta  przewodniczący  rady 
gminy  jest  obowiązany  wprowadzić  do  porządku 
obrad  najbliższej  sesji  RG  projekt  uchwały,  jeżeli 
wpłynął  on  do  RG  co  najmniej  7  dni  przed  dniem 
rozpoczęcia sesji rady. Dalsze zadania i kompetencje 
wójta  określają  przepisy  ustawy  o  samorządzie 
gminnym:  wójt  ma  kierować  bieżącymi  sprawami 
gminy  i  reprezentować  ją  na  zewnątrz.  Ma  on 
kierować  pracami  urzędu  gminy,  w  tym  zakresie 
przysługują 

mu 

uprawnienia 

zwierzchnika 

służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz 
kierowników  gminnych  jednostek  organizacyjnych. 
Wójt  jest  powołany  do  wydawania  decyzji  w  
indywidualnych  sprawach  z  zakresu  administracji 
publicznej,  o  ile  przepisy  szczególne  nie  stanowią 
inaczej.  Może  on  upoważnić  do  wydawania  tych 
decyzji w jego imieniu swoich zastępców lub innych 
urzędników  gminy,  a  RG  może  upoważnić  do 
załatwieniu  indywidualnych  spraw  z  zakresu  adm 
pub  również  organy  wykonawcze  jednostek 
pomocniczych  tj  organy  wykonawcze  sołectwa, 
dzielnic  miejskich  lub  osiedli  oraz  organy  innych 
jednostek  organizacyjnych,  w  tym  przedsiębiorstwa 
utworzonych  przez  gminę  lub  podmioty,  z  którymi 
gmina  pozostaje  w  stosunkach  umownych.  Od 
decyzji  wydanych  przez  wójta  lub  organy  przez 
niego 

upoważnione 

służy 

odwołanie 

do 

samorządowego  kolegium  odwoławczego,  jeżeli 
przepisy szczególne nie stanowią inaczej.  
Wójt  w  drodze  zarządzenia  powołuje  i  odwołuje 
swojego zastępcę lub zastępców w liczbie od jednego 
do  czterech  w  zależności  od  wielkości  gminy.  Wójt 
ma  również  kompetencje  do  wydawania    uchwał 
porządkowych  ale  tylko  w  wyjątkowych  sytuacjach, 
jednak  uchwały  te  musi  przedstawić  do  kontroli  RG 
na  najbliższej  jej  sesji  i  ich  ważność  zależy  od  ich 
potwierdzenia przez RG. 
 
31. Rzemiosło 
 
Wg.  ustawy  o  rzemiośle  z  1989r.    -  rzemiosłem  jest 
zawodowe  wykonywanie  działalności  gospodarczej 
przez  os.  fiz.  (ew.  s.c.  osób  fiz.  )  z  udziałem 
kwalifikowanej  pracy  własnej  w  imieniu  własnym  i 
na  własny  rachunek,  przy  zatrudnianiu  do  15 
pracowników  najemnych.  Do  liczby  pracowników 
najemnych 

nie 

zalicza 

się: 

pracowników 

niezatrudnionych  bezpośrednio  przy  produkcji  lub 
świadczeniu  usług,  uczniów,  członków  rodziny 
pozostających  we  wspólnym  z  rzemieślnikami  gosp. 
domowym.  Nie  można  jako  rzemiosła  zaliczyć 
działalności 

handlowej, 

gastronomicznej, 

transportowej, 

usług 

hotelarskich, 

usług 

świadczonych  w  wykonywaniu  wolnych  zawodów, 
usług  leczniczych  oraz  działalności  wytwórczej  i 
usługowej  artystów,  plastyków  i  fotografików. 
Organami  samorządu  rzemiosła  są:  cechy  , 
spółdzielnie  rzemieślnicze,  izby  rzemieślnicze, 
Związek  Rzemiosła  Polskiego  i  ew.  inne  jednostki 
tworzone przez organizacje.  
Cechy: 

społeczno-zawodowo 

i 

gospodarcze 

organizacje 

zrzeszające 

rzemieślników 

z 

uwzględnieniem zasady dobrowolności. Rzemieślnik, 
który zgłosi deklarację o przyjęciu i zostanie przyjęty 
do  cechu  otrzymuje  status  rzemieślnika  cechowego. 
Podstawowym  zadaniem  cechu  jest  utrwalanie  więzi 
środowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki 
zawodowej,  a  także  prowadzenie  na  rzecz  członków 
działalności  kulturalnej,  oświatowej  i  gospodarczej 
oraz  reprezentowanie  interesów  członków  wobec 
organów administracji i sądów. Podstawą utworzenia 
cechu jest  uchwalenia jego statutu  przez co najmniej 
10 członków.  
Spółdzielnie  rzemieślnicze  działają  na  zasadach 
prawa  spółdzielczego.  Zadaniem  spółdzielni  jest  w 
szczególności  organizowanie  działalności  usługowej 
i  wytwórczej  rzemiosła,  udzielanie  pomocy  własnej 
działalności 

gospodarczej 

i 

społeczno 

– 

wychowawczej.  
Izby  rzemieślnicze  są  społeczno  zawodowymi 
organizacjami 

zrzeszającymi 

na 

zasadzie 

dobrowolności  cechy  i  spółdzielnie  rzemieślnicze. 
Podstawowym 

zadaniem 

jest 

reprezentowanie 

zrzeszonych 

organizacji 

wobec 

organów 

administracyjnych i instytucji, udzielanie im pomocy, 
prowadzenie  egzaminów  kwalifikacyjnych.  Są  one 
uprawnione  do  wydawania  świadectw  i  dyplomów 
egzaminu zawodowego i opatrywania ich pieczęcią z 
godłem państwa.  
Związek  Rzemiosła  Polskiego  jest  ogólnopolską 
reprezentacją  rzemiosła,  która  powołuje  cechy, 
spółdzielnie  i  izby  rzemieślnicze.  W  związku  mogą 
być  zrzeszone  organizacje  rzemieślnicze  o  zasięgu 

ogólnopolskim. Może być utworzony z inicjatywy co 
najmniej  10  organizacji  samorządu  rzemiosła,  które 
mogą  go  powołać,  gdy  zadeklarują  w  nim 
członkostwo w drodze uchwał walnych zgromadzeń. 
Podstawowym zadaniem jest zapewnieni zrzeszonym 
w  nim  pomocy  w  realizacji  zadań  statutowych, 
rozwijanie  działalności  społeczno  –  zawodowej oraz 
reprezentowanie  interesów  rzemiosła  w  kraju  i  za 
granicą.  
Wszystkie  wyżej wymienione  podlegają  wpisowi  do 
rejestru  sądowego.  Z  chwilą  wpisu  organizacja 
uzyskuje os. prawną i może rozpocząć działalność.  
 
32. Akty Administracyjne 
 
Konstytucja jako źródło prawa administracyjnego 
Konstytucja  ustanawia  prawo  na  najwyższym 
szczeblu jego obowiązywania.  
Gdy  przepis  konstytucji  ma  być  bezpośrednio 
stosowany  przez  sądy  lub  administrację  publiczną, 
nie może być z tym przepisem sprzeczny jakikolwiek 
przepis  ustawy zwykłej. Konstytucja  może służyć za 
podstawę  prawną  wyroków  sądowych  lub  decyzji 
organów  administracyjnych.  Opierając  ustrój  RP  na 
podziale  i  równowadze  władzy  ustawodawczej, 
władzy  wykonawczej  i  władzy  sądowniczej, 
Konstytucja z 1997r. oddaje władzę ustawodawczą w 
ręce  Sejmu  i  Senatu.  Konstytucja  nadaje  także 
pozytywno  –  prawną  regulację  rozporządzeniom, 
które  mają  obowiązywać  na  terenie  całego  kraju. 
Włączenie  systemu  normatywnych  źródeł  prawa 
powszechnie 

obowiązującego 

do 

materii 

konstytucyjnych  ma  ogromne  znaczenie  ze  względu 
na  to  ,że  czyni  go  w  wyższym  stopniu  stabilnym  w 
jego  obowiązywaniu.  W  preambule  konstytucja  z 
1997r.  wzywa  wszystkich,  którzy  będą  ją  stosować, 
do  dbania  o  zachowanie  przyrodzonej  godności 
człowieka,  jego  prawa  do  wolności  i  obowiązku 
solidarności z innymi. 
 
33. 

Stosunek 

wojewody 

do 

samorządu 

terytorialnego 
 
Wojewoda 

w 

ramach 

swoich 

dodatkowych 

kompetencji  sprawuje  nadzór  nad  działalnością 
samorządu 

terytorialnego. 

Wojewoda 

może 

powierzyć  prowadzenie  w  jego  imieniu  niektórych 
spraw  z  zakresu  swoje  właściwości  jednostkom 
samorządu teryt. oraz organom innych samorządów z 
obszaru  województwa.  Następuje  to  na  mocy 
porozumienia  wojewody  odpowiednio  z  zarządem 
jednostki  sam.  teryt.,  właściwym  organem  innego 
samorządu  lub  kierownikiem  państwowej  osoby 
prawnej albo innej państwowej jedn. org. W zakresie 
spraw  powierzonych  wojewoda  może  wstrzymać 
wykonanie  uchwały  organu  gminy,  powiatu  lub 
samorządu  województwa  i  przekazać  ją  do 
ponownego  rozpoznania,  wskazując  zaistniałe 
uchybienia  oraz  termin  jej  ponownego  uchwalenia. 
Jeżeli  uchwała  organu  samorządowego  podjęta  w 
wyniku  ponownego  rozpatrzenia  nie  uwzględni 
wskazań,  wojewoda  może  uchylić  uchwałę  i  wydać 
w  to  miejsce  zarządzenie,  informując  o  tym 
właściwego  ministra.  Może także wstrzymać na czas 
oznaczony  czynności  każdego  organu  prowadzącego 
egzekucję  administracyjną.  Wstrzymanie  przez 
wojewodę  egzekucji  o  charakterze  pieniężnym  może 
być  dokonane  w  odniesieniu  do  tej  samej  należności 
tylko raz, na okres nie dłuższy niż 30 dni. Wojewoda 
jako  organ  wyższego  szczebla  w  rozumieniu 
przepisów  o  postępowaniu  admin.  może  uchylić  lub 
zmienić  w  koniecznym  zakresie  ostateczne  decyzje 
wydane 

przez 

organy 

jednostek 

samorządu 

terytorialnego  w  sprawach  z  zakresu  administracji 
rządowej,  jeżeli  w  inny  sposób  nie  można  usunąć 
stanu  zagrażającego  życiu  lub  zdrowiu  ludzkiemu 
albo  zapobiec  poważnym  szkodom  dla  gospodarki 
państwa  lub  jego  ważnych  interesów.  Kontroluje  
wykonywanie przez organy samorządu terytorialnego 
i  inne  samorządy  zadań  z  zakresu  administracji 
rządowej.  Zapewnia  współdziałanie  wszystkich 
jednostek 

organizacyjnych 

i 

samorządowych 

działających  na  obszarze  województwa  i  kieruje  ich 
działalnością  w  zakresie  zapobiegania  zagrożeniom 
życia,  zdrowia  lub  mienia  oraz  zagrożeniom 
środowiska,  bezpieczeństwu  państwa  i  utrzymaniu 
bezpieczeństwa publ. , ochrony praw obywatelskich, a 
także  zapobieganiu  klęskom  żywiołowym  oraz 
usuwaniu ich skutków. W sytuacjach nadzwyczajnych 
wojewoda  ma  uprawnienie  do  żądania  wszczęcia 
postępowania  dyscyplinarnego  wobec  m.in.  każdego 
pracownika  administracji  samorządowej,  który 
dopuścił się naruszenia prawa.  
34. Akty indywidualne a akty generalne 
 

Podział  ten  jest  wykorzystywany  dla  sfery 
wewnętrznej administracji publ., a także dla różnych 
układów  szczególnej  zależności  administracyjno  – 
prawnej, które mogą łączyć jednostkę a administracją 
publ,  w  sferze  jej  praw  podmiotowych.  Akt 
indywidualny  to  taki,  który  jest  skierowany  do 
indywidualnie 

oznaczonego 

adresata, 

w 

sformalizowanym  postępowaniu.  Akt  generalny 
którego adresatem jest każdy, kto znalazł się w stanie 
faktycznym,  w  którym  miał  obowiązywać.  W 
przypadku  aktów  indywidualnych,  indywidualizacja 
ich adresata nie następuje w wyniku indywidualizacji 
przedmiotu  aktu.  W  przypadku  aktów  generalnych, 
stan  faktyczny  który  ma  być  stworzony  w  wyniku 
aktu,  nie pokrywa się  nigdy ze stanem  faktycznym 
który  uzasadnia  jego  wydanie.  W  przypadku  aktów 
indywidualnych-  oba  te  stany  faktyczne  mogą  być 
rożne.  Generalne  akty  administracyjne  są 
zawsze  aktami  bezpośrednio  zobowiązującymi. 
Nie  muszą  być  wydawane  w  odrębnym, 
sformalizowanym 

postępowaniu, 

mogą 

być 

uchylane  lub  zmieniane.  Indywidualne  akty  mogą 
być  zarówno  aktami  nastawionymi  na  wywołanie 
skutków  administracyjno-  prawnych  w  sferze 
jurysdykcji, 

jak 

też 

aktami 

bezpośrednio 

zobowiązującymi.  Indywidualne  akty  bezpośrednio 
zobowiązujące  to  takie  kiedy  adresat  musi  być 
zindywidualizowany  odpowiednio  do  wymagań 
przepisów  o  postępowaniu  egzekucyjnym  w 
administracji. Akty generalne to takie gdzie w stanie 
faktycznym  uzasadniającym  ich  zastosowanie, 
niektóre  podmioty  mogą  znajdować  się  przed  ich 
wydaniem 

i 

wtedy 

te-podmioty 

akt  będzie 

zobowiązywał do określonego czynienia. 
Stan  faktyczny,  w  którym  generalny  akt 
administracyjny  może  i  powinien  być  wydany,  nie 
jest  identyczny  ze  stanem  faktycznym,  w  którym 
a k t   ten ma obowiązywać. 
Stan  faktyczny,  w  którym  ma  się  znaleźć  adresat 
konstytutywnego, 

indywidualnego 

aktu 

administracyjnego,  ma  być  stanem  faktycznym,  w 
którym  ma  się  znaleźć  indywidualnie  w  tym  akcie 
określony podmiot. Indywidualne akty bezpośrednio 
zobowiązujące-  nie  wykazują  cech  normatywnego 
obowiązywania  prawnego.  Działania  w  ich 
wykonaniu  są  autorytatywnie  sankcjonowane.  W 
odróżnieniu  od  indywidualnych  aktów,  które  w 
swym  działaniu  służą  autorytatywnej  konkretyzacji 
praw  lub  obowiązków,  maja  zwykle  za  podstawę 
prawna  normy  zdaniowe.  Nie  są  też  wydawane  w 
sformalizowanym  postępowaniu  i  mogą  być  w 
każdej  chwili  uchylane  lub  zmieniane.  Wiążą 
wyłącznie  w  ramach  stosunku,  w  którym  były 
wydawane. 
 
