background image

Integracja sensoryczna

 

 
 

Mózg człowieka funkcjonuje jako całość, a każda jego część ma do spełnienia określone 
zadanie i jest zależna od innych. Nasze zmysły : wzrok, słuch, smak, węch, dotyk, zmysł 
równowagi, odbierają bodźce płynące z otoczenia i przekazują je do kory mózgowej. 
Odczuwamy to jako specyficzne wrażenia i odpowiednio reagujemy. 
Aby dziecko mogło prawidłowo funkcjonować w szkole, wszystkie zmysły muszą  ściśle                 
i w sposób pełny ze sobą współpracować.  Integracja sensoryczna( współpraca zmysłów) 
zaczyna się w okresie życia płodowego, a po urodzeniu najbardziej intensywnie  przebiega              
w pierwszych kilku latach życia. 
Terapia oparta na rozwijaniu integracji zmysłów zwana terapią  SI ( Sensory Integration), 
bywa pomocna w przypadku niektórych trudności w uczeniu się, zaburzeniach równowagi, 
koordynacji ruchowej, nadwrażliwości na dotyk
Daje doskonałe rezultaty w usprawnianiu 
dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, z zespołem Downa, z autyzmem oraz różnymi 
innymi zaburzeniami neurologicznymi.
 
 

Jak działa układ nerwowy 

 

Funkcjonowanie układu nerwowego to skomplikowany proces. Kora mózgowa 
odpowiedzialna jest za myślenie. Dla naszego prawidłowego funkcjonowania i  uczenia się 
duże znaczenie maja i inne obszary mózgu: 

-  twór siatkowaty – to część pnia mózgu aktywizująca działanie kory mózgowej. 

Wszystkie bodźce, zanim trafią do kory mózgowej, przechodzą przez twór siatkowaty. 
Jeśli funkcjonowanie tworu siatkowatego bywa rozregulowane, pojawiają się                  
np.: zaburzenia koncentracji uwagi, 

-  układ przedsionkowy 

– 

( zwany dawniej zmysłem równowagi )odpowiedzialny jest za 

nasze relacje z siłą przyciągania ziemskiego. Najmniejsza jego dysfunkcja utrudnia 
nam utrzymywanie właściwej postawy ciała, poruszanie się i orientacje w przestrzeni; 
u dzieci „ niezgrabnych ruchowo” często występują zaburzenia w funkcjonowaniu 
tego układu, 

-  układ limbiczny -  związany ze zmysłem powonienia oraz smaku bywa zwany również 

mózgiem emocjonalnym. Rejestruje doświadczenia przyjemności, uaktywnia pamięć, 
wraz z tworem siatkowatym odpowiada za stan gotowości naszego organizmu do 
działania. 

 

Dotyk jest jednym z najwcześniej rozwijających się zmysłów,  pobudza  wiele  obszarów                    
w mózgu, jego udział jest istotny w odbieraniu i scalaniu innych wrażeń zmysłowych. Dzieci              
z nadmierną wrażliwością na dotyk nie lubią być przytulane, głaskane, nie chcą dotykać 
przedmiotów o chropowatej fakturze. Bronią się przed myciem twarzy ( jest bogato 
unerwiona), podmuch wiatru jest dla nich nieprzyjemny, pościel zbyt chłodna, nie znoszą 
dotknięcia obcych rąk na swoim ciele. 
Zaburzenia w funkcjonowaniu zmysłu dotyku mogą niekorzystnie wpływać na uczenie się, 
gdyż dzieci wzmacniając odbiór innych wrażeń, wszystko muszą wziąć do ręki. Starsze dzieci, 

 

1

background image

u których objawy obronności dotykowej zarysowują się ostro, są uważane  za  dziwaków            
i zazwyczaj maja trudności w kontaktach z rówieśnikami. 
U niektórych dzieci mogą wystąpić trudności z planowaniem motorycznym czyli planowaniem 
ruchów. Dzieci, które długo muszą się zastanawiać się zanim rozpoczną nowy ruch, jest wiele. 
Choć sprawiają wrażenie „ gapowatych” , są zazwyczaj bardzo inteligentne. Obserwując je 
uważnie, mamy wrażenie, że ich ciało nie wie co robić. Trudności w planowaniu motorycznym 
objawiają się w różny sposób: jedne dzieci nie mogą  nauczyć się pisać wyraźnie, inne nie 
potrafią grać w gry zespołowe, korzystać z urządzeń na placach zabaw, jeździć  na  nartach              
i pływać. 

 

Na czym polega terapia SI 

 

Ćwiczenia terapeutyczne bardziej przypominają zabawę niż uczenie się i leczenie. Dzieci 
kołyszą się na ruchomej platformie, huśtają na huśtawce, toczą się po podłodze                        
w nadmuchiwanej beczce, zjeżdżają na zjeżdżalni. Odczytują litery, które terapeuta pisze im 
na plecach, bawią się pluszowymi zwierzętami, wąchają różne zapachy, leżą na dużej piłce, 
ściskają gumowa gruszkę( tak, by strumieniem powietrza przesuwać kulkę z waty), wodzą 
oczami za ruchomym przedmiotem, uczą się liczyć podczas zabaw ruchowych. 
Terapia SI sprawia, że nie tylko ciało ale i umysł pracuje coraz lepiej. Dzieci, których 
problemy szkolne miały charakter słuchowo – językowy, stają się bardziej rozmowne, łatwiej 
zapamiętują polecenia, osiągają większe postępy w czytaniu. 
 
Diagnozowanie i usprawnianie metodą SI prowadzi: 
 

-  Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy TPD „ Helenów” 

04 – 725 Warszawa, ul. Hafciarska 80/ 86 
tel. ( 022) 812 10 18   Pobyty stacjonarne 
 

-  Prywatny Ośrodek dla Dzieci z Zaburzeniami Rozwoju „ Elpis – Rehabilitacja” 

04 – 649 Warszawa, ul. Gardenii 6 
tel. ( 022) 815 27 42 ) 
 

-  Ośrodek  Wczesnej  Interwencji  Polskiego  Stowarzyszenia  na  Rzecz  Osób                        

z Upośledzeniem Umysłowym 
80 – 351 Gdańsk, ul. Tysiąclecia 13 a 
tel. ( 058) 553 41 36 

 
 
 
 
 
 

Na podstawie artykułu Joanny Kieniewicz- Górskiej „ Integracja sensoryczna” przygotowała                    

Iwona Śliwińska , pedagog – terapeuta, nauczycielka nauczania zintegrowanego  

 w Szkole Podstawowej Nr 342  z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie 

 

2


Document Outline