background image

Finanse – materiały do studiowania 

 

Polityka pienięŜna NBP i jej konsekwencje dla systemu bankowego 

 
1. Rynek finansowy i jego instrumenty 
 
Rynek  finansowy  -  koncentruje  popyt  i  podaŜ  na  kapitał,  dokonuje  się  tu  transakcji  instrumentami 
finansowymi,  posiadacz  dowolnej  formy  kapitału  ma  moŜliwość  jej  zainwestowania,  a  podmiot 
poszukujący kapitału otrzymuje szansę na zaspokojenie swoich potrzeb. 
W  zaleŜności  od  okresu  dysponowania  środkami  przez  podmiot  finansujący  własną  działalność  oraz 
celów pozyskania środków moŜemy wyróŜnić rynek pienięŜny i kapitałowy. 
 
Instrumenty finansowe: to umowy, kontrakty, między stronami, określające zaleŜność finansową w jakiej 
pozostają  obie  strony,  przez  inwestora  instrumenty  finansowe  są  klasyfikowane  w  aktywach  bilansu, 
przez emitenta instrumenty finansowe są uwzględniane w pasywach bilansu. 
 
2. Instrumenty rynku pienięŜnego 
 
Instrumenty  rynku  pienięŜnego  są  to  papiery  wartościowe  lub  prawa  majątkowe  opiewające  na 
wierzytelności pienięŜne o terminie realizacji nie dłuŜszym niŜ rok, których wartość moŜe być ustalana w 
kaŜdym czasie. Mają one charakter wierzycielski i bezwzględnie obowiązujący termin wykupu. 
Instrumenty  te  mogą  mieć  charakter  dyskontowy  (gdy  są  sprzedawane  poniŜej  ceny  nominalnej,  a 
odkupywane po cenie nominalnej) lub teŜ mieć charakter odsetkowy (kuponowy). 
 
Podstawowe instrumenty rynku pienięŜnego: 
-

 

Bony  skarbowe  –  są  to  papiery  wartościowe  emitowane  przez  Skarb  Państwa  w  celu  zaspokojenia 
potrzeb  poŜyczkowych  budŜetu  państwa.  Są  to instrumenty  o  charakterze  dyskontowym,  emitowane 
w seriach najczęściej na okres 13, 26 i 52 tygodni. 

-

 

Bony  pienięŜne  –  są  to  krótkoterminowe  papiery  wartościowe  emitowane  przez  Narodowy  Bank 
Polski w celu regulowania ilości pieniądza w obiegu; mają charakter dyskontowy. 

-

 

Weksle  –  są  to  papiery  wartościowe  emitowane  przez  dowolnych  emitentów  i  wyraŜają  prawo 
inwestora do bezwarunkowego zwrotu udostępnionych środków w określonym miejscu i czasie. Mają 
one  formę  dyskontową  i  są  zbywalne  przez  indos  (ich  emisję  i  obrót  reguluje  Prawo  wekslowe). 
Rodzaje weksli: własne i trasowane. 

-

 

Certyfikaty  depozytowe  –  są  papierami  wartościowymi  emitowanymi  przez  zróŜnicowanych 
emitentów  na  rynkach  krajowych  i  zagranicznych  w  formie  kuponowej  i  przedstawiają  prawo  do 
zainwestowanych środków wraz z odsetkami. Z reguły mają charakter zbywalny. 

-

 

Papiery komercyjne (commercial papers) – są emitowane przez przedsiębiorstwa za pośrednictwem 
banków  i  biur  maklerskich  i  słuŜą  ich  krótkookresowym  potrzebom  finansowym.  Mogą  mieć  formę 
dyskontową  lub  kuponową.  Mogą  być  emitowane  na  podstawie  Prawa  wekslowego,  Ustawy  o 
obligacjach  lub  teŜ  Kodeksu  cywilnego  (w  formie  bonów  komercyjnych,  handlowych  i 
inwestycyjnych, jako forma zobowiązania pienięŜnego).  

-

 

PoŜyczki  międzybankowe  –  forma  długu  między  dwoma  bankami  komercyjnymi  oparta  na  prawie 
cywilnym,  słuŜą  zaspokojeniu  krótkookresowych  potrzeb  kapitałowych  banków.  Mają  formę 
kuponową, ale zwykle są niezbywalne.  

