ATEST Ochrona Pracy 12/2007...

Jerzy Kowalski

23 czerwca 2010 r.

[Najnowszy numer] [Prenumerata] [Spis treści]

ATEST 12/2007

W numerze 12/2007
Spis treści
Galeria
Kto jest kim
Najnowszy numer

Wydarzenia

Stres, molestowanie, mobbing
Raport o pracy w Polsce
Piknik w Iławie

Więcej...

Miesięcznik ATEST

Redakcja
Portal Informacji Technicznej
Prenumerata
Dla autorów
Reklama w ATEŚCIE
Patronat medialny

Forum dyskusyjne
Napisz do nas
Czytane najczęściej
WaŜne problemy bhp

Blog naczelnego
Wirtualne muzeum bhp

KsiąŜki:
22 zadania słuŜby bhp
100 kart oceny ryzyka

Laureaci Złotych Szelek

Bazy danych bhp

Rzeczoznawcy
Piktogramy
Bhp w sieci
Stowarzyszenia słuŜby bhp
Kto jest kim
Technik bhp
Studia bhp
Wypadki przy pracy

Cykle tematyczne

Informatyka w bhp
Ocena ryzyka
Forum laboratoriów
Maszyny - lista kontrolna
Inne cykle...

ATEST 12/2007

KaŜdy (prawie)
moŜe szkolić

Rozmowa z Jerzym Kowalskim,
naczelnikiem wydziału ochrony pracy w departamencie
prawa pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Robert Kozela: Niedawno weszło w Ŝycie rozporządzenie Ministra Pracy i
Polityki Społecznej z 9 października br. zmieniające rozporządzenie w
sprawie szkolenia w dziedzinie bhp. Jaki był powód wprowadzenia
zmian?

Jerzy Kowalski: W rozporządzeniu w
sprawie szkoleń z lipca 2004 roku
odwoływaliśmy się do odrębnego
przepisu, przede wszystkim w zakresie
wzorów zaświadczeń, dokumentowania
szkoleń, dopuszczalnych form szkolenia i
definicji. I ten przepis, czyli rozporządzenie
Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra
Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie zasad
i warunków podnoszenia kwalifikacji
zawodowych i wykształcenia ogólnego
dorosłych, został zmieniony przez
rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z
3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i
uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy
ogólnej, umiejętności i kwalifikacji
zawodowych w formach pozaszkolnych.
Zmieniony w takim stopniu, Ŝe musieliśmy
nowelizować nasze rozporządzenie w sprawie szkoleń. Musieliśmy na przykład
wprowadzić odrębną dla szkoleń bhp definicję kursu, bo zgodnie z nowym
rozporządzeniem resortu edukacji kurs powinien trwać nie krócej niŜ 30
godzin, a my całkiem niedawno na wniosek pracodawców skróciliśmy kursy
do 16 godzin.

ATEST Ochrona Pracy 12/2007 : KaŜdy (prawie) moŜe szkolić

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa0712_1

1 z 6

2010-06-23 17:00

Najistotniejsze zmiany, które wprowadziła ta nowelizacja...

Przede wszystkim wprowadziliśmy słowniczek, którego nie było w poprzednim
rozporządzeniu. Znalazła się w nim definicja kursu, który powinien trwać co
najmniej piętnaście godzin lekcyjnych. InstruktaŜ powinien mieć natomiast
minimum dwie godziny. Były juŜ pytania, dlaczego dwie, skoro w instruktaŜu
ogólnym są trzy, ale w instruktaŜu dla pracowników administracyjno-biurowych
są dwie, więc daliśmy tę minimalną liczbę. Wymieniliśmy teŜ jednostki
organizacyjne, które mogą szkolić w zakresie bhp oraz wprowadziliśmy wzór
zaświadczenia potwierdzającego odbycie szkolenia w zakresie bhp.

Pojawiła się teŜ definicja przygotowania dydaktycznego, ale chyba
niedostatecznie jasna, skoro behapowcy wciąŜ pytają, jakie szkoły czy
kursy dydaktyczne muszą ukończyć, jeśli chcą prowadzić szkolenia bhp.