35. Zasady egzekucji administracyjnej 
 
Zasady ogólne: 
Zastosowanie zasady corpus iuris clausum do ustawy 
z  1966r.  o  postępowaniu  egzekucyjnym  w 
administracji:  Ustawa  ta  wykazuje  znamiona  tej 
zasady.  Egzekucji  administracyjnej  mają  podlegać 
np.:  podatki,  opłaty  inne  należności,  grzywny  i kary 
pieniężne,  należności  pieniężne  pozostające  we 
właściwości  rzeczowej  organów  administracji 
publicznej,  wpłaty  na  rzecz  funduszy  celowych, 
oraz  wiele  innych  wyszczególnionych  w  ustawie  o 
postępowaniu egzekucyjnym w administracji.  
RM może w drodze rozporządzenia poddać egzekucji 
administracyjnej  inne  należności  pieniężne,  jeżeli 
przypadają  one  Skarbowi  Państwa  lub  państwowej 
jednostce  organizacyjnej.  Egzekucje  stosuje  się  do 
obowiązków,  gdy  wynikają  -one  z  decyzji  lub 
postanowień  właściwych  organów  albo  w  zakresie 
administracji  rządowej  i  administracji  samorządu 
terytorialnego bezpośrednio z przepisu prawa. Organ, 
egzekucyjny  stosuje  tylko  środki  egzekucyjne 
przewidziane w ustawie. 
 
Zasada  obowiązkowego  prowadzenia  egzekucji:  W 
razie  uchylenia  się  zobowiązanego  do  wykonania 
obowiązku,  wierzyciel  powinien  podjąć  czynności 
zmierzające 

do 

zastosowania 

środków 

egzekucyjnych. 

Egzekucyjny 

stosunek 

administracyjno-prawny  powstaje  z  mocy  prawa, 
gdy  jest  spełniony  stan  faktyczny.  Po  stronie 
zobowiązanego  musi  istnieć  obowiązek  do 
działania, 

zaniechania 

lub 

znoszenia 

i 

zobowiązany  uchyla  się  od  tego  obowiązku.  W 
stosunku  egzekucyjnym  administracja  publiczna 
jest 

uprawniona 

lub 

zobowiązana 

do 

egzekwowania  faktycznego  zachowania  jednostki. 
Musi tu być odrębna podstawa prawna dla czynności 
egzekucyjnych. 

Zasada  niezależności  postępowania  egzekucyjnego 
od postępowania karnego, postępowania w sprawach 
o  wykroczenia  i  postępowań  dyscyplinarnych  : 
Zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu 
egzekucyjnym  nie stoi  na  przeszkodzie wymierzeniu 
kary  w  postępowaniu  karnym,  w  sprawach  o 
wykroczenia  lub  dyscyplinarnym  za  niewykonanie 
obowiązku. 
Zasada  najłagodniejszego  środka  egzekucji:  Organ 
egzekucyjny  stosuje  środki  egzekucyjne,  które 
prowadzą  bezpośrednio  do  wykonania  obowiązku,  a 
spośród  kilku  takich  środków  -  środki  najmniej 
uciążliwe  dla  zobowiązanego.  Czasami  jedynym 
środki prowadzącym do celu jest środek najsurowszy, 
tj. zastosowanie siły fizycznej, a nawet użycie broni. 
 
Zasada 

utrzymania 

egzekucji 

w 

granicach 

konieczności : Stosowanie środka egzekucyjnego jest 
niedopuszczalne,  gdy  egzekwowany  obowiązek  o 
charakterze  pieniężnym  lub  niepieniężnym  został 
wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. 
 
Zasada  minimum  egzystencji:  Nie  podlegają 
egzekucji  dobra  zaliczane  do  minimum  egzystencji. 
Nie 

podlegają 

egzekucji 

m.in.: 

przedmioty 

urządzenia  domowego,  pościel,  bielizna  i  ubrania, 
zapasy żywności i opału, narzędzia i inne przedmioty 
niezbędne do pracy zarobkowej itp. 
 
Zasada  mediatyzacji  (zagrożenia)  :  Egzekucja 
administracyjna 

może 

być 

wszczęta, 

jeżeli 

wierzyciel,  po  upływie  terminu  do  wykonania  przez 
zobowiązanego  obowiązku,  przesłał  mu  pisemne 
upomnienie,  zawierające  wezwanie  do  wykonania 
obowiązku  z  zagrożeniem  skierowania  sprawy  na 
drogę  postępowania  egzekucyjnego,  chyba  że 
przepisy  szczególne  inaczej  stanowią.  Postępowanie 
egzekucyjne  może być wszczęte dopiero po upływie 
7  dni  od  dnia  doręczenia  tego  upomnienia.  Koszty 
egzekucji  wzrastają  w  miarę  jej  prowadzenia 
zwłaszcza  gdy  kolejne  działania  egzekucyjne  są 
bezskuteczne i obciążają dodatkowo zobowiązanego 
 
Zasada  pewnych  względów:  Egzekucja  powinna 
przebiegać  bez  narażenia  na  zbędne  uciążliwości. 
Jeśli  cel  egzekucji  tego  wymaga,  organ  egzekucyjny 
zezwoli  pisemnie  egzekutorowi  na  dokonanie 
czynności egzekucyjnej w dni wolne od pracy lub w 
porze  nocnej  pomiędzy  godziną  21  a  godziną  7. 
Egzekutor  jest  obowiązany  okazać  zezwolenie 
organu  egzekucyjnego  zobowiązanemu  przed 
przystąpieniem do czynności egzekucyjnych. 
 
36.  W  jakim  zakresie  wójt  może  stanowić  źródła 
prawa adm. ? 
 
Wójt  jest  powołany  do  wydawania  decyzji  w 
indywidualnych  sprawach  z  zakresu  administracji 
publicznej,  o  ile  przepisy  szczególne  nie  stanowią 
inaczej.  Może  on  upoważnić  do  wydawania  tych 
decyzji w jego imieniu swoich zastępców lub innych 
urzędników  gminy.  Od  decyzji  adm.  Wydanych 
przez  wójta  przysługuje  odwołanie  do  SKO,  jeżeli 
ustawa nie stanowi inaczej. Akty prawa miejscowego 
ustanawia  rada  gminy  w  formie  uchwały.  W 
przypadku  niecierpiącym  zwłoki  gminne  przepisy 
porządkowe może wydać wójt w formie zarządzenia. 
Zarządzenie  takie  podlega  zatwierdzeniu  na 
najbliższej  sesji  przed  radę  gminy.  W  razie 
nieprzedłożenia  go  do  zatwierdzenia  albo  odmowy 
zatwierdzenia traci ono moc.  
 
37. 

Definicja 

administracji 

i 

administracji 

publicznej 
 
Administracja  -  Wyrażenie  administracja  pochodzi  z 
języka  łacińskiego.  Język  ten  w  określeniu 
administrare  łączył  przedrostek  ad-  z  czasownikiem 
ministrare.  Ministrare  miało  oznaczać  działalność 
służebną:  usługiwanie,  posługiwanie,  służenie. 
Przedrostek ad- uwydatniał, że ministrare, do którego 
był 

dodawany, 

miało 

stanowić 

działalność 

wykonywaną przez dłuższy okres lub trwale. 
Administracja publiczna - Przełomowe znaczenie dla 
uznania  prawa  administracyjnego  za  odrębny 
przedmiot  nauki  prawa  ma  zwłaszcza  dwutomowy 
podręcznik  prawa  administracyjnego  Otto  Mayera 
wydany  w  1895  roku.  Mayer  był  zdania,  że 
przedmiotem 

prawa 

administracyjnego 

jest 

administracja  pojmowana  jako  funkcja  państwowa, 
która  nie  jest  ustawodawstwem  ani  sądownictwem. 
Administracja  państwowa  miała  być  właśnie 
podporządkowana  ustawodawstwu  i  różna  od 
sądownictwa.  Ta  definicja  została  nazwana  quasi- 
negatywną  administracji  publicznej.  Nie  jest  ona 

zwykłą definicja negatywną bo pierwszy jej człon tj. 
„administracja  jest  działalnością  państwa”,  wzięty 
jest  z  klasycznej  definicji  Arystotelesa.  Dopiero  w 
drugiej  części  definicji,  w  słowach  „która  nie  jest 
ustawodawstwem  ani  sądownictwem”  zawarta  jest 
negacja. 
 
38. 

Rola 

ustawodawcy 

w 

prawie 

administracyjnym 
 
Trudno jest używać pojęcia racjonalny ustawodawca. 
Polski  ustawodawca  nie  jest  racjonalny,  ma  słabe 
rozeznanie  w  kwestii  społecznie  akceptowanych 
wartości,  ma  rozchwiane  preferencje  aksjologiczne, 
wykazuje  braki  wiedzy.  Ustanawia  cele  niemożliwe 
do  realizacji.  Ustawodawca  powinien  prowadzić 
racjonalną  politykę  wydawania  aktów,  dbać  o 
porządek  ,  uwzględniać  interesy  zarówno  obywateli 
jak i państwa. 
Prawnik  musi  zatem  dokonać  wykładni  prawa, 
„korygującej”  nieracjonalność  ustawodawcy,  musi 
nadać temu co nieracjonalne – racjonalne kształty. 
 
39.  Decentralizacja,  centralizacja,  koncentracja, 
dekoncentracja 
 
Należy  zacząć  od  dwóch  zagadnień,  pierwszym  jest 
to  jak  mają  być  rozłożone  kompetencje  pomiędzy 
organy  reprezentujące  administrację  państwową  w 
stosunkach  z  obywatelami  i  innymi  podmiotami 
zrównanymi 

z 

nimi 

w 

obliczu 

porządku 

administracyjnego. Drugim jest zagadnienie jak mają 
się  kształtować  stosunki  zależności  pomiędzy 
organami,  występującymi  na  różnych  szczeblach  w 
organizacji  administracji  państwowej.  W  drugim 
zakresie  organy  administracji  samorządowej  mają 
być  tylko  w  wyższym  stopniu  usamodzielnione 
wobec 

organów 

administracji 

rządowej 

w 

porównaniu  z  zależnością,  jaka  zachodzi  pomiędzy 
organami administracji rządowej różnych szczebli. 
Na  tym  tle  w  kręgu  francuskiej  i  niemieckiej  myśli 
prawniczej  przedstawia  się  przedstawia  się  odtąd 
strukturę pionową administracji państwowej głównie 
za  pomocą  dwóch  grup  pojęć:  z  jednej  strony- 
koncentracji  i  dekoncentracji  a  z  drugiej  – 
centralizacji i decentralizacji. 
Koncentracja  zaistnieje  gdy  kompetencje  przyznane 
administracji  państwowej  maja  być  spełniane  przez 
szczeble  wyższe,  w  tym  zwłaszcza  przez  szczebel 
centralny w jej organizacji. Dekoncentracja zaistnieje 
gdy kompetencje administracji państwowej mają być 
spełniane przez szczeble terenowe, w tym  zwłaszcza 
przez  szczebel  podstawowy.  Nie  jest  możliwe 
lokowanie  kompetencji  administracyjnych  tylko  na 
szczeblu  centralnym  ani  tylko  na  szczeblu 
podstawowym.  Z  uwagi  na  powyższe  Koncentracja 
zaistnieje  już,  gdy  przeważa  lub  przybiera 
decydujące  znaczenie  gromadzenie  kompetencji  na 
szczeblach  wyższych,  w  tym  zwłaszcza  na  szczeblu 
centralnym,  a  Dekoncentracja  gdy  przeważa  lub 
przybiera 

decydujące 

znaczenie 

gromadzenie 

kompetencji  na  szczeblach  niższych,  zwłaszcza  na 
szczeblu podstawowym. 
Jednak  o  koncentracji  jak  i  dekoncentracji  można 
również  mówić  tylko  co  do  wybranego  szczebla  w 
organizacji  administracji  państwowej,  lub  co  do 
konkretnej  jednostki  organizacyjnej  administracji 
państwowej.  Wówczas  w  organizacji  administracji 
państwowej  w  skali  całego  szczebla  tematyka 
koncentracji  i  dekoncentracji  pokrywa  się  w  dużej 
mierze    z  tematyką  zespolenia  i  specjalizacji  w 
organizacji  administracji  państwowej.  Co  do 
konkretnej  jednostki  organizacyjnej  administracji 
koncentracja oznacza- ześrodkowanie kompetencji w 
ręku  centralnego  kierownictwa  jednostki,  a 
dekoncentracja  oznacza-  ich  rozłożenie  na  osoby 
kierujące  częściami  strukturalnymi  jednostki  a 
czasem nawet na jej pracowników. 
Drugą  grupą  pojęć  są  pojęcia:  centralizacji  i 
decentralizacji, chodzi w nich o stosunki zachodzące 
pomiędzy  samymi  organami  administracyjnymi,  a 
głównie  o  stosunki  łączące  organy  reprezentujące  
całość  administracji  państwowej  lub  wyższej 
jednostki 

organizacyjnej 

z 

organami 

reprezentującymi  niższe  jednostki  organizacyjne. 
Samo  pojęcie  Centralizacji  nawiązuje  do  treści 
zakresu zależności hierarchicznej. Składają się na nie 
zależność: osobowa i służbowa.  Zależność osobowa 
–  obejmuje  zależność  w  zakresie:  decydowania  o 
przyjęciu  do  służby,  w  jej  ramach  dysponowanie 
osobą  powołaną  do  pełnienia  funkcji  organu 
administracyjnego, 

upoważnienie 

w 

sprawie 

zawieszenia  w  urzędowaniu,  stosowanie  środków 
odpowiedzialności 

służbowej, 

wszczynanie 

i 

popieranie 

postępowania 

dyscyplinarnego, 

decydowanie  w  sprawach  awansu,  urlopów. 
Zależność  służbowa  obejmuje  upoważnienie  do 
wydawania  instrukcji  i  poleceń  służbowych, 
wyznaczanie  celów,  kierunków  działania  oraz  zadań 
org.  podporządkowanych  w  ramach  służby.  W 
układzie  administracji  scentralizowanej  ustawa 
przewiduje    obowiązek  podporządkowania  się  org. 
niższego  org.  wyższemu,  posługując  się  przy  tym 
ogólnymi  określeniami  wyznaczającymi  treść  i 
zakres zależności służbowej, spełniają tu rolę jedynej 
podstawy prawnej, są to określenia: wierności, dobra 
służby, interesu publicznego. 
W  układzie  administracji  Zdecentralizowanej  brak 
jest  zależności  służbowej  i  osobowej  przeciwnie  do 
adm.  scentralizowanej.  Zamiast  nich  występuje 
ustawowe  domniemanie  na  rzecz  samodzielności  i 
niezależności 

jednostki 

zdecentralizowanej. 

Samodzielność  oznacza    ze  nie  może  być  ona 
adresatem  instrukcji  i  poleceń  służbowych,  a 
niezależność  oznacza  że  jej  decyzje  nie  mogą  być 
uchylane  lub  zmieniane  w  trybie  nadzoru. 
Potwierdzeniem  ustawowym  tych  domniemań  jest 
fakt  że  wszelkie  środki  prawne  jakie  org.  Nadzoru 
może 

wobec 

jednostki 

zdecentralizowanej 

zastosować  są  w  ustawie  szczegółowo  i  taksatywnie 
określone.  Jakikolwiek  nadzór  nad  działalnością 
może  być  prowadzony  tylko  pod  kątem  kryteriów 
legalności. 
Zdarza  się  że  działalność  jakiegoś  org.  może  być  w 
części  działalnością  zdecentralizowaną  a  w 
pozostałej  cz.  scentralizowaną.  Sytuacja  taka  ma 
miejsce  coraz  częściej  .Ważne  jest  by  przy  takim 
podziale  działalności  linia  demarkacyjna  pomiędzy 
częścią 

działalności 

zdecentralizowanej 

a 

scentralizowanej  była  przeprowadzona  szczególnie 
wyraźnie. 
Jeżeli  chodzi  o  układ  organizacyjny  administracji 
państwowej 

to 

by 

był 

on 

układem 

zdecentralizowanym,  to  musi  być  w  odpowiednim 
zakresie układem gdzie z mocy ustawy wykonywanie 
kompetencji  jest  zdekoncentrowane.  Mimo  to  układ 
organizacyjny  admin.  państwowej  opartej  o  zasadę 
dekoncentracji  może  być  jednocześnie  układem 
dalece 

scentralizowanym- 

w 

tym 

wypadku 

wykonywanie  admin.  zostało  oddane  organom 
terenowym. W swym działaniu są jednak uzależnione 
od  org.  szczebli  wyższych,  zwłaszcza  org. 
centralnych.    Natomiast  nie  jest  możliwy  układ 
administracyjny,  który  wcielał  by  w  życie 
jednocześnie 

daleko 

idące: 

koncentracje 

i 

decentralizacje  w  strukturze  administracyjnej  tego 
samego pionu administracyjnego. 
 