Stopy procentowe na rynku międzybankowym: 
-

 

LIBOR – średnia arytmetyczna stóp procentowych, po jakich najwaŜniejsze banki Wielkiej Brytanii 
są skłonne poŜyczać swoje pieniądze innym bankom. 

-

 

WIBOR  –  roczna  stopa  procentowa,  po  jakiej  bank  jest  skłonny  udzielić  kredytu  innym  bankom  w 
Polsce. 

-

 

WIBID  –  roczna  stopa  procentowa,  którą  bank  jest  gotów  zapłacić  za  środki  przyjęte  w  depozyt  od 
innych banków na polskim rynku międzybankowym. 

Cena  pieniądza  na  rynku  międzybankowym  jest  uzaleŜniona  od  trzech  czynników  –  wysokości  stóp 
procentowych  ustalanych  przez  bank  centralny,  podaŜy  i  popytu  na  pieniądz  w  gospodarce  oraz 
wiarygodności kontrahenta transakcji na rynku międzybankowym (ryzyka kredytowego). 

Finanse – materiały do studiowania 

 

3. Cele i instrumenty polityki pienięŜnej NBP 
 

Podstawowym celem polityki pienięŜnej jest utrzymanie stabilnego poziomu cen. Stabilność cen jest 

niezbędna do zbudowania trwałych fundamentów długofalowego wzrostu gospodarczego. 

Od  1999  r.  w  realizacji  polityki  pienięŜnej  wykorzystuje  się  strategię  bezpośredniego  celu 

inflacyjnego.  W  jej  ramach  Rada  Polityki  PienięŜnej  określa  cel  inflacyjny,  a  następnie  dostosowuje 
poziom  podstawowych  stóp  procentowych  NBP  tak,  by  maksymalizować  prawdopodobieństwo 
osiągnięcia  tego  celu.  Od  początku  2004  r.  Narodowy  Bank  Polski  realizuje  ciągły  cel  inflacyjny  na 
poziomie  2,5%  z  dopuszczalnym  przedziałem  wahań  +/-  1  punkt  procentowy.  NBP  utrzymuje  poziom 
stóp  procentowych  spójny  z  realizowanym  celem  inflacyjnym,  wpływając  na  wysokość  nominalnych 
krótkoterminowych  stóp  procentowych  rynku  pienięŜnego.  Stopy  rynku  pienięŜnego  mają  wpływ  na 
oprocentowanie kredytów i depozytów w bankach komercyjnych, a co za tym idzie na rozmiary kredytu, 
popyt w gospodarce i stopę inflacji.  

 

Wartość stóp procentowych na dzień 1 marca 2010 r. 

Stopa referencyjna – 3,5% 
Stopa kredytu lombardowego – 5,0% 
Stopa depozytowa – 2,0% 

Stopa redyskonta weksli – 3,75% 
Stopa dyskonta weksli – 4,0% 
Stopa rezerwy obowiązkowej – 3,0% 

 
-

 

Stopa referencyjna NBP – określa minimalną rentowność podstawowych operacji otwartego rynku (7-
dniowych  bonów  pienięŜnych),  wpływając  jednocześnie  na  poziom  oprocentowania  depozytów  na 
rynku międzybankowym o porównywalnym terminie zapadalności. 

-

 

Stopa lombardowa NBP – określa górny pułap wzrostu rynkowych stóp overnight, wyznaczając koszt 
pieniądza oferowanego przez bank centralny. 

-

 

Stopa  depozytowa  NBP  –  określa  dolny  pułap  spadku  rynkowych  stóp  overnight,  określając 
rentowność depozytu na koniec dnia składanego w NBP. 

 

Wykorzystywany  przez  NBP  zestaw  instrumentów  polityki  pienięŜnej  pozwala  na  kształtowanie 

rynkowych  stóp  procentowych.  Instrumenty  te  obejmują  operacje  otwartego  rynku,  rezerwę 
obowiązkową oraz operacje depozytowo-kredytowe. 
 

Instrumenty polityki pienięŜnej 

Operacje otwartego rynku 

Rezerwa obowiązkowa 

Operacje kredytowo-

rozliczeniowe 

- bezwarunkowe 
- warunkowe 
   * repo 
   * reverse repo 

- podstawowe 
- dostrajające 
- strukturalne 

 

- kredyt lombardowy 

- kredyt redyskontowy 

- depozyt na koniec dnia 

 
4. Operacje otwartego rynku 
 

Operacje  otwartego  rynku  to  transakcje  dokonywane  z  inicjatywy  banku  centralnego  z  bankami 

komercyjnymi. Obejmują one warunkową i bezwarunkową sprzedaŜ lub kupno papierów wartościowych 
lub dewiz, a takŜe emisje własnych papierów dłuŜnych banku centralnego. 

