Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

Politechnika Warszawska 

Wydział Inżynierii Środowiska 

ul. Nowowiejska 20, 00-653 Warszawa 

Ćwiczenie audytoryjne 1 

Rozpoznawanie rodzaju gruntu na podstawie składu granulometrycznego 

według 

PN-EN ISO 14688-1:2006 i EN ISO 14688-2:2006

 

 

Tablica. 1.1. Frakcje klasyfikacyjne według PN-EN ISO 14688-1:2006 

Grupy gruntów 

Frakcje 

Symbol 

Wymiary ziaren i 

cząstek 

     

BARDZO 

GRUBOZIARNISTE 

Duże głazy  
(Large boulder) 

LBo 

> 630 

Głazy (głaziki)

 

(Boulder) 

Bo 

> 200 ÷ 630 

Kamienie  
(Cobble) 

Co 

> 63 ÷ 200 

GRUBOZIARNISTE 

Żwir (Gravel) 
 
Żwir gruby  
(Coarse gravel) 
Żwir średni 
(Medium gravel) 
Żwir drobny  
(Fine gravel) 

Gr 

 

CGr 

 

MGr 

 

FGr 

> 2,0 ÷ 63 

 

> 20 ÷ 63 

 

> 6,3 ÷ 20 

 

> 2,0 ÷ 6,3 

Piasek (Sand) 
 
Piasek gruby 
(Coarse sand) 
Piasek średni 
(Medium sand) 
Piasek drobny  
(Fine sand) 

Sa 

 

CSa 

 

MSa 

 

FSa 

> 0,063 ÷ 2,0 

 

> 0,63 ÷ 2,0 

 

> 0,2 ÷ 0,63 

 

> 0,063 ÷ 0,2 

DROBNOZIARNISTE 

Pył (Silt) 
 
Pył gruby 
(Coarse silt) 
Pył średni 
(Medium silt) 
Pył drobny  
(Fine silt) 

Si 

 

CSi 

 

MSi 

 

FSi 

> 0,002 ÷ 0,063 

 

> 0,02 ÷ 0,063 

 

> 0,0063 ÷ 0,02 

 

> 0,002 ÷ 0,0063 

Ił (Clay) 

Cl 



 0,002 

*)  

  

,  

  

 – średnice zastępcze, poniżej których w gruncie zawarte jest 50 %, 90 % jego masy 

 

 

 

                     

                         

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

Politechnika Warszawska 

Wydział Inżynierii Środowiska 

ul. Nowowiejska 20, 00-653 Warszawa 

Nazwy gruntów: 

Sa – piasek (CSa, MSa, FSa -piasek gruby, średni, drobny), 

Mg – materiał antropogeniczny, 

clsiGSa – piasek ilasto-pylasty, 

fgrcsaSi pył z piaskiem grubym i domieszką żwiru drobnego, 

saSigr  pył piaszczysty przewarstwiony żwirem, 

Gr/Sa  żwir/piasek, 

sagrclS  grunt ilasto-żwirowo-piaszczysty. 

 

Rys. 1.1. Konstrukcja graficzna do określania rodzaju gruntów grubo i drobnoziarnistych 

 według PN-EN ISO 14688-2:2006 

                     

                         

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

Politechnika Warszawska 

Wydział Inżynierii Środowiska 

ul. Nowowiejska 20, 00-653 Warszawa 

 

Tablica 1.2. Klasyfikacja gruntów bardzo gruboziarnistych według PN-EN ISO 14688-2:2006 

Nazwa gruntu 

(frakcja 

dominująca) 

Symbol gruntu 

Zawartość głazów 

(frakcja > 200mm) 

lub kamieni 

(frakcja > 63mm) 

[% masy] 

Określenie 

Symbol 

Głazy 
(większość ziaren 
> 200mm) 

Bo 

<5 

od 5 do 20 

>20 

mała zawartość głazów 
średnia zawartość głazów 
duża zawartość głazów 

FBo 

MBo 

CBo 

Kamienie 
(większość ziaren 
> 63mm) 

Co 

<10 

od 10 do 20 

>20 

mała zawartość kamieni 
średnia zawartość 
kamieni 
duża zawartość kamieni 

FCo 

MCo 

CCo 

 

Wskaźnik różnoziarnistości: 

 

 

 

 

 

  

 

  

 

    

 

 

 

 

 

 

 

(1.1) 

Wskaźnik krzywizny: 

 

 

 

 

  

  

 

 

 

  

  

  

 

    

 

 

 

 

 

 

 

(1.2) 

gdzie:   

  

,  

  

   

  

– średnica zastępcza, poniżej której w gruncie jest zawarte 10, 30, 60 % masy 

gruntu (ziaren mniejszych od tej średnicy jest10, 30, 60 % w stosunku do całej masy). 

 

Tablica 1.2. Charakterystyka krzywej uziarnienia na podstawie  

 

 i  

 

 według PN-EN ISO 14688-2:2006

 

Charakterystyka 

krzywej uziarnienia 

Wskaźnik różnoziarnistości 

 

 

 

Wskaźnik krzywizny 

 

 

 

    

    

Grunty wielofrakcyjne 

>15 

od 1 do 3 

Grunty kilkufrakcyjne 

od 6 do 15 

<1 

Grunty jednofrakcyjne 

<6 

<1 

Grunty źle uziarnione 

przeważnie wysoki 

różny (przeważnie < 0,5) 

 

 

Zadanie 1.1 

Określić  zawartość  poszczególnych  frakcji  oraz  rodzaj  gruntu  na  podstawie  krzywych  uziarnienia 

przedstawionych  na  rys.  1.2.  Dla  gruntów  oznaczonych  6-9  wyznaczyć  wskaźnik  różnoziarnistości 

uziarnienia. 

 

 

                     

                         

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

Politechnika Warszawska 

Wydział Inżynierii Środowiska 

ul. Nowowiejska 20, 00-653 Warszawa 

 

 

Rys. 1.2. Krzywe uziarnienia