40. 

Rozporządzenia 

wykonawcze 

organów 

naczelnych 
 
Upoważnieni 

do 

wydawania 

rozporządzeń 

wykonawczych  mogą  być:  rząd  w  całości,  Prezes 
Rady  Ministrów,  poszczególni  ministrowie  z  osobna 
lub  łącznie  po  dwóch  albo  kilku.  Zarówno  zakres 
materii,  która  ma  być  regulowana  rozporządzeniem, 
jak  i  to  kto  jest  upoważniony  do  ich  wydawania 
powinny 

być 

określone 

w 

szczegółowym 

upoważnieniu,  tzw.  delegacji  ustawowej  do  ich 
wydania.  Wobec  czego  zwyciężył  pogląd  że  w 
ramach  otrzymanego  szczegółowego  upoważnienia 
ustawowego  do  wydania  rozporządzenia  rada 
ministrów  lub  ministrowie  mogą  regulować  te  same 
kwestie, które reguluje ustawa, chyba że konstytucja 
lub  ustawa  stanowią  inaczej.  Zazwyczaj  w  praktyce 
ustawodawczej  nie  upoważnia  się  do  regulowania  w 
drodze 

rozporządzenia 

całej 

działalności 

administracyjnej  w  pewnej  dziedzinie.  Zazwyczaj 
ustawa  sama  określa  formy  działania  jakimi  adm 
publiczna  będzie  mogła  się  posługiwać,  inaczej  jest 
przy rozporządzeniu, gdzie formy działania maja być 
określone  bardziej  szczegółowo  a  zwłaszcza  stany 
faktyczne  w  jakich  ustawowe  formy  działania  będą 
miały być zastosowane. Ważne jest iż rozporządzenie 
jest źródłem prawa administracyjnego  i  nie powinno 
regulować  materii  prawa  sądowego,  cywilnego  lub 
karnego.  Jednak  jest  źródłem  prawa  wiążącym 
sędziego  cywilnego  lub  karnego,  gdy  musi  on  w 
swoim 

wyroku 

uwzględniać 

stan 

prawny 

obowiązujący  w  zakresie  prawa  administracyjnego. 
Niezależnie od tego sędzia cywilny lub karny będzie 
podlegał  rozporządzeniu,  gdy  w  drodze  wyjątku  od 
zasady  jest  on  kompetentny  do  rozpatrywania 
środków prawnych od decyzji administracyjnych lub 
innych  środków  administracyjnoprawnego  działania. 
To  dotyczy  np.  prostowania  treści  aktów  stanu 
cywilnego. 
Rozporządzenia  wykonawcze  wydawane  przez  rząd 
lub  poszczególnych  ministrów    podlegają  kontroli 
TK,  który  bada  ich  zgodność  z  konstytucją.  Tryb 

zmieniania  ustawy  jest  sformalizowany  i  przez  to 
powolny.  W  przeciwieństwie  zmiana  rozporządzenia 
może  nastąpić  stosunkowo  szybko,  dlatego  łatwiej 
jest dostosować rozporządzenie do zmieniających się 
warunków  technicznych,  społecznych  i  innych  bez 
zmiany  samej  ustawy.  Można  tez  zmiana 
rozporządzenia  zmienić  regulacje,  które  tylko  dla 
części  ustawy  mają  większe  lub  mniejsze znaczenie, 
jednocześnie  utrzymując  w  mocy  całą  resztę 
ustawowych regulacji. Jednak z drugiej strony wraz z 
delegacją  ustawową  upoważniająca  administrację 
publiczną  do  wypełnienia  jej  treści,  następuje 
uzależnienie    stosowania  ustawy  przez  admin. 
publiczną.  Często  zdarzy  się  tak  że  ustawa  będzie 
mogła  być  faktycznie  stosowana  w  sferze 
rzeczywistości  do  stanów  faktycznych,  które  są  nią 
objęte, 

tylko 

wraz 

z 

rozporządzeniami 

wykonawczymi.  Natomiast  bez  nich  ustawa  będzie 
musiała  pozostawać  jedynie  w  sferze  normatywnej 
regulacji. 
 
41.  Cechy  samorządu  w  odróżnieniu  od 
administracji rządowej 
 
Zachodzi  istotna  różnica  pomiędzy  podmiotowością 
administracyjno-prawną 

samego 

państwa 

reprezentowanego  przez  administrację  rządową  a 
podmiotowością administracyjno-prawną samorządu. 
Administracja  rządowa  wykonuje  zwierzchnią 
władzę  na  swoim  terytorium.  Natomiast  samorządy 
wykonują władztwo administracyjne tylko w ramach 
decentralizacji  administracji,  której  zakres  powinien 
być  determinowany  przez  prawo  przedmiotowe 
dążeniem  do  zapewnienia  realnego  znaczenia 
prawom  podmiotowym  jednostki,  również  przez 
zagwarantowanie  jej  pola  działania  w  dokonywaniu 
zadań  publicznych  w  ramach  samorządu.  Mimo  to 
zdecentralizowana działalność samorządowa podlega 
nadzorowi  administracji  rządowej  co  do  legalności 
jej  wykonywania.  Dlatego  w  ramach  posiadanych 
środków  nadzoru  administracja  rządowa  odpowiada 
za  działalność  samorządów  wobec  parlamentu  jak  i 
organizacji i związków na forum międzynarodowym. 
W 

ramach 

podmiotowości 

samorządów 

reprezentowane  są  interesy  wspólnoty-  na  tym 
gruncie  można  mówić  o  prawach  podmiotowych 
samorządu  wobec  państwa.  Państwo  nie  może  się 
sprzeciwić  legalnej  działalności  samorządów,  nawet 
gdy  realizuje  on  w  ramach  legalnej  działalności 
własne  cele  ,a  różne  samorządy  realizują  odmienne 
zadania. 
Władze 

samorządowe, 

w 

odróżnieniu 

od 

administracji 

rządowej 

nie 

są 

związane 

bezpośrednimi  poleceniami  rządu.  Ich  głównym 
zadaniem  jest  zaspakajanie  podstawowych  potrzeb 
społeczności  lokalnej.  Istotą  decentralizacji  władzy 
jest  zbliżenie  się  do  obywatela,  poznanie  jego 
potrzeb,  dlatego  w  Polsce  istnieje  domniemanie 
kompetencji  na  rzecz  gminy,  jako  jednostki 
najbliższej mieszkańcom. 
Samorząd  województwa  realizuje  zadania  o  zasięgu 
wojewódzkim,  niezastrzeżone  na  rzecz  organów 
administracji rządowej. 
 
42. Korporacja a Zakład 
 
Korporacja  to  rodzaj  organizacji  np.  społecznej,  
której  najważniejszym  substratem  są  jej  członkowie. 
Zazwyczaj  posiadają  osobowość  prawną.    Na 
kontynencie amerykańskim terminem tym określa się 
duże,  rozgałęzione  przedsiębiorstwa  (spółki),  często 
o charakterze międzynarodowym. Członkostwo osób 
jest  tym,  co  stanowi  samą  istotę  korporacji,  bez 
członków  korporacja  nie  istnieje.  Przy  tym 
członkostwo musi mieć charakter względnie trwały i 
uregulowany wewnętrznym prawem danej korporacji 
(w  tym  znaczeniu  korporacją  nie  jest  np. 
zgromadzenie  publiczne).  Korporacja  zazwyczaj 
zarządza  sprawami  swoich  członków,  w  takim 
zakresie  w  jakim  działają  oni  jako  jej  członkowie. 
Konkretne  uprawnienia  członków  poszczególnych 
korporacji,  a  także  ich  struktury  organizacyjne  i 
zakres działania zależą już od określonych rozwiązań 
przyjętych  przez  ustawodawcę.  Początkowo  mianem 
korporacji  określano  cechy  rzemieślnicze  a  potem 
stowarzyszenia  studenckie.  Etymologicznie  wyraz 
korporacja  pochodzi  od  łacińskiego  corporatio 
oznaczającego 

związek; 

połączenie 

części. 

Korporacjami 

prawa 

cywilnego 

są 

np. 

stowarzyszenia,  spółdzielnie,  związki  zawodowe,  a 
korporacjami  prawa  publicznego  –  np.  Gminy(o 
takiej korporacji mówimy, że jest przymusowa bo nie 
ma  w  niej  swobody  aktu  woli  członków  co  do 
rozpoczęcia  lub  zakończenia  przynależności;  do 
danej gminy przynależy się z mocy prawa przez sam 

fakt  zamieszkiwania  na  jej  terenie).  Potocznie 
mianem  korporacji  określa  się  także  samorządy 
zawodowe. 
Organizacja  typu  korporacyjnego  przeciwstawia  się 
organizacjom typu zakładowego - Zakładom, których 
istotnym  substratem  jest  składnik  nieosobowy  np. 
kapitał.  Zakładem  administracyjnym  jest  np.  izba 
wytrzeźwień,  zakład  poprawczy,  szpital,  dom 
dziecka,  dom  opieki  społecznej,  areszty  śledcze. 
Tworzenie  zakładów  administracyjnych  w  wyniku 
aktów 

administracyjnych, 

które 

wymagają 

szczególnej  podstawy  prawnej.  Nie  tworzy  się 
zwykły  typowy  stosunek  administracyjno-prawny 
pomiędzy  podmiotami  powołanymi  a  zakładem 
administracyjnym,  ale  tworzy  się  w  drodze  aktu 
wewnętrznego.  Organ  powołany  do  wydawania  aktu 
wewnętrznego  może  odpowiadać  za  to  wydanie,  za 
niewydanie,  za  treść  i  będzie  on  odpowiadał  wobec 
organu  nadzorczego.  Zależność  zakładowa  wytycza 
główne  normy  zadaniowe,  czyli  normy  które 
zobowiązują  zakład  do  określonych  świadczeń  na 
rzecz użytkowników zakładu  i  maja doprowadzić do 
celu jaki sobie postawił. Istota zakładu jest spełnianie 
świadczeń  i  cała  działalność  zakładu  ma  służyć 
realizacji  celów  jakie  postanowiono  zakładowi  na 
mocy 

aktu 

wewnętrznego. 

Normy 

prawa 

administracyjnego  materialnego  maja  zapewnić  tej 
działalności  autorytatywne  środki,  formy  dla 
realizacji  celów.  Zakłady  administracyjne  można 
podzielić  na  :  -zakłady  podporządkowane  org. 
nadzoru  wg  zasad  hierarchicznej  zależności  np. 
zakłady karne. 
-zakłady  działające  na  zasadzie  samodzielności  i 
niezależności np. instytucje naukowo-badawcze. 
Inny  podział  zakładów,  na  te  w  których  :  - 
przebywanie  w  zakładzie  jest  obligatoryjne  np. 
areszty  śledcze.  Stosunek  zależności  powstaje  w 
wyniku aktu administracyjnego, wyroku, ustawy. Nie 
można  wydalić  takiej  osoby  która  tam  przebywa.  - 
przebywanie 

w 

zakładzie 

jest 

dobrowolne, 

fakultatywne. Powstaje z woli osoby, która chce tam 
przebywać.  Można  taką  osobę  wydalić  w  przypadku 
naruszenia regulaminu. 
Zależności  między  zakładem  a  odbiorca  towarzyszy 
władztwo,  przekraczające  ramy  władztwa  w 
typowych  stosunkach  administracyjnych.  Jest  to 
władztwo  porządkowe  i  temu  władztwu  podlegają 
użytkownicy,  ale  także  osoby  znajdujące  się 
przypadkowo  na  terenie  zakładu.  Władztwo  zakładu 
jest  po  to  by  działania  zakładu  były  faktycznie 
przeprowadzone np. ustalone godziny pracy zakładu. 
Organy zakładu powinny kierować się następującymi 
zasadami:  równego  traktowania  użytkowników, 
obowiązku  udostępniania  świadczeń  przez  organy 
zakładu,  działalność  ma  służyć  nie  tylko  celom,  ale 
też dobru publicznemu. Działalność organów zakładu 
nie  jest  działalnością  normatywną  ale  wydawane  są 
akty  indywidualne  i  generalne,  nie  mogą  one  jednak 
stanowić  podstawy  prawnej  dla  innych  aktów 
określających 

uprawnienia 

bądź 

obowiązki 

użytkowników.  Natomiast  osobą  spełniająca  funkcje 
organów  w  zakładzie  jest  urzędnikiem  i  ma  takie 
same  prawa  jak  urzędnik  samorządowy,  gdy  jej 
działalność 

narusza 

prawo 

to 

wchodzi 

odpowiedzialność służbowa, dyscyplinarna. 
 