Operacje  otwartego  rynku  równowaŜą  popyt  i  podaŜ  środków  utrzymywanych  przez  banki 

komercyjne  w  banku  centralnym.  Dzięki  temu  bank  centralny  wpływa  na  poziom  krótkoterminowych 
stóp procentowych na rynku międzybankowym. 

Obecnie operacje otwartego rynku przeprowadzane przez Narodowy  Bank Polski polegają na emisji 

własnych  papierów  dłuŜnych  (7-dniowych  bonów  pienięŜnych),  których  minimalna  rentowność  jest 
równa stopie referencyjnej wyznaczonej przez Radę Polityki PienięŜnej. 
-

 

Operacje  podstawowe  polegają  na  emisji  i  sprzedaŜy  bonów  pienięŜnych  NBP  z  7-dniowym 
terminem zapadalności. W ramach prowadzonej polityki pienięŜnej Narodowy Bank Polski nie moŜe 
dokonywać  zakupu  i  sprzedaŜy  bonów  skarbowych  na  rynku  pierwotnym,  co  ma  zapobiegać 

background image

Finanse – materiały do studiowania 

 

monetaryzacji  długu  –  chodzi  o  to,  aby  nie  finansować  długu  z  dodatkowej  emisji  pieniądza 
gotówkowego.  NBP  moŜe  natomiast  emitować  własne  papiery  wartościowe  krótkoterminowe  o 
charakterze dłuŜnym, które nazywamy bonami pienięŜnymi. 

-

 

Operacje dostrajające mają za zadanie absorpcję lub zasilenie rynku w środki finansowe w momencie 
wystąpienia  niepoŜądanych  krótkoterminowych  zmian  na  rynku  finansowym  (emisja  bonów 
pienięŜnych, operacje repo, przedterminowy wykup bonów pienięŜnych).  

-

 

Operacje  strukturalne  mają  na  celu  długoterminową  zmianę  płynności  w  sektorze  bankowym  i 
polegają  na  przedterminowym  wykupie  własnych  obligacji,  zakupie  i  sprzedaŜy  papierów 
wartościowych na rynku, emisji długoterminowych papierów dłuŜnych. 

 
Transakcje  dokonywane  w  ramach  operacji  otwartego  rynku  mogą  mieć  charakter  warunkowy  lub 
bezwarunkowy.  
Transakcje  warunkowe  (w  praktyce  stosowane  najczęściej)  mogą  dotyczyć  warunkowego  zakupu 
papierów wartościowych (transakcje repo) lub warunkowej sprzedaŜy (transakcje reverse repo). 
 

Transakcje repo – polegają za zakupie przez bank centralny papierów wartościowych od banków 
komercyjnych,  które  zobowiązują  się  do  ich  późniejszego  odkupu  w  uzgodnionym  terminie  i  po 
ustalonej cenie. W ten sposób następuje zwiększenie płynnych rezerw banków komercyjnych. 
 

Oprocentowanie transakcji repo: i = (cena odsprzedaŜy – cena zakupu) / cena zakupu * 360 /t 

 
Transakcje  reverse  repo  –  polegają  na  warunkowej  sprzedaŜy  przez  bank  centralny  bankom 
komercyjnym  papierów  wartościowych.  Przy  ich  przeprowadzaniu  bank  centralny  sprzedaje 
papiery wartościowe bankowym komercyjnym zobowiązując je do odsprzedaŜy tych papierów w 
określonym  terminie  i  po  określonej  cenie.  Dla  banków  komercyjnych  jest  to  forma  lokowania 
nadwyŜek  pienięŜnych,  a  więc  róŜnica  w  cenie  sprzedaŜy  i  zakupu  tych  papierów  będzie  dla 
banków  komercyjnych  zyskiem  (stopę  zwrotu  wyznaczamy  analogicznie)  Bankom  komercyjnym 
będzie  się  opłacało  lokować  w  banku  centralnym  swoje  środki  finansowe  do  momentu,  gdy 
poziom lokat na rynku międzybankowych (WIBID) będzie niŜszy od korzyści oferowanych przez 
bank centralny.  
Przeprowadzając takie transakcje bank centralny ściąga nadwyŜki środków finansowych z rynku i 
ogranicza czasowo podaŜ pieniądza. 