Nieprawdziwa jest informacja, Ŝe potrzebne jest jakieś specjalne
przygotowanie dydaktyczne. Nie trzeba mieć studiów pedagogicznych, Ŝeby
wykładać na szkoleniach bhp. Trzeba mieć ukończone szkolenie w zakresie
bhp, w ramach którego był poruszony temat nowoczesnych metod kształcenia
osób dorosłych w zakresie bhp. No i trzeba mieć odpowiednią wiedzę
merytoryczną.

Czyli jaki kurs musiałbym ukończyć, Ŝeby móc szkolić?

Jeśli chodzi o osoby kierujące pracownikami, to w ramach szkolenia
okresowego mają zajęcia (minimum dwie godziny), podczas których są
omawiane metody uczenia osób dorosłych, formy szkolenia, zastosowanie
środków audiowizualnych itd. I to wystarczy, Ŝeby mogli szkolić zarówno
robotników, jak i inne osoby kierujące pracownikami. Natomiast osoba na
stanowisku mistrza, jeŜeli ukończy szkolenie okresowe z zajęciami na temat
metod prowadzenia instruktaŜu, moŜe prowadzić instruktaŜ dla swoich
podwładnych. MoŜna teŜ oczywiście ukończyć kurs dotyczący prowadzenia
instruktaŜu.

A co z behapowcami? WciąŜ przychodzą do redakcji pytania typu: co
muszę skończyć, Ŝeby móc szkolić?

Wystarczy ukończone szkolenie okresowe dla słuŜby bhp, w którym musi
pojawić się temat dotyczący metodyki szkoleń.

Czyli, mówiąc inaczej, wystarczy być behapowcem i spełniać wymagania
kwalifikacyjne zgodnie z rozporządzeniem w sprawie słuŜby bhp oraz
mieć aktualne szkolenie okresowe, Ŝeby móc prowadzić szkolenia bhp.

Tak. Warto jeszcze dodać, Ŝe w swoich zadaniach pracownik słuŜby bhp ma
wpisane szkolenia wstępne ogólne. Pracodawca moŜe podjąć decyzję, Ŝe
będzie szkolił swoich pracowników siłami własnej kadry kierowniczej i słuŜby
bhp. I wtedy, jeŜeli zleca pracownikowi słuŜby bhp szkolenie okresowe, czy
nawet kierownictwo kursu, musi mu dodatkowo zapłacić. Trafiają do nas
pytania od pracodawców, czemu wszystkich szkoleń nie wpisaliśmy do
zakresu obowiązków słuŜby bhp? Po pierwsze, dlatego Ŝe nie kaŜdy
pracownik słuŜby bhp nadaje się do prowadzenia zajęć. Po drugie, nie moŜe
być tak, Ŝe jedna osoba będzie prowadziła wszystkie tematy, od toksykologii
po udzielanie pierwszej pomocy. Jeden behapowiec nie moŜe znać się na
wszystkim.

ATEST Ochrona Pracy 12/2007 : KaŜdy (prawie) moŜe szkolić

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa0712_1

2 z 6

2010-06-23 17:00

Czy, szkoląc na umowę zlecenia poza swoją firmą, behapowiec teŜ nie
musi mieć dodatkowych uprawnień dydaktycznych?

Musi mieć przygotowanie dydaktyczne, o którym mówiłem wcześniej.
Wystarczy, Ŝe podpisze umowę z jednostką szkoleniową i przedstawi jej
zaświadczenie o aktualnym szkoleniu okresowym dla słuŜby bhp, dyplom
technika bhp, dyplom ukończenia studiów licencjackich, inŜynierskich,
magisterskich bądź podyplomowych z zakresu bhp. Oczywiście, moŜna
dodatkowo starać się o nieobligatoryjny certyfikat CIOP dla wykładowców lub
ukończyć dodatkowo kurs pedagogiczny.

Jakie muszę spełnić warunki, Ŝeby załoŜyć firmę szkolącą z zakresu bhp,
czy muszę ją rejestrować w kuratorium? - takie pytania teŜ często
przychodzą do naszej redakcji.