43.  Uznanie  administracyjne  a  swobodna  ocena 
dowodów 
 
W  stosowaniu  przepisów  prawnych  uznanie 
administracyjne  może  zajmować  przyznawane  mu 
miejsce dopiero po zakończeniu procesu interpretacji 
poszukiwanej  podstawy  prawnej.  Może  ono 
występować  dopiero  w  ramach  elementów  woli, 
jakimi  administracja  publiczna  kształtuje  moc 
wiążąca  aktu  administracyjnego.  Jednak  w  tych 
ramach akt nie może bezpośrednio albo pośrednio w 
zastosowanym  procesie  interpretacyjnym  uzupełniać 
podstawy prawnej, na jakiej ma być oparty, są w nim 
zawarte  znamiona  czynności  prawnej,  które  w 
różnym  stopniu  dają  wyraz  udziału  administracji  w 
określaniu  jego  treści  i  zakresu  obowiązywania. 
Natomiast  podstawa  prawna  może  być  wyjaśniana 
tylko  w  dedukcyjnym  myśleniu.  W  związku  z  czym 
nie  podlega  uznaniu  administracji  publicznej 
wszystko  co  należy  do  interpretacji  podstawy 
prawnej i odwrotnie znamiona uznania nie mogą być 
stosowane  w  wykładni  przepisów  prawnych. 
Wszystko co  powinno  należeć  do  podstawy  prawnej 
musi  być  utrzymane  wyłącznie  w  zakresie 
normatywnego 

obowiązywania-może 

być 

uwzględniane  przez  sąd.  Natomiast  uznanie 
administracyjne  sąd  weryfikuje  przy  ocenianiu 
udziału  elementów  woli,  nie  narusza  podstawy 
prawnej uzasadniającej jego ab owiązywanie. Nawet 

gdy  ustawa  określa  prawa  lub  obowiązki  przy 
powoływaniu  się  na  kryteria  wartościujące  albo 
określa  je  bardzo  ogólnie,  nie  można  wysnuwać 
wniosku, 

administracja 

publiczna 

otrzymuje 

możliwość  swobodnego  działania.  Bowiem  również 
wtedy  odpowiada  ona  przed  sądem  za  prawidłowe 
zastosowanie  ustawy,  przy  jej  stosowaniu  wiążą  ją 
reguły wykładni przepisów  ustawowych, które mają 
determinować zasięg działań opartych na elementach 
woli,  lecz  nie  mogą  eliminować  alimentów  woli  w 
działaniu  .Są  to  działania  pochodzące  od  samej 
administracji  publicznej  w  jej  dążeniu  do  osiągania 
dozwolonych  lub  nakazanych  skutków  prawnych  w 
sferze  rzeczywistości. A  sąd  w  spr  przedłożonej  mu 
do  rozstrzygnięcia  ma  wypowiedzieć  się  czy 
działania  te  były  legalne.  Jednak  to  czy  ustawa  w 
sposób  ogólniejszy  lub  bardziej  szczegółowy 
upoważnia  lub  zobowiązuje  admin  publiczną  do 
pewnych działań nie ma  zbytniego znaczenia dla jej 
działań  w  określonym  stanie  faktycznym.  Dopiero 
wówczas  gdy  podstawa  prawna  jest  tak  ogólnie 
sformułowana,  że  praktycznie  nie  daje  żadnych 
wskazań  dla  działalności  administracji  publicznej  to 
trzeba  przyjąć  że  nie  spełnia  ona  już  roli,  jaką 
porządek  prawny  jej  przypisuje,  co  oznacza  iż  brak 
jest  podstawy  prawnej.  Jest  wówczas  możliwe 
uznanie administracyjne. 
Ważne  jest  iż  w  zakresie  w  jakim  ustawa  określa  w 
sposób  wyczerpujący  stan  faktyczny,  w  którym  akt 
admin  ma  być  wydany-  uznanie  administracyjne  nie 
jest  możliwe.  Jednak  gdy  ustawa  nie  określa 
pewnych  składników  stanu  faktycznego  dla  którego 
akt ma być wydany, lub określa je fragmentarycznie- 
wówczas 

ich 

określenie 

pozostawione 

jest 

administracji  publicznej  i  wtedy  właśnie  porządek 
prawny  w  różnym  zakresie  i  sposobie  upoważnia 
admin publiczną do kierowania się uznaniem. Chodzi 
tu  o  jej  prawo  i  obowiązek  do  podjęcia 
autorytatywnego  oświadczenia  woli  o  zastosowaniu 
ustawy  do  stanu  faktycznego,  do  którego  mają  być 
wniesione elementy co do danych faktycznych, które 
są  niezdeterminowane  a  czasem  nawet  nie 
wymienione w ustawie. 
Podsumowując  uznanie  administracyjne  -  czyli 
uprawnienie  organu  administracyjnego  do  wyboru 
jednego z kilku  możliwych rozwiązań prawnych, nie 
świadczy  o  swobodzie,  dowolności  działania 
administracji.  Świadczą  o  tym  takie  argumenty:  1) 
swobodne  uznanie  przysługuje  administracji  tylko 
wtedy, jeśli zostało to wyraźnie wskazane w przepisie 
ustawy,  co  wynika  z  art.98  kpa.  2)    zakres  uznania 
jest  ograniczony  ogólnymi  zasadami  postępowania 
administracyjnego, 

w 

szczególności 

tymi 

określonymi  w  art.  7  kpa,  czyli  zasadami 
uwzględniania  interesu  społecznego  oraz  słusznego 
interesu  obywateli.    3)  Organ  administracyjny  jest 
zobowiązany  zatem  do  wyjaśnienia  czym  kierował 
się  podejmując  określone  rozstrzygnięcie,  jakie 
okoliczności  skłoniły  go  do  wydania  takiej,  a  nie 
innej decyzji.  4) decyzje o charakterze uznaniowym 
podlegają kontroli sądu administracyjnego. Sąd bada, 
czy  organ  nie  przekroczył  granic  upoważnienia 
zawartego  w  ustawie  do  wydania  tego  rodzaju 
decyzji,  czy  nie  nadużył  uznania,  działając  wbrew 
celowi  uznania.  Wszystkie  powyższe  argumenty 
wskazują  jednoznacznie,  iż  instytucja  uznania 
administracyjnego  nie  jest  tożsama  z  pojęciem 
dowolności działania organów administracji.     
Należy  podkreślić  że  z  drugiej  strony  wydanie 
autorytatywnego  aktu  administracyjnego,  który  w 
swej  istocie  jest  oświadczeniem  woli,  nie  jest 
tożsame z ustaleniem stanu  faktycznego, dla którego 
akt  ma  być  wydany  i  odwrotnie.  Ustalenie  stanu 
faktycznego,  dla  którego  autorytatywny  akt 
administracyjny  ma  być  wydany  następuje  według 
zasad wiedzy  fachowej i doświadczenia, które torują 
sobie  drogę  niezależnie  od  świadomości,  woli  i 
interesów  ludzkich.  Dlatego  środki  dowodowe  nie 
mogą  przybierać  znamion  oświadczeń  woli.  Przy 
ustaleniu  stanu  faktycznego  mamy  do  czynienia  z 
myśleniem  indukcyjnym  i  kompetentny  organ 
powinien  dążyć  do  wykrycia  obiektywnej  prawdy. 
Tylko  wyjątkowo  prawo  wiąże  wyższa  moc 
dowodową  z  pewnymi  dokumentami  publicznymi 
takimi  jak  np.:  świadectwa,  dowody,  akty  stanu 
cywilnego.  
 
44. Historia uznania administracyjnego 
 
Czas  monarchii  absolutnej  był  okresem,  który 
najwięcej  wniósł  do  administracji.  Nowożytny 
władca  chciał  skupić  całą  władzę  w  swoich  rękach. 
Wykształciło  to instytucje  :  resortu,  ministra,  gminy, 
dokumentu 

publicznego, 

elementów 

administracyjnego  poznania.  Monarcha  strzegł 

władzy 

i 

w 

imię 

tego 

walczył 

pełne  

podporządkowanie administracji publicznej. Bowiem 
król  wolał  zginąć  niż  wyrzec  się  absolutnej  władzy. 
Na  przykład  we    Francji    dopiero  rewolucja 
francuska 

wprowadziła 

nowe 

założenia.  W 

Niemczech w II połowie XIX w, gdzie przyjmowano 
że  monarsze  wolno  wszystko  a  poddany  musi  się 
podporządkować. 
Każda  decyzja  jest  aktem    łaski  a  nie  aktem  prawa, 
właśnie  te  akty  łaski  miały  prawnie  obowiązywać  a 
wola  królewska  miała  być  decydująca.  Monarcha 
dowiadywał  się  o  tym  co  robią  urzędnicy  od 
poddanych  po  czym  to  sprawdzał.  W  tych 
przypadkach,  jeżeli  uznano  że  urzędnik  działał 
przeciwko  królowi,  monarcha  był  bardzo  surowy, 
groziła  kara  śmierci.  Natomiast  aktem  łaski  miało 
być  sprawiedliwe  działanie,  król  chciał  uchodzić  za 
dobrego władcę. 
W  początkowych  przemianach  najpierw  wyrwano 
władzę  królowi  przez  wprowadzenie  wymiaru 
sprawiedliwości. W dziale cywilnym król miał płacić 
odszkodowania,  kary  i  inne  obciążenia  wskutek 
czego  jego  skarbiec  po  jakimś  czasie  był  pusty.  We 
Francji  królowie  znaleźli  na  to  sposób,  mianowicie 
osoby  posiadające  znaczny  majątek  oskarżano  o 
malwersacje  przeciwko  królowi  a  następnie 
odbierano  majątek  i  wysyłano  na  banicje.  Skutkiem 
czego był zawsze pełen skarbiec. 
Jednak  zagrożeniem  dla  króla  nie  był  tylko  pusty 
skarbiec, ale również rodzina, którą stale namawiano 
do  obalenia  króla.  Wobec  czego  musiał  on  śledzić 
całą  swoją  rodzinę,  aby  nie  spiskowali,  np. 
Krzywousty został zmuszony do  zabicia  wszystkich 
swoich  braci,  bowiem  bał  się  że  któryś  z  nich 
odbierze  mu  władzę.  W  związku  z  takim 
postępowaniem  władcy  uwolniła  się  kolejna  już 
władza – sądownicza. Dokładnie sadownictwo karne 
zostało uwolnione z pod władzy króla. 
Kolejny  okres  monarchii  absolutnej,  w  którym  król 
uznawał konstytucje i pewne prawa z fundamentalne. 
Konstytucja była zbiorem aktów  uznanie  konstytucji 
jako  obejmującej  najważniejsze  akty,  miało  być 
wprowadzeniem  monarchii  konstytutywnej.  Tam 
gdzie  została  wprowadzona  konstytucja  to  sądy 
działały na jej podstawie, gdzie jej nie wprowadzona 
nadal istniał stan poprzedni. Jednak nie stosowało się 
konstytucji  do:    stosunków  zagranicznych  (bowiem 
jest polityka działania zagranicznego), do dowództwa 
wojennego, 

stanów 

nadzwyczajnych, 

klęsk 

żywiołowych, obsadzania urzędników administracji. 
Następnie  był  okres  państwa  liberalnego,  w  którym 
następuje  odwrócenie  poprzednich  założeń.  Od  tej 
pory  to  konstytucja  miała  regulować  wszystko  od 
początku  do  końca.  Państwo  jest  teraz  państwem 
prawnym,  państwem  ustawy.  Policja  nie  mówiła  już 
w  imię  władzy  lecz  w  imię  prawa.  To  ustawa  miała 
regulować  wszystko  co  opierało  się  na  aktach 
administracji  publicznej.  Również  samą  formę 
działania  administracji,  to  kiedy  można  wkraczać  w 
sferę  jednostki.  Jednostka  ma  mieć  swobodę 
działania.  W  tym  celu  zaczęto  właśnie  wprowadzać 
Uznanie  Administracyjne  z  inicjatywy  sądów 
administracyjnych. 

Ustawa 

miała 

wyraźnie 

upoważniać  administrację  do  wydawania  każdego 
autorytatywnego  aktu,  który  był  adresowany  do 
jednostki. 
 
45. Akty konstytutywne a deklaratywne 
 
Akty  deklaratoryjne  maja  stwierdzać  że  jednostka  w 
określonym  stanie  faktycznym  korzysta  z  pewnych 
praw, albo  ma spełniać pewne obowiązki. Natomiast 
akty  konstytutywne  ma  cechować  nastawienie  na 
tworzenie praw  lub obowiązków. Akty deklaratywne 
wykazują  twórcze  działanie  w  zakresie  prawa, 
dopiero od chwili wydania rodzą skutki prawne. Akty 
konstytutywne  stwierdzają  działanie  prawa  w 
określonym  stanie  faktycznym  na  postawie  prawa 
przedmiotowego.  Zdaniem  –  E.Bernatzik-  Akt 
deklaratywny  wykazuje  znamiona  materialnej 
prawomocności,  co  pozwala  przyrównać  go  do 
wyroków  sądowych.  Bowiem  od  uprawomocnienia 
wiąże  on  zarówno  adresata  jak  i  władzę  publiczną. 
Akt konstytutywny różni się od wyroków sądowych i 
aktów 

deklaratywnych 

tym, 

że 

jego 

uprawomocnienie  nie  może  przekroczyć  ram 
prawomocności, albowiem w jego przypadku ustawa 
może  w  różnym  stopniu  ograniczać  a  nawet 
eliminować  środki  prawne,  jakimi  adresat  może 
dochodzić  ich  cofnięcia,  uchylenia  lub  zmiany. 
Wedle-  A.Merkl'a  -  akty  deklaratywne  wywałkują 
skutki  prawne  ex  tunc,  tj.  od  powstania  stanu 
faktycznego,  do  którego  mają  zastosowanie  (czyli 
nawet  wstecz).  Natomiast  akty  konstytutywne 
wywołują  skutki  ex  nunc  tj.  od  chwili wydania  aktu 

na  przyszłość.  Uznaje  się  wyroki  sadowe  za  akty 
deklaratywne,  gdy  przyjmie  się  że  ich  cechą  jest 
autorytatywne  rozstrzygnięcie  o  prawach  lub 
obowiązkach, które były ustalone nie autorytatywnie. 
Jednak  gdy sąd  ma określić prawa  lub obowiązki  na 
podstawie  konkretnego  stanu  faktycznego,  to  mamy 
do  czynienia  z  wyrokami  konstytutywnymi. 
Deklaratywny  akt  administracyjny  reguluje  ten  sam 
stan  faktyczny  który  powoduje  że  akt  może  lub  ma 
być  wydany  i  który  jednocześnie  stanowi  przedmiot 
działania  tego  aktu.  Deklaratywny  akt  admin.  ma 
upoważniać  adresata  do  korzystania  z  pewnych 
uprawnień  albo  spełniania  pewnych  obowiązków. 
Konstytutywne  akty  jednocześnie  ustanawiają  prawa 
jednostki  albo  nakładają  na  nią  obowiązki.  Adresat 
aktu  i  czasem  administracja  publiczna  są 
upoważnieni  lub  zobowiązani  do  rozwinięcia  i 
realizacji  aktywności,  którą  akt  wytycza  a  zarazem 
limituje. 

Wraz 

z 

wykonaniem 

lub 

wyegzekwowaniem tych aktywności wygasają prawa 
lub  obowiązki,  jakie  z  aktu  konstytutywnego 
wynikały,  a  tym  samym  kończy  się  obowiązywanie 
samego  aktu.  Podsumowując  -    Akty  Deklaratywne 
ustalają  w  sposób  wiążący,  że  w  danej  sytuacji 
wynikają  z  ustawy  dla  adresata  obowiązki  i  prawa, 
sam  jednak  tych  obowiązków  i  praw  nie  tworzy. 
Przykładem  aktu  administracyjnego  deklaratywnego 
jest 

poświadczenie 

posiadania 

obywatelstwa 

polskiego,  poświadczenie  posiadania  kwalifikacji 
rolniczych itp. 
-Akty  Konstytutywne  mają  charakter  twórczy. 
Tworzy  on  zmienia  lub  uchyla  stosunki  prawne. 
Stosunek prawny następuje tu więc nie z mocy samej 
ustawy,  lecz  z  aktu  administracyjnego  opartego  na 
ustawie.  Do  grupy  aktów  administracyjnym  w 
ścisłym  znaczeniu  należą  tylko  akty  administracyjne 
konstytutywne, natomiast deklaratywne co do zasady 
się  do  nich  nie  zaliczają.  Przykładem  aktu  admin. 
konstytutywnego 

jest 

nadanie 

obywatelstwa 

polskiego  cudzoziemcowi.  Akt  ten  stwarza  między 
państwem a adresatem aktu stosunek prawny, którego 
dotąd nie było, ma więc charakter twórczy.   
 