 
Transakcje  bezwarunkowe  –  polegają  na  sprzedaŜy  i  zakupie  papierów  wartościowych  przez  bank 
centralny od banków komercyjnych, jednakŜe bez przyrzeczenia ich odkupu i sprzedaŜy. Takie transakcje 
są wykorzystywane przy regulowaniu płynności sektora bankowego w dłuŜszym okresie. 
 
5. Rezerwa obowiązkowa 
 

Bank  centralny  nakłada  na  banki  obowiązek  utrzymywania  rezerwy  obowiązkowej.  Rezerwa  ma  na 

celu  łagodzenie  wpływu  bieŜących  zmian  płynności  sektora  bankowego  na  stopy  procentowe  na  rynku 
międzybankowym. SłuŜy równieŜ ograniczaniu nadpłynności banków. 

Rezerwą  obowiązkową  jest  wyraŜona  w  złotych  część  środków  pienięŜnych  zgromadzonych  na 

rachunkach  bankowych  i  uzyskanych  ze  sprzedaŜy  papierów  wartościowych  oraz  innych  środków 
przyjętych  przez  banki,  podlegających  zwrotowi,  z  wyjątkiem  środków  przyjętych  od  innego  banku 
krajowego, a takŜe pozyskanych z zagranicy na co najmniej 2 lata. Rezerwa obowiązkowa utrzymywana 
jest na rachunkach w NBP. 

Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki PienięŜnej. Od 30 czerwca 2009 r. stopa 

rezerwy  obowiązkowej  wynosi  3,0%  dla  wszystkich  rodzajów  depozytów.  Od  30  września  2003  r. 
wszystkie  banki  pomniejszają  naliczoną  rezerwę  obowiązkową  o  równowartość  500  tys.  euro.  Środki 
rezerwy  obowiązkowej  od  1  maja  2004  r.  są  oprocentowane  w  wysokości  0,9  stopy  redyskontowej 
(aktualnie jest to 3,375%). 
 

Finanse – materiały do studiowania 

 

6. Operacje kredytowo-depozytowe 
 

SłuŜą  one  stabilizowaniu  płynności  finansowej  na  rynku  międzybankowym  poprzez  ograniczenie 

wahań  stóp  procentowych.  Są  one  prowadzone  z  inicjatywy  banków  komercyjnych.  W  przypadku 
prowadzenia  przez  NBP  podstawowych  operacji  otwartego  rynku  z  7-dniowym  terminem  zapadalności 
moŜe  dochodzić  do  znacznych  wahań  najkrótszych,  zwłaszcza  jednodniowych,  stóp  rynku 
międzybankowego.  Łagodzeniu  tych  wahań  słuŜą  operacje  kredytowo-depozytowe,  prowadzone  z 
bankami komercyjnymi:  kredyt lombardowy oraz lokaty terminowe banków w NBP (depozyt na koniec 
dnia).  Operacje  kredytowo-depozytowe  NBP  wpływają  na  wysokość  stóp  procentowych  na  rynku 
pienięŜnym,  których  górną  granicę  stanowi  oprocentowanie  kredytu  lombardowego,  a  dolną  - 
oprocentowanie depozytu w NBP. 

NBP  udziela  bankom  kredytu  lombardowego  pod  zastaw  skarbowych  papierów  wartościowych. 

Kredyt  ten  umoŜliwia  im  pokrywanie  krótkookresowych  niedoborów  płynności.  Udzielany  jest  na 
następujących zasadach:  
-

 

zastawem  są  skarbowe  papiery  wartościowe,  a  wysokość  kredytu  nie  moŜe  przekroczyć  80%  ich 
wartości nominalnej,  

-

 

termin spłaty kredytu przypada w następnym dniu operacyjnym po dniu jego udzielenia,  

-

 

warunkiem udzielenia kredytu jest uprzednia spłata wcześniej zaciągniętego kredytu.  
W  ramach  operacji  kredytowych  moŜna  równieŜ  wykorzystać  kredyt  redyskontowy,  a  więc 

przyjmowanie od banków komercyjnych do redyskonta weksli pochodzących z obrotu gospodarczego. 