Na listę jednostek organizacyjnych, mogących prowadzić działalność
szkoleniową w dziedzinie bhp, wpisaliśmy osoby prawne lub fizyczne,
prowadzące działalność oświatową na zasadach określonych w przepisach o
swobodzie działalności gospodarczej. Takie jednostki nie są szkołami i nie
muszą rejestrować się w kuratorium.

Przy rejestracji firmy wystarczy więc wpisać kod, Ŝe prowadzi się
działalność szkoleniową i moŜna prowadzić szkolenia bhp?

Tak. Oczywiście trzeba zatrudnić wykładowców spełniających co najmniej te
wymagania, o których juŜ powiedziałem. Zarówno pracodawca organizujący
szkolenie, jak i jednostka szkoleniowa musi teŜ mieć programy poszczególnych
rodzajów szkoleń, opracowane dla określonych grup stanowisk. WciąŜ zdarza
się, Ŝe firma szkoleniowa ma jeden program, na podstawie którego szkoli
zarówno w bankach, jak i w hutach. Jeśli jednostka szkoleniowa ma zlecenie z
jakiejś firmy, to program szkolenia powinna dostosować do zagroŜeń
występujących w tej firmie. Jednostki szkoleniowe mogą się akredytować i
certyfikować, ale są to działania dobrowolne.

Czy działalność szkoleniowa w dziedzinie bhp podlega kontroli i kto
moŜe ją kontrolować?

Nie ma wprawdzie wyspecjalizowanego organu kontroli zajmującego się
działalnością szkoleniową, ale nie oznacza to, Ŝe ta działalność nie podlega
kontroli. Za odpowiednie, zgodne z obowiązującymi przepisami,
przeprowadzenie szkolenia w zakresie bhp pracowników odpowiedzialność
ponosi pracodawca. Inspekcja pracy moŜe sprawdzić, czy pracodawca zlecił
lub przeprowadził szkolenia bhp. MoŜe teŜ zakwestionować jakość szkolenia,
stwierdzając, Ŝe ktoś - mimo przeszkolenia - łamie przepisy bhp i odpowiednio
ukarać za popełnione wykroczenia. Jeśli pracodawca jest organizatorem
szkolenia, jego działalność w tym zakresie podlega kontroli PIP. W przypadku,
gdy pracodawca zleci przeprowadzenie szkolenia pracowników firmie
zewnętrznej, inspektor pracy moŜe sprawdzić, czy szkolenie zostało
przeprowadzone według programu szczegółowego, który powinien być
przechowywany przez pracodawcę. Ministerstwo pracy nie ma Ŝadnych
narzędzi do kontroli jakości szkoleń bhp. Regulować to powinien rynek: firma,
która nie zapewni odpowiedniego poziomu, nie będzie miała zleceń. Coraz
częściej spotykam się z pracodawcami, którym nie zaleŜy na wysłaniu
pracowników do firmy "krzak" tylko dlatego, Ŝe szkoli taniej. Pracodawcy
oczekują po szkoleniach konkretnych efektów.

System szkoleń bhp jest tak pomyślany, Ŝe wyzwala aktywność

ATEST Ochrona Pracy 12/2007 : KaŜdy (prawie) moŜe szkolić

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa0712_1

3 z 6

2010-06-23 17:00

behapowców, którym chce się szkolić i umieją to robić.

Taki był zamiar. Zresztą juŜ kilkanaście lat temu wprowadziliśmy zmiany, które
miały wyzwolić aktywność pracowników słuŜby bhp: w 1991 roku w kodeksie
pracy otworzyliśmy moŜliwość obsługi mniejszych zakładów w zakresie bhp
przez firmy zewnętrzne lub behapowców na umowach zlecenia. To
rozwiązanie się przyjęło.

Jeśli chodzi o system szkolenia pracowników w zakresie bhp, to w
jednym miejscu jest na pewno gorzej niŜ było: po likwidacji szkolenia
podstawowego młodzi pracownicy są gorzej przygotowani do pracy.
System edukacji nie zapewnia kształcenia bhp.