46. Wady nieistotne 
 
W  zakresie  tematyki  wymogów    ważności 
stawianych  aktom  i  uznawania  ich  za  akty  wadliwe 
analizowane  są  wymagania  jakie,  przepisy  prawa 
narzucają aktom . Akt  mimo wad jakimi jest objęty, 
jest  uważany  za  akt  administracyjny,  w  odróżnieniu 
od  nie-aktów,  które  pozostają  poza  ramami  aktów 
administracyjnych  w  wyżej  ustalonym  znaczeniu. 
Akt objęty wadą uważany jest za akt administracyjny 
,  z  tym  że  wady  jakimi  jest  dotknięty  z  punktu 
widzenia  przepisów  prawnych  mogą  wpływać  na 
jego losy. Ale przepisy prawne dopuszczają w różny 
sposób  i  w  różnym  zakresie  zarówno  dochodzenie 
zasadności,  że  akt  administracyjny  jest  dotknięty 
wadą,  jak  i  dochodzenie  nie  zasadności,  że  nie  jest 
dotknięty  wadą.  Wśród  wad,  jakimi  może  być 
dotknięty  akt  administracyjny  rozróżniamy  wady 
nieistotne  i  wady  istotne.  Akt  dotknięty  wadą 
nieistotną obowiązuje. Jednakże w razie stwierdzenia 
takiej  wady,  akt  powinien  być  sprostowany.  W 
przypadku 

decyzji 

wydanej 

sformalizowanym 

postępowaniu 

administracyjnym 

sprostowanie 

powinno  nastąpić  w  drodze  postępowania  z  urzędu 
albo na wniosek strony. Jego przedmiotem mogą być 
błędy  pisarskie  i  rachunkowe  oraz  inne  oczywiste 
omyłki  jakimi  decyzja  może  być  dotknięta.  Na 
postanowienie  w  sprawie  sprostowania  służy 
zażalenie. Tak uregulowane sprostowanie decyzji nie 
następuje  przez  wprowadzenie  zmian  do  decyzji 
wydanej  poprzednio  ale  jest  dokonywane  nowym 
aktem  .  Decyzja  jest  prostowana  postanowieniem. 
Obok  postanowień  o  kosztach  postępowania  i 
postanowień  wyjaśniających  na  żądanie  organu 
egzekucyjnego  lub  strony  wątpliwości  dotyczące 
treści decyzji jest to przypadek, kiedy materie będące 
wynikiem  decyzji  administracyjnej  są  przedmiotem 
postanowienia.  I  są  zawarte  we  wniosku  o 
sprostowanie decyzji o które wnosi strona, elementy 
środka  prawnego,  który  rozpatruje  organ  drugiej 
instancji. 
 
47. Umowa administracyjna 
 
Do  istotnych  znamion  umowy  administracyjnej 
należy 

to 

prawo 

przedmiotowe 

określające 

świadczenia  jakie  mają  być  nią  objęte,  a  osoba 
występująca 

w 

roli 

kontrahenta 

otrzymuje 

autorytatywnie  określony  status  prawny  będący 
faktyczna podstawa dla jej  uprawnień  i obowiązków 
w  wykonywaniu  podjętych  zadań.  Świadczenia 
objęte  umową  mają  być  wykonywane  w  sposób 

ciągły,  nieprzerwany  i  systematyczny.  O  każdym 
przerwaniu  działalności  władza  publiczna  powinna 
być wcześniej powiadomiona i wyrazić na nie zgodę. 
Władza  zatwierdza  też  regulamin  wykonywania 
świadczeń  i  opłaty  jakie  będą  za  nie  pobierane. 
Świadczenia  mają  być  udostępniane  każdemu  kto 
pragnie z  nich skorzystać  na zasadach równości  i  na 
tych samych zasadach mają być traktowani odbiorcy 
świadczeń  przez  cały  czas  ich  pobierania.  Poza  tym 
osoba  występująca  w  roli  kontrahenta  z  władzą 
publiczną może korzystać administracyjno-prawnych 
form  działania  ramach  wykonywania  umowy 
administracyjnej.  Spełnienie  jej  świadczeń  jest 
nadzorowane przez administrację publiczna i do niej 
odbiorca  kieruje  swoje  roszczenia  o  wadliwe, 
niewłaściwe  lub  nieterminowe  ich  wykonanie. 
Wreszcie  spory  w  przedmiocie  objętym  umową 
administracyjną  odbiera  świadczenia  występujący 
właśnie przeciwko administracji publicznej nie może 
przedkładać    do  rozstrzygnięcia  sądowi  cywilnemu. 
Przysługuje  jej  skarga    jedynie  do  sądu 
administracyjnego  na  nie  wywiązywanie  się  z 
obowiązków nadzoru, jaki władza publiczna powinna 
wykonywać  w  stosunku  do  podmiotu  pozostającego 
z nią w umowie administracyjnej. 
 
48. Ugoda Administracyjna 
 
Jeżeli  w  postępowaniu  administracyjnym  w 
charakterze  stron  uczestniczą  co  najmniej  dwa 
podmioty mające sprzeczne interesy w danej sprawie, 
KPA  dopuszcza  załatwienie  sprawy  drogą  ugody 
pomiędzy nimi. W ugodzie takiej muszą uczestniczyć 
wszystkie 

strony  biorące  udział  w  danym 

postępowaniu. Zawarta przed organem prowadzącym 
postępowanie  i  podpisana  przez  ten  organ  ma  ona 
moc  prawną  decyzji  administracyjnej,  którą 
zastępuje.  Jest  to  więc  w  istocie  postępowanie 
ugodowe  stanowiącym  alternatywę  do  postępowania 
,  w  którym  ugoda  nie  jest  zawierana  i  sprawa  jest 
rozstrzygana  decyzją  administracyjną.  Przy  czym  z 
materialno  –prawnego  punktu  widzenia  wynik  ma 
być  analogiczny  dla  obu  postępowań.  Ugoda,  tak 
samo jak decyzja jest nastawiona na określenie praw 
lub 

obowiązków 

podmiotów 

w 

wyniku 

postępowania. 

Dlatego 

zawarcie 

ugody 

administracyjnej  może  nastąpić  tylko  w  sprawie,  w 
której  w  oparciu  o  dostatecznie  wyrażoną  podstawę 
ustawową będzie  mogła być wydana decyzja, gdy w 
danej  sprawie  ugoda  nie  dojdzie  do  skutku.  Ustawa 
może również przewidywać w sposób konkludentny, 
w  jakich  sprawach  nie  jest  prawnie  dopuszczalne 
alternatywne  załatwienie  sprawy  przy  zastosowaniu 
ugody administracyjnej, skoro ugoda administracyjna 
urasta  do  roli  czynności  administracyjno  –  prawnej, 
której  przypada  swoiste  miejsce  w  autorytatywnym 
określaniu  praw  lub  obowiązków.  Ponadto  ugoda 
administracyjna  może  być  zawarta  tylko  na  gruncie 
tego  samego  stanu  faktycznego,  który  służy  za 
podstawę faktyczną dla decyzji administracyjnej, gdy 
nie zostanie ona zawarta.  Ten stan faktyczny nie jest 
zdarzeniem 

prawnym 

w 

rozumieniu 

prawa 

cywilnego,  również  ugoda  administracyjna  nie  jest 
zdarzeniem 

prawnym 

w 

rozumieniu 

prawa 

cywilnego.  Podobnie  jak  decyzję  administracyjną, 
cechuje  ją  działanie  charakterystyczne  dla  działania 
autorytatywnej  czynności  prawnej  nieopartej  na 
poprzednio  zaistniałych  zdarzeniach  prawnych  , 
które  nieautorytatywnie  określają  czyjeś  prawa  i 
obowiązki.    Obowiązek  podpisania  przez  organ 
ugody  administracyjnej  nie  może  umniejszać  jej 
znaczenia,  ponieważ  właśnie  niej  dochodzi  do 
określenia  treści  i  zakresu  praw  i  obowiązków 
stanowiących 

przedmiot 

postępowania 

administracyjnego.  Podpis    organu  wyraża  również 
ze ugoda została zawarta jako ugoda administracyjna 
tj.  akt  prawa  publicznego,  który  otrzymuje  cechy 
aktu  prawa  publicznego  otrzymuje  dzięki  temu  ,  że 
powstał  przed  organem  prowadzącym  postępowanie 
administracyjne.  Z  tego  względu  organu  tego  nie 
można zwolnić z odpowiedzialności za  jej zawarcie, 
zgodnie z wymaganiami ustawowymi. Ugoda określa 
prawa  lub  obowiązki  jednostek,  które  w  niej 
uczestniczą,  do  administracji  publicznej.  Wobec 
jednostki 

niespełniającej 

postanowień 

ugody 

administracyjnej, do których się zobowiązała, władza 
publiczna 

powinna 

prowadzić 

egzekucję 

administracyjną.  Każdy  uczestnik  ugody  może  mieć 
wobec  innych  jej  uczestników  ewentualnie  tylko 
roszczenia  cywilno-prawne,  gdy  w  wyniku  nie 
wykonania  przez  nich  postanowień  ugody  poniósł 
szkodę.  Nie  jest  też  ugoda  administracyjna  ugodą 
pomiędzy  jednostką  a  władza  publiczną  co  do 
spełnienia przez jednostkę świadczenia w zakresie w 
jakim  obowiązek  jego  spełnienia  nie  jest 

przewidziany  w  ustawie.  Natomiast    władza 
publiczna  nie  może  odstąpić  od  domagania  się  od 
jednostki  ustawowo  przewidzianego  obowiązku 
udziału  w spełnieniu świadczenia. 
 
49. 

Wady 

i 

zalety 

przedmiotowych 

i 

podmiotowych definicji. 
 
Definicje przedmiotowe opierają się na mało ostrych 
kryteriach.  Jest  to  ich  wspólna  cecha.  Trudno  w 
indywidualnych  przypadkach  odpowiedzieć  na 
pytanie  na czym  polega  interes publiczny  a na czym 
interes  prawny.  Jeszcze  trudniej  jest  przeprowadzić 
linię  demokracyjną  pomiędzy  interesem  publicznym 
a  interesem  prywatnym.  Jak  zresztą  dowodzono  w 
pozytywizmie 

a 

następnie 

zwłaszcza 

w 

normatywizmie  prawniczym,  pojęcie  interesu  jest 
pojęciem  poza  prawnym  i  dlatego  nie  mogą  jego 
kryteria  leżeć  u  podstaw  klasyfikacji  prawnych. 
Podobnie  jak  ostatnio  wymieniony  zarzut  twórca 
normatywistycznej  szkoły  prawa,  H.  Kelsen, 
skierował 

przeciwko 

opieraniu 

klasyfikacji 

prawniczych  na  kryteriach  równości  i  nierówności 
podmiotów.  Jego  zdaniem  można  mieć  na  gruncie 
prawa  tylko  obowiązki  lub  odpowiadające  im 
uprawnienie,  które  mają  normatywny  charakter. 
Tymczasem charakteryzowanie stosunku podmiotów 
względem  siebie  przy  opieraniu  się  na  kryteriach 
równości  lub  nierówności  jest  charakteryzowaniem 
go  z  punktu  widzenia  wartości  ekonomicznych, 
obcych 

porządkowi 

prawnemu. 

Bezwzględne 

obowiązywanie  prawa  determinuje  tez    podstawowe 
prawa  podmiotowe,  na  których  opiera  się  obrót 
prawa cywilnego  i samą podmiotowość tego prawa. 
To  samo  odnosi  się  do  skuteczności  prawnej 
niektórych  czynności  prawa  cywilnego.  Jest  ona 
uzależniona  od  zachowania  w  ich  przypadku 
określonej  formy  przewidzianej  w  bezwzględnie 
obowiązujących  przepisach  prawnych.  Również 
administracja  publiczna  działa  w  zakresie  prawa 
administracyjnego  na  wniosek  strony  albo  porządek 
administracyjny  przewiduje  działanie  takie  jak 
umowa  administracyjna,  ugoda  lub  porozumienie, 
przypominające  w  swojej  strukturze  prawnej 
dwustronne czynności prawa cywilnego. Stanowisko 
wg  którego  sędzia  rozstrzyga  wyrokiem  o  czyichś 
prawach lub obowiązkach nie spełnia szerszej funkcji 
społecznej  ,  jest  nie  do  pogodzenia  z  założeniami 
wymiaru sprawiedliwości. I odwrotnie, administracja 
publiczna 

działając 

w 

ramach 

porządku 

administracyjnoprawnego 

podejmuje 

liczne 

rozstrzygnięcia,  których  celem  jest  określenie 
czyichś  praw  lub  obowiązków  w  imię  zapewnienia 
porządku  prawnego.  Organizatorski  charakter  jest 
zapewne  w  równej  mierze  udziałem  prawodawstwa, 
jak  i  administracji  publicznej  .  Sędzia  też  swoim 
orzecznictwem  wypełnia  działania  niezbędne  w 
organizowaniu  stosunków  społecznych.  Definicje 
podmiotowe 

nawiązują 

do 

identyfikowania 

administracji  publicznej  z  podmiotami:  grupą 
organów 

lub 

urzędami. 

O 

tym 

co 

jest 

Ustawodawstwem,    administracją  i  sądownictwem 
decydują 

wg 

Merkla 

znamiona 

formalno-

organizacyjne. Nie ulega wątpliwości ze znamiona te 
odgrywają  w  bardzo  szerokim  zakresie  zasadniczą 
rolę w  regulacjach prawnych.  Prawo  koncentruje się 
tak  czy  inaczej  na  determinowaniu  zakresu  czyichś 
praw  lub obowiązków  i ewentualnie procedury, jaka 
służy  ich  realizacji,  gdy  treści  przyświecające 
jakiemuś działaniu mają być kształtowane w ramach 
porządku  prawnego  albo  na  jego  podstawie  przez 
różne  podmioty  za  pośrednictwem  udostępnionych 
om  prawnych  form  działania.  Niemniej    definicja 
Merkla idzie w kierunku opierania się na znamionach 
formalno-organizacyjnych 

bardzo 

daleko. 

Administracja 

państwowa, 

podobnie 

jak 

ustawodawstwo  i  sądownictwo  otrzymują  u  niego 
wyłącznie  prawno-organizacyjne  oblicze.    A  na 
takich  podłożu  trudno  jest  uzasadnić  cechy 
charakterystyczne  różnych  instytucji  prawnych. 
Może  się  tez  okazać,  że  niektóre  ograny 
administracyjne spełniają jednocześnie różne funkcje 
i  w  ich  obrębie  zajmują  miejsce  w  formalno-
organizacyjnych 

strukturach 

państwa, 

(np. 

parlament- 

nie 

spełnia 

tylko 

funkcji 

ustawodawczych).  Przedmiotowa  definicja  Merkla 
determinuje  przedmiot  administracji  publicznej 
wyłącznie na podstawie znamion charakteryzujących 
stosunek  wykonującego  ją  organu  do  wyższych 
szczebli  w  organizacji  administracji  publicznej,  gdy 
w  rzeczywistości  administracja  publiczna  rozgrywa 
się  względem  jednostek  i  innych  podmiotów 
zrównanych 

z 

nimi 

przez 

porządek 

administracyjnoprawny.  Organ  występujący  w 
więzach  administracyjnej  zależności  osobowej  i 

służbowej  może  w  swojej  działalności  skierowanej 
na  zewnątrz  administracji  publicznej  spełniać  także 
czynności  cywilnoprawne,  a  wtedy  jego  działalność 
jest  przedmiotem  prawa  cywilnego.  Z  drugiej  zaś 
strony działalność administracyjna może być zlecona 
organowi na podstawie porozumienia albo może być 
zlecona  na  podstawie  porozumienia  osobie,  która 
zatrudniona 

jest 

w 

administracji 

publicznej, 

wyłącznie  na  podstawie  cywilistycznego  stosunku 
pracy  i  wtedy  w  ograniczonym  zakresie  mamy  do 
czynienia  z  adresatem  instrukcji  z  poleceń 
służbowych. 
 