Narodowy Bank Polski oferuje teŜ bankom moŜliwość składania krótkookresowego (jednodniowego) 

depozytu  w  banku  centralnym.  Lokaty  przyjmowane  są  do  końca  dnia  operacyjnego,  a  zwrot  kwoty 
depozytu  wraz  z  naleŜnymi  odsetkami  następuje  w  kolejnym  dniu  operacyjnym.  Lokaty  są 
oprocentowane według stopy zmiennej ustalanej przez Radę Polityki PienięŜnej (stopy depozytowej). 

Lokaty  terminowe  w  NBP  pozwalają  bankom  komercyjnym  na  zagospodarowanie  nadwyŜek 

płynnych  środków.  W  efekcie  przeciwdziałają  spadkowi  krótkookresowych  stóp  na  rynku 
międzybankowym poniŜej stopy depozytowej. 

 
 

7. Kreacja pieniądza w systemie bankowym 
 
Jest  to  proces  polegający  na  wprowadzaniu  do  obiegu  przez  banki  komercyjne  dodatkowych  ilości 
pieniądza.  Kreacja  pieniądza  ma  charakter  bezgotówkowy  a  dokonywana  jest  na  drodze  operacji 
kredytowych.  W  celu  zapewnienia  bezpieczeństwa  depozytariuszy  i  niedopuszczenia  do  inflacji  bank 
centralny reguluje rozmiary kreacji pieniądza kredytowego między innymi poprzez ustalanie stopy rezerw 
obowiązkowych i stóp oprocentowania kredytów udzielanych bankom komercyjnym.  
 
- pieniądz gotówkowy – banknoty i monety wyemitowane przez bank centralny, fizycznie pozostające w 
obiegu, 
- pieniądz depozytowy – emitowany przez banki prywatne, dzięki złoŜonym tam depozytom. 
Kreacja  pieniądza  depozytowego  przez  system  bankowy,  jest  moŜliwa  dzięki  róŜnicy  w  oczekiwaniach 
między  terminami  odzyskania  pieniądza  przez  dawców  kapitału.  Bank  nie  musi  trzymać  wpłacanej 
gotówki  w  skarbcu,  lecz  moŜe  z  niej  udzielać  kredytów  i  poŜyczek.  Jest  mało  prawdopodobne,  Ŝe 
wszyscy  jednocześnie  zgłoszą  się  po  odbiór  gotówki,  w  związku  z  tym  wystarczy  pozostawić  pewną 
rezerwę,  a  pozostałą  część  przeznaczyć  na  działalność  kredytową.  MoŜliwość  kreacji  pieniądza  przez 
banki  przede  wszystkim  zaleŜy  od  wysokości  utrzymywanych  rezerw,  co  jest  obrazowane  przez 
odpowiedni mnoŜnik kreacji pieniądza. 
 

background image

Finanse – materiały do studiowania 

 

Polityka pienięŜna NBP i jej konsekwencje dla systemu bankowego - zadania 

 

Pomocne formuły obliczeniowe 

 

 
Dyskonto wekslowe
 moŜna obliczyć korzystając z następującej formuły: 
 

365

*

*

t

d

Sw

D

=

, gdzie: 

D - wartość dyskonta, 
Sw – suma wekslowa, 
d – stopa kredytu dyskontowego, 

t – czas pozostały do wykupu weksla 
365 – liczba dni w roku.

 
 
 
MnoŜniki kreacji pieniądza 

D = Dr * mr, gdzie:  

D – przyrost wkładów, 

Dr – wkład pierwotny,  

mr – mnoŜnik kreacji pieniądza, w uproszczeniu: 

r

m

r

1

=

, gdzie r to stopa rezerw obowiązkowych. 

 
Uwzględniając  pozostałe  czynniki  wpływające  na  kreację  pieniądza  w  systemie  bankowym  mnoŜnik 
kreacji pieniądza wygląda następująco: 

g

p

n

t

r

r

g

m

t

d

r

+

+

+

+

=

o

1

, gdzie: 

g – relacja gotówki w obiegu do wkładów na Ŝądanie, 
r

d

 – stopa rezerw obowiązkowych od wkładów na Ŝądanie 

r

t

 – stopa rezerw obowiązkowych od wkładów terminowych, 

t – relacja wkładów terminowych do wkładów na Ŝądanie, 
n – relacja rezerw ponadobowiązkowych do wkładów na Ŝądanie, 
p  –  relacja  rezerw  poŜyczonych  od  banku  centralnego  przez  banki  komercyjne  do  wkładów  na 
Ŝą

danie. 