Szkolenie podstawowe funkcjonowało dlatego, Ŝe polski system oświaty nie
zapewniał młodzieŜy znajomości przepisów i zasad bezpiecznej pracy. Jednak
miało ono zasadniczy mankament - obciąŜało pracodawców kosztami i
stwarzało znaczne trudności organizacyjne. Z tego powodu wprowadziliśmy do
kodeksu pracy obowiązek dla ministra edukacji zapewnienia tematyki bhp na
wszystkich poziomach kształcenia (od podstawówki do szkoły wyŜszej).
Wniosek o likwidację szkolenia podstawowego wpłynął do nas od głównego
inspektora pracy w 2000 roku. Przez pięć lat prowadziliśmy z ministrem
edukacji korespondencję w tej sprawie. W końcu uzyskaliśmy zapewnienie, Ŝe
w 2005 roku absolwenci szkół ponadgimnazjalnych będą posiadać wiedzę i
umiejętności w zakresie szkolenia podstawowego. Nie mieliśmy juŜ wtedy
podstaw do utrzymywania tego szkolenia.

Ale szkoły nie zapewniają absolwentom odpowiedniej wiedzy z zakresu
bhp. Zwracała na to uwagę między innymi Rada Ochrony Pracy.

My teŜ otrzymujemy wiele takich sygnałów. W związku z tym co roku w
przygotowywanej przez resort pracy, a przyjmowanej przez Radę Ministrów,
ocenie warunków pracy w Polsce powtarzamy wniosek, Ŝe MEN powinien
spowodować pełne wdroŜenie obowiązku wynikającego z artykułu 231
paragraf 2 kodeksu pracy, dotyczącego uwzględnienia problematyki bhp oraz
ergonomii w szkolnych programach nauczania na wszystkich poziomach
edukacji. I do skutku będziemy pytać resort edukacji o efekty.

Dziękuję za rozmowę.

W numerze 1/2008, na podstawie informacji uzyskanych w MPiPS, wrócimy do tematu kierunku bhp
w szkołach wyŜych.

Dodaj swój komentarz

Profesjonalista: Jeśli chodzi o szkolenia BHP i kwalifikacje wymagane od...(2007-12-10)

bąbel: profesjonalista - jak siebie nazywasz ja teŜ mam pokończone...(2007-12-11)

kolega: do bąbel moŜe wybierzesz się jeszcze do szkoły i...(2007-12-11)
Błędny Rybak: Proponuję skontrolować kiedyś Ośrodek Szkoleniowy Państwowej Inspekcji Pracy.

Rok...(2007-12-12)

chałaministra: Tylko jedno konkretne zdanie powiedział Pan Kowalski: "Jeden behapowiec...

(2007-12-12)

PIOT: Do chałaministra: A Pan uwaŜa, Ŝe behapowiec ekonomista to...(2007-12-13)
Behapol: Według interpretacji P.Kowalskiego MPiPS szkolić kaŜdy moŜe trochę lepiej...

(2007-12-13)

Maciej Ś.: Skąd się bierze pytanie – „czy (jeszcze) trzeba rejestrować...(2007-12-13)

Maciej Ś.: KaŜdy (prawie) moŜe być autorem ministerialnego rozporządzenia. Jak...(2007-12-13)

aaa: A ja jestem studentem sudiów podyplomowych z bhp (obowiązek...(2007-12-13)

i po wszystkim: aaa. Ci co niewiele maja w glowkach wymadrzaja sie...(2007-12-14)

ZennoN: PrzecieŜ to wyraźnie widać dla kogo zostało to wszystko...(2007-12-14)

Tadeusz: UwaŜam za słuszność , Ŝe jeden pracownik słuŜby BHP...(2007-12-27)
Piotr: Przeprowadzenie projektu szkoleń załogi w zakładzie pracy wymaga planowania...