50. Kiedy jest podejmowana egzekucja. 
 
Głównym  źródłem  obowiązków,  które  podlegają 
egzekucji  administracyjnej  jest  indywidualny  akt 
jurysdykcji  administracyjnej  wydawany  w  wyniku 
sformalizowanego  postepowania  administracyjnego. 
Ale  zgodnie  z  art.3  postępowania  egzekucyjnego 
takie  obowiązki  mogą  wynikać  także  z  postanowień 
niektórych  organów.  Wówczas  nic  nie  stoi  na 
przeszkodzie,  aby  były  to  postanowienia,  które  nie 
rozstrzygają  o  materialno  –prawnych  uprawnieniach 
lub  obowiązkach  jednostki  ani  nie  kończą 
sformalizowanego  postępowania.  Między  innymi 
mogą  to  być  postanowienia  wydane  w  toku 
postępowania  administracyjnego,  które  rozstrzygają 
wyłącznie  o  procesowych  uprawnieniach  lub 
obowiązkach  stron  albo  postanowienia  które 
odgrywają    analogiczna  rolę  w  postępowaniu 
egzekucyjnym.  Poza  tym  zgodnie  z  art.  3 
postępowania  egzekucyjnego,  obowiązki  ,  które 
podlegają  egzekucji  administracyjnej  mogą  wynikać 
bezpośrednio  z  przepisu  prawa.  Obowiązki 
podlegające  egzekucji  mogą  wynikać  również  z 
generalnych  aktów  administracyjnych,  wśród  nich 
zwłaszcza  ogólnych  zarządzeń  administracyjnych  
bezpośrednio  zobowiązujących  ,  skierowanych  do 
jednostek.  Obowiązki  mogę  tez  wynikać  z 
indywidualnych 

zarządzeń 

bezpośrednio 

zobowiązujących 

skierowanych 

do 

jednostki. 

Podstawa  prawna  obowiązku,  który  ma  być 
egzekwowany  jest  ustanowiona  zawsze  przez  prawo 
materialne.  Jeżeli jest to obowiązek określony przez 
akt  administracyjny  jest  to  ta  sama  podstawa,  która 
zobowiązuje  lub  upoważnia  do  wydania    tego  aktu. 
Natomiast  w  przypadku  obowiązku  określonego  
bezpośrednio  przez  prawo  przedmiotowe  jest  ona 
zawarta  wyłącznie  w  tym  prawie.  Gdy  obok 
podstawy  prawnej  jest  spełniony  stan  faktyczny,  w 
którym  istnieje  autorytatywnie  określony  obowiązek 
jednostki i obowiązek i obowiązek ten nie jest przez 
nią  spełniany,  mamy  do  czynienia  z  egzekucyjnym 
stosunkiem  administracyjno  –prawnym.  W  tym 
stosunku  administracja  ma  spowodować  wykonanie 
materialno 

–prawnego  obowiązku,  który  był 

poprzednio 

określony 

autorytatywnie. 

Ten 

obowiązek  stanowi  podstawę  faktyczna    dla 
autorytatywnej  działalności administracji publicznej 
w  nowym  egzekucyjnym  stosunku  administracyjno 
prawnym.  Podstawę  prawną  dla  jej  autorytatywnej 
działalności  w  tym  stosunku  stanowi  norma  zawarta 
w  art.  6  postępowania  egzekucyjnego,  która  i 
zobowiązuje  do  wyegzekwowania  niespełnionych 
obowiązków  administracyjno  –prawnych,    a  także 
normy,  które  uprawniają  i  zobowiązują  do 
autorytatywnego  działania  w  kierunku:  wydania 
tytułu  egzekucyjnego,  stosowania  form  egzekucji 
administracyjnej itp. 
 
51. Delegacja ustawowa 
 
Do 

wydawania 

rozporządzeń 

wykonawczych 

wydawanych  przez    rząd  lub  poszczególnych 
ministrów  upoważniony  może  być  rząd  w  całości, 
Prezes  Rady  ministrów,  poszczególni  ministrowie  z 
osobna  albo  łącznie  dwóch  lub  kilku  ministrów. 
Zarówno to, kto jest upoważniony do ich wydawania 
jak  i  zakres  materii,  która  ma  być  uregulowana  w 
rozporządzeniu, 

powinno 

być 

określone 

w 

szczegółowym 

upoważnieniu 

tzw. 

delegacji 

ustawowej  do  ich  wydania.  Dlatego  przeważa 
pogląd, że w ramach otrzymywanego szczegółowego 
upoważnienia 

ustawowego 

do 

wydania 

rozporządzenia  Rada  Ministrów  lub  ministrowie 
mogą  regulować  te  same  materie,  które  reguluje 
ustawa,  chyba  że  konstytucja  albo  ustawa  stanowią 
inaczej.  W  praktyce  ustawodawczej  nie  upoważnia 
się zwykle do regulowania w drodze rozporządzenia 
całej  działalności  administracyjnej  w  pewnej 
dziedzinie.  Zwykle  ustawa  sama  określa  formy 
działania,  jakimi  administracja  publiczna  będzie 
mogła  się  posługiwać,  natomiast  w  drodze 
rozporządzenia,  będą  miały  być  określone  bardziej 

szczegółowo  zwłaszcza  stany  faktyczne,  w  jakich 
ustawowo  przewidziane  formy  działania  będą  miały 
znajdować zastosowanie. 
 
52. Nadzór a kontrola. 
 
W  Polskim zakresie  nauki prawa administracyjnego 
nawiązuje  się  do  pojęcia  kontroli  w  znaczeniu 
ukształtowanym  we  Francji,  Kontrola  ma  zmierzać 
do  ukształtowania  zgodności  pewnego  stanu  rzeczy, 
faktycznych  zaszłości  albo  zachowań,  z  założonymi 
wymaganiami.  Ma  odpowiadać  na  pytanie:  Jak 
kształtuje się w badanym zakresie zgodność tego, co 
jest  z  powinnościami  prawnymi,  postulatami  nauki, 
wiedzy  technicznej  lub  doświadczenia,  normami 
użyteczności 

lub 

wymaganiami 

dobrego 

administrowania.  W  takiej  konwencji  pojęcie 
kontroli,  to  pojęcie  korespondujące  z  jego 
znaczeniem  w  języku  potocznym,  które  ma 
stosunkowo elastyczna treść i stosunkowo elastyczne 
zakres.  Gdy  pojęciem  kontroli  posługuje  się  prawo, 
SA  w  nim  zamieszczone  zwykłe  normy,  które  maja 
zapewnić 

działalności 

kontrolnej 

skuteczność 

faktyczna. Mogą to być np. normy  zobowiązujące do 
rozpatrzenia  środków  prawnych  wnoszonych  na 
podmiot  kontrolujący.  Mogą  to  być  również  normy 
prawne  oddające  w  ręce  podmiotu  kontrolującego 
odpowiednio 

rygorystyczne 

możliwości 

przeprowadzenia  kontroli,  jak  również  mogą  to  być 
sankcje  prawne  którymi  SA  zabezpieczane  działania 
tylko  faktyczne  ,  stosowane  w  procesie  kontroli. 
Natomiast pojęcie nadzoru w odróżnieniu od pojęcia 
kontroli  obejmuje  prawne  formy  działania.  Są  to 
formy  oddziaływania,  jakimi  podmiot  nadzorujący 
dysponuje  w  stosunku  do  podmiotu  nadzorowanego. 
W  taki  ustawieniu  nadzór  zawsze  jest  instytucją 
prawa administracyjnego. Związany nierozerwalnie z 
tym  prawem  i  niewykonywany  poza  jego  ramami 
przybiera  znamiona  działalności  administracyjno-
prawnej  i  określa  go  prawo  przedmiotowe.  Prawo 
przedmiotowe  nadaje  tez  czynnościom  nadzorczym 
w  różnym  zakresie  autorytatywny  charakter, 
wówczas  są  one  egzekwowane  na  zasadach 
właściwych prawu administracyjnemu. 
Stwierdzenie,  które  z  pojęć  jest  szersze,  zależy  od 
punktu widzenia. Gdy przyjmujemy ze posługiwanie 
się formami nadzoru może nastąpić efektywnie tylko 
po  przeprowadzeniu  kontroli,  pojęcie  nadzoru  jest 
szersze od pojęcia kontroli, bo obok czynności ściśle 
nadzorczych  obejmuje  także  czynności  kontrolne. 
Gdy jednak przyjmiemy ze w pojęciu kontroli mieści 
się  szeroka  gama  działań,  które  tylko  w 
ograniczonym  zakresie  są  regulowane  przez  prawo 
przedmiotowe  i  ze  kontrola  administracji  publicznej 
może  być wykonana także przez podmioty, które do 
administracji  publicznej  nie  należą  w  tym  przez 
jednostkę,  parlament  i  sądy  –  pojęcie  kontroli  jest 
szersze od nadzoru.  

 

53. Akty względnie i bezwzględnie nieważne 
 
Jeżeli  akt  administracyjny  jest  objęty  wadą  istotna  , 
akt  ten  nie  powinien  obowiązywać  .  Wyróżniamy 
wady  które  powodują  nieważności  aktu,  lub  wady 
powodujące  bezwzględna  nieważności  aktu  ,  którą 
administracja publiczna powinna jedynie stwierdzić – 
z drugiej strony  wady powodujące ze akt nimi objęty 
jest  wzruszalny,  w  szczególności  powinien  być 
uchylony  lub  zmieniony  przez    administrację 
publiczną.  Według    A.  Merkla  akty  bezwzględnie 
nieważne  powinny być  uchylone  przez  kompetentny 
organ  administracyjny  z  działaniem  ex  tunc,  tj.:  od 
chwili  wydania.  Są  to  akty,  które  obowiązują  tylko 
pozornie  .  Ze  względu  na  braki  jakimi  są  dotknięte 
nie  powinny  wywoływać  jakichkolwiek  skutków 
prawnych.  Dlatego  organ  administracyjny  stwierdza 
tylko  ich  nieważności,  gdy    zachodzi  taka  potrzeba. 
Natomiast akty wzruszalne obowiązują do chwili ich 
uchylenia przez kompetentny organ, tj. tracą moc ex 
nunc.  Do  chwili  ich  uchylenia  wywołują  skutki 
prawne.  Podziałowi  temu  można  zarzucić  ze  nie 
zawsze  znajduje  on  dostateczne  poparcie  w  prawie 
administracyjnym  .  A  wtedy  organ  administracyjny 
rozstrzyga    w  konkretnym  przypadku  czy  dany  akt 
ma być uchylony z mocą wsteczną czy od bez mocy 
wstecznej.  W  pierwszym  przypadku  akt  ma  być 
uznany  za  akt bezwzględnie  nieważny,  w  drugim  za 
akt 

wzruszalny. 

Wybierając  organ  powinien 

kierować się tylko względami praktycznie celowego i 
bardziej  użytecznego  rozwiązania,  miedzy  innymi 
tym,  jakie  skutki  spowodował  akt  w  czasie  jego 
obowiązywania. 
Z  kolei  stanowisko  łączące  akty  nieważne  z 
naruszeniem  norm  prawa  materialnego,  a  akty 
wzruszalne 

z 

naruszeniem 

postępowania 

administracyjnego  prowadzi  do  podziału  aktów 
dotkniętych 

wadą 

istotną,  który 

w  prawi 

pozytywnym 

bardzo 

często 

nie 

znajduje 

potwierdzenia,  bowiem  akt  administracyjny  może 
być  bezwzględnie  nieważny,  zarówno  wtedy  gdy 
narusza przepisy prawa materialnego np. był wydany 
bez ustawowej podstawy prawnej, jak też wtedy gdy 
narusza  przepisy  postępowania  administracyjnego 
np.  był  wydane  bez  liczenia  się  z  przepisami  o 
właściwości,  przepisami  określającymi  tok  instancji, 
niektóre  wyłączenia  organu  lub  pracownika  itp. 
Wzruszalny  może  być  tez  akt  administracyjny, 
zarówno  wtedy  gdy  narusza  przepisy  prawa 
materialnego,  np.  był  wydany  przy  zajęciu 
stanowiska w zakresie kwestii prawnej ( tzw. Pytania 
wstępnego),  którą  następnie  kompetentny  organ 
rozstrzygnął  odmiennie,  jak  i  wtedy  gdy  narusza 
przepisy postępowania administracyjnego. Np. strona 
bez  swej  winy  nie  brała  udziału  w  postępowaniu, 
które 

później 

zakończyło 

się 

wydaniem  

zaskarżonego  później  aktu.  Tematykę  aktów  1) 
nieważnych  i  aktów  wzruszalnych  rozwija  KPA. 
Stanowi  on  że  organ  administracji  publicznej 
stwierdza  nieważność  decyzji  ,  która  1.  Wydana 
została  z  naruszeniem  przepisów  o  właściwości, 
2.wydana  została  bez  podstawy  prawnej  lub  z 
rażącym  naruszeniem  prawa,  3.dotyczy  sprawy  już 
poprzednio  rozstrzygniętej  inną  decyzją  ostateczną  , 
4.  Została  skierowana  do  osoby  niebędącej strona  w 
sprawi,  5  była  niewykonalna  w  dniu jej  wydania,  6. 
W  razie  jej  wykonania  wywołałaby  czyn  zagrożony 
karą,  7.  Zawiera  wadę  powodująca  jej  nieważność  z 
mocy prawa. 
 
54. Ne bis in idem i Res iudicata 
 
Zasada ne bis in idem oznacza iż na podstawie prawa 
przedmiotowego 

nie 

mogą 

obowiązywać 

określonych  adresatów  w  tych  samych  stanach 
faktycznych  dwa  autorytatywne  akty.  Głosiło  to  już 
prawo  rzymskie.  Z  drugiej  strony  wynika  z 
autorytatywnego  aktu  exceptio  rei  iudicate,  oznacza 
to  zarzut  rzeczy  osądzonej  w  zasięgu  prawa 
przedmiotowego,  na  którym  jest  oparty-  zasadę  tę 
wyraża art 16§1 kpa, stanowiący ze decyzja od której 
nie  służy  odwołanie  w  administracyjnym  toku 
instancji, są ostateczne. 
Jeśli  chodzi  o  zasadę  ne  bis  in  idem,  to  prawo 
przedmiotowe 

odmawia 

znaczenia 

prawnego 

powtórnemu  autorytatywnemu  decydowaniu  o 
prawach lub obowiązkach w akcie administracyjnym 
tylko  wtedy  gdy  ma  ono  wkraczać  w  sferę  praw 
podmiotowych  jednostki.  Jednak  zasada  ta  doznaje 
ograniczenia  w  szeregu  dziedzin,  gdzie  władza 
publiczna  może  wkraczać  w  prawa  podmiotowe 
jednostki,  jednak  tylko  w  zakresie  wyznaczonym 
przez nadrzędne prawo przedmiotowe. Jednym z tych 
ograniczeń  jest  moment  gdy  autorytatywne  akty 
mogą  być  wydawane  bez  potrzeby  liczenia  się  z 
autorytatywnymi aktami administracyjnymi tej samej 
rangi,  gdy  mamy  do  czynienia  np.  z  zależnością  w 
zakładzie  administracyjnym,  zależnością  przy 
korzystaniu  z  urządzeń  użyteczności  publicznej, 
drogi  publicznej,  obszaru  specjalnego,  parku 
narodowego itp. Zakres podporządkowania jednostki 
jest  tu  określony  przez  normy  zadaniowe,  podobnie 
jak 

w 

przypadku 

wewnętrznej 

zależności 

organizacyjnej  w  obrębie  samej  administracji 
publicznej.  Jednak  jednostce  nie  jest  przypisywana 
rola  org.  admin,  zamiast  tego  jej  działanie  jest 
ukierunkowane,  lecz  nie  jest  zarachowane,  na  rzecz 
administracji  publicznej.  Zatem  w  zasięgu  układów 
szczególnej  zależności  administracyjno-prawnej  pr. 
Podmiotowe  jednostki  doznają  dalej  idącego 
ograniczenia 

niż 

w 

obrębie 

powszechnie 

obowiązującego 

prawa 

administracyjnego 

(dwustronnego). Jednak żadne ograniczenia nie mogą 
być wprowadzane z naruszeniem założeń konstytucji, 
a  jednostce  powinna  przysługiwać  sadowa  ochrona 
przeciwko  aktom  władzy,  które  w  obliczu  prawa 
przedmiotowego  powodują  następstwa  prawne  poza 
szczególną 

zależnością. 