 

 
 
Stopa zwrotu z instrumentu finansowego 

100

×

=

kapitału

 

anego

zainwestow

 

wartość

(netto)

 

korzyści

ch 

osiągnięty

 

suma

 

zwrotu 

 

Stopa

 

 
 
 
Rentowność instrumentu finansowego 
 

Oprocentowanie transakcji repo: i = (cena odsprzedaŜy – cena zakupu) / cena zakupu * 360 /t 

 

Finanse – materiały do studiowania 

 

Problem 1.  
W  Banku  1  został  zdeponowany  wkład  pienięŜny  w  wysokości  3000  zł.  Wkład  ma  charakter 
długoterminowy,  więc  Bank  1  moŜe  dzięki  niemu  prowadzić  dalszą  akcję  kredytową  dla  podmiotów 
gospodarczych,  które  lokują  uzyskane  środki  w  kolejnych  bankach  komercyjnych.  Ustal  maksymalną 
wartość  pieniądza  wyemitowanego  przez  taki  system  bankowy,  jeŜeli  stopa  rezerw  obowiązkowych 
wynosiła 10%, a banki nie gromadziły Ŝadnych rezerw ponadobowiązkowych. 
 

Wyszczególnienie 

banków w 

systemie 

bankowym 

Wartość wpłacanego 

przez podmioty 

gospodarcze depozytu 

(zł) 

Wartość odprowadzanej 

rezerwy obowiązkowej 

(zł) r =10% 

Wartość udzielonego 

kredytu podmiotom 

gospodarczym (zł) 

Bank 1 

3 000 

 

 

Bank 2 

 

 

 

Bank 3 

 

 

 

.... 

 

 

 

System bankowy 

 

 

 

 
mr =  
dla systemu bankowego ∆D = 
 
 
 
Problem  2.  Obliczyć  mnoŜnik  kreacji  pieniądza,  moŜliwy  do  uzyskania  i  faktyczny  na  koniec  kaŜdego 
okresu.  Ustalić,  jaką  wielkość  rezerw  (zarówno  ogólnych,  jak  i  celowych  oraz  ponadobowiązkowych) 
przeciętnie utrzymują instytucje finansowe odpowiedzialne za kreację pieniądza. 

 

Tabela 1. PodaŜ pieniądza M3 i czynniki jego kreacji (depozyty bieŜące i terminowe oraz papiery dłuŜne 

z terminem pierwotnym do 2 lat) 

Stan na 

Stan na 

Stan na 

Stan na 

Wyszczególnienie [mln zł] 

31.12.2007   31.12.2008   31.12.2009   31.01.2010.  

PODAś PIENIĄDZA (M3) 

561 623,8 

666 231,3 

720 327,2 

711 029,2 

1. Pieniądz gotówkowy w obiegu (poza kasami 
banków) 

77 160,0 

90 812,3 

89 776,8 

87 868,3 

2. Depozyty i inne zobowiązania bieŜące, w tym: 

258 106,2 

259 130,9 

299 074,2 

293 400,9 

-

 

gospodarstwa domowe  

137 288,7 

144 150,1 

185 105,0 

187 812,7 

-

 

przedsiębiorstwa 

79 400,4 

71 713,4 

75 991,9 

70 503,0 

-

 

instytucje samorządowe 

14 672,0 

17 300,7 

18 014,0 

13 989,3 

-

 

fundusze ubezpieczeń społecznych 

6 998,5 

8 679,8 

2 340,9 

2 651,8 

3. Depozyty i inne zobowiązania do 2 lat, w tym: 

214 027,5 

310 285,2 

326 401,3 

324 057,2 

-

 

gospodarstwa domowe  

125 784,5 

188 500,8 

198 489,9 

199 418,2 

-

 

przedsiębiorstwa 

64 204,3 

77 680,5 

88 925,7 

83 379,0 

-

 

instytucje samorządowe 

3 295,3 

4 219,8 

4 387,1 

8 125,2 

-

 

fundusze ubezpieczeń społecznych 

4 840,5 

8 303,7 

5 618,9 

4 950,5 

3. Pozostałe składniki M3

 

 

12 330,1 

6 002,9 

5 074,9 

5 702,8 

Ź

ródło: opracowanie własne na podstawie danych NBP. 

