MAKROEKONOMIA
dr Elżbieta Lorek
MAKROEKONOMIA
dr Elżbieta Lorek
LITERATURA
• D. Begg, S, Fisher, R. Dornbusch, Ekonomia t. II i III, PWN,
• M. Noga (red.) Makroekonomia, AE Wrocław,
• R. Milewski (red.) Podstawy ekonomii, PWN,
• M. Nasiłowski, System rynkowy Podstawy mikro- i
makroekonomii
Wyd. Key Text,
• M. Burda, C. Wyplosz, Makroekonomia Podręcznik Europejski,
PWE
• P. A. Samuelson W. D Nordhaus, Ekonomia, PWN
dr Elżbieta Lorek
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
• Bada i wyjaśnia zasady funkcjonowania i rozwoju
gospodarki jako całości [lub jej głównych komponentów]
• Posługuje się parametrami mierzącymi procesy i zjawiska
w skali całej gospodarki [agregaty]
• Bada i określa czynniki decydujące o rozmiarach i zmianach
agregatów oraz wyjaśnia mechanizmy wzajemnych powiązań
między nimi
Makroekonomia
2/16
dr Elżbieta Lorek
Problemy makroekonomiczne
• Wielkość produkcji [rozmiary PKB, czynniki]
• Wzrost gospodarczy [∆ PKB, czynniki]
• Cykliczny rozwój gospodarki [przyczyny, polityka antycykliczna]
• Bezrobocie [przyczyny, przeciwdziałanie]
• Inflacja [przyczyny, zwalczanie]
• Powiązania z zagranicą [bilans handlowy, płatniczy]
• Rola państwa w gospodarce [zakres oddziaływania]
Makroekonomia
3/16
dr Elżbieta Lorek
• Analizuje zmiany w całości gospodarki oraz pomaga
w kształtowaniu polityki, za pomocą której rządy mogą
oddziaływać na gospodarkę
• Tworzy teoretyczne podstawy i formułuje przesłanki
dla polityki państwa
Makroekonomia
4/16
Makroekonomia
dr Elżbieta Lorek
Zbiór składowych gospodarki wzajemnie oddziałujących
na siebie
Makroekonomia
5/16
System gospodarczy
Efekty działalności wszystkich składowych gospodarki tworzą
miary makroekonomiczne [agregaty]
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
6/16
Rachunek dochodu narodowego
[miary dochodu narodowego]
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
7/16
Wartość wszystkich dóbr i usług finalnych (końcowych)
wytworzonych w gospodarce w danym czasie, dzięki
zatrudnieniu krajowych czynników wytwórczych oraz
dochody z tych czynników (praca, kapitał) zatrudnionych
za granicą
Miara łącznych dochodów osiąganych przez obywateli
danego kraju niezależnie od miejsca świadczenia usług przez
czynniki wytwórcze
Produkt Narodowy Brutto
[PNB]
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
8/16
Różnica między dochodami obywateli danego kraju
uzyskanymi za granicą [praca/kapitał] a dochodami
obcokrajowców uzyskanymi w kraju
Dochody netto z tytułu pracy/kapitału za granicą
[D
netto
]
PNB – D
netto
= PKB
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
9/16
Produkt Krajowy Brutto
[PKB]
Wartość wszystkich dóbr i usług finalnych (końcowych)
wytworzonych w danym czasie w granicach kraju przez
czynniki zlokalizowane na terytorium danego kraju
– niezależnie od tego, kto jest właścicielem czynników
wytwórczych
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
10/16
Wartość dodana
Przyrost wartości dóbr w wyniku procesu produkcji
[wartość wniesiona do produktu na każdym etapie przetwórstwa]
Σ
WARTOŚCI DODANEJ = WARTOŚC DÓBR FINANLNYCH
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
11/16
Obliczanie wartości dodanej
Etap produkcji
Wartość sprzedaży
Wartość dodana
ROLNIK
100
100
MŁYN
230
130
PIEKARNIA
470
240
Przyrost wartości dóbr w procesie produkcji 470
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
12/16
PNB/PKB a amortyzacja
• Zużycie kapitału
(konsumpcja kapitału) oznacza, że zużyty
kapitał wymaga odtworzenia w rozmiarach
odpowiadających amortyzacji
• Amortyzacja
– ekonomiczne odzwierciedlenie procesu
zużywania się środków trwałych
• Amortyzacja
– przeznaczona na restytucję majątku trwałego
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
13/16
INWESTYCJE
• Inwestycje
– nakłady na tworzenie nowych zdolności
wytwórczych
• Inwestycje
– nabywanie, budowa, rozbudowa zasobów
kapitałowych
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
14/16
• Inwestycje
odtworzeniowe (restytucyjne) – zastąpienie zużytych
maszyn i urządzeń
• Inwestycje
rozwojowe (nowe) – powiększenie zdolności
wytwórczych
INWESTYCJE
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
15/16
Dochód Narodowy [DN]
Całość dochodów wypłaconych za wykorzystanie czynników
produkcji ich właścicielom
Σ
płac, rent, procentów, zysków,
dr Elżbieta Lorek
Makroekonomia
16/16
PNB
– amortyzacja
=
PNN
– podatki pośrednie + subwencje
=
DN
– podatki firm
– zyski nierozdzielone
[na dalsze inwestycje]
– składki na ubezpieczenia społeczne
+ płatności transferowe
=
DO
– podatki bezpośrednie
=
DDO
[przeznaczane na
C
i
S
]
Obliczanie miar aktywności ekonomicznej