Ponadto 

prawo 

przedmiotowe  może  upoważniać  administracje 
publiczną  do  wielokrotnego  wydawania  różnych 
aktów  dla  zorganizowania  lub  przeprowadzenia 
kompleksu  działań,  przedsięwzięcia  lub  akcji,  np. 
zapewnienia 

bezpieczeństwa 

sanitarnego, 

uniemożliwienia  handlu w  miejscach objętych droga 
publiczną,  spełnienia  obowiązku  ochrony  granic, 
zapobieżenia  degradacji  środowiska.  Również 
wszelkie  generalne  akty  administracyjne  mogą  być 
wydawane  wielokrotnie  w  stosunku  do  podmiotów, 
których  nie  da  się  z  góry  określić,  a  które  znalazły 
lub znajda się w stanach faktycznych wypełniających 
przedmiot poprzedniego aktu. Zatem zasada ne bis in 

idem  może  znajdować  zastosowanie  tylko  w  sferze 
praw podmiotowych jednostki  i tylko wtedy  gdy akt 
administracyjny  później  wydany  był  by  wydany 
zarówno  przy  utrzymaniu  w  mocy  wiążącej 
poprzedniej podstawy prawnej, jak i odnosiłby się do 
tych samych podmiotów i miał by ten sam przedmiot, 
co  akt  wydany  wcześniej.  Spośród  aktów 
wydawanych 

w 

zakresie 

sformalizowanego 

postępowania,  tylko  akty  które  uzasadniają  lub 
kończą  postępowanie,  są  w  pełni  indywidualnymi 
aktami,  do  których  zasada  ne  bis  in  idem  ma 
zastosowanie, 

albowiem 

w 

wyniku 

prawa 

przedmiotowego,  na  którym  są  oparte,  kierowane  są 
nie  tylko  do  indywidualnie  określonych  adresatów, 
ale  tez  dotyczą  niepowtarzalnego  stanu  faktycznego 
mającego  stanowić  przedmiot  ich  praw  lub 
obowiązków.  Podobnie  tylko  te  akty  kończące  i 
uzasadniające  postępowanie  są  objęte  mocą  wiążącą 
tej  zasady.  Z  kolei  również  przedmiot  regulacji 
prawnej musi  mieć charakter transcendentny, znaczy 
iż  w  obliczu  prawa  przedmiotowego  musi  dotyczyć 
wszystkich  przedmiotów,  które  mogą  się  z  nim 
zetknąć. Przeciwnie w ramach samego postępowania 
nie  jest  to  możliwe.  Akty  uzasadniające  i  kończące 
postępowanie  muszą  posiadać  podstawę  prawną 
odrębną 

dla 

każdego 

rodzaju 

aktów 

administracyjnych  i  oparta  na  niej  podstawę 
faktyczną  w  powszechnie  obowiązującym  prawie 
administracyjnym,  które  można  identyfikować  z 
materialnym 

prawem 

admin. 

powszechnie 

obowiązującym-    stanowi  ono  punkt  wyjścia  dla 
innych  regulacji  oraz  sprawuje  względem  nich 
nadrzędną  rolę.  Prowadzi    to do  wniosku,  że  zasada 
ne bis in idem może mieć realne znaczenie tylko dla 
indywidualnych  aktów  administracyjnych,  gdy  są 
nastawione  na  wywołanie  skutków  prawnych  w 
sferze 

materialnego 

prawa 

administracyjnego 

powszechnie  obowiązującego.  Ponadto  powyższa 
zasada  ma  istotny  wpływ  na  zasadę  res  iudicata, 
oznacza  iż  decyzje  od  których  nie  przysługuje 
odwołanie  są  ostateczne,  a  ich  uchylenie,  zmiana, 
stwierdzenie 

nieważności 

oraz 

wznowienie 

postępowania  może  nastąpić  jedynie  w  przypadkach 
przewidzianych 

w 

kodeksie 

czy 

ustawach 

szczególnych.  Jednak  wobec  obowiązywania  zasady 
ne  bis  in  idem  zasada  res  iudicata  nie  znajduje 
zastosowania  do  decyzji,  z  których  wynikają  tylko 
obowiązki.  Wtedy  działanie  decyzji  ma  rozgrywać 
się w stadium jej realizacji (z braku innych procedur, 
które  były  by  dla  niej  przewidziane  w  prawie 
przedmiotowym)  przy  zastosowaniu,  w  razie 
potrzeby  środków  przymusu  administracyjnego. 
Zasada  res  iudicata  nie  znajduje  również 
zastosowania  co  do  decyzji  negatywnych,  które  to 
nie  przesadzają  o    możliwości  przyznania  praw  w 
przyszłości,  np.  gdy  nie  ulega  zmianie  sytuacja 
prawna osoby, która wniosła o zatrudnienie w służbie 
publicznej,  jednak  nie  została  zatrudniona-  nie 
wynika  z  tego  że  nie  może  ona  być  zatrudniona  w 
przyszłości.  Dopiero  te  decyzje,  które  albo 
ustanawiają  prawa  jednostki  albo  nie  przyznaniem 
praw  otrzymują  w  mocy  generalny  zakaz  ich 
posiadania to trzeba uznać, że są objęte zasadą ne bis 
in idem. 
 
55. Akty administracyjne – pojęcie i rodzaje 
 
Akt  administracyjny  jest  to  wynik  działania  organu 
administracji  publicznej(także  innego  podmiotu) 
uzyskany w oparciu o właściwe zastosowanie normy 
prawa  materialnego,  procesowego  i  w  granicach 
przyznanej 

temu 

organowi 

samodzielności  z 

jednoczesnym 

odniesieniem 

do 

tej 

normy 

wyczerpująco  ustalonego  stanu  faktycznego,  w 
którym  to organ  władczy  rozstrzyga  jednostronnie  o 
prawach  i  obowiązkach  indywidualnego  adresata. 
Organ  ten  musi  być  właściwy  do  wydania 
aktu(właściwość rzeczowa i miejscowa). Właściwość 
ta  musi  wynikać  z  ustawy,  istnieje  zakaz 
subdelegacji(przenoszenia  tej  kompetencji  na  innym 
organ). Poprzez właściwe zastosowanie normy prawa 
materialnego  należy  rozumieć  wyczerpujące  i 
wszechstronne 

ustalenie 

stanu 

faktycznego 

właściwego  dla  sprawy  a  ponadto  organ  powinien 
działać  bez  zbędnej  zwłoki.  Należy  również  ustalić 
normy  prawne  odnoszące  się  do  konkretnego  stanu 
faktycznego  a  następnie  dokonać  subsumcji  czyli 
odniesienia  ustalonego  stanu  faktycznego  do  treści 
norm  prawnych.  Po  dokonaniu  subsumcji  należy 
określić  skutki  prawne  tego  odniesienia.  Akt 
administracyjny  jest  aktem  jednostronnym,  cechuje 
się  on  władczością.  Istnieje  przymus  egzekwowania 
rozstrzygnięć  (sankcje  przymusu  prawnego).  Akt 
adm  tworzy,  znosi,  modyfikuje  stosunek  prawny  w 
zakresie  prawa  administracyjnego.  Rozstrzyga  o 

przyznaniu  lub  modyfikacji  uprawnień  lub  o 
przyznaniu lub modyfikacji obowiązków na adresata. 
Akt adm powinien zostać wydana zawsze wtedy gdy 
organ  adm  rozstrzyga  co  do  istoty  sprawy  kończąc 
postępowanie. 

Wtedy 

istnieje 

obowiązek 

zakończenia postępowania przez wydanie aktu adm – 
decyzji.  W  związku  z  tym  sprowadza  się  to  do 
obowiązku  zakończenia  postępowania  w  drodze 
decyzji.  Podziały aktów administracyjnych I  na akty 
konstytutywne 

i 

deklaratoryjne; 

konstytutywne 

tworzą, znoszą bądź modyfikują stosunki prawne np. 
zmiana nazwiska. Akty te charakteryzują się tym, że 
wywołują  skutek  prawny  na  przyszłość  od  chwili 
wydania.  Akty  deklaratoryjne  natomiast  są  to  takie 
akty które jedynie potwierdzają istnienie określonego 
uprawnienia bądź zespołu uprawnień np. świadectwo 
szkolne.  Działają  z  mocą  wsteczną,  ponieważ 
stanowią  one  potwierdzenie  tego  co  już  zaszło  w 
przeszłości.  W  pewnym  sensie  mają  również 
charakter  konstytutywny,  w  takim  zakresie  w  jakim 
są  niezbędną  przesłanką  os  której  spełnienia 
uzależnia  się  realizację  innych  uprawnień  tego 
adresata.  II  podział  ze  względu  na  adresata  aktu. 
Akty  zewnętrzne  są  to  takie  akty  których  adresatem 
jest 

podmiot 

usytuowany 

poza 

strukturą 

organizacyjną  aparatu  publicznego.  Adresatem  tym 
może  być  osoba  fizyczna,  osoba  prawna  prywatna  i 
inna  osoba  prawna  np.  decyzja  wojewody,  której 
adresatem  jest  gmina.  Te  akty  mogą  być  wydawane 
tylko  na  podstawie  źródeł  prawa  powszechnie 
obowiązującego.  Akty  wewnętrzne  są  to  akty, 
których  adresatami  są  osoby  wchodzące  w  skład 
struktur  organizacyjnych  danego  układu  bądź 
jednostki  tworzące  ten  układ.  Mogą  być  wydawane 
wyłącznie  na  podstawie  przepisów  normatywnych. 
III  podział  aktów  na  związane  i  niezwiązane.  Akty 
związane  są  to  takie  akty,  które  są  wynikiem 
działania 

organu 

podjętego 

na 

wniosek 

zainteresowanej  strony.  Oznacza  to,  że  samemu 
zgłasza  się  do  organu  o  wydanie  aktu.  Jest  on 
związany  zakresem  wniosku  który  został  złożony. 
Akty niezwiązane są to takie akty, które są wynikiem 
działania  organu  podejmowanego  z  urzędu  a  więc 
takimi,  o  których  strona  dowiaduje  się  następczo. 
Postępowanie  rozpoczyna  się  z  urzędu.    IV  Akty 
wywołujące  bezpośrednie  skutki  cywilno-prawne  i 
wywołujące  pośrednie  skutki  cywilno-prawne:akty 
adm  nie będą zawsze tylko  i wyłącznie  wywoływały 
skutki w sferze prawa adm ale też w innych gałęziach 
prawa.  V  Akty  bezpośrednie  i  pośrednie.  Akty 
bezpośrednie-  kiedy  akt  adm  staje  się  podstawą 
samoistną  realizacji  uprawnień  w  sferze  cywilnej 
albo  ich  utraty  np.  decyzja  o  wywłaszczeniu.  Akty 
pośrednie  natomiast  są  to  takie  akty,  które  stają  się 
jedną  z  przesłanek  nabycia,  utraty  lub  modyfikacji 
uprawnień o charakterze cywilno-prawnym.  
 
56. Decyzje 
 
Decyzja 

administracyjna 

jest 

aktem 

woli 

administracji publicznej, który na podstawie ustawy i 
w  obliczu  określonego  w  niej  stanu  faktycznego 
rozstrzyga  w  przedmiocie  przyznania  jednostce 
prawa  albo  nałożenia  na  nią  obowiązków.  Jednakże 
decyzja  nie  może  określać,  ze  pewne  prawa  nie  są 
przyznawane jednostce albo, że pewne obowiązki nie 
są  na  nią  nakładane.  Decyzje,  które  rozstrzygają  o 
przyznaniu  jednostce  praw  albo  nałożeniu  na  nią 
obowiązków, odgrywają w Pr adm podstawową rolę, 
bo  są  niezbędne  dla  realizacji  zadań,  jakie  dla  tego 
prawa  zostały  ustanowione.  Są  w  nich  zawarte 
elementy  czynności  prawnej  nastawionej  na 
spowodowanie  powstania,  przekształcenia  lub 
zniesienia  praw  lub  obowiązków  w  stosunku 
prawnym  pomiędzy  władzą  publiczną  a  jednostką. 
Tym  sposobem  wnoszą  do  obowiązującego  prawa 
treści, których wcześniej w nim nie było. W zakresie 
prawono-przedmiotowego  upoważnienia  do  ich 
podjęcia  wzbogacają  prawo  administracyjne  i  pole 
prawnie 

uregulowanych 

działań 

faktycznych 

administracji  publicznej  i  jednostki.  Gdy  decyzje 
przyznają prawa, o które wnosiła jednostka mamy do 
czynienia,  z  punktu  widzenia  jednostki,  z  decyzjami 
pozytywnymi.  Natomiast  decyzje  rozstrzygające  o 
tym, że pewne  prawa  nie są przyznawane  jednostce, 
są  z  jej  punktu  widzenia  decyzjami  negatywnymi. 
Nie  wzbogacają  one  prawa  administracyjnego  o 
treści,  których  w  nim  przedtem  nie  było,  ani  nie 
otwierają  dla  adm  publ  lub  jednostek  pola  działania 
dla  prawnie  uregulowanych  czynności  faktycznych. 
Z tych względów ustawodawca nie upoważnia nigdy 
adm publ do posługiwania się w określonych stanach 
faktycznych 

wyłącznie 

kategorią 

decyzji 

negatywnych.  Nie  można  też  wnioskować  o 
upoważnieniu  do  ich  wydawania  wyłącznie  z 

upoważnienia 

do 

wydawania 

decyzji 

rozstrzygających  o  przyznaniu  jednostce  praw. 
Innymi  słowy  –  upoważnienie  do  ich  wydania 
powinno  być  dostatecznie  wyraźne  zespolone  z 
upoważnieniem  do  wydania  decyzji  przyznających 
prawa.  
Decyzja  może  występować  w  różnych  formach  np. 
zezwolenie,  pozwolenie,  zgoda  koncesja.  Kodeks 
postępowania  administracyjnego  określa  elementy, 
które 

powinna 

zawierać 

decyzja, 

są 

one 

następujące:1)oznaczenie  organu  adm  publ  2)data 
wydania  3)oznaczenie  strony  lub  stron  4)powołanie 
podstawy  prawnej  5)rozstrzygnięcie  6)uzasadnienie 
faktyczne i prawne 7)pouczenie, czy i w jakim trybie 
służy od niej odwołanie 8)podpis z podaniem imienia 
i  nazwiska  oraz  stanowiska  służbowego  osoby 
uprawnionej  do  wydania  decyzji.  Ponadto  powinna 
zawierać  pouczenie  co  do  formy  wystąpienia  na 
drogę  sądową,  jeżeli  istnieje  taka  możliwość. 
Decyzja 

NIE 

ISTNIEJE, 

gdy 

nie 

zawiera:rozstrzygnięcia, 

podpisów, 

oznaczenia 

organu 

i  oznaczenia  strony.  Decyzja  może 

wywoływać  2  rodzaje  skutków:  1)  procesowy  – 
występuje  ZAWSZE,  polega  na  tym,  że  kończy  ona 
postępowanie  oraz  2)materialno-prawne,  który 
polega na konkretyzacji uprawnień lub obowiązków; 
skutek  ten  nie  zawsze  występuje  np.umorzenie 
postępowania  gdy  stało  się  ono  bezprzedmiotowe. 
Decyzja  może  zawierać  klauzulę  dotyczącą  jej 
wykonania  w  postaci  rygoru  natychmiastowej 
wykonalności(np.  dla  ochrony  życia  lub  zdrowia 
ludzkiego).  Rygor  ten  może  być  nadany  decyzji  od 
razu  przy  jej  wydaniu  albo  później  w  drodze 
osobnego postanowienia. 
 