 

background image

Finanse – materiały do studiowania 

 

Instrumenty rynku pienięŜnego – analiza i wycena 

 
Problem 3. W dniu 19 maja 2007 roku bank centralny zawarł z bankiem komercyjnym transakcję repo na 
125 000 szt. papierów wartościowych po cenie zakupu 93 zł. Bank komercyjny zobowiązał się je odkupić 
po  cenie  93,10  zł  w  dniu  26  maja  2007  roku.  Jakie  było  oprocentowanie  transakcji?  Scharakteryzuj 
warunkowe operacje otwartego rynku. 
 
 
Problem  4.  Bank  komercyjny  poszukuje  środków  finansowych  na  poprawę  płynności.  Ustal  czy 
powinien  zaciągnąć  poŜyczkę  w  banku  centralnym,  według  stopy  z  problemu  1,  czy  tez  na  rynku 
międzybankowym  –  WIBOR  –  5,3%.  Scharakteryzuj  znane  Tobie  stopy  procentowe  na  rynku 
międzybankowym. 
 
 
Problem  5.  
Bank  centralny,  wykonując  operację  bezwarunkowego  zakupu  bonów  skarbowych  180-
dniowych,  kupił  je  po  cenach  odpowiadających  90%  ich  wartości  nominalnej.  Wartość  nominalna  to 
10 000 zł.

 

1)

 

Wymień znane Tobie instrumenty rynku pienięŜnego.  

2)

 

Scharakteryzuj bony skarbowe.  

3)

 

Oblicz,  jakie  oprocentowanie  (stopę  zwrotu)  w  skali  roku  dla  lokat  180-dniowych  chce  uzyskać 
bank centralny na powyŜszej operacji. 

 
 
Problem 6. Oblicz, jaką cenę za bon pienięŜny o wartości nominalnej 10 000 zł z 28-dniowym terminem 
wykupu musi zaoferować emitent, aby uzyskać stopę dochodowości na poziomie nie niŜszym niŜ 10% w 
skali roku. Scharakteryzuj ten instrument finansowy. 
 
 
Problem 7. 
Bank otrzymał do dyskonta weksel pochodzący z obrotu gospodarczego w wysokości 100 000 zł, płatny 
za 3 miesiące. 

1)

 

Wyjaśnij, co to jest weksel i czym się róŜni weksel własny od trasowanego.  

2)

 

Jaką  kwotę  bank  wypłaci  klientowi  przy  stopie  dyskontowej  12%  (prowizja  za  usługę  wynosi 
0,5%, nie mniej niŜ 100 zł). 

 
 
Problem 8.  

Spółka  Komtech,  sp.  z  o.o.  w  dniu  17  maja  2005  roku  jako  zapłatę  za  towar  wręczyła  spółce 

Kwiatkowski Druk, spółka jawna z siedzibą w Olsztynie, weksel płatny w 136 dni po dacie wystawienia. 
W imieniu  wystawcy  weksel  wypełniła  Ćwiklińska,  wystawiając  go  w  Ostródzie,  wskazując  jako 
domicyliata Bank Śląski, O/Ostróda. Weksel został wystawiony na sumę 34 576 zł.  

Dnia 14 czerwca 2005 r. spółka Kwiatkowski Druk przeniosła za pomocą indosu prawa z tego weksla 

na spółkę ALMA S.A., wręczając ten weksel jako zapłatę za zakupione materiały drukarskie (w imieniu 
spółki Kwiatkowski Druk podpisali się Kwiatkowski i Kwiatkowska).  

Spółka ALMA dnia 28 czerwca 2005 r. przedstawiła ten weksel do dyskonta w Banku Złoty Interes. 

Stopa dyskonta weksli, wynosiła 8% w skali roku, a bank za tę operację pobierał prowizję w wysokości 
0,2% sumy wekslowej, nie mniej niŜ 40 zł.  

W dniu 14 lipca 2005 r. weksel ten został przyjęty przez Narodowy Bank Polski do redyskonta. Stopa 

redyskonta wynosiła 5,5%.  

Na  podstawie  powyŜszych  informacji  ustal  nominalny  zysk  Banku  Złoty  Interes  SA  na  tym 

instrumencie finansowym. 

Finanse – materiały do studiowania