(2007-12-29)

ATEST Ochrona Pracy 12/2007 : KaŜdy (prawie) moŜe szkolić

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa0712_1

4 z 6

2010-06-23 17:00

ZennoN: Potwierdzam to co napisał Tadeusz, Ŝe często pracodawca zmusza...(2007-12-31)

juŜmnietamniema: Co Wy ? Pracodawca wcale nie zmusza, on wydaje...(2008-01-03)

Profesjonalista: Do ZennonN : Pracodawca do niczego nie moŜe zmuszać...(2008-01-03)

Wacław Gudalewicz: JeŜeli w myśl art. 11 Kp. zgodnie wyraŜono i...(2008-01-03)
nareszciewdobrymkierunku: Nie wiem w czym problem bo jeŜeli pracodawca odpowiada...

(2008-01-06)

zenon...: Honorowy nasz prezes jest bardzo " zaradny" ( ......(2008-01-09)

Behapol: Ładnie tu wszyscy lobbują wokół rozporządzenia w sprawie szkoleń...(2008-01-09)

Behapol: Co jeszcze nam koledzy łącznie z autorem wylobbują. Bo...(2008-01-09)

Pietrzyk: Szanowni Koledzy! Wybaczcie, ale trudno czytać takie biadolenia, iŜ...(2008-01-09)

W.Gudalewicz: Kol. Pietrzyk, co się tyczy M.Sekundy uwaŜam, ze facet...(2008-01-09)

dolnośląski,: Przewodniczącym R O P powinien być J. Krasoń bo...(2008-01-10)

ZennoN: No wreszcie dyskusja zeszła na właściwe tematy, czyli kto jest kim w ochronie pracy, gdzie

siedzi, gdzie lobbuje swoje (moŜe nie na teraz, ale na przyszłość), i kto z kim jest powiązany -
pomału będzie wiadomo dlaczego obowiązujące przepisy są tak a nie inczej skonstruowane i
komu mają słuŜyć i dlaczego jest taki a nie inny stan BHP oraz obszary związane z BHP których nie
wolno dotykać. MoŜe wreszcie ktoś pokusi się o rzetelne przedstawienie stanu ochrony pracy w
Polsce bo jak widać z powyŜszych wypowiedzi nie jest to tak jak jak nam sie to przedstwia. Temat
szkoleń jest tematem rzeką, ale poruszony temat przez J. Kowalskiego i twiedzenie Ŝe podczas
szkolenia okresowego nabędzie się wystarczające umiejętności z zakresu metodyki szkoleń przez
5 godzin lekcynych to chyba przesada. RównieŜ temat obsługi BHP przez firmy lub poszczególnych
behpowców - dlaczego wolno niektórym wyŜej wymienionym firmom obsługiwać zakłady
zatrudniające powyŜej 300 osób ? Czy tylko dlatego Ŝe szef jest gdzieś wysoko? (2008-01-17)

virgo: Dyrektywa ramowa UE z '89 roku pozwala pod okreslonymi warunkami obsługiwać więc

obsługują. Ot cała filozofia. (2008-02-11)

W.Gudalewicz: Do WIGRY - proszę o uściślenie i skonkretyzowanie wypowiedzi? (2008-02-16)

x: UawŜam, Ŝe największym osiągnieciem w dziedzinie bhp było by mianowanie pana Kowalskiego

jakimś ambasadorem byle by jak najdalej od procesów legislacyjnych. W innym wypadku
doczekamy się wielu korzystnych zmian, które wyjdą nam bokiem. (2008-02-21)

behapowiec: UwaŜam, Ŝe szkolenia okresowe powinni prowadzić pracownicy z przygotowaniem

pedagogicznym. Zbyt często spotyka się szkolenia okresowe na bardzo niskim poziomie
dydaktycznym. (2008-05-05)

kolodziejczyk: W koncu ktoś zareagował i uregulował tą śmieszną enklawe w zakresie szkoleń