57. Nadzór nad samorządem terytorialnym 
 
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na 
podstawi  kryterium  zgodności  z  prawem.  Organami 
nadzoru są  Prezes Rady Ministrów  i wojewoda, a w 
zakresie 

spraw 

finansowych 

regionalna 

izba 

obrachunkowa.  Organy  nadzoru  mogą  wkraczać  w 
działalność gminną tylko w przypadkach określonych 
ustawach.  Organy  nadzoru  mają  prawo  żądania 
informacji  ii  danych  dotyczących  organizacji  i 
funkcjonowania 

gminy, 

niezbędnych 

do 

wykonywania 

przysługujących 

im 

uprawnień 

nadzorczych.  Jeżeli  prawo  uzależnia  ważność 
rozstrzygnięcia  organu  administracyjnego  od  jego 
zatwierdzenia,  uzgodnienia  lub  zaopiniowania  przez 
inny  organ,  zajęcie  stanowiska  przez  ten  organ 
powinno nastąpić nie później niż  w ciągu 14 dni od 
doręczenia  mu  jego  mu  rozstrzygnięcia  lub  jego 
projektu. 

Termin 

ten 

wynosi 

30 

dni, 

gdy 

zatwierdzenie, 

uzgodnienie 

lub 

zaopiniowanie 

wymagane  jest  od  organu  stanowiącego  samorząd 
terytorialny.  W  razie  bezskutecznego  upływu  tego 
terminu,  rozstrzygniecie  uważa  się  za  przyjęte  w 
brzmieniu 

przedłożonym 

do 

zatwierdzenia. 

Analogiczne  zasady  stosuje  się  do  zatwierdzania  , 
uzgadniania  i  opiniowania  przez  organy  gminy 
rozstrzygnięć innych organów. Wójt obowiązany jest 
do  przedłożenia  wojewodzie  uchwał rady  w  ciągu  7 
dni  od  ich  podjęcia.  Akty  w  sprawie  przepisów 
porządkowych  powinny  być  przekazane  w  ciągu  2 
dni  od  ich  ustanowienia.  W  ciągu  7  dni  wójt 
przedkłada  RIO  uchwałę  w  sprawie  absolutorium 
oraz  inne  uchwały  rady  i  zarządzenia  wójta  objęte 
nadzorem  rady.  Uchwały  lub  zarządzenia  organu 
gminy  sprzeczne  z  prawem  SA  nieważne.  O  ich 
nieważności  w  całości  lub  w  części  orzeka  organ 
nadzoru  w  terminie  nie  dłuższym  niż  30  dni  od  ich 
doręczenia temu  organowi. Po  upływie tego terminu 
organ  nadzoru  nie  może  we  własnym  zakresie 
stwierdzić  ich  nieważności.  Jedynie  może  on 
zaskarżyć  uchwałę  lub zarządzenie  do  sądu  adm.  W 
toku  wykonywania  nadzoru  może  wstrzymać 
wykonanie  uchwały  lub  zarządzenia  organ  nadzoru. 
Natomiast  w  tku  postępowania  sądowego  może 
wstrzymać wykonanie uchwały lub zarządzenia tylko 
sąd.  Rozstrzygnięcie  nadzorcze  powinno  zawierać 
uzasadnienie  faktyczne  i  prawne  oraz  pouczenie  o 
dopuszczalności  wniesienia  skargi  do  sądu  adm.  W 
przypadku  nieistotnego  naruszenia  prawa  organ 
nadzoru  ogranicza  się  do  stwierdzenia,  iż  nastąpiło 
wydanie  uchwały  lub  zarządzenia  niezgodnego  z 
prawem. 

Stwierdzenia 

przez 

organ 

nadzoru 

nieważności  uchwały  wstrzymuje  jej  wykonanie  z 
mocy  prawa  w  zakresie  objętym  stwierdzeniem 
nieważności  z  dniem  doręczenia  rozstrzygnięcia 
nadzorczego. Nie stwierdza się nieważności uchwały 
lub  zarządzenia  po  roku  od  jej  podjęcia,  chyba  że 
uchybiono  obowiązkowi  przedłożenia  uchwały  lub 
zarządzenia w terminie organowi nadzoru, albo jeżeli 
uchwała  jest  aktem  prawa  miejscowego.  Jeżeli  nie 

stwierdzono  nieważności  uchwały  lub  zarządzenia  z 
powodu  upływu  terminu  przewidzianego  dla  ich 
przedłożenia  organowi  nadzoru,  sąd  adm  orzeka  o 
ich  NIEZGODNOŚĆI  Z  PRAWEM.  Uchwała  taka 
lub  zarządzenie  tracą  moc  prawną  z  dniem 
orzeczenia  o  ich  niezgodności  z  prawem.  W  razie 
powtarzającego  się  naruszenia  ustaw  lub  konstytucji 
przez  radę  gminy,  Sejm  na  wniosek  Prezesa  RM, 
może  w  drodze  uchwały  rozwiązać  radę  gminy. 
Rozwiązanie  RG  równoznaczne  jest z  rozwiązaniem 
wszystkich  organów  gminy.  Prezes  RM  na  wniosek 
ministra  właściwego  do  spraw  adm  publ  (MSWiA) 
wyznacza  wówczas  osobę,  która  do  czasu  wyborów 
nowej  rady  gminy  pełni  jej  funkcje.  Jeżeli 
powtarzającego się naruszenia Konstytucji lub ustaw 
dopuszcza  się  wójt,  wojewoda  wzywa  wójta  do 
zaprzestania  naruszeń,  a  jeżeli  wezwanie  to  nie 
odnosi  skutku,  występuje  z  wnioskiem  do  Prezesa 
RM  o  odwołanie  wójta.  W  razie  odwołania  wójta, 
jego  funkcje  do  czasu  wyboru  nowego  wójta  pełni 
osoba  wyznaczona  przez  Prezesa  RM  na  wniosek 
ministra  do  spraw  adm  publ.  W  razie  nierokującego 
nadziei  na  szybką  poprawę  i  przedłużającego  się 
braku 

skuteczności 

w 

wykonywaniu 

zadań 

publicznych  przez  organy  gminy,  Prezes  RM,  na 
wniosek  ministra  właściwego  do  spraw  adm  publ, 
może  zawiesić  organy  gminy  i  ustanowić  zarząd 
komisaryczny na okres dwóch lat, nie dłuższy jednak 
niż  do  wyboru  rady  oraz  wójta  na  kolejną  kadencję. 
Ustanowienie 

zarządu 

komisarycznego 

może 

nastąpić  po  uprzednim  przedstawieniu  zarzutów 
organom  gminy  i  wezwaniu  ich  do  niezwłocznego 
przedstawienia  programu  poprawy  sytuacji  gminy. 
Komisarza  rządowego  powołuje  Prezes  RM  na 
wniosek  wojewody,  zgłoszony  za  pośrednictwem 
ministra  właściwego  do  spraw  adm  publ. 
Rozstrzygnięcie  organu  nadzorczego  dotyczące 
gminy,  a  także  jego  stanowisko  zajęte  w  zakresie 
zatwierdzenia 

uzgodnienia 

lub 

zaopiniowania 

nadzorczych rozstrzygnięć – zarówno wtedy, gdy jest 
do niego powołany inny organ wobec organu gminy, 
jak i wtedy, gdy jest do niego powołany organ gminy 
wobec innego organu- podlegają zaskarżeniu do sądu 
adm  z  powodu  niezgodności  z  prawem  w  ciągu  30 
dni  od  doręczenia.  Do  złożenia  skargi  uprawniona 
jest  gmina  lub  związek  międzygminny,  których 
interes  prawny,  uprawnienie  albo  kompetencja 
zostały  naruszone.  Podstawą  do  wniesienia  skargi 
jest  uchwała  lub  zarządzenie  organu,  który  podjął 
uchwałę  lub  zarządzenie  albo  którego  dotyczy 
rozstrzygnięcie 

nadzorcze. 

Rozstrzygnięcia 

nadzorcze stają się prawomocne z  upływem  terminu 
do  wniesienia  skargi  bądź  z  datą  oddalenia  lub 
odrzucenia  skargi  przez  sąd.  Przepisy  o  nadzorze 
stosuje  się  odpowiednio  do  związków  i  porozumień 
międzygminnych.  Każdy,  czyj  interes  prawny  lub 
uprawnienie  zostały  naruszone  uchwałą  lub 
zarządzeniem  podjętym  przez  organ  gminy  w 
sprawie z zakresu adm publ, może po bezskutecznym 
wezwaniu  do 

usunięcia 

naruszenia  zaskarżyć 

uchwałę  lub  zarządzenie  da  sądu  adm.  Skargę  tą 
można  wnieść  do  SA  w  imieniu  lub  reprezentując 
grupę  mieszkańców  gminy,  gdy  na  to  wyrażą 
pisemną  zgodę.  W  skardze  do  SA,  osoba,  która  ją 
wniosła w  imieniu własnym  lub reprezentując  grupę 
mieszkańców gminy, może dochodzić nie tylko tego, 
że  nastąpiło  naruszenie  jej  własnego  interesu 
prawnego    lub  uprawnienia  albo  interesu  prawnego 
lub  uprawnienia  grupy  mieszkańców,  ale  i  tego,  że 
organ  gminy  nie  wykonuje  czynności  nakazanych 
albo  przez  podejmowane  czynności  prawne  lub 
faktyczne  narusza  prawa  osób  trzecich.  W  ostatnich 
przypadkach  SA  może  nakazać  organowi  nadzoru 
wykonanie  niezbędnych  czynności  na  rzecz 
skarżącego na koszt i ryzyko gminy.  
Nadzór  nad  działalnością  powiatu  jest  dokonywany 
w  oparciu  o  te  same  kryteria  i  w  ten  sam  sposób  co 
nad  gminą  przy  uwzględnieniu  odpowiednich 
organów  powiatu.  Dokonują  go  również  te  same 
organy, które prowadzą nadzór nad gminą.  
Nadzór  nad  działalnością  województwa  jest 
dokonywany  przez  te  same  organy  co  w  gminie  i  w 
powiecie.  Jest on  również  prowadzony  w  3  sferach- 
nad  uchwałami,  w  przypadku  powtarzającego  się 
naruszenia  Konstytucji  lub  ustaw  oraz  w  braku 
skuteczności  działania  w  wykonywaniu  zadań 
publicznych.  Istnieje  jednak  różnica  przy  skarżenia 
do SA uchwał lub zarządzeń, ponieważ w przypadku 
województwa  może  to  dotyczyć  jedynie  aktów 
generalnych,  które  naruszają  nasz  interes  prawny    a 
nie  wszystkich  uchwał  i  zarządzeń  jak  to  miało 
miejsce w przypadku  gminy  i powiatu.  Oparty jest o 
to  samo  kryterium  –  zgodność  z  prawem.  Marszałek 
województwa  ma  te  same  uprawnienia  i  obowiązki 

przy nadzorze co wójt. Te same mechanizmy działają 
również przy powołaniu zarządu komisarycznego.   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

SPIS TREŚCI  
 

1. 

TAJEMNICA ZAWODOWA 

2. 

CECHY STATUTÓW JAKO ŹRÓDEŁ PRAWA 

3. 

MAYER I KUMANIECKI 

4. 

DEFINICJE 

PRZEDMIOTOWE 

I 

PODMIOTOWE 

5. 

AKTY  WYDAWANE  Z  URZĘDU  I  NA 
WNIOSEK 

6. 

NA  SZCZEBLU  WOJEWÓDZKIM:  ORGANY 
W ZALEŻNOŚCI HIERARCHCZNEJ 

7. 

GRANICE 

MIĘDZY 

DZIAŁALNOŚCI 

PRAWNĄ A FAKTYCZNĄ 

8. 

INNE 

DZIAŁANIA 

ADMINISTRACJI 

PUBLICZNEJ  NIE  BĘDĄCE  CZYNNOSCIMI 
PRAWNYMI  

9. 

DOKUMENTY  O  SZCZEGÓLNEJ  MOCY 
PRAWNEJ  (DOWÓDW  Z  DOKUMENTU 
URZĘDOWEGO)  

10. 

Jak  ukształtowały  się  resorty  współcześnie 
(Premier, Ministrowie) 

11. 

Akty prawa wewnętrznego i zewnętrznego 

12. 

Uprawnienia ustawodawcze gminy 

13. 

Stosunek Prezesa RM do wojewody 

14. 

Czy  wojewoda  może  stanowić  pewne  źródła 
prawa? 

15. 

Uznanie administracyjne 

16. 

Kto 

zajmował 

się 

tematyką 

uznania 

administracyjnego? 

17. 

ROZPORZĄDZENIA A ZARZĄDZENIA 

18. 

AKTY 

WZRUSZALNE 

A 

AKTY 

NIEWZRUSZALNE (MERKL) 

19. 

MERKL – NIE-AKTY I AKTY NIEWAŻNE 

20. 

RODZAJE SAMORZĄDU 

21. 

ZASŁUGI PROF. KUMANIECKIEGO 

22. 

KIEDY 

AKT 

NIE 

MOŻE 

STAĆ 

SIĘ 

PRAWOMOCNY? 

23. 

PODSTAWA  PRAWNA  I  FAKTYCZNA  W 
PRAWIE ADMINISTRACYJNYM 

24. 

ISTOTA 

I 

CHARAKTER 

DZIAŁOW 

ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ 

25. 

Wolne zawody 

26. 

Wadliwość aktów 

27. 

Co to jest kodeks? 

28. 

Zakład administracyjny 

29. 

Prawomocność 

30. 

Kompetencje wójta 

31. 

Rzemiosło 

32. 

Akty Administracyjne 

33. 

Stosunek wojewody do samorządu terytorialnego 

34. 

Akty indywidualne a akty generalne 

35. 

Zasady egzekucji administracyjnej 

36. 

W  jakim  zakresie  wójt  może  stanowić  źródła 
prawa adm. ? 

37. 

Definicja administracji i administracji publicznej 

38. 

Rola ustawodawcy w prawie administracyjnym 

39. 

Decentralizacja, 

centralizacja, 

koncentracja, 

dekoncentracja 

40. 

Rozporządzenia wykonawcze organów naczelnych 

41. 

Cechy samorządu w odróżnieniu od administracji 
rządowej 

42. 

Korporacja a Zakład 

43. 

Uznanie  administracyjne  a  swobodna  ocena 
dowodów 

44. 

Historia uznania administracyjnego 

45. 

Akty konstytutywne a deklaratywne 

46. 

Wady nieistotne 

47. 

Umowa administracyjna 

48. 

Ugoda administracyjna 

49. 

Wady  i  zalety  przedmiotowych  i  podmiotowych 
definicji. 

50. 

Kiedy jest podejmowana egzekucja. 

51. 

Delegacja ustawowa 

52. 

Nadzór a kontrola. 

53. 

Akty względnie i bezwzględnie nieważne 

54. 

Ne bis in idem i Res iudicata 

55. 

Akty administracyjne – pojęcie i rodzaje 

56. 

Decyzje 

57. 

Nadzór nad samorządem terytorialnym