bhp,opracowań ryzyka zawodowego jak i wszelkich spraw związanych z bhp.. Atawistyczne
przepisy polskiego prawa pracy , w tym bhp pozwalały na to Ŝe latami jakieś kacyki i byli sbersy,
ubowcy i inna tzw polska elita wszedzie opanowała stanowiska szkoleniowcow a zakresie bhp. .
prowadzila osrodki szkolen, i dykotowała pracodawcom warunki. Ludzie tacy w tej branŜy jeszcze
w polsce funkcjonują. , nie mają Ŝadnej wiedzy poza ukladami, i szntaŜują pracodawców , przepisy
bhp muszą byc proste jak to ma miejsce w cywilizowanym świecie. Tzn,Ŝe w chwili obecnej są one
juz znośne, ale rodzi sie pytanie ?? po co komu potrzebnae sa studi w zakresie bhp , jeśli chce w
tej braŜy pracować ? Ponad logikę nie istnieje nic na tym świecie, a ona mówi Ŝe ; przepisy bhp i
zmiany w tym temacie tak często sie zmieniaja ze wystarczy jezeli ludzie w tej branŜy będą
regularnie uzupelniać swoją wiedzę na odpowiednich szkoleniach, i to zupelnie wystarczy i zapewni
postęp. Studia jedynie wtłuka takim ludziom schematyczną wiedzę , ktora latami będą
powielać,bez zastanawiania sie czy ma to jakis sens . Obecne nowe przepisy są dobra ale nie do
końca dopracowane, Pracodawcy muszą mieć większą niezaleŜność od dyktujących im wrunki
ośrodkow szkolenia. Jedynie logiczne rozwiązania postulowane przez ludzi z tej branŜy mogą ten
zakres usprawnić, Nie wniesie do tej branŜy Ŝadnych nowości sztywne zarządzenie, czy jakieś
rozporządzenie , bo takie juz mie4liśmy od roku 1945.. Jak to funkcjonowało , wiemy wszyscy.
pozdrawiam (2008-07-21)

madzia: Ja teŜ byłam we Wrocławiu na okresówce. śałosne. 40 bhpowców po 4 dniach było tak

wściekłych Ŝe stracili czas Ŝe gdyby to nie był PIP gwarantuje ze w 2 dniu juŜ by tam nikogo nie było
nie mówiąc o tym Ŝe nikt by za to tzw. szkolenie nie zapłacił. Więc teraz jak inspektor ogląda moje
zaświadczenia ze szkolenia i kręci nosem to mówię Ŝe szkolimy na pewno lepiej niŜ Wrocław.
(2009-02-21)

w gudalewicz: Madzia ten Twój wpis jest zaskakujący, ale tak teŜ szkolą swoich przyszłych

inspektorów pracy. Programy ich szkolenia są załosne i nie przystają do rzeczywistych raliów zaś
wykładowcy nie są przygotowani do praktycznego ich szkolenia i takich mamy inspektorów pracy,
zaś starych inspektorów tzw. polowych jest coraz mniej i jak ten Główny Inspektor chce uzdowią i
sytuacje i atmosferę w PIP-ie? (2009-03-01)

lidka: jestem dopiero na drugim semestrze technik bhp i juŜ się gubię w tym wszystkim co tu

przeczytałam. Widzę Ŝe cięŜka sprawa z tym bhp.MoŜe lepiej zrezygnować? czy behapowiec musi
znać się na wszystkim? Czy muszę znać się na rysunku technicznym? W mojej firmie nie jest to
potrzebne a jednak muszę się tego uczyć." pokazują kreski i mówią Ŝe to kółka". Jeśli komuś to
potrzebne do wykonywania pracy to niech się uczy. A na koniec jeszcze z tego egzamin-
okropność. A jak nie zdam przez to dziadostwo to wszystko na nic i szkoda bo ogólnie z bhp
jestem nawet niezła. -tak mówi moja pani profesor.Wiem Ŝe pisze nie na temat ale jakoś mnie
poniosło. Pozdrawiam wszystkich. (2009-05-13)

oczekujący: Lidka, nie załamuj się, gdyŜ nie bedzie tak źle. Proponuję wejdź w strukturę organizacji

ATEST Ochrona Pracy 12/2007 : KaŜdy (prawie) moŜe szkolić

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa0712_1

5 z 6

2010-06-23 17:00